ეკონომიკა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიაში (სემეკ) მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურების შესახებ სამუშაო შეხვედრა გაიმართა. შეხვედრას ესწრებოდნენ სემეკის თავმჯდომარე და კომისიის წევრები, განახლებადი ენერგიების კომპანიების წარმომადგენლები და დაინტერესებული პირები.

​შეხვედრის ფარგლებში გაიმართა მსჯელობა„ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონში შესულ ცვლილებებსა და შესაბამისად სემეკის მიერ შემუშავებულინორმატიული აქტის პროექტზე,  რომელიც შეეხება ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელზე მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურების ნეტო აღრიცხვის სისტემიდან ნეტო დარიცხვის სისტემაზე გადასვლის ვალდებულებას.

​ნეტო აღრიცხვის სისტემიდან ნეტო დარიცხვის სისტემაზე გადასვლას ითვალისწინებს ევროპის მეოთხე ენერგეტიკული პაკეტი, რომლის განხორციელების ვალდებულება განპირობებულიაასოცირების შესახებ შეთანხმებით და ენერგეტიკული გაერთიანების (Energy Community)დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოსმიერთების ოქმით.

შიდა ბაზრების დირექტივა (Directive (EU)2019/944)ითვალისწინებს ნეტო აღრიცხვიდან ნეტოდარიცხვაზე გადასვლის ვალდებულებას 2027 წლის პირველი იანვრიდან. შესაბამისად, სემეკს მიეცა უფლებამოსილება 2027 წლის 1 იანვრიდან დაადგინოს ახალი მექანიზმი. „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით ასევე განისაზღვრა, თუ რა პერიოდით ისარგებლებენ 2027 წლის 1 იანვრამდე გამანაწილებელ ქსელზე მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურები ნეტო აღრიცხვის სქემით.

ენერგეტიკული გაერთიანების მიერ სემეკისთვის მოცემული რეკომენდაციებისა და განმარტების შესაბამისად, ნეტო აღრიცხვისგან განსხვავებით, რომელიც მომხმარებლებს აძლევს შესაძლებლობას გამოიყენონ ქსელში გადაცემული ჭარბი ელექტროენერგია მომავალი მოხმარებისთვის, ნეტოდარიცხვა გულისხმობს ქსელში მიწოდებული და მოხმარებული ელექტროენერგიის ცალკე-ცალკეაღრიცხვას. ნეტო დარიცხვის დროს, აქტიური მომხმარებლის მიერ ქსელში მიწოდებული ჭარბი ელექტროენერგია ფინანსურად ანაზღაურდება და კვტ/სთ ელექტროენერგია არ შეინახება კრედიტად მომავალი გამოყენებისთვის. ეს ნიშნავს, რომ აქტიური მომხმარებელი იღებს ანაზღაურებას გამომუშავებული და ქსელში მიწოდებული ელექტროენერგიისთვის და ამასთანავე იხდის ქსელიდან მოხმარებული ელექტროენერგიის ღირებულებას, როგორც ნებისმიერი სხვა საბოლოო მომხმარებელი.

საქართველოს ავიაბაზარზე, ახალი ევროპული ავიაკომპანია Air Serbia შემოვიდა. აქტიური მოლაპარაკებები საქართველოს აეროპორტების გაერთიანებამ სერბეთის ფლაგმანთან, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ჩართულობით, წარმატებით დაასრულა. ავიაკომპანია თბილისის მიმართულებით და პირიქით პირდაპირ რეგულარულ რეისებს კვირაში 3 სიხშირით, Airbus 319-ით შეასრულებს.

თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ბელგრადიდან პირველი პირდაპირი რეისი Air Serbia-მ ცოტა ხნის წინ შეასრულა. პირველი რეისის მგზავრებს შორის იყო სერბეთის საშინაო და საგარეო ვაჭრობის მინისტრი იაგოდა ლაზარევიჩი, რომელსაც თბილისის საერთაშორისო აეროპორტის სამთავრობო ტერმინალში საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ალექსანდრე ხვთისიშვილი, საქართველოს აეროპორტების გაერთიანების გენერალური დირექტორი ლევან მოსეშვილი და საქართველოსა და სომხეთში სერბეთის ელჩი ტატიანა პანაიუტოვიჩ ცვეტკოვიჩი დახვდნენ.

თბილისის აეროპორტის სამთავრობო ტერმინალში ახალი ევროპული ავიაკომპანიის შემოსვლასთან დაკავშირებით მიღება გაიმართა, რომელსაც ავიაციისა და ტურიზმის სექტორისა და ავიაკომპანიის წარმომადგენლები დაესწრნენ.

საქართველოს აეროპორტების გაერთიანების გენერალური დირექტორის, ლევან მოსეშვილის განცხადებით, საქართველოსა და სერბეთს შორის ამ დრომდე პირდაპირი რეგულარული ავიამიმოსვლა არასდროს ყოფილა.

Air Serbia პირველი სერბული ეროვნული ავიაკომპანია Aeroput-ის მემკვიდრეა, რომელიც 1927 წელს დაარსდა. 2024 წელს, საქართველოსა და სერბეთს შორის ჯამურმა მგზავრთნაკადმა 16,839 მგზავრი შეადგინა. რაც 66 %-ით მეტია 2023 წლის მონაცემებთან შედარებით.

კავკასიის რეგიონი ეკონომიკურად გამორჩეულ და თან უცნაურ მდგომარეობაშია, რადგან აქ ფიქსირდება როგორც მაღალი ეკონომიკური ზრდა, ასევე რეკორდული ინფლაცია, მაღალი რეფინანსირების განაკვეთები და ეროვნული ვალუტების უჩვეულო მერყეობა.

გთავაზობთ ქვეყნების მიმოხილვას დეტალურად:

თურქეთი

ეკონომიკურად ყველაზე უცნაურ მდგომარეობაში თურქეთია, რომელიც ერთდროულად ინფლაციას, უმუშევრობას და ეროვნული ვალუტის რეკორდულ გაუფასურებას ებრძვის.

ბოლო მონაცემებით, თურქეთში წლიური ინფლაციის დონე 35.4%-ია. ეს კი იმ ყველაფრის მიუხედავად, რომ ცენტრალური ბანკი რეფინანსირების განაკვეთს 46%-იან ნიშნულზე ინარჩუნებს.

მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ინფლაციის ფონზე, ერთწლიან პერიოდში ეროვნული ვალუტა 16%-ითაა გაუფასურებული და ერთი დოლარის გაცვლითი კურსი ამჟამად 39 ლირას შეადგენს.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, გამოწვევების მიუხედავად, წელს თურქეთის ეკონომიკა 2.6%-ით გაიზრდება, რაც წინა პროგნოზთან შედარებით 0.1%-ით შემცირებული მაჩვენებელი იქნება. თუმცა აქ გასათვალისწინებელია, რომ ქვეყანაში დაწყებული პოლიტიკური კრიზისის გამო, სავარაუდოდ, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი გადაიხედება და საგრძნობლად შემცირდება.

აზერბაიჯანი

აზერბაიჯანში ვითარება უფრო სტაბილურადაა. წლიური საშუალო ინფლაცია 5%-ის ფარგლებში მერყეობს. ცენტრალური ბანკის მიერ განსაზღვრული რეფინანსირების განაკვეთი კი 7.25%-ია. რაც შეეხება ეკონომიკურ ზრდას, IMF-ის პროგნოზით, წელს ქვეყნის მშპ-ის მოცულობა 3.5%-ით გაიზრდება.

სომხეთი

რაც შეეხება სომხეთს, მას ეკონომიკური ზრდის მიმართულებით რეგიონში ერთ-ერთი საუკეთესო შედეგი აქვს. IMF-ის პროგნოზით, წელს სომხეთის მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა დამატებით 4.5%-ით გაიზრდება.

რეფინანსირების განაკვეთი სომხეთში 6.75%-ს შეადგენს, წლიური ინფლაციის დონე კი ამჟამად 4.3%-ის ფარგლებშია.

რუსეთი

რუსეთთან მიმართებით საერთაშორისო სავალუტო ფონდი პროგნოზირებს, რომ წელს ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელი 1.5% იქნება.

ოფიციალური მონაცემებით, ინფლაცია 10%-ის ფარგლებშია; ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული რეფინანსირების განაკვეთი კი 21%-ს შეადგენს.

ყველაზე ცუდი მაჩვენებელი რუსეთს ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებით აქვს, რომელიც ორ წელიწადში 15%-ითაა გაუფასურებული და ამჟამად ერთი დოლარის გაცვლითი კურსი 80 რუბლს აღწევს.

საქართველო

ბოლოს, საქართველოს რაც შეეხება. IMF-ის პროგნოზით, მიმდინარე 2025 წელს ქვეყნის ეკონომიკა 6%-ით გაიზრდება.

საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული რეფინანსირების განაკვეთი ისევ 8%-ია, ხოლო ინფლაცია 3.5%-იან ნიშნულზეა, რაც სამიზნე მაჩვენებელს მცირედით ჩამორჩება.

ერთწლიან პერიოდში, ეროვნული ვალუტის კურსი შედარებით სტაბილურია და ამჟამად დოლარის გაცვლითი კურსი 2.73 ლარს შეადგენს.

bm.ge