Recent Podcasts

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნულმა ცენტრმა 2026 წლის ერთიან ეროვნულ გამოცდებთან დაკავშირებით საინფორმაციო ცნობარი გამოაქვეყნა, რომელიც სხვა დეტალებთან ერთად, უნივერსიტეტების და პროგრამების მიხედვით სწავლის საფასურის შესახებაც მოიცავს ინფორმაციას.

დოკუმენტის მიხედვით, კერძო უნივერსიტეტების ნაწილში რიგ მიმართულებებზე სწავლის საფასური გაზრდილია. მაგალითისთვის, "შავი ზღვის უნივერსიტეტში" ამერიკისმცოდნეობის წლიური საფასური გასულ წელთან შედარებით 600 ლარით გაიზარდა და 2590 ლარის ნაცვლად 3190 ლარი გახდა. "ალტე" უნივერსიტეტში მედიცინის სწავლის ღირებულება 3500 ლარიდან 3950 ლარამდეა გაზრდილი. "საქართველოს უნივერსიტეტში" არქიტექტურის სწავლის წლიური საფასური 800 ლარით გაიზარდა და 4200 ლარის ნაცვლად 5000 ლარი იქნება, სამართალმცოდნეობის ახალი საფასური ასევე 5000 ლარია და 1500 ლარით არის გაძვირებული წინა წელთან შედარებით. "კავკასიის უნივერსიტეტში" რიგ მიმართულებებზე 400-1000 ლარიანი მატებაა - სამართლის მიმართულებაზე წლიური საფასური 7590 ლარიდან 7990 ლარამდე გაიზარდა, ევროპისმცოდნეობის, სოციოლოგიის, ტურიზმის და ინგლისური ფილოლოგიის მიმართულებაზე საფასური 4590 ლარის ნაცვლად 4990 ლარი გახდა, 1000 ლარით, 4990-დან 5990 ლარამდე გაიზარდა ეკონომიკის ფაკულტეტზე სწავლის საფასური. "სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტში" საჯარო მმართველობაზე სწავლის ღირებულება 2500 ლარიდან 2750 ლარამდე არის გაზრდილი.

განათლების პოლიტიკის მკვლევრის, ვანო გომურაშვილის შეფასებით, ეს დოკუმენტი ნათლად აჩვენებს, რა მიმართულებით იცვლება უმაღლესი განათლების პოლიტიკა საქართველოში. როგორც ის საკითხის შეფასებისას სოციალურ ქსელში წერს, ერთი შეხედვით, ხელისუფლების გზავნილი იყო, რომ სწავლა უფასო ხდება, თუმცა ცნობარში ასახული რეალობა სხვა სურათს გვაძლევს.

"ფაქტობრივად იზრდება სწავლის საფასური კერძო უნივერსიტეტებში და მცირდება სტუდენტის ფინანსური ხელმისაწვდომობა.

აქამდე მოქმედი მოდელი სტუდენტს აძლევდა შესაძლებლობას, სახელმწიფო გრანტი თან წაეღო კერძო უნივერსიტეტშიც, რაც ქმნიდა კონკურენტულ და შედარებით სამართლიან გარემოს. ახლა კი მივდივართ მოდელზე, სადაც: „უფასო სწავლა“ ძირითადად კონცენტრირდება სახელმწიფო უნივერსიტეტებში. შედეგად კი, კერძო უნივერსიტეტები კარგავენ იმ სტუდენტებს, რომლებიც გრანტზე იყვნენ დამოკიდებული, სწავლის საფასური იზრდება, რადგან მოთხოვნა მცირდება ან ფინანსური წნეხი გადადის სტუდენტზე.

რას ნიშნავს ეს აბიტურიენტებისთვის - პირველი, აბიტურიენტი ვეღარ ირჩევს უნივერსიტეტს მხოლოდ აკადემიური ინტერესით, ფინანსური ფაქტორი ხდება გადამწყვეტი, რადგან გრანტის პრინციპი უქმდება. მეორე, სოციალური უთანასწორობის გაღრმავება, მაღალი ხარისხის პროგრამებზე წვდომა რთულდება იმ სტუდენტებისთვის, ვისაც ფინანსური რესურსი არ აქვს. მესამე, კერძო სექტორის დასუსტება, კერძო უნივერსიტეტები, რომლებიც ხშირად უფრო მოქნილი და ინოვაციურები არიან, აღმოჩნდებიან ფინანსურ წნეხში. „უფასო განათლება” ოცნების რეჟიმისგან ისეთივე არარეალური დაპირებაა, როგორც უფასო ფული. რეალურად სისტემა არ ხდება უფასო, უბრალოდ ფინანსური ტვირთი იცვლის მიმართულებას და ნაწილობრივ გადადის სტუდენტზე ან ზღუდავს მის არჩევანს. ცნობარი გვაჩვენებს არა მხოლოდ ფასების ზრდას, არამედ პოლიტიკურ არჩევანს განათლების სფეროში - ცენტრალიზაციისკენ და არა მრავალფეროვნებისკენ. ამ მიდგომით მივიღებთ სისტემას, სადაც: ნაკლები კონკურენცია იქნება, ხარისხი დაიკლებს და ყველაზე მნიშვნელოვანი - სტუდენტის თავისუფალი არჩევანი შეიზღუდება",- აღნიშნავს ის.

წყარო: BM.ge

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, 2028-2029 სასწავლო წელს სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სტუდენტთა მიღების კვოტები გაორმაგდება, ვინაიდან მე-11 და მე-12 კლასების მოსწავლეები სკოლებში სწავლას ერთდროულად დაასრულებენ. ინფორმაციას განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო ავრცელებს.

ცვლილება ასევე შეეხება მაგისტრატურის საფეხურს – რადგან საბაკალავრო პროგრამების უმეტესობა 3-წლიანი სწავლების მოდელზე გადავიდა, 2027-2028 სასწავლო წელს საბაკალავრო პროგრამებს დაასრულებს, როგორც 2024, ისე 2025 წელს ჩარიცხული სტუდენტების უდიდესი ნაწილი. შესაბამისად, 2028-2029 სასწავლო წლისთვის სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სამაგისტრო პროგრამებზე მისაღები სტუდენტების ოდენობაც გაიზრდება.

შეგახსენებთ, რომ რეფორმის ფარგლებში იცვლება ზოგადი განათლების საფეხურის ხანგრძლივობა. სკოლის საშუალო საფეხურის ხანგრძლივობა განისაზღვრება X-XI კლასებით. მე-12 კლასი იქნება არჩევითი და მსურველებს, წინასწარი რეგისტრაციის საფუძველზე, შესაძლებლობა ექნებათ სწავლა გააგრძელონ მე-12 კლასში.

მე-11 კლასელებისთვის სკოლებში უზრუნველყოფილი იქნება ორგანიზებული რეპეტიტორიუმი, რაც საშუალებას მისცემს მოსწავლეებს, სრულფასოვნად მოემზადონ ეროვნული გამოცდებისთვის. აღნიშნული სიახლე შეეხება მოსწავლეებს, რომლებიც ახლა მეცხრე კლასში სწავლობენ.

საქართველოს სახელმწიფომ წააგო სასამართლო დავა საპატრიარქოს დაქვემდებარებაში მყოფი ნინოწმინდის სკოლა-პანსიონის ყოფილი მოსწავლეების წინააღმდეგ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, სახელმწიფომ ყოფილ აღსაზრდელებს 30 ათასი ლარი უნდა გადაუხადოს.

გადაწყვეტილება, სასამართლომ, ორგანიზაციის „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ (PHR) სარჩელის საფუძველზე მიიღო.

PHR-ის სარჩელი გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტის გადაწყვეტილებას დაეყრდნო. ამ გადაწყვეტილებაში ეწერა, რომ სკოლა პანსიონში არსებული პრაქტიკა, რიგ შემთხვევებში, წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობას უთანაბრდებოდა.

„პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის” ინფორმაციით, კომიტეტი კვლავ უკმაყოფილოა არსებული მდგომარეობით და ამ საქმესთან დაკავშირებით მონიტორინგს აგრძელებს.

ახალად გამოქვეყნებულ ანგარიშში, კომიტეტი უთითებს, რომ:

სახელმწიფომ ხელახლა უნდა გადააფასოს ნინოწმინდის პანსიონში დარჩენილი ბავშვების მდგომარეობა;

ასევე, კომიტეტი აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში არსებითი პროგრესი არ დაფიქსირებულა და ჯერ არცერთი პირია ოფიციალურად ბრალდებული ან სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში მიცემული.

კომიტეტი განსაკუთრებით შეშფოთებულია გარემოებით, რომ ყველა ბავშვმა, რომელიც კვლავ პანსიონში იმყოფება, თავდაპირველად თანხმობა განაცხადა რეპარაციის მოთხოვნაზე, რამდენიმე დღეში კი ერთდროულად გააუქმა ეს თანხმობა.

კომიტეტის განცხადებით, ეს შეიძლება მიუთითებდეს არასათანადო ზეწოლაზე ან შურისძიების საფრთხეზე.

ნინოწმინდის სკოლა პანსიონი 2012 წელს დაარსდა. დაწესებულება ფუნქციონირებს სამხრეთ საქართველოში, ქალაქ ნინოწმინდაში, როგორც მზრუნველობა მოკლებული ბავშვების საცხოვრებელი და აღზრდის ცენტრი. ბავშვთა სახლს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია მართავს. სხვადასხვა პერიოდში ამ სკოლა პანსიონში ასზე მეტი ბავშვი ცხოვრობდა. პანსიონი ნაწილობრივ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ფინანსდებოდა. საჯარო წყაროებში დაცული ინფორმაციის თანახმად, 2012–2021 წლებში სახელმწიფომ მას დაახლოებით 9.8 მილიონი ლარი გამოუყო.

2021 წელს სკოლა პანსიონში ბავშვებზე ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობის შესახებ გავრცელდა ინფორმაცია. ასევე, ცნობილი გახდა, რომ პანსიონში არ უშვებდნენ საქართველოს სახალხო დამცველს, რათა მონიტორინგი ეწარმოებინა. მომხდარს დიდი საზოგადოებრივი რეზონანსი მოჰყვა. სკანდალის შემდეგ ბევრი ბავშვი პანსიონიდან გაიყვანეს – ზოგი მინდობით აღზრდაში, ზოგი სხვა საოჯახო ტიპის სახლში. დაწესებულებაში დარჩენილი ბავშვების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა.

სასამართლო დავა

„პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ თბილისის საქალაქო სასამართლოში სკოლა პანსიონის 11 ყოფილი აღსაზრდელის უფლებას იცავდა. ორგანიზაციამ სასამართლოს ერთი წლის წინ მიმართა – მალევე, როგორც კი გაეროს ბავშვის უფლებათა კომიტეტის გადაწყვეტილება გამოქვეყნდა.

როგორც ორგანიზაცია წერს გავრცელებულ განცხადებაში, ამ ერთი წლის განმავლობაში, გადაწყვეტილების დროულად მიღების მოთხოვნით, PHR-მა ოთხჯერ მიმართა სასამართლოს.

PHR თითო აღსაზრდელზე კომპენსაციად 100 ათას ლარს მოითხოვდა.

“მიყენებული ზიანის სრულად ანაზღაურება პრაქტიკულად შეუძლებელია, ვინაიდან ვერანაირი თანხა ვერ იქნება ძალადობისა და არასათანადო მოპყრობის ექვივალენტური. თუმცა, კომპენსაცია უნდა იყოს ღირსეული და შეესაბამებოდეს კონკრეტულ გარემოებებს, მათ შორის ყოფილი აღსაზრდელების ასაკს, მათ განსაკუთრებულ მოწყვლადობას, ძალადობის ფორმებსა და ხანგრძლივობას“,- ვკითხულობთ ორგანიზაციის განცხადებაში.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, კომპენსაციის ოდენობის ნაწილში, ორგანიზაციამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

“განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება იმ გარემოებას, რომ ბავშვები იმყოფებოდნენ სახელმწიფოს ზრუნვის ქვეშ, რაც სახელმწიფოს მხრიდან დაცვისა და მხარდაჭერის მომეტებულ ვალდებულებას წარმოშობდა“,- აცხადებს PHR-ი.

დაკისრებული თანხის ოდენობა სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრა ფინანსთა სამინისტრომაც.

„ძალადობა, იზოლაცია, არასათანადო ზრუნვა“ – რა წერია გაეროს ბავშვთა უფლებათა კომიტეტის ანგარიშში

ნინოწმინდის სკოლა-პანსიონზე საჩივარი გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტში 2021 წლის 5 მაისს შევიდა. მასში საუბარი იყო ბავშვების მიმართ შესაძლო ძალადობაზე, არასათანადო მოპყრობასა და ინსტიტუციურ იზოლაციაზე.

საქმე 57 ბავშვს ეხებოდა, რომლებიც წლების განმავლობაში ცხოვრობდნენ ნინოწმინდის პანსიონში.

გადაწყვეტილება სამი წლის შემდეგ, 2024 წლის 24 მაისს გამოქვეყნდა. გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტმა დაადგინა, რომ სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო ბავშვების ეფექტიანი დაცვა ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობისგან.

დოკუმენტი აღწერს სერიოზულ პრობლემებს ნინოწმინდის პანსიონში, მათ შორის ძალადობის, იზოლაციისა და არასათანადო ზრუნვის შემთხვევებს.

დოკუმენტში ნათქვამია, რომ სკოლა პანსიონში ბავშვები სისტემატურად ხდებოდნენ ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობის მსხვერპლები. ჩამოთვლილია კონკრეტული შემთხვევები:

ბავშვებს სჯიდნენ: იძულებით მუხლებზე დგომით, საკვების გარეშე დატოვებით, ოთახში ჩაკეტვით, სხვა ბავშვების წინაშე დამცირებით;

ზოგჯერ უფროს ბავშვებს აიძულებდნენ სხვა ბავშვების ცემას;

ერთ ბავშვს დანიშნული ჰქონდა ფსიქოტროპული მედიკამენტები, რის შედეგად მუდმივად ეძინა;

ბავშვებს არ ჰქონდათ პირადი სივრცე;

ისინი იზოლირებული იყვნენ დანარჩენი საზოგადოებისგან. მათ არ შეეძლოთ პანსიონის დატოვება;

ჰქონდათ არასაკმარისი კვება;

არ იყო დაცული ჰიგიენური ნორმები;

განათლების მიღების პროცესში არსებობდა სერიოზული პრობლემები.

ამ ფონზე, პანსიონი ჩაკეტილი იყო მონიტორინგის ორგანოებისთვის. მაგალითად, რამდენჯერმე იქ არ შეუშვეს ომბუდსმენი.

საქართველოს ხელისუფლება კი ამტკიცებდა, რომ პანსიონში მონიტორინგი ხორციელდებოდა, ძალადობის ფაქტებს იძიებდნენ, ბავშვების ნაწილი ალტერნატიულ ზრუნვაში იყო, ზოგი ოჯახებთან ბრუნდებოდა და ის ვინც პანსიონში რჩებოდა, ამას საკუთარი სურვილით აკეთებდა.  

რა ხდება დღეს

ნინოწმინდის სკოლა პანსიონი ისევ ფუნქციონირებს. 2021 წლის ხმაურიანი სკანდალების შემდეგ, სასწავლებელში ზედამხედველი სასულიერო პირი შეიცვალა – ეპისკოპოსი სპირიდონი (სპირიდონ აბულაძე) ბოდბელმა ეპისკოპოსი იაკობმა შეცვალა.. 

წყარო: JamNews