ფსიქოლოგი გიორგი ჩოგოვაძე სოციალურ ქსელში მშობლებს ბავშვთან ურთიერთობისა და ავტორიტეტის შენარჩუნების შესახებ რეკომენდაციებს უზიარებს. სპეციალისტი 12 ძირითად წესს ასახელებს, რომლებიც, მისი თქმით, დაეხმარება მშობლებს აღზრდის პროცესში მკაფიო საზღვრების დაწესებასა და ბავშვის ემოციური განვითარების სწორად წარმართვაში. ჩოგოვაძე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ბავშვმა მშობელი „თავის ჭკუაზე არ უნდა ატრიალოს“, ხოლო თანმიმდევრული წესები, მშვიდი კომუნიკაცია და ოჯახის წევრების ერთიანი პოზიცია აღზრდის პროცესში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
12 ოქროს წესი მშობლის ავტორიტეტისთვის:
იყავით თანმიმდევრული: თუ ერთხელ თქვით არა, თქვენი გადაწყვეტილება არ შეცვალოთ, რადგან ბავშვმა იტირა ან ინერვიულა, თორემ მანიპულაციის ამ ხერხს სულ მიმართავს
დააწესეთ მკაფიო საზღვრები: ბავშვმა ზუსტად უნდა იცოდეს, რა არის დაშვებული— კატეგორიულად აკრძალული ან ბუნდოვანი წესები იწვევს ქაოსს.
შეინარჩუნეთ სიმშვიდე: ყვირილი სისუსტის ნიშანია. როცა მშვიდად, მაგრამ მტკიცე ტონით საუბრობთ, თქვენი ავტორიტეტი უფრო დამაჯერებელია.
ნუ შეხვალთ ვაჭრობაში: მშობელი არ უნდა ვედრებოდეს ბავშვს დავალების შესრულებას.
გამოიყენეთ „არჩევანის ილუზია“: მიეცით ბავშვს უფლება აირჩიოს ორ თქვენთვის მისაღებ ვარიანტს შორის ერთერთი (მაგ: „ჯერ ჰიგიენას მიხედავ თუ ჯერ სათამაშოებს აალაგებ?“).
იყავით ერთიანი ფრონტი: დედა და მამა (ან ოჯახის სხვა წევრები) ერთსა და იმავეს უნდა ითხოვდნენ. თუ ერთი კრძალავს და მეორე უშვებს, ბავშვი სწავლობს მათ „დაპირისპირებას“ თავის სასარგებლოდ.
ასწავლეთ მოთმინება: ბავშვმა უნდა ისწავლოს, რომ მისი სურვილები მყისიერად არ სრულდება. ლოდინის უნარი ემოციური ინტელექტის საფუძველია.
ნუ იქნებით „მომსახურე პერსონალი“: ბავშვს უნდა ჰქონდეს თავისი ასაკის შესაბამისი მოვალეობები სახლში. ეს მას პასუხისმგებლობას აჩვევს.
აღიარეთ მისი ემოციები, მაგრამ არა ქცევა: შეგიძლიათ თქვათ: „მესმის, რომ ბრაზობ, მაგრამ ხელის კვრა დაუშვებელია“. ემოცია ლეგიტიმურია, აგრესიული ქმედება — არა.
იყავით ლიდერი და არა „უბრალოდ მეგობარი“: მეგობრები ბავშვს გარეთაც ეყოლება, მშობელი კი ერთია. მას სჭირდება გზამკვლევი, რომელიც საჭირო დროს სიმკაცრეს გამოიჩენს.
შეასრულეთ დაპირება (როგორც კარგი, ისე ცუდი): თუ დაპირდით, რომ წესის დარღვევისთვის ტელეფონს ჩამოართმევთ, აუცილებლად გააკეთეთ ეს. სიტყვას ფასი უნდა ჰქონდეს.
გამოყავით დრო ხარისხიანი ურთიერთობისთვის: როცა ბავშვი გრძნობს სიყვარულს და ყურადღებას, მას ნაკლები მოთხოვნილება აქვს „დესტრუქციული“ მეთოდებით მიიქციოს თქვენი ყურადღება.
უმაღლესი განათლების რეფორმა არის სასიცოცხლოდ აუცილებელი ჩვენი ქვეყნისთვის, - განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ტელეკომპანია “იმედის” ეთერში გამართული დებატების დასრულების შემდეგ.
მთავრობის მეთაურმა დებატების მნიშვნელობაზე გაამახვილა ყურადღება და უმაღლესი განათლების რეფორმაზე ისაუბრა.
“დებატები მნიშვნელოვანია, პირველ რიგში, იმისათვის, რომ საზოგადოებამ მიიღოს ობიექტური ინფორმაცია. ჩვენთან ეს კულტურა, სამწუხაროდ, გაქრა. ამას სჭირდება დამკვიდრება. ხშირად ვისმენთ ხოლმე მონოლოგის რეჟიმში, ხან ერთი მხარე საუბრობს, ხან მეორე და საზოგადოებას ურთულდება ასეთ პირობებში თავისი დასკვნის გამოტანა. ჭეშმარიტება იბადება დისკუსიაში და როდესაც საზოგადოებას შეუძლია თვალყური ადევნოს დისკუსიას მხარეებს შორის. ვფიქრობ, დღეს საზოგადოებამ მიიღო ბევრად მეტი ინფორმაცია, ვიდრე მონოლოგის რეჟიმში სხვადასხვა მხრიდან იღებდა მთელი ამ დროის განმავლობაში. დღეს გამოიკვეთა, სად არის არგუმენტები და სად საერთოდ არ არის არგუმენტები. არაერთხელ ვთხოვე ოპონენტებს, ესაუბრათ არგუმენტებით და რეალურად, ხშირ შემთხვევაში საერთოდ არ იყო ერთმანეთისგან დასკვნისა და არგუმენტის გარჩევა. არ შეიძლება პირდაპირ თქვა დასკვნა, თუ არ გაქვს არგუმენტები. ჩვენ ვცდილობდით და ვსაუბრობდით არგუმენტებით და საზოგადოება თავის დასკვნებს გამოიტანს ამ ყველაფერთან დაკავშირებით.
რაც შეეხება უმაღლესი განათლების რეფორმას, ეს არის უბრალოდ სასიცოცხლოდ აუცილებელი ჩვენი ქვეყნისთვის. ერთი რამეა, რაზეც ყველა ჯერდებოდა მთელი ამ დროის განმავლობაში, რომ საქართველოში ახალგაზრდა ქართველი სტუდენტი ვერ იღებს იმ ხარისხის განათლებას, რასაც მიიღებდა, მაგალითად დასავლეთ ევროპის რომელიმე ქვეყანაში. ეს ხომ რადიკალურად ცვლილებას საჭიროებს, არსებით ცვლილებას. ამაზე თუ ვთანხმდებით და ჩვენ თუ გეუბნებით ჩვენს გზას, მაშინ ან ალტერნატიული გზა უნდა წარმოგვიდგინონ, ან უნდა გაყვნენ იმ გზას, რომელიც ჩვენი მხრიდან არის შეთავაზებული. რადგან ვერ ვისმენთ ალტერნატიულ არგუმენტებს, ლოგიკურია, რომ მივყვებით იმ გზას, რომელიც არის ჩვენს კონცეფციაში ასახული.
მართლა დავდევდით არგუმენტებს, ოღონდ მოგვესმინა რაიმე არგუმენტი კონკრეტულ თემებთან დაკავშირებით. მართალია, ლოკალური იყო ეს თემები, მაგრამ კონკრეტულ თემებთან დაკავშირებით მოვისმინეთ არგუმენტები და მაშინვე დავპირდით ჩვენს ოპონენტებს, დისკუსიის მონაწილეებს, რომ მზად ვიყავით, თითოეულთან დაკავშირებით დამატებით მიგვეღო ინფორმაცია და გაგვეთვალისწინებინა საჭიროების შემთხვევაში. სრული ღიაობაა ჩვენი მხრიდან, რომ განვაგრძოთ დისკუსია ყველა თემასთან დაკავშირებით. სამწუხარო რეალობა იყო ის, რომ ჩვენ წარვადგინეთ კონცეფციის პროექტი, რომელიც ჯერ კონცეფციაც არ იყო, ყველას შევთავაზეთ საკუთარი მოსაზრებების წარდგენა. ამის ნაცვლად, დაიწყო პოლიტიკური კამპანია ამ კონცეფციის წინააღმდეგ ყოველგვარი არგუმენტების გარეშე. თუ იქნება ჯანსაღი დისკუსია, მზად ვართ, ღია ვართ აბსოლუტურად ყველასთან მსჯელობისთვის. ეს არის ჩვენი მიდგომა და დამოკიდებულება.
შეხვედრები, იქნება ეს აკადემიურ სფეროსთან, რექტორებთან, უნივერსიტეტების ხელმძღვანელობასთან, ექსპერტებთან, ნებისმიერ ფორმატში ვართ მზად მსჯელობისთვის. მთავარია, რომ ეს მსჯელობა ეფუძნებოდეს არგუმენტებს”, - განაცხადა პრემიერმა.
2011 წელს მე იმის გამო, რომ საკონსტიტუციო ცვლილებები გავაკტირიკე, სამეცნიერო კუთხით, გამაგდეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან, მერე სამი უნივერსიტეტიდან მივიღე შეთავაზება, მაშინ თსუ-დან გაყავდათ აკადემიური პერსონალი, - განაცხადა გადაცემაში “ღია ეთერი - დებატები” საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ უმაღლესი განათლების რეფორმასთან დაკავშირებით გამართულ დებატებზე განაცხადა.
როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, თსუ-ს გამოშიგვნა მიზანმიმართულად კეთდებოდა, რადგან კერძო უნივერსიტეტებში, ან ილიას უნივერსიტეტში, ან სხვა პოლიტიკურად მისაღებ უნივერსიტეტებში გაეყვანათ აკადემიური პერსონალი, ეს იყო მაშინდელი მოცემულობა.
„დაფინანსება განათლების სისტემის 2012 წელს, როდესაც ჩვენ მოვიდოდით ხელისუფლებაში, ხომ ადარებთ თქვენს ხელისუფლებას, მაშინ მხარს უჭერდით თუს-ს გამოშიგვნას. თუ რაიმე დაუსაბუთებელი იყო, ეგ იყო თსუ-ს გამოშიგვნა, რაც მიზანმიმართულად კეთდებოდა იმ პერიოდში განსაკუთრებით აქტიურად ეს დაიწყო 2006 წლიდან. 2011 წელს, რა ხდებოდა მაშინ, როდესაც თქვენ ამას იწონებდით. 2011 წელს მე იმის გამო, რომ საკონსტიტუციო ცვლილებები გავაკრიტიკე, სამეცნიერო კუთხით, გამაგდეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან. გამოშიგვნაში რას ვგულისხმობ, ამის მერე სამი უნივერსიტეტიდან მივიღე შეთავაზება, ერთი იყო საქართველოს უნივერსიტეტი ლექციების წასაკითხად, მეორე იყო კავკასიის უნივერსიტეტი და ორივეგან ვკითხულობდი ლექციებს. მესამე იყო ილიას უნივერსიტეტი, სადაც დეკანობაც შემომთავაზეს და რა ხდებოდა - თსუ-დან გაყავდათ აკადემიური პერსონალი იმისათვის, რომ მერე გაეწოვათ კერძო უნივერსიტეტებში ან ილიას უნივერსიტეტში ან სხვა პოლიტიკურად მისაღებ უნივერსიტეტებში, ეს იყო მაშინდელი მოცემულობა, მაშინ ასე უყურებდნენ კონკრეტულ უნივერსიტეტებს“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
მისივე თქმით, განათლების დაფინანსება 2012 წელს 601 მილიონი იყო, დღეს დაფინანსება უშუალოდ განათლების სამინისტროს ქვეშ არის 2 მილიარდ 700 მილიონი.
„ამ დაფინანსებას თუ დავუმატებთ ინფრასტრუქტურის ბიუჯეტს, რომელიც არის გადანაწილებული რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ასიგნებებში, არის 3 მილიარდ 300 მილიონი. 5,5-ჯერ მეტი. 2100 სკოლის რემონტს რამდენი წელი შეიძლება, დასჭირდეს? პრიორიტეტი რომ არის ეს ჩანს იქიდან, რომ 601 მილიონიდან 3 მილიარდ 300 მილიონამდე არ გაიზრდებოდა განათლების ბიუჯეტი, ეს არის ჩემი არგუმენტი. რამდენჯერმე რომ გაიზარდა მათ შორის რუსთაველის ფონდის ბიუჯეტი და მეცნიერების დაფინანსება, ეგ გეთქვათ ჯერ“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
საქართველოში არის 64 უნივერსიტეტი, საქართველოში არის ნიდერლანდებზე, შვეიცარიაზე, ავსტრიაზე მეტი უნივერსიტეტი, მაგრამ ხარისხი როგორიც არის, ყველას ძალიან კარგად მოგეხსენებათ. შიდა კონკურენცია აქ არ არის არგუმენტი, რადგან შიდა კონკურენციას ყველა შემთხვევაში არ მოაქვს გარე კონკურენციაში უპირატესობა და ამას ვხედავთ. ეს მტკიცებულებებით დასტურდება, - განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ტელეკომპანია „იმედის“ გადაცემაში „ღია ეთერი - დებატები“ უმაღლესი განათლების რეფორმასთან დაკავშირებით გამართული დისკუსიისას.
როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, ერთ-ერთ პრესტიჟულ, „თაიმსის“ საერთაშორისო რეიტინგში, საქართველოს არც ერთი უნივერსიტეტი არ ხვდება 1200 საუკეთესო უნივერსიტეტს შორის.
„რა ადასტურებს გარკვეული მათემატიკური სიზუსტით იმას, რომ ჩვენ გვაქვს მძიმე მდგომარეობა - ეს არის რეიტინგები. რომ ავიღოთ ერთ-ერთი პრესტიჟული საერთაშორისო „თაიმსის“ რეიტინგი, სადაც ჩვენი არც ერთი უნივერსიტეტი არ ხვდება 1200 საუკეთესო უნივერსიტეტს შორის. ყველა არის 1200-სს მიღმა. რომ ავიღოთ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, საერთო შეფასება 100 ქულიდან არის 10,5-დან 25,1 ქულამდე. იგივეა ტექნიკური უნივერსიტეტის შემთხვევაში. საერთო შეფასება ილიაუნის შემთხვევაში არის 25,2-დან 30,6-მდე.
რაც შეეხება სწავლების კომპონენტს, რაც არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩვენი სტუდენტებისთვის 100 ქულიდან 14 ქულა აქვს თსუ-ს და ეს არის ძალიან ტრაგიკული და კიდევ ერთხელ დავუბრუნდები ამას. 18,2 ქულა აქვს ილიას უნივერსიტეტს და ტექნიკურ უნივერსიტეტს აქვს 28,4 სწავლების კომპონენტში, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია ჩვენი სტუდენტებისთვის. 100 ქულიდან დაგვიწერეს 2 და 3 ქულა. ეს არის დღევანდელი მდგომარეობა, რაც არის ბუნებრივია, ის, რაც უნდა შეიცვალოს. ასევე არის Center for World University Rankings-ი თსუ-ს 1 106-ე ადგილი უკავია უნივერსიტეტებს შორის, ილიას უნივერსიტეტს 1479-ე, აქ ტექნიკური და სხვა უნივერსიტეტების რეიტინგი წარმოდგენილი არ არის. ეს არის საერთო მდგომარეობა, რომელიც ჩვენს გვაქვს ჩამოყალიბებული. შიდა კონკურენცია არის. საქართველოში არის 64 უნივერსიტეტი. საქართველოში არის ნიდერლანდებზე მეტი უნივერსიტეტი, შვეიცარიაზე, ავსტრიაზე მეტი უნივერსიტეტი, მაგრამ ხარისხი როგორიც არის, ყველას ძალიან კარგად მოგეხსენებათ. შიდა კონკურენცია აქ არ არის არგუმენტი, რადგან შიდა კონკურენციას ყველა შემთხვევაში არ მოაქვს გარე კონკურენციაში უპირატესობა და ამას ვხედავთ. ეს მტკიცებულებებით დასტურდება.
ერთხელ ვთქვი და ძალიან წააგავს ეს მოცემულობა საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ჩემპიონატს, სადაც არის სერიოზული კონკურენცია გუნდებს შორის, ხან ერთი იგებს, ხან მეორე, ხან მესამე, მაგრამ ვერც ერთი გუნდი ვერ იგებს თამაშებს ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზეც კი. იგივე ეხება ევროპა ლიგას, კონფერენც ლიგას და ა.შ. დაახლოებით იგივე მდგომარეობა გვაქვს ჩვენ უნივერსიტეტების შემთხვევაშიც. თუ ვინმე ამბობს, რომ ეს არ უნდა შეიცვალოს, მე ამას ნამდვილად ვერ დავეთანხმები“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
თუ სადმე არის რაიმე ხარვეზი, მზად ვართ, რომ ვიმსჯელოთ და ჩავასწოროთ ის შესაბამისი სამართლებრივი აქტი, რომელიც არის გამოცემული, - განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში, უმაღლესი განათლების რეფორმასთან დაკავშირებით გამართულ დებატებზე.
როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, შრომის ბაზრის ანალიზს შეუძლია, მსხვილი სფეროები მოიცვას და ვერ ჩაუღრმავდება თითოეულ სპეციალობას და ქვესპეციალობას, შესაბამისად, ეს არ არის შრომის ბაზრის პრობლემა.
„არის კონკრეტული მიმართულება ასტროლინგვისტიკა, რაც სპეციფიური პროგრამაა. რაც შეეხება პედაგოგიკას თსუ-ში, განათლების მიმართულება რჩება მთლიანად, არა გამომდინარე ერთი ქალაქი, ერთი ფაკულტეტის პრინციპიდან, პედაგოგიკა რჩება ილია უნივერსიტეტში, თუმცა არის სპეციფიური პროგრამები. თუ არის გარკვეული ხარვეზები, რაც დასაბუთებული იქნება, რომ საჭიროებს მომატებას დაკლებას და ა.შ, თითოეულ ასეთ შემთხვევასთან დაკავშირებით, მზად ვართ, რომ შესწორება შევიტანოთ. ამის დრო ჯერ კიდევ არის. აქვე გპირდებით, სადაც იქნება არგუმენტები და მოვისმინეთ არგუმენტები, თითოეულ შემთხვევასთან დაკავშირებით, რა თქმა უნდა მზად ვართ, რომ შევიტანოთ შესწორებები.
რაც შეეხება შრომის ბაზრის ანალიზს, ერთ რამეს დავაზუსტებ, რომ შრომის ბაზრის ანალიზს შეუძლია, მსხვილი სფეროები მოიცვას და ვერ ჩაუღრმავდება თითოეულ სპეციალობას და ქვესპეციალობას, შესაბამისად, ეს არ არის შრომის ბაზრის პრობლემა. თუ ხარვეზები გაიპარა, მზად ვართ, რომ ეს ხარვეზები გამოვასწოროთ. ამისათვის დრო არის და მადლობა არგუმენტებისთვის და კომენტარებისთვის“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
მისივე თქმით, შრომით ბაზარზე იგულისხმება არა მხოლოდ დღეს არსებული მოთხოვნა, არამედ პოტენციური მოთხოვნაც.
„მაგალითად, დღეს შეიძლება, ნაკლები იყოს მოთხოვნა საინფორმაციო ტექნოლოგიების სპეციალისტებზე და მომავალში ეს შეიძლება, პოტენციურად გაიზარდოს, შეიძლება, იყო ზრდის პოტენციალი და ეს არის გათვალისწინებული შრომის ბაზრის ანალიზში. ყველა მსხვილი სფერო არის აღებული სამართალი, მედიცინა, ფუნდამენტური მეცნიერებები და ყველა მიმართულებით არის განსაზღვრული ბაზრის მოთხოვნის შესაბამისად კვოტები. თუ სადმე არის რაიმე ხარვეზი, მზად ვართ, რომ ვიმსჯელოთ და ჩავასწოროთ ის შესაბამისი სამართლებრივი აქტი, რომელიც არის გამოცემული“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.