საზოგადოება - ვერსია - ვერსია http://www.versia.ge Fri, 15 Nov 2019 15:13:23 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb შავი ზღვის სანაპირო ზოლს ეკოლოგიური კატასტროფა ემუქრება! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6433-შავი-ზღვის-სანაპირო-ზოლს-ეკოლოგიური-კატასტროფა-ემუქრება.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6433-შავი-ზღვის-სანაპირო-ზოლს-ეკოლოგიური-კატასტროფა-ემუქრება.html

შალვა გაგოშიძე: „პლაჟის ზონაში მშენებლობები კატეგორიულად უნდა აიკრძალოს!“

 

შავი ზღვის სანაპირო ზოლი ერთ-ერთი სათუთი ეკოლოგიური სისტემაა, მის დაცვას კი სახელმწიფო მნიშვნელობა აქვს, თუმცა დარგის სპეციალისტების ამგვარი შეფასების მიუხედავად, ბოლო წლებში, შავი ზღვის სანაპირო ზოლში აგრესიული სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობს, რაც სანაპირო ზოლის ცვლილებებს, ნეგატიურ ბუნებრივ პროცესებსა და კატასტროფულ შედეგებს გამოიწვევს. ტურიზმის განვითარება სახელმწიფოს ერთ-ერთი პრიორიტეტია, რაც ავტომატურად გულისხმობს საკურორტო ზონების ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ტურისტების მოზიდვის მიზნით, პირდაპირ სანაპირო ზოლში აშენდეს ფეშენებელური სასტუმროები და გნებავთ, გესთჰაუსები. 

რატომ არ შეიძლება სანაპირო ზოლში მშენებლობა და რა ეკოლოგიური ცვლილებები მოჰყვება გარკვეული კომპანიების დაუდევრობას? _ ამ და სხვა საინტერესო თემებზე ,,ვერსიას'' საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორ-ემერიტუსი შალვა გაგოშიძე ესაუბრა.

_ ბატონო შალვა, შავი ზღვის სანაპირო ზოლში სამშენებლო სამუშაოები რა პრობლემას ქმნის? 

_ უშუალოდ მშენებლობებს ანუ შენობა-ნაგებობებს შეექმნება პრობლემები, რადგან სახიფათო ზონაში ააშენეს. უმთავრესი პრობლემა ისაა, რომ თურქეთმა მდინარე ჭოროხის რეგულირება განახორციელა. ეს იმას ნიშნავს, რომ იქ ბევრი ჰესი და კაშხლის კასკადია, რაც ფაქტობრივად, იმ ნატანს იჭერს, რომლითაც აჭარის ნაპირები იკვებება. 

თურქეთის მიერ მდინარე ჭოროხის დარეგულირებას შავი ზღვის ნაპირების ჩარეცხვა მოჰყვება, მაგრამ გარდა ამისა, იქ, სადაც პლაჟია, მშენებლობა ისედაც არ შეიძლება, რადგან ამ ზონაში ტალღამ თავისუფლად უნდა იმოძრაოს. 

_ საქართველომ ასეთ სიტუაციაში რა უნდა გააკეთოს? 

_ წლების წინ, ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირის დროს, როდესაც თურქეთმა ჭოროხის დარეგულირება დაიწყო, ორ ქვეყანას _ თურქეთსა და საქართველოს შორის ამ საკითხზე შეხვედრა გაიმართა, სადაც მეც ვიყავი მიწვეული. მაშინ თურქეთი ამტკიცებდა, რომ შავი ზღვის სანაპირო არეებში ხელოვნურად შეიტანდნენ ინერტულ მასალას, რისგანაც ნაპირები შედგება. ეს ნიშნავს, რომ მაგალითად, მთა უნდა დაეშალათ და ხელოვნურად დაეყარათ სანაპიროზე. თუმცა საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ, რასაც კარგად ნაცნობი პოლიტიკურ-ეკონომიკური კატაკლიზმები მოჰყვა, ეს თემა თითქოს მიიჩქმალა. არადა, საქართველოში იყო ორგანიზაცია, რომელიც ნაპირების დაცვაზე მუშაობდა, ეს ორგანიზაცია ახლაც მოქმედებს, მაგრამ იმ დატვირთვით აღარ მუშაობს. მეტსაც გეტყვით, დაახლოებით, 600 კვ.მ. ფართობის საზღვაო ლაბორატორიაც არსებობდა, რომელსაც 1983 წელს, საფუძველი ვახტანგ საყვარელიძემ და არჩილ კიკნაძემ ჩაუყარეს. ეს იყო საქართველოს ენერგეტიკისა და ენერგეტიკული მშენებლობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი და სწორედ მის დაქვემდებარებაში არსებობდა ეს უზარმაზარი ლაბორატორიაც. სხვათა შორის, მეც ამ ლაბორატორიაში ვმუშაობდი, ვაკვირდებოდი, როგორ მოდიოდნენ ტალღები ნაპირთან, როგორ რეცხავდა ნაპირს და რა ღონისძიებები უნდა გაგვეტარებინა ამ ტიპის ბუნებრივი მოვლენების შემთხვევაში. აქედან გამომდინარე, გარკვეულ მოდელებზეც ვმუშაობდით, მაგრამ სამწუხაროდ, ეს ლაბორატორია ახლა აღარ არსებობს. 

ამჟამად, წყალთა მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი ფუნქციონირებს, რომელიც ტექნიკური უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაშია, თუმცა მისი დაფინანსება მწირია. არადა, ვის დაქვემდებარებაშიც არ უნდა იყოს, ამ ინსტიტუტს სათანადო ყურადღება და დაფინანსება სჭირდება, რათა სრული დატვირთვით ამოქმედდეს. არაერთი მეთოდი განავითარეს საყვარელიძემ და კიკნაძემ, მათ შორის, პლაჟების ხელოვნურად რეგულირების მეთოდი. ეს ნიშნავს, რომ ინერტული მასალები, მათ შორის, ქვა-ღორღი მოგაქვს და პლაჟს ხელოვნურად ქმნი. 

_ იმას გულისხმობთ, რომ ნაპირსამაგრი სამუშაოები სათანადოდ არ სრულდება? 

_ თუ საკითხი ეხება ნაპირების დაცვას, იქ, სადაც პლაჟის ზონაა, მშენებლობები კატეგორიულად უნდა აიკრძალოს! მეტსაც გეტყვით, პლაჟიდან მინიმუმ 20 მეტრის დაშორებით უნდა აშენდეს კაპიტალური ნაგებობა! ეს იმიტომ, რომ ანომალური ტალღების დროს, ძალიან დიდი შტორმები ვითარდება ბუნებაში და ამან არა მარტო ნაგებობები, არამედ შესაძლოა, პლაჟიც კი ჩარეცხოს. იცით, როგორ იკვებება ნაპირი? მდინარე რომ გამოდის და გამოაქვს თავისი მყარი ნატანი, ზღვის ტალღები სწორედ მას ანაწილებენ და ფაქტობრივად, მდინარის გამონატანი ინერტული მასალის გადანაწილების საშუალებით, ტალღები ბუნებრივად ქმნიან ნაპირს. როცა ღელვაა, ტალღა ხსნის ამ პლაჟს, ხოლო როცა ღელვა წყნარდება, ნელ-ნელა ისევ აღადგენს, მაგრამ ზოგჯერ ისეთი კატასტროფული შტორმია, რომ ნაპირს მთლიანად შლის. 

_ ამას ისიც ემატება, რომ აჭარისა და გურიის სანაპირო ზოლში, ფეშენებელური სასტუმროები და გნებავთ, გესთჰაუსები პირდაპირ პლაჟზეა აშენებული, არა? 

_ დიახ, ასეა, მაგრამ გიმეორებთ, სანაპირო ზოლში კაპიტალური ნაგებობების მშენებლობა კატეგორიულად უნდა აიკრძალოს! აუცილებელია, რომ სახელმწიფომ მეტი ყურადღება მიაქციოს ამ საკითხს, ყოველ შემთხვევაში, ახლა მაინც უნდა შეზღუდოს ნებისმიერი კაპიტალური მშენებლობა პლაჟზე. 

_ ძალიან დიდი თანხაა ჩადებული ამ ფეშენებელურ სასტუმროებში. ამიტომ, საკითხავია, ამ უკვე აშენებელ ნაგებობებს რა ეშველება? 

_ მაპატიეთ, მაგრამ როდესაც შტორმი ამოვარდება და ტალღები პირდაპირ ამ სასტუმროებს მიადგება, მათი მფლობელები და ინვესტორები სწორედ მაშინ შემოიკრავენ თავში ხელს! ფაქტია, იძულებულნი იქნებიან, გაცილებით მეტი თანხა დახარჯონ ზიანის გამოსასწორებლად. ცხადია, უკვე აშენებულ კაპიტალურ ნაგებობებს აღარაფერი ეშველება, მაგრამ გიმეორებთ, უსაფრთხოების თვალსაზრისით, სახელმწიფომ ახლა მაინც უნდა გამოიჩინოს სიმტკიცე და სანაპირო ზოლში, პლაჟზე კაპიტალური მშენებლობების ნებართვა აღარ გასცეს! 

ერთ ამბავს გიამბობთ: 1969 წლის 4 იანვრიდან 9 იანვრამდე, ბიჭვინთაში ძალიან დიდი შტორმი იყო, იმდენად საშინელი კატასტროფა მოხდა, რომ უზარმაზარმა ტალღებმა ნაპირი მთლიანად მოხსნეს და ჩარეცხეს. სხვათა შორის, სწორედ ბიჭვინთაში, პლაჟზე არსებულ სასტუმროს პირველ სართულში შევარდა წყალი. მართალია, ამას მსხვერპლი არ მოჰყოლია, მაგრამ სამაგიეროდ, შენობა დაზიანდა. საერთოდ, ინვესტორებმა და სასტუმროების მფლობელებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ შესაძლოა, 5, 10, ან 15 წლის განმავლობაში არაფერი მოხდეს, მაგრამ მე-15 წელს ისეთი შტორმი ამოვარდეს, რომ შენობები დაზიანდეს. 

მაგალითად, აჭარაში, კერძოდ, ბათუმსა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე, განსაკუთრებით მოწყვლად უბნად ბათუმი-სარფის მონაკვეთი უნდა განვიხილოთ, სადაც პლაჟის დესტრუქციული პროცესი აქტიურად მიმდინარეობს. განსაკუთრებით უნდა აღვნიშნოთ ამ ზონაში განვითარებული მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესები, ზღვის სანაპირო ზოლში განლაგებული დენიველაციური მოვლენები – ქარისეული და ტალღური მოვლენები, სანაპირო ზოლზე ზღვის შემოტევის შემთხვევები, სანაპირო ზოლის განმაპირობებელ მდინარეთა, განსაკუთრებით მდინარე ჭოროხზე ნატანის ტრანსპორტირების შემცირების დინამიკა, წყალდიდობები და ტერიტორიათა დატბორვის შემთხვევები, საავტომობილო მაგისტრალებზე სხვადასხვა ბუნების სტიქიური მოვლენების ზემოქმედებები. 

ბათუმი-სარფის მონაკვეთში, ამ პროცესებს ყველაზე მეტად ააქტიურებს ზღვის აკვატორიაში ანუ საპლაჟო ზოლში დაუშვებელი მშენებლობები, რომლებიც ქვეყანაში დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის ჩარჩო-მოთხოვნებს არ პასუხობენ, მეტიც, ეს მშენებლობები უკანონოა! ასეთი მშენებლობების შედეგად, გააქტიურდება დესტრუქციული პროცესები, რაც დიდი ალბათობით, კატასტროფამდე მიგვიყვანს! გიმეორებთ, აუცილებლად უნდა გამოირიცხოს მშენებლობები და ზოგადად სამშენებლო ნებართვების გაცემა სანაპირო ზოლის პლაჟის იმ უბნებზე, რომლებიც აუცილებლად უნდა იყვნენ მუდმივი და მკაცრი მეთვალყურეობის, ზედამხედველობის ზონაში. უნდა აიკრძალოს ამ ზონებში პლაჟის გამიჯვნა ნებისმიერი ზომის კაპიტალური ნაგებობებით, რასაც სამწუხაროდ, ამ ბოლო დროს ადგილი აქვს.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 13 Nov 2019 13:00:18 +0400
სკანდალი: შვილის ოპოზიციონერობის გამო, ხელისუფლება ოთარ რამიშვილის საიუბილეო ღონისძიებების გამართვას ბლოკავს! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6432-სკანდალი-შვილის-ოპოზიციონერობის-გამო,-ხელისუფლება-ოთარ-რამიშვილის-საიუბილეო-ღონისძიებების-გამართვას-ბლოკავს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6432-სკანდალი-შვილის-ოპოზიციონერობის-გამო,-ხელისუფლება-ოთარ-რამიშვილის-საიუბილეო-ღონისძიებების-გამართვას-ბლოკავს.html

მიხეილ რამიშვილი: „ყველას თავისი მოეკითხება!“

ადვოკატი, პარტიის _ „კანონი და სამართალი“ აღმასრულებელი მდივანი, მიხეილ რამიშვილი მამამისის, ოთარ რამიშვილის ყველა სიმღერის გასაჯაროვებას კრძალავს. ამ გადაწყვეტილების მიზეზად კი იმას ასახელებს, რომ ბევრი მცდელობის მიუხედავად, წლების განმავლობაში, ხელისუფლებამ ვერასდროს გამონახა ფინანსური რესურსი, ოთარ რამიშვილის შემოქმედებითი საღამო გამართულიყო. რამიშვილი აცხადებს, რომ ხელისუფლებამ მასთან კომუნიკაცია მას შემდეგ გაწყვიტა, რაც კრიტიკული განცხადებების კეთება დაიწყო: „ყველა მომღერალს, მსმენელს ვუხდი ბოდიშს და მადლობას, მაგრამ ამ გადაწყვეტილებამდე, ბევრი ფიქრის შემდეგ მივედი“, _ აცხადებს მიხეილ რამიშვილი... 

რატომ აკრძალა მამის სიმღერების გასაჯაროვება და რატომ წავიდა პოლიტიკაში? _ ამ საკითხებზე „ვერსიამ“ ინტერვიუ მიხეილ რამიშვილთან ჩაწერა:

_ როცა სკვერს ოთარის სახელი მიენიჭა, პარალელურად, სადღესასწაულო ღონისძიების მსგავსი საღამო უნდა გაეკეთებინათ, რადგან საკრებულოს დადგენილებაში ეს პირდაპირ წერია, მაგრამ არ გააკეთეს. შემდეგ, როცა კულტურის მინისტრი მიხეილ გიორგაძე იყო, ღონისძიება უნდა გაგვეკეთებინა, მარბენინეს და 2 კვირის შემდეგ უარი მითხრეს, ფინანსური გარღვევა გვაქვსო. მამაჩემის 85 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გვინდოდა შემოქმედებითი საღამოს გამართვა, ყველაფერი მზად გვქონდა, მაგრამ მერიამ უარი მითხრა. 

აქ კულტურას, ხელოვნებას, შემოქმედებასა და ხელოვან ადამიანებს დაფასება არ აქვთ. სუფრაზე რაც უნდათ, უმღერიათ, მაგრამ ასეთი უპატივცემულობა არ შეიძლება! ყველაფერ ამას ვუკავშირებ ჩემს პროფესიულ საქმიანობას და იმას, რომ ოპოზიციურ განცხადებებს ვაკეთებ. ყველაფერში განდეგილივით ვარ ჩემი საქმიანობის გამო! თაობები გაიზარდა მამაჩემის სიმღერებზე, კგბ-სთან დაპირისპირებული იყო და ხალხის მოთხოვნებს ასაჯაროვებდა და ეს, ბოდიში და, ფეხზე დაიკიდეს. ოთარ რამიშვილი თბილისის საპატიო მოქალაქე, ღირსების ორდენის კავალერი, მწერალთა კავშირის წევრი იყო და ყველაფერ ამის შემდეგ, ერთი შემოქმედებითი საღმოსთვის ფინანსები ვერ გამონახეს. 

_ ბატონო მიხეილ, როგორც ვხვდები, ოთარ რამიშვილის შემოქმედებით საღამოს უფრო მნიშვნელოვანი დატვირთვა უნდა ჰქონოდა, ვიდრე, უბრალოდ, კონცერტია, არა? 

_ დიახ. საქართველოში თაობებს შორის იყო ჯანსაღი ურთიერთობები და ყველაფერი ეს დაიმარხა, განადგურდა, რა შარმიც ჰქონდა ქალაქს. ოთარის ცხოვრება და შემოქმედება, როგორც ბარდის და სახალხო მთქმელის, უნდა დაბრუნებოდა ქალაქს, გაეგოთ თაობებს, როგორ უნდა იცხოვრონ უფროს-უმცროსთა ჯანსაღი დამოკიდებულებით. ოთარი, თავისი ცხოვრების წესით, ყველა ხელისუფლების მოწინააღმდეგე, საზოგადო მოღვაწე იყო, რომელმაც თაობები აღზარდა. მთელი ცხოვრება ხალხის სიყვარულში, სწავლებასა და დახმარებაში განვლო. 300-მდე სიმღერა და 900-მდე ლექსი აქვს. 70 და 75 წლის იუბილეები გადაუხადეს წინა ხელისუფლების დროს. იმ ხელისუფლებასთანაც ვიყავი დაპირისპირებული „გირგვლიანის საქმიდან“ გამომდინარე, მაგრამ ამის მიუხედავად, მაინც ჩატარდა ფილარმონიაში მისი იუბილეები. 

2012 წელს, როცა შეიცვალა ხელისუფლება, მინისტრ გიორგაძეს მივმართე კონცერტის ჩატარების თხოვნით, ყველაფრის ორგანიზება გავაკეთე, თუმცა 2 კვირით ადრე დამირეკეს, ფინანსური გარღვევა გვაქვსო. ასევე, მინდოდა, ოთარის სახელობის ქუჩა ყოფილიყო. საკრებულოში შემომთავაზეს გლდანულის ნაგავსაყრელი, აქ მალე დიდი ქალაქი გაშენდებაო, ვუთხარი, გლდანულაში ნაგავსაყრელს მამათქვენის სახელი დაარქვით-მეთქი. ჩემით მოვიძიე საბურთალოზე ქუჩა, რომელიც უერთდება სკვერს და სადაც ბოლო პერიოდში ცხოვრობდა მამაჩემი. როგორც იქნა, მივაღწიე და დამთანხმდნენ. თინათინ ნიბლიაშვილი არის საკრებულოს სახელდებისა და სიმბოლიკის კომისიის თავმჯდომარე, რომელთანაც ამ საკითხზე, ძალიან სასიამოვნო კომუნიკაცია მქონდა, მაგრამ როცა „ციანიდის საქმე“ დაიწყო და ოპოზიციური, ძალოვანი სტრუქტურებისა და ხელისუფლების საწინააღმდეგო განცხადებების გაკეთება მომიწია, 2019 წლის მარტში, ჩემთან ყველანაირი კომუნიკაცია გაწყვიტა. მერე მეზობლებისგან გავიგე, რომ მიუნიჭებიათ ქუჩისთვის ოთარის სახელი, თუმცა არ შემატყობინეს და არც ამის აღმნიშვნელი ნიშანი არსებობს. არც სკვერის გახსნა აღნიშნეს და არც ქუჩის, არც სიცოცოხლეში და არც გარდაცვალების შემდეგ, არ შესთავაზეს ვარსკვლავის გახსნა, მიუხედავად იმისა, რომ მამაჩემს ეს არასდროს სდომებია. 24 ოქტომბერს, 85 წლის ხდებოდა, მერიას მივმართე შემოქმედებითი საღამოს გამართვის თხოვნით, რადგან ვხედავ, ბევრი ნიჭიერი ახალგაზრდა ასრულებს ოთარის სიმღერებს და როცა ქვეყანაში მიდის საუბარი, რომ ზნეობრივად ირყვნება თაობა, ჩავთვალე, იუბილე ოთარის სახელისა და თბილისისთვის ძალიან ლამაზი იქნებოდა. ზაალ ჩიქობავამ გაუკეთა ორგანიზება ამ იუბილეს, თუმცა მერიამ უარი განგვიცხადა, თან მინდოდა, საქველმოქმედო სახე მიმეცა და შემოსული თანხა ნიჭიერი ახალგაზრდებისთვის გადაგვეცა, რადგან მამაჩემი ერთ თეთრს არ მოიტანდა სახლში, ურიგებდა გაჭირვებულებს და ყველას პატრონობდა. მერია 2 მილიონს საახალწლო განათებისთვის ხარჯავს და ამისთვის ვერ გამონახეს თანხა. ამან დიდი პროტესტი გამოიწვია ჩემში იმიტომ, რომ თაობები გაიზარდა ოთარის სიმღერებით. კომუნისტების პერიოდში აკრძალული იყო, როგორც დისიდენტი, კომუნისტების მოწინააღმდეგე და მილიციაზე, რაიკომის მდივნებზე, კორუფციაზე ხალხი რომ ვერ ბედავდა, ოთარი მღეროდა და ამ სიმღერებით თავის პროტესტს იკმაყოფილებდა ხალხი. მთელ საქართველოში და რუსეთშიც კი უსმენდნენ და ერთი ხელის მოსმით, არაფრად ჩამაგდეს, თან ეს მეორედ მოხდა. ამას ვაფასებ, როგორც უპატივცემულობას, დაუფასებლობას. ოთარი არასდროს, არავის, არაფერს სთხოვდა, პირიქით, გასცემდა. ერთხელ, სკოლაში მივყავდი, ბავშვი გააჩერა და 25 მანეთი, რომელიც მაშინ დიდი ფული იყო, აჩუქა. არ მწყენია, მაგრამ ვუთხარი, ერთი მანეთი მაინც მომეცი-მეთქი. მიპასუხა, ბიჭო, იმას 25-საც მივცემ და მეტსაც იმიტომ, რომ მამა არ ჰყავს და შენ გყავს. იმას მეტი ყურადღება სჭირდებაო, ეს ჩემთვის გაკვეთილი იყო... 

საზოგადოების მიმართ უდიდესი პატივისცემა და სიყვარული მაქვს, რაც მამაჩემმა შთამაგონა, მაგრამ საქართველოში ნიჭიერ ადამიანებს არ აფასებენ, თუ საზღვარგარეთ არ მოხდა მათი დაფასება. ამით ჩვენს კულტურას, შემოქმედებას ვკლავთ და ვღუპავთ. ვინც კი წავიდა საქართველოდან, ყველა მსოფლიო ვარსკვლავი გახდა. არ გამოვრიცხავ, მამაჩემის სიმღერები სხვა ენებზე ვთარგმნო და საზღვარგარეთ გავიტანო. არავის ვუკრძალავ სუფრასთან სიმღერას, მაგრამ საჯაროობას ვკრძალავ. არ მინდა, ჩემი ეს პროტესტი ვინმემ ისე აღიქვას, რომ რამე სარგებლის ნახვა მინდოდა. ერთადერთი დაინტერესება მაქვს, რომ არ გაქრეს იმ ადამიანების სახელები და ცხოვრება, რომლებიც ყველა თაობისთვის მაგალითია. 

კიდევ ერთხელ მივმართავ თხოვნით ხელისუფლებას, არ ითხოვს ოთარ რამიშვილის გახსენება ისეთ ფინანსებს, რომ ვერ შეწვდეს. ამას ვითხოვ, როგორც ოთარ რამიშვილის შვილი და არა, როგორც პოლიტიკოსი და ხელისუფლებასთან დაპირისპირებული ადვოკატი. ნუ დაბლოკავენ მამაჩემის შემოქმედებას ჩემს გამო, თორემ „დრონი მეფობენ და არა მეფენი“ და მერე, ყველას თავისი მოეკითხება. 

ოთარის ლექსიდან ერთ სტროფს გეტყვით: „ახლა კაცობას ჩემულობს ყველა, კაცობასა აქვს ორი სახელი, ერთს შეუძლია ელვა და ჭექა, მეორეს უმძიმს თავის გამხელის“. ის მთელი ცხოვრება ემსახურებოდა ხალხს, ყველას მიმართ ერთი გრძნობით იყო მიმართული... 

_ ისე, საინტერესოა, პოლიტიკაში და მაინცდამაინც თაკო ჩარკვიანის პარტიაში წასვლა რატომ გადაწყვიტეთ? 

_ ეს გადაწყვეტილება იმიტომ კი არ მივიღე, რომ ჩემი ადგილი „ქართულ ოცნებაში“ ვერ ვნახე. ყველგან შემიძლია ჩემი მოკრძალებული ადგილი მოვნახო, მაგრამ ამ ნაბიჯის გადადგმა იმან გამოიწვია, რომ საქართველოში არ არსებობს სამართლიანი ხელისუფლება, კანონმდებლობა და ინსტიტუტები. ამიტომ წავედი ოპოზიციაში. თუ ხალხის არჩეული ხარ, ხალხს უნდა ემსახურო და კაბინეტში არ უნდა იჯდე. ძვირადღირებული ჯიპებით კი არა, ფეხით უნდა იარო და ხალხთან კომუნიკაცია უნდა გქონდეს! 

_ ბატონო მიხეილ, საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებთ? 

_ დიახ, ვაპირებ არჩევნებში მონაწილეობას და „კანონი და სამართალი“ დარჩება დამოუკიდებელ ძალად, რომელიც მხოლოდ ხალხის ნებაზე იქნება დამოკიდებული. ვრჩები ადვოკატად, თუმცა მიმაჩნია, ჩემი ცოდნა და გამოცდილება პოლიტიკაშიც უნდა მივმართო. ახლადშექმნილ პარტიაში შევედი იმიტომ, რომ ამ 30 წლის განმავლობაში, ერთი და იგივე სახეები დადიან წრეზე, ჯერ ერთობას ქმნიან, მერე უპირისპირდებიან და ქვეყნის სასიკეთოდ არაფერს აკეთებენ. ძალიან პრინციპული ვარ და ვერასოდეს დავხუჭავ თვალს, როცა სასწორის მეორე მხარეს, ხალხი და მისი მომავალი დგას. 

_ თქვენი პარტია გაერთიანებული ოპოზიციის წევრია, ზოგი იმასაც ამბობს, ნაციონალური მოძრაობის „სატელიტი“ პარტიააო. ნაციონალურ მოძრაობასთან ერთად, კოალიციით იყრით კენჭს? 

_ „კანონი და სამართალი“ არის აბსოლუტურად დამოუკიდებელი, არავის სატელიტი არ ვართ, რადგან ჩემი პრინციპია, თუ რამე გაერთიანებაში ვარ, ეს არ ნიშნავს, რომ მისი თანამოაზრე ვარ. მე ჩემს თავს ნაციონალური მოძრაობის წევრად ვერ და არც წარმოვიდგენ. შეიძლება, კოალიციაში ვიყოთ, მაგრამ ხაზს ვუსვამ, ეს არ ნიშნავს, რომ ვინმეს სატელიტი ვიქნებით. ამ გაერთიანებაში რამდენიმე პარტია შედის. თუ ნაციონალების მხრიდან, სიის შედგენის უფლებამოსილება დადგება და დომინირებული იქნებიან, ეს ჩემთვის მიუღებელია, რადგან თუ ერთობაზეა ლაპარაკი, ყველა ის პირი უნდა შევიდეს, ვინც გაერთიანებაშია. სიის შედგენაში არ უნდა იყოს ნეპოტიზმი და იყოს სუფთა პროცესი. თუ ეს არ მოხდება, არ დავთანხმდები. ან ვიქნებით სამართლიანი საპარლამენტო ოპოზიციური ფრთა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ვიქნები დამოუკიდებელი.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 13 Nov 2019 13:00:16 +0400
„ძუკნის შვილო!“ _ რატომ აგინა რონალდუმ „იუვენტუსის“ მთავარ მწვრთნელს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6429-„ძუკნის-შვილო-“-_-რატომ-აგინა-რონალდუმ-„იუვენტუსის“-მთავარ-მწვრთნელს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6429-„ძუკნის-შვილო-“-_-რატომ-აგინა-რონალდუმ-„იუვენტუსის“-მთავარ-მწვრთნელს.html

ტოჩინოშინმა, შესაძლოა, კარიერა დაასრულოს

იაპონიაში წლის ბოლო კიუშო ბაშო დაიწყო. სუმოისტთა სუპერტურნირს, როგორც წესი, უამრავი ადამიანი ესწრება, ხოლო მილიონობით გულშემატკივარი ტელევიზიით ადევნებს თვალს. ჩვენთვის ეს ტურნირი გამორჩეული იმით გახლავთ, რომ სუმოს ელიტაში მყოფი ქართველები არცთუ სახარბიელო დღეში არიან. უმაღლეს, მაკუჩი დივიზიონში მოასპარეზე ლევან გორგაძემ, იგივე ტოჩინოშინმა, წინა ბაშოზე ოძეკის ტიტული დაკარგა და ახლა კოდობანშია, რაც იმას ნიშნავს, რომ თუ 15 შეხვედრიდან, მინიმუმ, ათს ვერ მოიგებს, ოძეკობას საბოლოოდ დაემშვიდობება. ახლა ლევანი სეკივაკეს ტიტულით ასპარეზობს და თუ დადებით ბალანსს ვერ დააფიქსირებს, შესაძლოა, ესეც დაკარგოს. ტოჩის მუხლის ქრონიკული ტრავმა კვლავ აწუხებს და ეტყობა კიდეც, რომ მარჯვენა ფეხზე დაყრდნობა უჭირს.

ტურნირის დაწყებამდე მან ისიც თქვა, თუ ცუდად დავეცი, შესაძლოა, ეს კარიერის დასრულებად დამიჯდესო და... საწყის ორ შეხვედრაში, ჩვენებურმა ორი მარცხი განიცადა და ორივეჯერ დოჰიოზე დაეცა. სასწაული უნდა მოხდეს, ლევანმა დარჩენილი 13 შეხვედრიდან, 10 რომ მოიგოს, მით უმეტეს, იოკუძუნებთან დაპირისპირებები წინ აქვს და კარგი იქნება, თუ დადებით ბალანსსა და სეკივაკეს ტიტულის შენარჩუნებაზე იფიქრებს. იაპონური მედიაც წერს, რომ ტრავმა ლევანს შესაძლებლობას არ მისცემს, ოძეკის ტიტული მეორედ დაიბრუნოს. 

არანაკლებ მძიმე მდგომარეობა აქვს გაგამარუს. მართალია, თემურაზ ჯუღელი ქვედა დივიზიონში ასპარეზობს, მაგრამ ელიტური სუმოისტის ტიტული მაინც აქვს და თუ დადებით ბალანსს არ დააფიქსირებს, მესამე დივიზიონში გავარდება, რაც ტიტულის დაკარგვასთან ერთად, შემოსავლის გვარიანად შემცირებასაც ნიშნავს. სამწუხაროდ, ტოჩინოშინის დარად, ჯუღელმაც საწყისი ორი შეხვედრა წააგო. 

* * * 

ესპანეთის საკალათბურთო ლიგაში, კარიერის საუკეთესო სეზონს ატარებს თორნიკე შენგელია. ბასკონიას ქართველი კაპიტანი შეუჩერებელია და გარდა იმისა, რომ ევროლიგაზე მატჩის MVP ანუ საუკეთესო მოთამაშე ორჯერ გახდა, ეს შიდა ჩემპიონატშიც მოახერხა და საერთოდაც, მერვე ტურში, მთელი ესპანეთის საუკეთესო მოთამაშედ აღიარეს. მერვე ტურში, თორნიკემ „ობრადორიოს“ 29 ქულა ჩაუგდო, რაც მის ესპანურ კარიერაში საუკეთესო შედეგია. 

არანაკლებ გამორჩეულად თამაშობს გიორგი შერმადინი, რომელიც „იბეროსტარში“ საუკეთესოა და 9 ნოემბერს, „ბურგოსთან“ შეხვედრაში, 28 წუთში ჩაგდებული 22 ქულითა და 10 მოხსნით, მატჩის MVP გახდა. 

* * * 

ზაბიტ მაგომედშარიპოვი დაღესტნელი მებრძოლია, რომელიც ორიოდე დღის წინ, აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში, კელვინ კატარს შეხვდა. ორთაბრძოლა მოსკოვში გაიმართა და ათასობით მაყურებელი დაესწრო. ჩვენთვის და, ალბათ, ადგილობრივი გულშემატკივრისთვის გასაკვირად, მაგომედ შარიპოვი რინგზე ქართული მუსიკის თანხლებით გავიდა, ცოტა წაუცეკვა კიდეც და დაძაბულ ბრძოლაში მსაჯების გადაწყვეტილებით იმარჯვა. ახლა რუსული მედია იმის განხილვაშია, რატომ აირჩია რუსეთის სახელით მოსაპარეზე ჩემპიონმა ქართული მელოდია. 

* * * 

საქართველოს საფეხბურთო ნაკრები ევროპის 2020 წლის ჩემპიონატის ბოლო შეხვედრას, 15 ნოემბერს, შვეიცარიასთან გამართავს. შვეიცარიელებს უეჭველი გამარჯვება სჭირდებათ, რათა ფინალურ ეტაპზე მოხვდნენ და ვლადიმერ ვაისის გუნდს უმძიმესი გამოცდა ელის, თუმცა სატურნირო მდგომარეობის თვალსაზრისით, აღნიშნულ მატჩს ჩვენთვის მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან მყარად ვართ მეოთხე ადგილზე და მხოლოდ ყველასგან დაჩაგრულ გიბრალტარს ვუსწრებთ. 

19 ნოემბერს, ჩვენი გუნდი ამხანაგურ შეხვედრაში უკვე ხორვატიას გაეჯიბრება. მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონებთან სპარინგი ცუდი ნამდვილად არაა, მით უმეტეს, იმის ფონზე, რომ გაზაფხულზე, ეროვნულ გუნდს ერთა ლიგის ნახევარფინალური შეხვედრა ელის ბელორუსთან. 

* * * 

თუ იცით, ვინ არის ლიონელ ენგუენე? _ ეს ბიჭი კამერუნელი ფეხბურთელია, რომელიც 2007-2015 წლებში, კატალონიური „ბარსელონას“ აკადემიაში თამაშობდა და მასზე დიდ იმედებს ამყარებდნენ. ეგ კი არა და, 2015 წლის სეზონი მან „ბარსელონას“ მეორე გუნდში დაიწყო, თუმცა მხოლოდ 12 მატჩი ჩაატარა და შემდეგ თურქულ „ანთალიასფორში“ გაუშვეს. 

მოკლედ, ყველაფერი ეს იმიტომ მოგიყევით, რომ ენგუენემ კონტრაქტი საქართველოს ქვედა ლიგის „თელავთან“ გააფორმა და საპატიო, 10-ნომრიანი მაისურით ითამაშებს. ვერ გეტვით, როგორი კონტრასტი იქნება თავად მოთამაშისთვის „ბარსელონადან“ „თელავში“ გადასვლა, მაგრამ ფაქტია, რომ მეორე ლიგის გუნდისთვის, ეს ცუდი შენაძენი არ უნდა იყოს, მით უმეტეს, თელაველები უმაღლეს ლიგაში გადასვლისთვის იბრძვიან და ამის არცთუ ცუდი შანსები აქვთ. 

* * * 

ნახევარი წელია, უმძიმესი ტრავმის გამო, გიორგი ჩაკვეტაძეს ბურთი არ გაუგორებია და ვარჯიში ორიოდე კვირის წინ დაიწყო. არადა, საქართველოს ნაკრებსა, თუ „გენტში“ მან ისე ითამაშა, ევროპის გრანდების ყურადღება მიიპყრო. როგორც ჩანს, ევროპულ კლუბებს არც ტრავმირებული ჩაკვეტაძე ავიწყდებათ და ესპანური „ვალენსია“ მზად არის, ქართველი ლეგიონერი იანვრის სატრანსფერო სეზონში წაიყვანოს. 

ბელგიური პრესა ვარაუდობს, რომ „გენტი“ მის სანაცვლოდ, მინიმუმ, 25 მილიონ ევროს მოითხოვს და ეს მაშინ, როცა ერთი წლის წინ, გიორგის ფასი 3-4 მილიონი ევროს ფარგლებში მერყეობდა. 

* * * 

ახლა უცხოელებზეც ვთქვათ. რაც უნდა მოხდეს, კრიშტიანუ რონალდუ ლეგენდარულ ფეხბურთელად მაინც დარჩება, მაგრამ ახლა საქმეს ისეთი პირი უჩანს, რომ 34 წლის (5 თებერვალს 35-ის ხდება) ფეხბურთელი, კარიერის დასასრულს უახლოვდება. პორტუგალიელი ძველებურად ვეღარ ბრწყინავს და მაღალ სიჩქარეზე, 90 წუთით თამაში უკვე აშკარად უჭირს. სავარაუდოდ, ამის გამოა, რომ „იუვენტუსის“ მთავარმა მწვრთნელმა, მაურიციო სარიმ „ხელშეუხებელი“ რონალდუ, ბოლო ორ შეხვედრაში, მოედნიდან გაიყვანა. გაბრაზებულმა ფეხბურთელმა მწვრთნელს ორივე შემთხვევაში გვერდი აუარა, ხელი არ ჩამოართვა და იმასაც ამბობენ, „ძუკნის შვილიც“ მიაძახა პორტუგალიურადო. 

თუ ასე გაგრძელდა, არ არის გამორიცხული, რომ სეზონის ბოლოს პორტუგალიელი ტურინიდან აიბარგოს და კარიერა ყატარში, ან ჩინეთში გააგრძელოს, სადაც წლიურ 50 მილიონ ჯამაგირს, უბრალოდ, არავინ დაამადლის. 

* * * 

დიონ უეითერსი „მაიამი ჰითის“ კალათბურთელია და არცთუ ურიგო, თუმცა ამის მიუხედავად, კლუბმა ის ათ-მატჩიანი დისკვალიფიკაციით დასაჯა და ამ ხნის განმავლობაში, ხელფასსაც არ გადაუხდის, რაც იმას ნიშნავს, რომ დიონი, მინიმუმ, 250 ათასი დოლარით იზარალებს. მიზეზი კი, ცოტა არ იყოს, უცნაურია: ერთ-ერთ შეხვედრაზე მიმავალ უეითერსს, თვითმფრინავში გული აერია. ექიმებმა მას სასწრაფოდ აღმოუჩინეს დახმარება და კალათბურთელი მწყობრში ჩააყენეს, თუმცა გუნდის თავკაცმა მისთვის სისხლის ანალიზის ჩატარება მოითხოვა. გაირკვა, რომ ბატონ დიონს, მარიხუანას შემცველი ნამცხვარი ჰქონდა ნაჭამი და უბრალოდ, „კაიფში“ იყო. სასჯელმაც სწორედ ამის შემდეგ არ დაახანა და ერთი „კაიფი“ უეითერსს, მეოთხედი მილიონი დაუჯდება. 

* * * 

წესების გარეშე ბრძოლაში, მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონი, ხაბიბ ნურმაგომედოვი დიდი სპორტიდან წასვლაზე ალაპარაკდა. მას მორიგი შეხვედრა ამერიკელ ტონი ფერგიუსონთან უწევს და არ გამორიცხავს, რომ შესაძლოა, ეს მისი კარიერის ბოლო შეხვედრაც იყოს. სფეროს ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ხაბიბს ამ გადაწყვეტილების მიღება იმ უამრავმა ფულმა აიძულა, რომელიც ბოლო 3-4 წელიწადში იშოვა. მისი ქონება, ლამის ნახევარ მილიარდ დოლარად ფასდება და ნურმაგომედოვს უთქვამს, ცოტა ძნელი აღსაქმელია, ასეთი ფულის პატრონი რინგზე რომ გავდივარ და ვიღაც მიტყაპუნებსო. 31 წლის ხაბიბის მთავარი ბრძოლა, რაღა თქმა უნდა, კონორ მაკგრეგორთან იყო, როცა ლეგენდარული ირლანდიელი მარტივად დაამარცხა და სანაცვლოდ... 150 მილიონი დოლარი მიიღო. 

* * * 

დასასრულ, ძალიან მორიდებული, წესიერი კაცი იყო ფირუზ კანთელაძე. ლეგენდარული თბილისის „დინამოს“ ლეგენდარული მცველი, არასდროს, არავის აწუხებდა და სიცოცხლის ბოლოსაც ასეთად დარჩა _ ის 70 წლის ასაკში, უხმაუროდ წავიდა ამ ქვეყნიდან და არც მთელი ამბები ამტყდარა, ნახეთ, რა კაცი დავკარგეთო. არადა, კანთელაძე „დინამოში“ 1967-დან, 1979 წლამდე თამაშობდა. მან უპირველესი ქართული კლუბის რიგებში, 277 მატჩი ჩაატარა და 3 გოლი გაიტანა. იყო საბჭოთა კავშირის 1978 წლის ჩემპიონი, 1977 წლის ვერცხლის მედალოსანი და ბრინჯაოს ორგზის პრიზიორი. ასევე, სსრ კავშირის თასის ორგზის (1976-1979) გამარჯვებული. 1976 წლის თასის ფინალში, მან „არარატის“ კარში პენალტი გაიტანა.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 13 Nov 2019 13:00:08 +0400
სკანდალური სქემა, რომლითაც ბავშვებს სიკვდილის მახეში აბამენ! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6428-სკანდალური-სქემა,-რომლითაც-ბავშვებს-სიკვდილის-მახეში-აბამენ.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6428-სკანდალური-სქემა,-რომლითაც-ბავშვებს-სიკვდილის-მახეში-აბამენ.html

სათამაშო ბიზნესის შოკისმომგვრელი კულუარები _ რომელი პოლიტიკოსის „კლიჩკაა“ „მამუკაძე“ და ვინ აგებს პასუხს ათასობით ადამიანის გაუბედურებაზე

საქართველოში სიკვდილთან თამაში გრძელდება. აზარტული თამაშების მოყვარულებს, არა მხოლოდ რეგიონში, მთლიანად პოსტსაბჭოთა სივრცეში, ყველაზე დიდი არჩევანი, სწორედ საქართველოში აქვთ და რამდენიც უნდა ვამტკიცოთ, რომ ყველაფერი ეს ტურიზმის განვითარებისთვისაა საჭირო და ზოგადად, აზარტი ტურიზმის თანმდევი კომპონენტია, ფაქტია: აზარტული თამაშების გამო, საქართველოში სუიციდის სტატისტიკა ყოველწლიურად იზრდება. რაც ყველაზე საინტერესოა, ბოლო დროს ადამიანები არ მალავენ, რომ თავს, სწორედ ამის გამო იკლავენ, რათა აღარ აქვთ არც ნერვები, არც _ ფინანსები და საერთოდ, აღარაფერი, რის გამოც ცხოვრება ღირს. ისინი ცხოვრებას აგებენ იმ მონსტრთან, რომელსაც აზარტული თამაში ჰქვია. შესაძლოა, ბევრმა არც ის იცის, რომ ასეთი თავისუფალი წვდომის მიუხედავად, არსებობს მიწისქვეშა ტოტალიზატორებიც, სადაც „ხელზე გამაზვა“ მოსულა და რის გამოც არაერთი ადამიანი დაღუპულა. სხვათა შორის, წინა ხელისუფლების დროს, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი „ხელზე მმაზავი“, თბილისის საკრებულოს წევრი იყო და საქმეების გარჩევაშიც აქტიურად მონაწილეობდა. ეს ადამიანი ყველა კაზინოში ვიპ-კლიენტი გახლდათ, მაგრამ ნამდვილი გვარის ნაცვლად, ყველგან „მამუკაძე“ იყო და ესეც კაზინოს ერთ-ერთი სერვისია, შეუძლია სხვა გვარით დაგარეგისტრიროს, თუ თანამდებობის პირი ხარ და არ გინდა „დაიწვა“.

პარლამენტში მეორედ შევიდა კანონპროექტი, რომელიც აზარტულ თამაშებზე რეკლამის აკრძალვას გულისხმობს. აღარაფერს ვამბობთ იმაზე, რომ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ, „ქართული ოცნების“ ერთ-ერთი მთავარი დაპირება, სწორედ აზარტული თამაშების შეზღუდვა იყო, მაგრამ ნურას უკაცრავად _ სფეროს, რომლის წლიურმა ბრუნვამ უკვე 15 მილიარდი ლარი (საქართველოს ბიუჯეტი) შეადგინა, არავინ შეეხო. 

დიდი ალბათობით, ერთხელ ჩაგდებული კანონპროექტი მეორედაც ჩავარდება, რადგან ხელისუფლების განწყობა უკვე გამოჩნდა. კონკრეტულ მაგალითს გეტყვით _ საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ჩემპიონატს, მიმდინარე წელს, „კრისტალ ბეთ ეროვნული ლიგა“ დაერქვა და ამის სანაცვლოდ, აღნიშნული ტოტალიზატორი გარკვეულ თანხასაც იხდის. რა თქმა უნდა, ეს რეკლამაა და პარლამენტში შეტანილ კანონპროექტში ერთ-ერთ მთავარ პუნქტად, სწორედ რეკლამის აკრძალვაა მითითებული. პარლამენტარმა და ამავდროულად, ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტმა, ლევან კობიაშვილმა აღნიშნულთან დაკავშირებით კომენტარი რამდენიმე დღის წინ გააკეთა. 

„ქართულ ფეხბურთში პირველად არ ხდება, რომ აზარტული თამაშების კომპანიის რეკლამის გაყიდვა ხდება. ეს მიღებული ფორმაა ისეთ საფეხბურთო ქვეყნებში, როგორიცაა ინგლისი, ავსტრია, შვეიცარია და ა.შ. ინგლისის პრემიერ-ლიგის გუნდებს გადახედეთ, 20 გუნდიდან, 10 გუნდს მაისურზე აზარტული თამაშების კომპანიის სახელი აწერია და მას რეკლამას უკეთებს. ეს ბევრ ქვეყანაში მიღებული პრაქტიკაა. მათ, შესაძლოა, ფინანსების სხვა საშუალებებიც ჰქონდეთ, მაგრამ ასე აკეთებენ. ეს შემოსავლები ჩემპიონატის დონის ამაღლებას ხელს უწყობს. ნუ ვიდავებთ, რომ ფეხბურთს სპონსორი სჭირდება“, _ განაცხადა კობიაშვილმა, რაც ძალიან დიდი ალბათობით, იმას ნიშნავს, რომ ის აკრძალვას მხარს არ დაუჭერს. 

ახლა კონკრეტული მაგალითები ვთქვათ, თუ როგორ „რეკლამას“ ეწევიან აზარტული თამაშების წარმომადგენლები, რათა რაც შეიძლება მეტი ადამიანი მიიზიდონ. ინკოგნიტო ბარათით დავიწყოთ: ძნელად მოიძებნება მსოფლიოში სრულწლოვანი ადამიანი, რომელსაც ბანკთან ურთიერთობა არ აქვს. ოდესმე თუ გიფიქრიათ, რომ თქვენი საბანკო ტრანზაქციები, შესაძლოა, უჩინარი გახდეს? არადა, სწორედ ამას გთავაზობენ ტოტალიზატორები და პირდაპირ გეუბნებიან, რომ ბარათი, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში, კურიერი ადგილზე უფასოდ მოგიტანთ (საქართველოს ნებისმიერ წერტილში), უჩინარს გაგხდით. ტელევიზიითაც კი გადის რეკლამა, რომლის მთავარი დევიზია _ „დარჩი ინკოგნიტო, გადაიხადე ტერმინალით რომელ მაღაზიაშიც გინდა, გაანაღდე უპროცენტოდ, სადაც გინდა და შენი ნებისმიერი ტრანზაქცია კონფიდენციალურია...“ 

როგორია? ჩვენ, იმ ადამიანებს, რომლებიც არ ვთამაშობთ, რომლებსაც არ გვაქვს ინკოგნიტო ბარათი და ნებისმიერი ტრანზაქცია გამჭვირვალეა, უცებ გვესმის, რომ შესაძლოა, უფასოდ მივიღოთ ბარათი, რომელიც უჩინარს გაგვხდის და ნებისმიერ ფინანსური ოპერაციას განვახორციელებთ ისე, რომ ინკოგნიტოდ დავრჩეთ! 

ეს ყველაფერი არაა. ყოველ საღამოს (ვიმეორებ, ყოველ საღამოს), ინტერნეტ-საიტებზე ჩნდება ვიდეოები, რომლებიც პირდაპირ ეთერში მიმდინარეობს. ადამიანები, „სტრიმერები“ სლოტებს ატრიალებენ და მაყურებელს „ასწავლიან მოგებას“. რაც მთავარია, ისინი ამბობენ, რომ ამით მხოლოდ ერთობიან და, თურმე, ჩვენც უნდა გავერთოთ. მერე, მაყურებლის თვალწინ, კონკრეტულ სლოტში იგებენ ათასობით ლარს და ყველაფერ ამას, ასი ათასობით მაყურებელი ჰყავს. ამ ადამიანებს სტუმრად მიჰყავთ ცნობილი მსახიობები, ტელეწამყვანები, საზოგადოებისთვის ცნობილი ადამიანები და მათთან ერთად თამაშობენ. იწყებენ თამაშს, მაგალითად, ათასი ლარიდან და ორი საათის შემდეგ, ამთავრებენ 10-20 და უფრო მეტი ათასით. პირდაპირი ეთერის პარალელურად, ეკრანზე ანთია იმ კომპანიის ლოგო, რომლის ვებ-გვერდზეც თამაშობენ და, რაღა თქმა უნდა, ხმის ჩახლეჩამდე ყვირიან, როცა თანხას იგებენ. რეალურად კი, ეს ადამიანები ტოტალიზატორებისა და ინტერნეტ-კაზინოების მფლობელებს დაქირავებული ჰყავთ _ უხდიან კონკრეტულ თანხას და იმ კონკრეტულ სლოტზე, მოგების გაცემის კოეფიციენტსაც პროგრამულად სწევენ. შედარებისთვის გეტყვით, რომ ლას-ვეგასში ანუ აზარტული თამაშების მექაში, აპარატებს გაცემის კოეფიციენტი 70% აქვთ ანუ თუ ითამაშებთ, მაგალითად, 100 ლარს, აპარატმა დიდი ალბათობით, უნდა გასცეს 70 ლარის მოგება. ჩვენთან შესაბამისი მექანიზმი არ არსებობს და ნებისმიერ პროვაიდერს შესაძლებლობა აქვს, გაცემის კოეფიციენტი თავისი გემოვნების მიხედვით დაადგინოს და, მაგალითად, 2 ან 3 პროცენტი დასვას. კი ამბობენ, რომ თამაშებზე, რომელიც ბოლოს შემოდის, პროცენტი პროგრამულადაა დასმული და მას ვერავინ დასწევს, მაგრამ ესეც ერთგვარი სატყუარაა. შესაბამისად, უყურებს ყველაფერ ამას ასი ათასობით ადამიანი, უყურებს ყოველ დღე, უყურებს მსახიობებს და ესმის, რომ ისინიც მოუწოდებენ „გართობისკენ“ და იწყებს თამაშს. მით უმეტეს, როცა ასეთი გაჭირვებაა, ასი ათასობით ადამიანი ყოველდღიურ რეჟიმში ხედავს, რომ ვიღაცები ყოველ საღამოს, მცირე თანხით ათასობით ლარს იგებენ. სატყუარა ძალიან კარგად მუშაობს და იმის მიუხედავად, რომ კომენტარები ძირითადად ნეგატიურია ანუ წერენ, გვატყუებენ, ხალხოო, რეალობა სხვაგვარია _ ადამიანთა არცთუ მცირე ნაწილი რისკავს და მერე უკვე ნარკოტიკივითაა _ ვეღარ ეშვები. ასე განსაჯეთ, სპეციალური საიტიც კია შექმნილი, სადაც შეგიძლია შეხვიდე და აირჩიო, რომელ „სტრიმერს“ უყურო პირდაპირ ეთერში და თუ მათი რიცხვი ერთი წლის წინ, ორი იყო, ახლა 20-ზე მეტია. 

საქმეში ჩაერთვნენ გოგონებიც, რომლებიც თამაშობენ და აჩვენებენ, რომ მოგება, თურმე, ქალებსაც შეუძლიათ, რომ ამაში სახიფათო არაფერია ანუ აზარტულმა თამაშებმა სუსტი სქესის წარმომადგენელთა ბაზრის ათვისებაც დაიწყო. 

ცალკეე თემაა, აზარტული თამაშების სარეკლამო რგოლებში ცნობილი ადამიანების ჩართვა. მხოლოდ ანდრეა პირლოსა და რივალდოს ჩამოყვანა და ამ საქმეში მონაწილეობა რად ღირს. იტალიური ფეხბურთის ლეგენდა პირლოს და ბრაზილიური ფეხბურთის ლეგენდა რივალდოს, საქართველოში კი არა, მთელ მსოფლიოში იცნობენ. ისინი მსოფლიოს ჩემპიონები არიან, თავის დროზე, უამრავი ბავშვის კუმირები იყვნენ და ახლა ეს ბავშვები არიან იმ ასაკში, რომ უნდა ითამაშონ და აგერ, ბატონო, მათი კუმირები ქართულად ესაუბრებიან და ეუბნებიან, რომ თამაშით გაერთონ. 

სხვათა შორის, აზარტულ „კანტორაზე“ დარეგისტრირება ძალიან მარტივად ხდება. შეგყავს პირადი ნომერი, ტელეფონის ნომერი და მორჩა, დარეგისტრირებული ხარ. შემდეგ კი შენი კოდით, გადახდის ნებისმიერი აპარატიდან ავსებ ბალანსს და ჯდები სათამაშოდ. თუ გარკვეულ აქციებში გსურს მონაწილეობა, უნდა გაიარო ვერიფიკაცია ანუ უნდა გადააგზავნო პირადობის მოწმობის წინა და უკანა მხარე. ახლა მარტივად აგიხსნით კომბინაციას _ 12, 13, 14 წლის ბავშვმა, რომელმაც უყურა პირლოს, რივალდოს, სტრიმერებს, მოინდომა თამაში. აიღო ტელეფონი, გადაუღო მამის ან დედის პირადობას სურათი, გადააგზავნა, დარეგისტრირდა და მიუთითა ტელეფონის საკუთარი ნომერი, სადაც სარეკლამო შეტყობინებები მიუვა. მშობლები ვერაფერს ხვდებიან და რაც მთავარია, რომც მიხვდნენ, ანგარიშის გაუქმება ტელეფონით არ ხდება, უნდა მიხვიდე ოფისში, უნდა წარუდგინო პირადობა, რომ ნამდვილად თქვენ ხართ და ნამდვილად გსურთ საკუთარი ანგარიშის გაუქმება და მხოლოდ ამის შემდეგ გიუქმებენ ანუ ეს მაშინ, როცა საქმე არასრულწლოვანს ეხება, მაგრამ თუ მშობლებმა გადაწყვიტეს, რომ სრულწლოვანი შვილი უნდა დაიცვან და აარიდონ აზარტულ თამაშებს, ხოლო შვილი ამის წინააღმდეგია, ისინი ვერაფერს იზამენ. ტელეფონით ანგარიშს არავინ გააუქმებს, ოფისში კი შვილი არ მივა. 

ყველაფერი ეს მაშინ, როცა საქმე ოჯახის წევრს ეხება, თორემ არასრულწლოვნები ხშირად „რისკავენ“ და პირად ნომერს „იპარავენ“ ანუ ვიღაცის პირადობას მოკრავენ თვალს, იმახსოვრებენ სახელსა და გვარს, ციფრებს და რეგისტრირდებიან. შედეგად, თქვენი პირადობით ადამიანმა, შესაძლოა, წლობით ითამაშოს, არ მიიღოს იმ აქციებში მონაწილეობა, რომლებსაც ვერიფიკაცია სჭირდება და თქვენ ამის შესახებ არაფერი გეცოდინებათ. 

ეს არის ის მწარე რეალობა, რომელშიც ვცხოვრობთ და უკონტროლო ბაზარი, რომელიც ყოველწლიურად იზრდება. გარდა სუიციდისა, აზარტული თამაშების ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულის რიცხვიც ძალიან დიდია და წესით, სამართალდამცავებს უნდა აწყობდეთ კანონის გამკაცრება, თუმცა... 15-მილიარდიანი ბრუნვა, ძალიან შთამბეჭდავად ჟღერს.

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 13 Nov 2019 13:00:06 +0400
ვაქირული ვერსიები http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6426-ვაქირული-ვერსიები.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6426-ვაქირული-ვერსიები.html

ხირსიდან ბოდბე-სიღნაღში ასულები, კვლავ ალაზნის ველზე ვეშვებით, ოღონდ ამჯერად ჩრდილო-დასავლეთით. კამბეჩოვნის პირველ სოფლებში _ ანაგასა და ვაქირში შევდივართ. რაიმე ისეთის მიგნება გსურს, რაც შორს გაგვიტაცებს, ძალიან შორს, უძველეს დროებაში ჩაგვახედებს და ჩაგვაფიქრებს. ცნება „ძალიან ძველი დრო“ სოფლის მკვიდრებში და ჩემში განსხვავებულად აღიქმება. მაგალითად, ანაგაში მეუბნებიან, რომ არაერთი ძალიან ძველი საყდარი აქვთ, მაგრამ, როგორც მერე ირკვევა, სასაფლაოზე მდგარი „კვირაცხოველიც“ და მშრალი ხევის სიღრმეში არსებული „მთავარანგელოზიც“ გვიანდელი შუასაუკუნეების ეკლესიებია. „კვირაცხოველი“, მგონი, უფრო გვიანდელიცაა, მაგრამ რას გაიგებ _ ერთიანად ცემენტის ხსნარი შეუშხეფებიათ. „მთავარანფელოზი“ გაცილებით ნორმალურად არის აღდგენილი და მამათა სამონასტრო კომპლექსს ეკუთვნის. გვიანდელი შუასაუკუნეებისაა, ასევე, სოფლის ზედა უბანში აღმართული კოშკის ნაშალი. 

ანაგის ყველაზე ძველი ეკლესია „წმ. გიორგია“. იგი ცენტრალური ტრასიდან ქვევით, 600 მეტრში დგას. ეს არის დაახლოებით IX საუკუნის დარბაზული საყდარი აღმოსავლეთის ნახევარწრიული, შვერილი აბსიდით. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა. წყობის თარაზულობა ასე თუ ისე დაცულია, წარწერები არ აქვს. აღსანიშნავი ისაა, რომ მას პილასტრები, ინტერიერის ნაცვლად, ფასადებზე აქვს. 

ანაგას ვაქირისგან ერთი ხევი ჰყოფს, რომელიც ცენტრალური გზის გარდიგარდმო ჩარიგებულ სახლებს ისე დაუვიწროვებია, რომ სოფლებს შორის მიჯნა აღარ იკითხება. 

მთავარი სანახავი ვაქირი ყოფილა. 

თავდაპირველად ტოპონიმის შესახებ: 

ერთნი ფიქრობენ, რომ ვაქირი მზის მოულოდნელი ამოსვლით გამოწვეული გაკვირვების შეძახილია, მეორენი კი ამ სიტყვას გაჯიუტებასთან _ გაქირის ქმნასთან აიგივებენ. ვფიქრობ, ამ ვერსიაში, რომელიც, თითქოს,კონსტანტინე კახთა მეფეს უკავშირდება, სიმართლის მარცვლის მოძებნა შესაძლებელია, მაგრამ უფრო რეალური ჩანს საბასეული განმარტება: „ვაქირი-მიზდური მოსარჩლე“, ანუ ქირის მომჩივანი. შესაძლებელია, ძველ დროში სოფლის მკვიდრებს, რაიმე, თუნდაც ტერიტორია ჰქონდათ გაცემული მეზობლებზე ქირით, ვერ იბრუნებდნენ და ტრადიციული დავა ჩამოუყალიბდათ. 

ვაქირი ძველად ქიზიყის ყველაზე დიდი და წელგამართული სოფელი ყოფილა. ამის დასტურად, რამდენიმე საბუთს მოვიშველიებ. 

1772 წელს, საქართველოში სტუმრად მყოფი რუსი მეცნიერისა და მოგზაურის იოჰან ანტონ გიულდენშტედტის ჩანაწერების მიხედვით, ერეკლე მეორესთან და უზარმაზარ ამალასთან ერთად, მას ვაქირშიც შეუვლია, შეუვლია კი არადა, მათთან ერთად, 8 დღე დარჩენილა. გიულდენშტედტს ისე კარგად მოუსვენია, რომ საიმპერატორო აკადემიაში გასაგზავნი რაპორტი აქ დაუწერია. ეს ამბები იმაზე მიგვანიშნებს, რომ ვაქირი მდიდარი სოფელი ყოფილა. საშუალო შეძლების მოსახლეობაც კი ერეკლეს უზარმაზარ ამალას ვერ გაუმასპინძლდებოდა. 1817 წლის „საქართველო-იმერეთის სინოდის კანტო-რის აღწერითაც“ ვაქირში, თურმე, 327 კომლი ცხოვრობდა, მაშინ კი ერთ კომლში 7-8 ადამიანი ირიცხებოდა. 

ინგილო ქალის ამბავიც ვაქირთან ყოფილა დაკავშირებული, მაგრამ მამულიშვილური ძარღვის გასაძლიერებლად, აქედან საინგილოში გადაუტანია იაკობ გოგებაშვილს თავის მოთხრობაში. ერეკლე მეფისთვის ქლიავის თავზე დამყრელი გოგო, პატარა ტასო ხელაშვილი ყოფილა. ხელაშვილებში არსებული გადმოცემის თანახმად, შვილის უსაქციელობით შეშინებული მამამისი ერეკლეს ხლებია და მუხლმოდრეკილს უთქვამს: ჩემი ტასო პატარაა და უვიცი, თორემ სტუმარ მეფეს ქლიავებს როგორ დააყრიდაო. ერეკლეს არამარტო უნუგეშებია მამა, არამედ თეთრიც მიუცია _ შენს პატარას ახალი კაბა უყიდე, თორემ ხეებზე ბობღვაში აუცილებლად დაეხეოდაო. 

გავიდა დრო, ტასო ანასტასია გახდა, დაქალდა, გათხოვდა და დაქვრივდა კიდეც. ეს ანასტასიაა ის ქალი, ის ცნობილი დამტირებელი, რომელიც ბოლო გზაზე მიმავალ საქართველოს ბოლო იმედს გოდებით მიაცილებდა: „...ისევ ჩემ ძმას გავვარდეს ბრძოლაში ხმალ-ხანჯალი, მკათათვის სამკალში _ ცელ-ნამგალი, ისევ ჩემ ძმას ეცვას მიწის ჩოხა-ახალუხი, შენ კი გეხვიოს მზისა და მთვარის ყაბალახი. ახა!.. ვაგლახმე, მეფევ ბატონო !“. 

ვაქირი მრავალი ნიჭიერი და სახელოვანი მამულიშვილის გამზრდელია, მათ ჩამოთვლას არ მოვყვები, მაგრამ ერთ პიროვნებას გვერდს მაინც ვერ ავუვლი. ესაა XVIII-XIX ს-ის საქართველოს უგანათლებულესი პიროვნება, თეოლოგი, ფილოსოფოსი და მქადაგებელი, შემდგომში იეროდიაკონი იონა ხელაშვილი. არაერთი შრომის ავტორი ხელაშვილი, სულისა და მატერიის რაობაზე ჯონ ლოკსა და გოტფრიდ ლაიბნიცს ეპაექრებოდა. ამასთანავე, იგი ერეკლე II -ის შვილთა მოძღვარი და პედაგოგიც იყო. მისი სახელი, ,,კალმასობის“ მთავარი გმირის სახით, უკვდავყო იოანე ბატონიშვილმა. 

ვაქირის შემოვლას სასაფლაოთი ვიწყებთ. გარდაცვალებულთა შორის, მარტო გვარია 47. ამიტომ გასაკვირი არაა, რომ აქ 2 ეკლესია დგას. მათგან უფრო ძველი ისაა, რომელიც ზევითაა და „კვირაცხოველი“ ჰქვია. ამ მცირე საყდარს (5,75X3მ.), რიყის ქვითა და ძველი აგურით რომ აუშენებიათ, ორი მნიშვნელოვანი ქვა და მხატვრობა ამკობს. აღმოსავლეთის ფრონტოში ზის სანახევროდ დამდნარი რუხი ქვა, რომელზეც გამოკვეთილია ბოლნური ჯვარი. ამავე ფერის მეორე, გაცილებით დიდი ქვა, ჩასმულია სამხრეთ კედლის ძირში, საყდრის ერთადერთი კარიდან აღმოსავლეთით. ნაპირებმომტვრეულ ლოდზე 8-სტრიქონიანი ნუსხური წარწერაა. ნახევარი საუკუნის წინათ ახალგაზრდა მკვლევარ ვალერიან სილოგავას ამ წარწერიდან შემდეგი სიტყვების ამოკითხვა მოუხერხებია: 1) ქრ(ო) ნ(ი)კ(ო)ნი... 2)ქ. სახელითა ღვთისათა 3) ესე ქვ(ა)...მო 4) ვ(ი)ღე ალ...რშ... 5) ამათ კ(ა)რთ(ა) ეკლ(ე) სი(ისათა) მაშენ 6) ებ(ელ) იხ...წ... აგა... 7) წყ(ა)ლ(ო)ბ(ა) (ა)რს 8) კ... 

წარწერაში საუბარია ქვის შეწირვაზე და ეკლესიის კარის აშენებაზე (ბალავრით შემკობაზე). სამწუხაროდ, აღარ იკითხება ქვის შემომწირველის ვინაობა და თარიღი, რომელიც წარწერის ამომკვეთს იმდენად მნიშვნელოვნად მიუჩნევია, რომ წინადადების თავში ჩაუსვამს. ამ პირველი სტრიქონის ბოლოში ვ.სილოგავა, თითქოს, ასო „კ“-ს კონტურებსაც ამჩნევს და გაკვირვებულია, რამეთუ ქრონიკონში ამ ასოს ობლად არსებობა (მისი რიცხვითი მნიშვნელობაა 20) წარწერას IX საუკუნის დასაწყისით -800 წლით (780+20) ათარიღებს. პალეოგრაფიული მახასიათებლებით, ასეთი ადრეული პერიოდით დათარიღება არ გამოდგებაო, _ დასძენს მეცნიერი. მაგრამ აქ „კ“-ს ნაცვლად „ს“-ს კონტურების დანახვაცაა შესაძლებელი (100), რომელსაც ათეულთა გამომხატველი რომელიმე ასოც მიებმებოდა სავარაუდოდ. ამდენად, წარწერის დათარიღება X საუკუნეში ინაცვლებს, რაც სავსებით მისაღებია ვ. სილოგავასთვისაც. მას ამგვარი დათარიღების ამოსავალ წერტილად არა მარტო ნუსხურ გრაფემათა მოხატულობა მიაჩნია, არამედ ტექსტში არსებული გამოთქმა „ესე ქვა მოვიღე“, რომლის ანალოგი X_ XI საუკუნეების დიღმის „წმ. გიორგის“ ერთ-ერთ ლაპიდარულ წარწერას შემოუნახავს. 

როგორც ბოლნური ჯვრით, ისე წარწერიანი ქვით ირკვევა, რომ ამ ადგილზე X საუკუნეში სხვა საყდარი მდგარა, მაგრამ ავბედობის ჟამს სრულიად დანგრეულა. ახალი საყდრის აგება ძველ საძირკველზე, მხოლოდ XV საუკუნიდან ანუ მას მერე გამხდარა შესაძლებელი, რაც სოფელი მთიდან ჩამოსული ტაბარუკებით აღორძინებულა. ძველი ტაძრის ბალავარი (წარწერიანი ლოდი), რაკი წირთხლებს ვეღარ გადაწვდებოდა, იქვე, კარის გვერდით ჩაუშენებიათ კედელში, ხოლო ბოლნური ჯვარი შესაფერის ადგილზე ჩაუსვამთ აღმოსავლეთის ფრონტონში. XV საუკუნის საყდარს, ძველისგან განსხვავებით, სიმაღლეც აკლია და ბალავარიც არ აქვს რიგიანი. სანაცვლოდ მაშენებლებს „ფასითა თვისითა“ მთლიანად მოუხატავთ ეკლესია. 

...მაგრამ ვაქირს გაცილებით ძველი და დიდი ისტორია აქვს. 

სოფლის დასავლეთ საზღვართან, საიდანაც დღესაც ადის გზა სიღნაღსა და ბოდბეში (ყურადღება მივაქციოთ ამ ფაქტს), შემაღლებულ ადგილზე აღმართულია დიდი, სამეკლესიანი საყდარი. 

ვაქირის „ნათლისმცემელი“ მოცულობით, ადრეშუასაუკუნეების ისეთ სახელგანთმულ ბაზილიკებს უტოლდება, როგორიც ბოლნისის, ურბნისის და კაწარეთის ტაძრებია. 1893 წელს, მღვდელი შანშიაშვილის მიერ სიღნაღიდან მოწვეულ კალატოზს, გეურქ სააკაშვილს VI საუკუნის საყდრისთვის დასავლეთიდან მაღალი კარიბჭე და სამრეკლო მიუშენებია (იხ. გაზეთი „ივერია“ 1894 წ. #132). მის გაუთვალისწინებლადაც „ნათლისმცემელი“ სიგრძეში 29 მეტრია, ხოლო სიგანეში -19. ამ პარამეტრებით იგი ხირსის „წმ. სტეფანეს“ იმეორებს (ასევე დასავლეთის მინაშენის ჩაუთვლელად), რომელიც თავდაპირველად სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენდა. საერთოდ, ერთიცა და მეორეც ალაზნის მარჯვენა სანაპიროზე არსებულ ადრეშუასაუკუნეების ტაძრებს შორის, ყველაზე დიდია. მაგრამ „ნათლისმცემელს“ რამდენიმე უპირატესობაც აქვს: 1) ის „ხირსაზე“ ორი-სამი ათეული წლით ხნიერი ჩანს და ამასთანავე, ადრეშუასაუკუნეების საქართვერლოს სამეკლესიან ტაძრებში ყველაზე დიდია; 2) ვაქირის საყდრის ცენტრალური ეკლესიის სიმაღლე შიგნით, იატაკიდან კამარის ბოლო ნიშნულამდე 13 მეტრია, რასაც მიწაში ჩარჩენილი 1 მეტრიც უნდა დაემატოს (როგორც ჩანს, XVI საუკუნეში, როცა ტაძარი ახალი, შეისრულ-მუზარადოვანი თაღ-კამარებით დახურეს, ცენტრალური ეკლესიიდან სრულად არ გაიტანეს ძველი კამარის ნამსხვრევები და იატაკი მასზე დააგეს.). ამას ადასტურებს სამკვეთლოს იატაკის დონე, რომელიც 3 საფეხურით დაბლაა; 3) „ნათლისმცემლის“ ცენტრალური ეკლესიის კედლების სისქე 1,25 მ-ია (გვერდითი ეკლესიების კედლების სისქე-1მ.). შედარებისთვის: ნეკრესის (ჭაბუკაურის) და ყვარლის (დოლოჭოპის) IV და V საუკუნეების ვეება ბაზილიკების კედლების სისქე 1 მ-ია. და კიდევ: „ნათლისმცემლის“ გრძივ კედლებზე, მცირე ინტერვალით, მიდგმულია 80 სანტიმეტრი სისქის _ 3-3 პილასტარი. ეს და აბსიდის ფართო მხრები ეკლესიის კედლებს ბურჯებით გამაგრებული ციხე-გალავნის იერს აძლევს. საყურადღებოა, რომ ტაძარს მეორე სართულიც ჰქონია პატრონიკის სახით. მისგან სრულადაა შემორჩენილი დიდი, საყრდენი თაღი და იატაკის კოჭების ღრმა ფოსოები დასავლეთის კედელში. პატრონიკეში ამავალი კიბის კვალი ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში იკითხება ძგიდის ანაბეჭდის სახით. დიდი პატრონიკის არსებობა თავისთავად იმაზე მეტყველებს, რომ მრავალრიცხოვან მრევლთან ერთად, ლიტურგიებს დიდგვაროვანთა ოჯახებიც ესწრებოდნენ. ეს უამრავ ვარაუდს აღძრავს. 

ვაქირის წარსულზე ცოტა არ ვილაპარაკე, მაგრამ აქამდე მაინც პასუხგაუცემელი რჩება შეკითხვა _ კიდევ რა ისეთი დაიმსახურა სოფელმა, რომ ბოლნისის, კაწარეთის, ურბნისის, ანჩისხატის და სხვა სახელგანთქმული ბაზილიკების ტოლი საყდრით დაჯილდოვდა ? იქნებ ამის პასუხიც ეკლესიას მოეპოვება? ვნახოთ. 

საყდრის ახალგაზრდა წინამძღვარი მამა გიორგი (ზარდლიშვილი), წარმოშობით ადგილობრივი კაცი, ჩრდილოეთ ეკლესიაში გამავალი კარის წირთხლში ჩაშენებულ ღრმა და ფართოსახოვან რელიეფს გვიჩვენებს. იგი ძალიან ძველი უნდა იყოს. 

ბევრად საინტერესო სანახაობა გველის საკურთხეველში, სადაც აბსიდის კედელთან ვჩერდებით. აქ, ახლახან ჩამოშლილი ერთი მოზრდილი ნალესობის ქვეშ ორმა ქვაჯვარმა გამოანათა. მარცხნივ, იატაკის პირიდან დაახლოებით 1 მ-ის სიმაღლეზე, მოჩანს ნაცრისფერი ბრუტალური ქვაჯვარი, რომლის ცენტრში ბოლნურის 

ანაგის ,,მთავარანგელოზი''

მსგავსი ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ამ ჯვრიდან მარჯვენა მხარეს, 20-30 სანტიმეტრში, ჩადგმულია მეორე ქვაჯვარი, რომელიც იატაკს ებჯინება. იგი სიგანეში 0,40 მ. და სიმაღლეში 0.94 მ. ია, მაგრამ რაკი ვიცით, რომ ძველი იატაკი დაახლოებით 1 მეტრით კიდევ უფრო დაბლა იყო, ქვაჯვარი სიმაღლეში, შეიძლება, მეტიცაა. ეს არის თეთრი ქვის სვეტი, რომლის ზედა მონაკვეთში გამოსახულია მსხმოიარე ვაზის ჯვარი. მის განივ მკლავებს ზევიდან კვირტები აზის, ქვევიდან კი მტევნები გამოუსხამს. მკლავების გადაკვეთაზე, ცენტრში, მზის ბორჯღალია. სვეტის ქვედა მონაკვეთის რელიეფური გამოსახულება დამდნარია და არ იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ამავე ჯიშის კუბური ლოდი ბოლნური ჯვრის გამოსახულებით, ჩადგმულია ფასადში, ასევე აღმოსავლეთ კედელში, ოღონდ კიდევ უფრო ქვევით, ზეძირკვლის თავში. თუ გავითვალისწინებთ, რომ კედელში საუკუნებრივი „მოსვენების“ მიუხედავად, ინტერიერის ქვაჯვრების ზედაპირი საკმაოდ დაზიანებული, გამოქარულია, მაშინ უნდა ვივარაუდოთ, ისინი კედელში მოხვედრამდე, კარგა ხანს ეფიცხებოდნენ კამბეჩოვნის მწველ მზეს. 

 

აქამდე დოგმად იყო ქცეული მოსაზრება, რომ საქართველოში ვერცერთი ქვაჯვარი (სტელა) ვერ დათარიღდებოდა V საუკუნეზე ადრინდელი ეპოქით, მაგრამ განთიადის (დმანისის რ-ნი) სტელამ თავისი უძველესი ქრისტიანული, ქართული ასომთავრული წარწერით და დათარიღებით (329 წელი), ეს დოგმა შეარყია. 

როგორც ჩანს, ვაქირის ტაძრის მშენებლებმა თუ რესტავრატორებმა იქვე აღმართული სტელები სიმბოლიკისა და ეზოთერული სიძლიერის მიზნით, სწორედ საკურთხევლის აბსიდის ზეძირკველს დაასვეს. გაურკვეველია, კონკრეტ-ულად როდის ჩააშენეს ეს უნიკალური ქვაჯვრები კედელში? 

აღსანიშნავია, რომ ასეთივე კონფიგურაციის ჯვარი (ვაზის ნასხლევით შექმნილი, ოღონდ არა ე.წ. „ნინოს ჯვრის“ ფორმის, არამედ სწორკუთხა და არამსხმოიარე) გვხვდება კისისხევის წმინდა ნინოს სახელობის V საუკუნის ეკლესიის კედელშიც. 

და აი, მივადექით მთავარ სათქმელს, რის გამოც 17 საუკუნის წინანდელი წარმოსახვითი სურათის დახატვას შევეცდები: 

...არაგვის ხეობას (წობენი) ივრის ხეობა მოყვა (ჟალეთი, კაწარეთი), ივრის ხეობას _ ალაზნისპირეთი (ქცელდაბა). უღელტეხილები, წავარნები, ლაქაშები... ჯორით ჩაქჩაქი და ხშირად ქვეითად სიარული. ქადაგება ერში და დიდებულებში, წარმართულ ტრადიციებთან ჭიდილი _ დღისა და ღამის დაპირისპირება... დაიქანცა წმინდა ნინო, მაგრამ უკანასკნელ ძალებს იკრებს, სურს, რომ შეძლოს და ბარდავს ჩააღწიოს, რათა რანის უფალთ-უფალი პეროზი და მისი დიდებულები განანათლოს. აკი პეროჟავრი სივნიელიც ამიტომ დაიმგზავრა, როგორც წარმდგენი და იქაურთა ზნეთა მცოდნე. მაგრამ მანამდე უწყლო და ოკრობოკრო კამბისენე (კამბეჩოვანი) აქვს გასავლელი. უქეიფოდ შეიქნა მოციქულთა სწორი, ძალიან უქეიფოდ. მხლებლები დაჟინებით თხოვენ, რომ გზა აღარ გააგრძელონ და მცხეთას გაბრუნდნენ, რამეთუ წინ კამბისენეს ურთულესი მონაკვეთია და ნინო „ვერ შემძლებელ იქნება სლვად“. 

_ სადა ვართ ? _ იკითხავს დაუძლურებული ნინო. 

_ კამბისენეს შემოველთ. _ არის პასუხი. 

_ ვაჰ, ვითარ ანათებს მზე ზამთრისა ! _ გაოცებულია მოციქულთა სწორი და იქაურებს იწვევს სანათლად. მცირედნი მოდიოდნენ სოფლის კაცნი, რამეთუ დიდებულნი ხორანთას ელოდნენ... 

ეს არის მისი უკანასკნელი ქადაგება და მოქცეული დაბა. აქედან ბრუნდება მცხეთისკენ და ტყიან ფერდობებზე გაჭრილი გზით ადის ბოდბეში. იქ მთავრდება მისი მოგზაურობა, იქ აღსრულდება და დადგება იბერიის მანათობელი ვარსკვლავი. განგება ღვთისა იყო ეს. რამდენიმე წლის წინათ, აკი სწორედ ბოდბეს თავზე შეჩერდა მცხეთის ძელიცხოველიდან დაძრული ერთ-ერთი ვარსკვლავი, მაგრამ მაშინ ჯვრის აღსამართად უჯარმა არჩია ნინომ. ჩანს, ღვთისავ ნებით, ბოდბე თავის სადგომად ჰქონდა არჩეული მოციქულთა სწორს... 

მკითხველი უთუოდ მიმიხვდებოდა, რომ წმინდა ნინოს უკანასკნელი ქადაგების ადგილად დღევანდელ ვაქირის იმ ტერიტორიას ვგულისხმობ, სადაც VI საუკუნის დასაწყისიდან ნათლისმცემლის სახელობის დიდი ტაძარი დგას, ხოლო მანამდე ქვაჯვრები იყო აღმართული. 

რატომ? 

იმიტომ, რომ წმ. ნინოს უერთგულესი მოწმეები და პროზელიტები _ სალომე უჯარმელი და პეროჟავრი სივნიელი არამარტო იმიტომ ისხდნენ წმინდა ნინოს უკანასკნელ სასთუმალთან, რომ მისი თავგადასავალი ჩაეწერათ, არამედ იმიტომაც, რომ მისი ანდერძიც შეესრულებინათ. მათ მსგავსად იქცეოდა სუჯეთის უშიშარი დედოფალი. იმ ადგილებში, რომლებიც წმინდა ნინოს ქადაგებას უკავშირდებოდა, სასწრაფოდ იდგმებოდა ჯვრები და იგებოდა მცირე სამლოცველოები. მომდევნო ხანებში, მეტადრე კი გორგასლისა და დაჩის მეფობის ჟამს, იმავე ადგილებში გამორჩეული ბაზილიკები შენდებოდა: მცხეთა, ჟალეთი, კაწარეთი, ნინოწმინდა (უჯარმის კარი), ჭერემი (ქცელდაბა), ბოდბე ... და ჰა _ ვაქირიც (კამბეჩოვნის კარი)...

გელა ქოქიაშვილი

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 13 Nov 2019 12:59:58 +0400
ეკლესიის სოდომური სკანდალი _ რა მოხდა რეალურად სასულიერო აკადემიაში 31 წლის წინ http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6425-ეკლესიის-სოდომური-სკანდალი-_-რა-მოხდა-რეალურად-სასულიერო-აკადემიაში-31-წლის-წინ.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6425-ეკლესიის-სოდომური-სკანდალი-_-რა-მოხდა-რეალურად-სასულიერო-აკადემიაში-31-წლის-წინ.html

ექსკლუზიური ინტერვიუ მოწმესთან

 

4 ნოემბერს, მამა გიორგი სხილაძემ სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ წილკნელი ეპისკოპოსი, მეუფე ზოსიმე (შიოშვილი) მაშინ, როცა სასულიერო აკადემიას ხელმძღვანელობდა, სექსუალურად ძალადობდა სემინარიის სტუდენტზე. ამასთან, სხილაძემ გამოაქვეყნა ხელწერილი, რომელიც მისივე თქმით, მეუფე ზოსიმემ 1988 წლის დეკემბერში დაწერა სემინარიის ხელმძღვანელობიდან გადადგომის შესახებ, თუმცა მეუფე ზოსიმემ ყველაფერი კატეგორიულად უარყო. მამა გიორგი სხილაძე კი ამტკიცებს, რომ ხელწერილი თავად წილკნელმა ეპისკოპოსმა დაწერა და ამის მოწმედ მოჰყავს საქართველოს ეკლესიის წარმომადგენელი კვიპროსში, დეკანოზი ზაქარია ფერაძე, რომელიც მაშინ სასულიერო სემინარიის სტუდენტი გახლდათ. მამა გიორგი სხილაძის თქმით, მაშინ იმის გამო, რომ მეუფე ზოსიმე სოდომურ ცოდვაში ამხილეს, რამდენიმე სტუდენტი სემინარიიდან გარიცხეს, მოგვიანებით, მეუფე ზოსიმე კი, წილკნისა და დუშეთის ეპისკოპოსად დანიშნეს. ზაქარია ფერაძე ჩვენთან ექსკლუზიური ინტერვიუში ადასტურებს გიორგი სხილაძის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას.

_ მამაო ზაქარია, ყველაფერ ამის შესახებ პატრიარქს მოუყევით? 

_ ერთს გეტყვით მხოლოდ: მე იმ პერიოდში ველაპარაკე პატრიარქს, რა თქმა უნდა. სხვა ინფორმაცია ჰქონდა აბსოლუტურად მიცემული, საწინააღმდეგო, ალბათ, ბოროტი ძალებისაგან და როდესაც მოგვისმინა პატრიარქმა, გულთბილად მოგვეფერა და აღგვადგინა სასწავლებელში და ცოტა ხანში მღვდლადაც მაკურთხა. 

_ ყველა სტუდენტი აღგადგინათ, ვინც მაშინ გაირიცხეთ სემინარიიდან? 

_ყველა აღგვადგინა და მე კიდევ მღვდლად მაკურთხა ძალიან მალე იმიტომ, რომ პატრიარქმა გაიგო მაშინ ძალიან კარგად ყველაფერი ეს. ძალიან დიდი ბრძოლა იყო ეკლესიაზე. უშიშროება, საბჭოთა რეჟიმი იყო ათეისტური რეჟიმი, რომელიც ებრძოდა ეკლესიას და ცდილობდა, გაეკონტროლებინა ეკლესია და ცდილობდა, მისი სასურველი ცხოვრება ყოფილიყო ეკლესიაში. 

_ ანუ ფიქრობთ, რომ მაშინდელი უშიშროების ჩარევით მოხდა ზოსიმეს დაწინაურებაც? 

_ რომ ველაპარაკე, თვითონაც თქვა საუბარში, თქვენ არ იცით, ვისთან გექნებათ საქმეო. 

_ ასე მეუფე ზოსიმე დაგემუქრათ? 

_დელიკატურად დაგვემუქრა. მერე აღადგინეს... 

_ მამაო ზაქარია, მაშინ პატრიარქს რა მოუყევით? 

_ მე მოვუყევი ის, რაც იმ ახალგაზრდა კაცმა, 18 წლის ბიჭმა მოგვიყვა და მოვუყევი ის, რაც თვითონ ეპისკოპოსს ველაპარაკე და ჩვენი ურთიერთობა, ყველაფერი მოვუყევი, არ დამიმალავს, მამაა ჩვენი და... 

_ და რა გიპასუხათ პატრიარქმა? 

_ მისი პასუხი იყო ის, რომ ჩვენ აღგვადგინა. ეს იყო მისი პასუხი ჩვენს მიმართ. ჩვენ რომ დამნაშავეებად ვეცანით, არ აღგვადგენდა და არც მღვდლად მაკურთხებდა.... 

კიდევ ერთ დეტალს გეტყვით პატრიარქის დამოკიდებულებაზე: როცა სემინარიაში ვაბარებდი, მაშინ ურთიერთობა მქონდა დისიდენტებთან, ეროვნულ მოძრაობასთან. სოფელ-სოფელ დავდიოდით და ქრისტეს ვქადაგებდით კომუნისტური რეჟიმის დროს, ვაგროვებდით ოცეულებს, რადგან საბჭოთა რეჟიმის დროს 20 კაცი თუ იქნებოდა ეკლესიაში, თუ მოითხოვდა ეკლესიის გახსნას, ამოქმედებას, ვალდებული იყო სახელმწიფო, დაეკმაყოფილებინა. ამ კუთხით მთელი საქართველო ფეხით მქონდა მოვლილი, ამის ფარული კურთხევა იყო პატრიარქისგან იმიტომ, რომ მაშინ არ შეიძლებოდა ამის ხმამაღლა თქმა. ბევრი ეკლესია ავამოქმედეთ ღვთის მადლით და ძალიან გვეხმარებოდნენ მაშინდელი დისიდენტები _ ზვიად გამსახურდია, მერაბ კოსტავა და სხვები. ამ პერიოდში გადავწყვიტე, სემინარიაში მესწავლა და დავუფლებოდი კარგად, რადგან ვქადაგებდი ქრისტეს მოძღვრებას, რომ უფრო ღრმად მესწავლა და როცა გამოცდაზე თავისუფალ თემას ვწერდი სათაურით _ „შეიცან თავი შენი“, პატრიარქთან ერთად შემოვიდა რელიგიის აპარატის უფროსის მოადგილე, ბატონი ოთარ ჯაში, რა თქმა უნდა, უშიშროების წარმომადგენელი. ჩემი გვარი მესმოდა, ფერაძე ვარ და მეგონა, გრიგოლ ფერაძეზე ლაპარაკობდნენ, მაგრამ ცოტა ხანში დამიძახა პატრიარქმა და პირდაპირ უთხრა იმ კაცმა პატრიარქს, რომ ამ კაცის სემინარიაში მიღება არ შეიძლება, რადგან ამან ეს და ეს გააფუჭაო, რაღაც ტყუილებს მოყვა. მე გაოგნებული ვუყურებდი და პატრიარქმა თამამად უთხრა, ეს მაგის ჩამდენი არააო და გულში ჩამიკრა. როდესაც სტუდენტი გავხდი, ძალიან მოეწონა ჩემი ნაშრომი და მითხრა, რომ თქვენ სამეცნიერო საბჭოში უნდა იყოთ და ამას მივაქცევ ყურადღებასო. 

მოკლედ, პატრიარქისგან მე სიკეთის მეტი არაფერი მახსოვს. არ შეიძლება, პატრიარქზე ასეთი ლაპარაკი, რაც დღეს ხდება. რაც ხდებოდა მაშინ და ახლაც ხდება, არის კომუნისტური რეჟიმის ზეწოლის შედეგად გადმონაშთი და უნდა გაითვალისწინოს ადამიანმა, რომ ჭირია და დაგროვდა შიგნით და არ მოხდა ისე, რომ ამის გამოსწორებისკენ წასულიყო, როგორც ჩანს. 

_ მამაო, ზაქარია, როგორ ფიქრობთ, ყველაფერ ამის შემდეგ, რაც პატრიარქს მაშინ მოუყევით, სამართლიანია, რომ მეუფე ზოსიმე ეპისკოპოსი და წმინდა სინოდის წევრი გახდა? 

_ ხელმძღვანელი კი არ გახდა, იყო უკვე და სვეტიცხოველის საკათედრო ტაძარშიც იყო, მაგრამ იქიდან გადაიყვანეს. აკადემიიდანაც გაუშვა პატრიარქმა, სვეტიცხოველიდანაც და ეპარქიაში იყო, ჯერ კიდევ მაშინ კომუნისტური რეჟიმი იყო, ასე ადვილი არ იყო ვინმეს გაშვება. 

_ თუმცა, შემდეგ წლებში და დღემდე ხომ რჩება ის წმინდა სინოდის წევრად? 

_ ეგ სხვა საკითხია და ზუსტად მაგაზე ვამბობთ, რომ შიგნიდან უნდა მოხდეს ეს, მაგრამ ხომ იცით, იურისპრუდენცია თუ გესმით, თუ ადამიანს არ დაუმტკიცებ დოკუმენტალურად, თუ ამას არ მოინდომებს წმინდა სინოდი, ისე ხომ ძნელია ადამიანს მოკიდო ხელი და უთხრა, წადი აქედანო. შეიძლება, აქეთ გიჩივლოს... რადგან ის კომუნისტური რეჟიმის დანატოვარია, ეტყობა, როგორც ჩანს, პატრიარქმა ჩათვალა, რომ დალოდებოდა თაობათა ცვლას, მან ბევრი პატიოსანი სასულიერო პირი აკურთხა. დრო გავა და თავისთავად ყველაფერი დალაგდება, მაგრამ ახლა მოხდა ასეთი რამ, წამოიწია ეს საკითხი და რადგან წამოიწია, ჩემამდეც მოვიდნენ და მე კიდევ ტყუილის თქმა არ შემიძლია. 

_ მამაო, რას ფიქრობთ ამ პროცესების შესახებ, რა მოვლენებთან გვაქვს საქმე? 

_ არ ვიცი, რა მოვლენებთან გვაქვს საქმე, მაგრამ რადგანაც მკითხეთ, ტყუილის თქმა არ შემიძლია. 

_ როგორ ფიქრობთ, კარგია, რომ ყველაფერი ეს საზოგადოებისთვის საჯარო გახდა? 

_ ძალიან კარგი იქნებოდა, ეს პროცესი შიგნითვე მომხდარიყო, არ უნდა გამოვიდეს, ეს არის ეკლესიის დაუწერელი და დაწერილი კანონი, მაგრამ როგორც ჩანს, არ გვარდება ეს საკითხი და პირიქით, იზრდება. მოხდა ისე, რომ გამოვიდა გარეთ, რადგან ხომ იცით, „არ არის დაფარული, რომ არ გაცხადდეს“, მაგრამ ჩვენ ამას არ ვაკეთებთ იმით, რომ ვინმეს მტრობა ან რაიმე ცუდი გვინდა. პირიქით, მე ძალიან მიყვარს პატრიარქი, დიდი ღვაწლი აქვს ჩვენს ეკლესიაზე. დიდი ზეწოლის ქვეშ იყო, რა თქმა უნდა, აბა, წარმოიდგინეთ კომუნისტური რეჟიმის დროს ვინ იქნებოდა ყველაზე დიდი დარტყმის ქვეშ? _ პატრიარქი და მან ბეწვის ხიდზე გაიარა. აქედან გამოიყვანა ეკლესია, ფეხზე დააყენა და თუ ვინმე ცუდია შიგნით და თუ ვინმე ვერ მოიქცა ისე, როგორც საჭიროა, რა საზოგადოებაც ჩაიბარა ათეისტური რეჟიმის ეპოქაში პატრიარქმა, ისეთი სასულიერო პირები და ერი გამოვიდა, ხედავ, რა მდგომარეობაა გარეთ, გაიხედ-გამოიხედეთ.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 06 Nov 2019 12:33:33 +0400
ყოფილი ჭყონდიდელის სკანდალური X-ფაილი http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6421-ყოფილი-ჭყონდიდელის-სკანდალური-x-ფაილი.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6421-ყოფილი-ჭყონდიდელის-სკანდალური-x-ფაილი.html

როგორ გახდა გავლენიანი სასულიერო პირი, რით დაიმსახურა პატრიარქის სიყვარული და რატომ არის ჭყონდიდის ეპარქია მნიშვნელოვანი _ უცნობი დეტალები პეტრე ცააავას ბიოგრაფიიდან

ის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან მღდელმთავრად ითვლებოდა. უფრო მეტიც, არცთუ შორეულ წარსულში უწმინდესს ეთაყვანებოდა, მაგრამ მოგეხსენებათ, ცისქვეშეთში მარადიული არაფერია. ჰოდა, მარადიული არც მისი გავლენიანობა ყოფილა. ყველაფერი კი რამდენიმე წლის წინ ანუ მაშინ დაიწყო, როცა ილია მეორის „კეთილ მწყემსობაში“ ეჭვი შეეპარა. ამბობს, რომ პატრიარქის მისამართით კითხვის ნიშნები პირველად „ციანიდის საქმემ“ გაუჩინა. ჰოდა, ამის შემდეგ მონასტერი, ამ სიტყვის პირდაპირი მნიშნელობით, აირია. რა არის სიმართლე და რა მითი ჭყონდიდის აწ უკვე ყოფილი მიტროპოლიტის, მეუფე პეტრეს ნათქვამში? _ ამას ერთმნიშვნელოვნად ვერ ვიტყვით, თუმცა ერთი რამ საკითხავია: თუ ეკლესიაში ამდენი უბედურება ხდებოდა, ნუთუ, „ციანიდის საქმემდე“ ვერაფერს ამჩნევდა, თუ ამჩნევდა, მაგრამ თვალს ხუჭავდა? 

მოდით, ეს კითხვა უპასუხოდ დავტოვოთ და განყენებული მღვდელმთავრის X-ფაილი შევადგინოთ.

 

როგორ მოხვდა პეტრე ცაავა ეკლესიაში? _ ამის გაგება ბევრს აინტერესებს, მით უმეტეს, იმ ფონზე, რომ გასული საუკუნის 90-იანი წლების პირველ დეკადაში პოლიტიკით იყო გატაცებული. ყოველ შემთხვევაში, 1995 წელს, სენაკის დამოუკიდებელ მაჟორიტარად იყრიდა კენჭს და, როგორც ერთ-ერთ სატელევიზიო ინტერვიუში განაცხადა, 7 ათასი ხმაც აიღო, თუმცა ხმების ეს რაოდენობა საკმარისი არ აღმოჩნდა, რომ ბარიერი გადაელახა და დეპუტატი გამხდარიყო. სწორედ ამის მერე დაიწყო ბიბლიის კითხვა. 

ზოგადად, მეუფე პეტრეზე ბევრი ინფორმაცია არ არსებობს (ცხადია, თუ ჭორებს არ ჩავთვლით). უფრო მეტიც, ჭყონდიდის ყოფილი მიტროპოლიტი საზოგადოების ყურადღების ცენტრში „ციანიდის სკანდალის“ შემდეგ მოექცა და, შესაბამისად, მაშინ გახდა ცნობილი, რომ თავის დროზე, თურმე, ნაციონალების მხარდამჭერი იყო. ისიც თქვეს, რომ თითქოს ახალაიებს „ეძმაკაცებოდა“ და მერე, ისიც გაუხსენეს, რომ სნოში მიხეილ სააკაშვილის პორტრეტი ეკიდა. 

რატომ ეკიდა ყოფილი პრეზიდენტის პორტრეტი? _ როცა ეს კითხვა ჟურნალისტებმა დაუსვეს, ცაავამ განმარტა, ამის ინიციატორი თავად პატრიარქი იყოო ანუ სნოში პეტრეს, ილია მეორის პორტრეტი დაუკიდებია. ეს რომ პატრიარქს უნახავს, უთქვამს, საერო მმართველის ფოტოც უნდა გქონდესო. მაშინ პრეზიდენტი ცხონებული ედუარდ შევარდნაძე ყოფილა. ჰოდა, პეტრესაც, რაკი პატრიარქმა ურჩია, ცეკა-ს ყოფილი პირველი მდივნის ფოტოც გამოუფენია. ამასობაში, „ვარდების რევოლუციაც“ მომხდარა და... სნოშიც შევარდნაძე, სააკაშვილს შეუცვლია. 

სხვათა შორის, 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე, სნოში სანდრა რულოვსი ჩასულა და მეუფის რეზიდენციაში სტუმრობა მოუნდომებია. პეტრეს, როგორც ერთ-ერთ ინტერვიუში ჰყვება, თავი უხერხულად უგრძვნია და სანდრასთვის უთქვამს, ასე და ასეა საქმე, შევარდნაძის პორტრეტია რეზიდენციაშიო. ამ ამბავს რულოვსი, პეტრე ცაავას სიტყვებით რომ ვთქვათ, ნამდვილი ევროპელივით შეხვედრია. 

სხვათა შორის, ჭყონდიდის რეზიდენციაში, მეუფე პეტრეს „გაფრანგული ქალბატონის“ ანუ სალომე ზურაბიშვილის პორტრეტი არ ჰქონდა და ამას ზურაბიშვილის რუსეთისადმი ლოიალური დამოკიდებულებით ხსნიდა. 

როგორც ზემოთ ვთქვით, პეტრე ცაავა, რამდენიმე წლის წინ, საზოგადოებისთვის არცთუ ცნობილი სასულიერო პირი იყო. საპატრიარქოს ოფიციალურ საიტზე გამოქვეყნებულ სტატიაში კი, რომლის ავტორიც სერგო ვარდოსანიძეა, ვკითხულობთ: 

„მიტროპოლიტი პეტრე, ერისკაცობაში პაატა რევაზის ძე ცაავა, დაიბადა 1970 წლის 7 აპრილს, ქალაქ სენაკში. 

1987 წელს, დაამთავრა სენაკის მე-7 საშუალო სკოლა; ხოლო _ 1992 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკის ფაკულტეტი. 

1997-2000 წლებში, სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში და ამავე დროს ცხოვრობდა და აღასრულებდა მორჩილებას საქართველოს საპატრიარქო რეზიდენციაში. 

2000 წლის ივლისიდან, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით, მორჩილი პაატა (ცაავა) გაიგზავნა ყაზბეგის რაიონის სოფელ სნოში, სულიერებისა და კულტურის ცენტრის დასაარსებლად. 

2000 წლის 27 აგვისტოს, ბათუმისა და სხალთის მთავარეპისკოპოსმა დიმიტრიმ, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით, ბერად აღკვეცა ყაზბეგის რაიონის სოფელ სნოს წმ. გიორგის სახელობის ტაძარში და უწოდა სახელი პეტრე. მისი მფარველია წმიდა პეტრე მოციქული. 

ბათუმისა და სხალთის მთავარეპისკოპოსმა დიმიტრიმ, იმავე წლის 28 აგვისტოს, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების დღესასწაულზე, გერგეტის წმ. სამების სახელობის ტაძარში, ბერ-დიაკვნად დაასხა ხელი. 

2000 წლის 3 ნოემბერს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ, გერგეტის ყოვლადწმიდა სამების ტაძარში, ბერ-დიაკონ პეტრეს, მღვდელ-მონაზვნად დაასხა ხელი. 

მას დაევალა მღვდელმსახურება ყაზბეგის რაიონში, სნოს ხეობის სოფლებში. ამავე დროს, მღვდელ-მონაზონი პეტრე განაგრძობს საქართველოს საპატრიარქოს სოფელ სნოს შიოლა ღუდუშაურის სახელობის სულიერებისა და კულტურის ცენტრის ხელმძღვანელობას. 

2002 წლის 16 ივლისს, გერგეტობის დღესასწაულზე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ, მღვდელმონაზონი პეტრე დააჯილდოვა ოქროს ჯვრით და აღიყვანა იღუმენის ხარისხში. 

2002 წლის 17 ოქტომბერს, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით, წილკნის ეპარქიას გამოეყო ყაზბეგის რაიონი და ახალი საეკლესიო ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით, მას სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქია ეწოდა. ამ ეპარქიის ეპისკოპოსად წმინდა სინოდმა გამოარჩია იღუმენი პეტრე (ცაავა). 

19 ოქტომბერს, სიონის საკათედრო ტაძარში, ეპისკოპოსად წარდგინებისას, იღუმენმა პეტრემ ბრძანა: 

„თქვენო უწმიდესობავ და უნეტარესობავ, ყოვლადსამღვდელონო მეუფენო, პატიოსანო მამანო, ქრისტეს მიერ საყვარელნო ძმებო და დებო. 

წმიდა ფსალმუნთმგალობელი და წინასწარმეტყველი დავითი ბრძანებს: „დიდ ხარ შენ, უფალო, და საკვირველ არიან საქმენი შენნი და ვერვინ შემძლებელ არს მადლის მიცემად საკვირველებათა შენთა“. მართლაც, საოცარია და უსაზღვრო განგება ღვთისა. ჭეშმარიტად, ამ განგებით, თქვენი უწმიდესობისა და უნეტარესობის ლოცვა-კურთხევითა და საქართველოს წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით, გამორჩეული ვიქმენი ეპისკოპოსად ღვთივდაცულისა სტეფანწმიდისა და ხევის ეპარქიის სამწყსოსი. 

ვმადლობ ყოვლადმოწყალე ღმერთს, რომელმაც მომიწოდა ესოდენ დიდი მსახურებისათვის. მე შეგნებული მაქვს ის უმძიმესი და საპატიო ჯვარი, რომელსაც მაკისრებს მაღალი ღმერთი. 

მუხლს ვიყრი საქართველოს ეკლესიისა და ახლადშექმნილი ეპარქიის მრევლის წინაშე, რომელსაც სასოებით უნდა ემსახუროს ჩემი ძალი და გონება. 

უნდა ემსახუროს იმ სარწმუნოებით, რითაც ბეთლემის გამოქვაბული, თუ გერგეტის წმიდა სამება იქნა აშენებული ამ კუთხის ღირსეულ წინაპართა მიერ. ისინი ხომ ყოველთვის გამოირჩეოდნენ სარწმუნოებრივი შემართებით,… ვახუშტი ბაგრატიონი მოიხსენიებს მათ, როგორც „კაცნი მბრძოლნი, ძლიერნი, ახოვანნი და ჰაეროვანნი“. 

მოხევენი საგანგებოდ აშენებდნენ ეკლესია-მონასტრებს ისეთ მიუვალ ადგილებში, სადაც მისვლაც კი აღმსარებლობას უტოლდებოდა. 

დღესაც, ჩვენს მეტად მძიმე და აპოკალიფსურ დროში, განსაკუთრებულია მისია მთისა და საქართველოს ჩრდილოეთ საზღვრისა. 

მე მხოლოდ ის დამრჩენია, მახსოვდეს წმიდა პავლე მოციქულის სიტყვები: „კაცად – კაცადმან თავისი ტვირთი იტვირთოს“ და, აგრეთვე: „ჯერ არს ეპისკოპოსისა, რათა უბრალო იყოს, ფრთხილ, წმიდა, შემკულ, სტუმართმოყვარე, სწავლულ“. 

წმიდა წერილში უფალი თავისი სიყვარულის დასამტკიცებლად მოციქულისაგან ითხოვს: „დამწყსენ ცხოვარნი ჩემნი“. ე.ი. არა – შენნი, არამედ – „ჩემნი“…. თქვენია სამწყსო ხევისაც და სრულიად საქართველოსი, თქვენო უწმიდესობავ და უნეტარესობავ. 

მაცხოვარი ეუბნება მოციქულს: „რაჟამს დაჰბერდე, განიპყრნე ხელნი შენნი და სხუამან შეგარტყას შენ და წარგიყვანოს, ვიდრეცა შენ არა გინდეს“. 

ძრწოლა მიპყრობს, როდესაც გონების თვალით ვჭვრეტ ჩემს ტვირთს ღვთის წინაშე, რომელიც უხილავად აქ მყოფს. 

ვიღებ ამ ხარისხს, როგორც ღვთის ნებას თქვენი გონიერი გულით გაცხადებულს, თქვენო უწმიდესობავ და უნეტარესობავ. მივიღებ ისევ ღვთისადმი და თქვენი ლოცვებისადმი სასოებით, თქვენი მამამთავრული შემწეობის იმედით. 

გმადლობთ, თქვენო უწმიდესობავ და უნეტარესობავ, გმადლობთ, ყოვლადსამღვდელონო მღვდელმთავარნო, ჩემი ეპისკოპოსად გამორჩევისა და ეგზომ დიდი ნდობისათვის. 

ლოცვა ჰყავთ ჩემთვის, რათა შევძლო კეთილად აღვასრულო ნება უფლისა – სადიდებელად ღვთისა და სასიკეთოდ ჩვენი დედა ეკლესიისა“. 

უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ მიულოცა მეუფე პეტრეს ეპისკოპოსის ხარისხში ამაღლება და სტეფანწმინდისა და ხევის მღვდელმთავრად დაადგინა. კურთხევის შემდეგ, საქართველოს პატრიარქმა სტეფანწმინდისა და ხევის ეპისკოპოსს ამ სიტყვებით მიმართა: 

„თქვენო ყოვლადუსამღვდელოესობავ, სტეფანწმიდისა და ხევის ეპისკოპოსო პეტრე! 

აღსრულდა განგება ღვთისა და დღეს მადლი სულისა წმიდისა – „უძლურთა მკურნალი და ნაკლულევანთა აღმავსებელი“ – გარდამოვიდა შენ ზედა და გეწოდა ეპისკოპოსი სტეფანწმიდისა და ხევისა. ეს არის ისტორიული მოვლენა იმიტომ, რომ ხევი და დარიალის ხეობა არის საქართველოს კარიბჭე, რომელსაც ქართველი ხალხი თავისი რწმენით, შემართებითა და ვაჟკაცობით მუდამ იცავდა. არაერთი შემთხვევა ყოფილა ჩვენს ისტორიაში, როდესაც მტერი ცდილობდა სწორედ დარიალის კარიბჭიდან შემოსულიყო საქართველოში. და აი, დღეს, განგებითა ღვთისათა, ჩვენი მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორიის განმავლობაში, პირველი შემთხვევაა, როცა ხევსა და სტეფანწმიდას თავისი ეპისკოპოსი ჰყავს. 

დიდია პატივი, რომელიც მიიღე ღვთისაგან, მაგრამ ამაზე დიდია ის პასუხისმგებლობა, რომელიც დაგეკისრა. შენ ყველაფერი უნდა გააკეთო იმისათვის, რომ სულიერად ამაღლდეს ხალხი, განმტკიცდეს მართლმადიდებელი სარწმუნოება, ამოქმედდეს ეპარქიის ყველა ტაძარი და მონასტერი. მაგრამ, ამასთან ერთად, ყველაფერი უნდა გააკეთო იმისათვის, რომ გამრავლდეს და განმტკიცდეს მოსახლეობა ამ ისტორიულ კუთხეში. მე დარწმუნებული ვარ, რომ დღეს ჩვენზე მეტად, ჩვენი წინაპრები ხარობენ იმიტომ, რომ ორიათასი წლის მანძილზე ელოდნენ ამ ბედნიერ დღეს. ჩვენ, უპირველეს ყოვლისა, ვმადლობთ უფალს, რომ ღვთის წყალობამ ამ უძველესი კუთხის ეპისკოპოსად შენი დადგინება ინება. თუ პიროვნების შინაგანი ცხოვრება სწორად ვითარდება, როცა ადამიანს დიდება ეძლევა, პარალელურად, იმაზე მეტი თავმდაბლობა უნდა მიეცეს. მე დარწმუნებული ვარ, რომ შენ, უწინდელივით, ჭეშმარიტი მართლმადიდებლური რწმენის, სიყვარულის, თავმდაბლობის, ქველმოქმედებისა და სიკეთის მაგალითი იქნები.

შენ ყველაფერს გააკეთებ, რომ მოსახლეობა გამრავლდეს ამ კუთხეში იმიტომ, რომ ეს სჭირდება არა მარტო ხევს, არამედ მთელ საქართველოს. მე დარწმუნებული ვარ, რომ მხარში ამოგიდგება სამღვდელოება, რომელიც იქ ერთგულად მსახურობს. ხელისუფლება და მთელი მოსახლეობა, რომელსაც ძალიან უყვარხარ და პატივს გცემს იმ იმედით, რომ ღმერთი მუდამ თქვენი მფარველი იქნება. მიიღეთ ეს კვერთხი მღვდელმთავრისა, როგორც სიმბოლო ძალისა და უფლებისა, ამავე დროს, ღვთის შეწევნისა. დალოცეთ თქვენი სამწყსო, აქ მდგომარენი და სრულიად საქართველო, რათა მოვიდეს ჩვენ ზედა მადლი სულისა წმიდისა, ამინ. 

ყველას გილოცავთ ამ ისტორიულ და ბედნიერ დღეს! განსაკუთრებით ვულოცავ ყაზბეგის მოსახლეობას, უპირველესად კი მათ, ვინც ჩამოვიდა ამ ბედნიერ დღეს, რათა ჩვენთან ერთად აღევლინათ ლოცვა. 

ღმერთმა დაგლოცოთ, გაგახაროთ, გაგაძლიეროთ! ღმერთმა თქვენთან ერთად დალოცოს, გააძლიეროს და გაამთლიანოს სრულიად საქართველო! 

ჩვენთან არს ღმერთი!“ 

2002 წლის 27 ოქტომბერს, სტეფანწმიდისა და ხევის ეპისკოპოსმა პეტრემ, პირველი სამღვდელმთავრო წირვა აღავლინა დაბა ყაზბეგის (დღევანდელი სტეფანწმინდის) საკათედრო ტაძარში. ამ დროიდან იწყებს იგი სამღვდელმთავრო მოღვაწეობას. 

ოთხი წლის განმავლობაში, სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქიაში დაარსდა რამდენიმე მამათა და დედათა მონასტერი, შესრულდა ძირითადი აღდგენითი და განახლებითი სამუშაოები ყოვლადწმიდა სამების გერგეტის ტაძარში და აქ მამათა მონასტერი დაარსდა, გამრავლდა ბერ-მონაზონთა და ღვთისმსახურთა რიცხვი. აშენდა რამდენიმე ტაძარი, საფუძველი ჩაეყარა წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ახალი საკათედრო ტაძრის მშენებლობას. ეპარქიის დაარსების პირველივე თვეს, გამოვიდა საეპარქიო გაზეთი „მადლიანი სტეფანწმინდა“, რომელშიც დაწვრილებით აისახა ეპარქიაში მიმდინარე მოვლენები. 

2006 წლის 23 დეკემბერს, წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით, სტეფანწმინდისა და ხევის ეპისკოპოსი პეტრე, ჭყონდიდის ეპარქიის მღვდელმთავრად დადგინდა, 2007 წლის 5 იანვარს, იგი ჭყონდიდის ეპარქიაში წარადგინეს. 

მეუფე პეტრეს ჩასვლამდე, ეპარქიაში მოქმედი იყო 20 ეკლესია-მონასტერი, მისი ღვაწლით აშენდა და ამოქმედდა 27 ეკლესია-მონასტერი. 

2007 წლის 23 იანვარს, წმ. სამების ტაძარში, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ, ჭყონდიდელი ეპისკოპოსი პეტრე მთავარეპისკოპოსის ხარისხში აიყვანა. 2007 წლის 25 დეკემბერს, მეუფე პეტრე დაჯილდოვდა წმ. გიორგის ორდენით. 

ჭყონდიდელი მთავარეპისკოპოსი პეტრეს მოღვაწეობას უკავშირდება 2007 წლიდან, მარტვილის სამონასტრო კომპლექსის აღორძინება. სამღვდელმთავრო რეზიდენციის აშენება, მიმდებარე ტერიტორიებზე წმ. ანდრია მოციქულის მამათა და წმ. ნინოს დედათა მონასტრების დაარსება. ეპარქიაში სამღვდელოებისა და ბერ-მონაზვნების გამრავლება, რამდენიმე დედათა და მამათა მონასტრის დაარსება. ეპარქიის რაიონებსა და სოფლებში არსებული ტაძრების აღდგენა და ახალი ეკლესიების მშენებლობის დაწყება. აბაშის რაიონულ ცენტრში ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა. სალხინოს დადიანისეული საზაფხულო რეზიდენციის აღდგენის დაწყება და მასში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქისა და საქართველოს პრეზიდენტის რეზიდენციის დაარსება. ისტორიული მარნის აღდგენა, ოჯალეშის ჯიშის ვენახების ხელახალი გაშენება და მეღვინეობის განვითარება. ასევე სოფელ სალხინოში, ოჯახის მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა გიმნაზია-პანსიონის დაარსება. 

2007 წლიდან, განსაკუთრებულად იდღესასწაულება წმ. გიორგი ჭყონდიდელის ხსენების დღე „ჭყონდიდობა“. 

ასევე, დაწესდა სულთმოფენობის მეორე დღის – ორშაბათის ანუ მარტვილიის _ მატვილობის დღესასწაულის განსაკუთრებული ზეიმით აღნიშვნა. 

2008 წლის 23 ნოემბრიდან, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით, ჭყონდიდელი მთავარეპისკოპოსი პეტრე ხელმძღვანელობდა საქართველოს საპატრიარქო ტელევიზია „ერთსულოვნებას“. 

სხვათა შორის, საპატრიარქოს საიტზე, პეტრე ცაავა ჯერ ისევ ჭყონდიდის მიტროპოლიტად არის მოხსენიებული. 

მას შემდეგ, რაც „ციანიდის სკანდალი“ აგორდა, ტყუილ-მართალი ერთმანეთში აირია და მედია, ბუნებრივია, პეტრე ცაავას პერსონითაც დაინტერესდა. რამდენიმე წლის წინ, ერთ-ერთ ქართულ გაზეთში, ამ თემაზე გამოქვეყნებულ სტატიაში ეწერა: 

„ჭყონდიდის ეპისკოპოსს, მეუფე პეტრეს ძალადობაში ამხელენ – ადგილობრივები აცხადებენ, რომ მეუფე პეტრე, ერისკაცობაში პაატა ცაავა, ერთ-ერთ ახალგაზრდას, რომელიც ტაძარში ცხოვრობდა, ფიზიკურად გაუსწორდა. 

ადგილობრივების თქმით, მეუფე პეტრე იფარებდა არსებული ხელისუფლებისგან ძებნილ და ბრალდებულ მაღალჩინოსნებს, მათ შორის, მეგის ქარდავას. 

„მეუფე პეტრე არის ჩასაფრებული ნაციონალი, როლანდ ახალაიას, რეგიონის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, საპატრიარქოს უმაღლესი ჯილდო _ „წმინდა გიორგის“ ოქროს ორდენი გადასცა პატრიარქმა. ამ ფაქტმა სამეგრელო შოკში ჩააგდო. ცნობილი ფაქტია, რომ მეუფე პეტრეს კედელზე, ხატების გვერდით, სააკაშვილის სურათი ეკიდა, ამის ფოტომასალაც არსებობს. ახალაიებმა მეუფისთვის ძალიან ბევრი რამ გააკეთეს, დადიანების საზაფხულო რეზიდენციის ეზოში დგას ეტლი, რომელშიც 60 ათასი ევრო გადაიხადეს, _ აცხადებს ერთ-ერთი ადგილობრივი და დასძენს, რომ მეუფე პეტრე შეკრული იყო ნაციონალურ მოძრაობის ძალოვან სტრუქტურებთან, _ მეუფე პეტრესთან მივედი, შესანიშნავი შესახედაობის კაცია, ამავე დროს, კომუნიკაბელურიც. გადავწყვიტე, ჩემი გაჭირვების შესახებ მომეყოლა, რა უბედურებაც ჩემ თავს ტრიალებდა, ავდექი, გვარებითა და სახელებით მოვუყევი, ვინ მებრძოდა, ვინ ახდენდა ჩემზე ზეწოლას, ვინ მართმევდა ქონებას, მან ჩაიცინა და არაფერი უთქვამს. მერე შევიტყვე, რომ ახალაიების სულიერი მოძღვარი და უახლოესი მეგობარი ყოფილა, ყველა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მათთან მიჰქონდა, თავში ხელი შემოვირტყი, მაგრამ უკვე გვიანი იყო“. 

ერთ-ერთი ადგილობრივის თქმით კი, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ,მარტვილში, მამათა მონასტერი 12 -მა ბერმა და მღვდელმა დატოვა. 

„მარტვილში, მამათა მონასტერი 12 -მა ბერმა და მღვდელმა დატოვა, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ. მათ ჭყონდიდელი მიტროპოლიტი, მეუფე პეტრე, ერისკაცობაში პაატა ცაავა ავალებდა, ხალხს პირდაპირ უქადაგეთ, რომ 1 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში, ნაცმოძრაობასა და მიხეილ სააკაშვილის გუნდს დაუჭირონ მხარიო. ვიდრე ციხის სკანდალური კადრები გამოქვეყნდებოდა, მეუფისთვის პირდაპირი წინააღმდეგობის გაწევას ვერავინ ბედავდა, მაგრამ მას შემდეგ, რაც სააკაშვილის ხელისუფლებას საბოლოოდ ნიღაბი ჩამოეხსნა, სასულიერო პირებმა სალხინოს მამათა მონასტერი პროტესტის ნიშნად დატოვეს. სხვათა შორის, იმ 12 სასულიერო პირიდან, რომლებიც ეპარქიიდან წავიდნენ, ერთ-ერთი მარტვილელი მოძღვარი, მამა გოჩა ცაავა იყო. მათი წასვლა უკავშირდება მეუფე პეტრეს მიერ, სააკაშვილის ზონდერების გამოძახებისა და ურჩი სასულიერო პირების ძალით დამორჩილების შესაძლო მოლოდინს, რადგან ცნობილია, ერთმა მაღალმა იერარქმა, იმისთვის,რომ განდგომილი ხელქვეითები დაემორჩილებინა, დახმარებისთვის სპეცრაზმს მიმართა და სპეცრაზმმაც უყოყმანოდ აღასრულა უბინძურესი მისია _ მღვდლები და ბერები სასტიკად სცემეს. განდგომილი და მთაში გადახვეწილი ბერების ნაწილი პატრიარქთან აპირებდა შეხვედრას, მაგრამ ჩემთვის უცნობია, მოხერხდა თუ არა ეს შეხვედრა. ჭყონდიდის ეპარქია იცლება, ამას ბევრი წყარო ადასტურებს“. 

ადგილობრივების თქმით, მეუფე პეტრე ხშირად მიემგზავრება კიევში, ასევე, თურქეთში, სადაც ნახულობს თავის სულიერ შვილს, მიხეილ სააკაშვილს. 2013 წელს, მეუფე პეტრე თურქეთში, დათა ახალაიას ესტუმრა. 

„ბუნებრივია, დაინტერესდებით, რას ფიქრობს მეუფე პეტრე არსებულ ხელისუფლებაზე და განსაკუთრებით ბიძინა ივანიშვილზე. ხმები დადის, რომ მეუფე პეტრე ხალხს ეუბნება, „ქართულ ოცნებას“ ძალიან ცოტა დრო დარჩა, ხელისუფლებაში მალე ნაციონალური მოძრაობა დაბრუნდებაო“, _ ნათქვამია ერთ-ერთ საგაზეთო სტატიაში, რომელიც 2016 წლის მაისით თარიღდება. 

პეტრე ცაავას ნაციონალებთან, შესაძლოა, კომუნიკაცია მართლა ჰქონდა, მაგრამ ბოლო დროს მოცემულობა შეიცვალა ანუ რამდენიმე თვის წინ, არსებული ინფორმაციით, ის ბიძინა ივანიშვილს ორჯერ შეხვდა. შეხვედრა ჭყონდიდში გაიმართა და, როგორც ითქვა, ცაავასა და ივანიშვილს ერთმანეთის მიმართ სიმპათიაც კი გაუჩნდათ. ამ შეხვედრებს პეტრე ცაავა არ უარყოფს და ჭყონდიდის მიტროპოლიტობიდან განყენების შემდეგ იმასაც ამბობს, რომ ივანიშვილთან ეკლესიის გაჯანსაღებაზე ისაუბრა. ამასთან, ივანიშვილმა, თურმე, სთხოვა, რომ 2020 წლის არჩევნებამდე, ეს თემა „დაეკონსერვებინათ“, თუმცა ყველაფერი 20-21 ივნისის მოვლენებმა შეცვალა ანუ პეტრე ცაავამ ისევ ხმაურიანი განცხადებები გააკეთა. 

სხვათა შორის, მეუფე პეტრე იმასაც მიანიშნებდა, რომ ივანიშვილს, დეკანოზ მამალაძის დანაშაულის, თითქოს არ სჯერა. 

ასეა თუ ისე, პეტრე ცავაა ჭყონდიდის მიტროპოლიტი აღარ არის. არადა, არსებობს ვერსია, რომ ყველაფერი, რაც ბოლო დროს მოხდა, სწორედ ჭყონდიდის ეპარქიასთან არის კავშირში ანუ ცნობილია, რომ ჭყონდიდი ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ეპარქიაა. 

„ჭყონდიდის ეპარქია აბაშას, მარტვილსა და მიმდებარე ტერიტორიებს მოიცავს. საეკლესიო ტრადიცია ქრისტიანობის ქადაგებას ამ მხარეში ანდრია პირველწოდებულს მიაწერს. ჭყონდიდელი მღვდელმთავრების დიდ გავლენასა და ავტორიტეტზე მეტყველებს ისიც, რომ დავით აღმაშენებელმა საეკლესიო საქმეების მოწესრიგება და უმაღლესი საერო თანამდებობა _ მწიგნობართუხუცესობა, სწორედ ჭყონდიდელ ეპისკოპოსს მიანდო. ეს საეპისკოპოსო ისტორიულად მძლავრ საგანმანათლებლო კერად ითვლებოდა. ჭყონდიდის ეპარქია იყო ერთ-ერთი, 1917 წელს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ განახლებულ 13 ეპარქიას შორის. 

თეოლოგ მირიან გამრეკელაშვილის თქმით, მეუფე პეტრე, რომელიც ამ ისტორიულ-სიმბოლურ ადგილას მიავლინეს, პატრიარქის ფავორიტი იყო ეკლესიაში მისვლის პირველივე ხანებიდან, მაგრამ დღევანდელი პატრიარქისთვის მისდამი სიმპათიის გამომჟღავნებად უფრო ხევის ეპისკოპოსად დანიშვნა უნდა მივიჩნიოთ, ვიდრე ისტორიულად მნიშვნელოვან და გავლენიან ეპარქიაში გამწესება. 

„ილია მეორემ ისტორიულ-რელიგიური ტოპოსები გააუქმა და თავის ბიოგრაფიაზე მიაბა ასეთი კულტურული მეხსიერების პუნქტები. მაგალითად, მცხეთაში, დღეს სვეტიცხოველზე მნიშვნელოვანი რელიგიური წერტილი, სამთავროს მონასტერია, სადაც მამა გაბრიელის საფლავია. პატრიარქისთვის ჭყონდიდზე მნიშვნელოვანი ეპარქია იყო ხევის ეპარქია, სადაც პეტრე გაუშვა კიდეც თავიდან. მას სურდა პეტრესთან დაახლოება და ეს სურვილი, გარკვეულწილად, გამოწვეული იყო იმით, რომ საპატრიარქო დაინტერესებული იყო ლონდერ ცაავასთან კარგი ურთიერთობის დამყარებით და პეტრე სტრატეგიულ ხიდად განიხილებოდა“, _ ამბობს თეოლოგი მირიან გამრეკელაშვილი და აღნიშნავს, რომ პეტრე ცაავამ ჭყონდიდის ეკლესიის მშენებლობაში დიდი შრომა და კაპიტალი ჩადო, ახლა კი იქ პრორუსი ეპისკოპოსი გამწესდება, რომელიც თავის დროზე, მღვდელმთავარი, მეუფე დიმიტრის დამსახურებითა და რეკომენდაციით გახდა“, _ ესაა ამონარიდი „რადიო თავისუფლების“ სტატიიდან. 

როგორ გაგრძელდება პეტრე ცაავას ცხოვრება? _ თვითონ არ გამორიცხავს, რომ სინოდმა, შესაძლოა, ეკლესიიდან საერთოდ განკვეთოს. თუ ასე მოხდა, მაშინ საეკლესიო თამაშების ახალი სეზონი დაიწყება, რომელიც წინა სეზონზე არცთუ ნაკლებად მძაფრსიუჟეტიანი იქნება.

ნინო დოლიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 06 Nov 2019 12:33:17 +0400
საგანგაშო სტატისტიკა _ საქართველოში 700 ათასი ადამიანი აზარტულ თამაშებშია ჩართული! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6420-საგანგაშო-სტატისტიკა-_-საქართველოში-700-ათასი-ადამიანი-აზარტულ-თამაშებშია-ჩართული.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6420-საგანგაშო-სტატისტიკა-_-საქართველოში-700-ათასი-ადამიანი-აზარტულ-თამაშებშია-ჩართული.html

„შემირცხვენია ხელისუფლება, თუ ამბროლაურის მერს, რომელმაც აზარტულ თამაშებში „პორშე“ მოიგო“, პასუხს არ მოსთხოვს!“

ლუდომანია (აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება) ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ უმძიმეს სენად აღიარა. ის, რომ აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულება უდიდესი პრობლემაა, რამდენიმე დღის წინ მომხდარმა ტრაგედიამაც დაადასტურა _ „პირველი არხის“ ოპერატორმა, სანდრო ბერაძემ თავი იმიტომ მოიკლა, რომ მცდელობის მიუხედავად, ლუდომანიისგან ვერ გათავისუფლდა. არასამთავრობო ორგანიზაცია „დედები აზარტული თამაშების წინააღმდეგ“ ხელმძღვანელი, თამარ ჯაფარიძე აცხადებს, რომ სანდრო აცნობიერებდა საკუთარ სენს და ცდილობდა განკურნებას, თუმცა ვერ შეძლო. „ვერსია“ თამარ ჯაფარიძეს ესაუბრა, რომელიც აცხადებს, რომ ლუდომანიის გამო, სამ თვეში, 17-მა ადამიანმა მოიკლა თავი. მისივე თქმით, 700 000 ადამიანია ჩართული აზარტულ თამაშებში. ამ პრობლემის რეგულაციებში მოსაქცევად კი სახელმწიფო არაფერს აკეთებს და პარლამენტმა აუცილებლად უნდა დაიწყოს კანონპროექტის განხილვა, რომელიც ლუდომანიით დაავადებული ადამიანების პრობლემის შესახებ მომზადდა და 9 თვეა, თაროზეა შემოდებული. კანონპროექტის მოსამზადებლად, რომლის ინიციატორი პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი, ლევან გოგიჩაიშვილია და საკანონმდებლო ორგანოში ხელახლა დაარეგისტრირა, შეიქმნა სამთავრობო ჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ ორგანიზაცია „დედები აზარტული თამაშების წინააღმდეგ“, საპატრიარქოს წარმომადგენლობა და ყველა აღმასრულებელი ინსტიტუცია. პროექტი გამყარებულია ეკონომიკური კვლევით, ასევე, სამართლებრივი, დემოგრაფიული და ფსიქოთერაპიული კუთხით. 

ჯაფარიძის განმარტებით, კანონპროექტის მთავარი მოთხოვნაა, რომ საჯარო მოხელეებს და მათ, რომლებიც სახელმწიფო სუბსიდიებიდან დახმარებას იღებენ, აზარტული თამაშები აეკრძალოთ. ასევე, დაწესდეს ასაკობრივი ცენზი, რომ 25 წლამდე ადამიანი აზარტულ თამაშებში არ ჩაერთოს, შეზღუდოს სარეკლამო რგოლები და ამოქმედდეს განრიდების, „გაშავების“ პრინციპი, რაც ჯაფარიძის თქმით, ნიშნავს, რომ თუ ადამიანი ლუდომანიის უმძიმესი სენითაა დაავადებული, მისი ოჯახის წევრს შეუძლია, მიმართოს სასამართლოს, რომლის განჩინებითაც, ლუდომანს 3 წლის განმავლობაში აეკრძალება აზარტულ თამაშებში ჩართვა, როგორც ონლაინ, ასევე რეალურად. თამარ ჯაფარიძის განცხადებით, მასთან ზარები არ წყდება და უამრავი ადამიანი უკავშირდება, როგორც დიდი ქალაქებიდან, ასევე რეგიონებიდან, რომლებიც დახმარებას სთხოვენ:

_ ჩვენი ორგანიზაცია 2017 წლიდან არსებობს. ჩვენს ახლობლებს ჰქონდათ ეს პრობლემები, ამიტომ შევქმენი ორგანიზაცია, განვათავსე სოციალურ ქსელში და მთელი საქართველო კი არა, მთელი ევროპა, სადაც ქართველი ემიგრანტები ცხოვრობენ, შემოვიერთე და იმ დღიდან არ გავჩერებულვარ. ჩვენს ორგანიზაციას არ აქვს ერთი თეთრიც კი, არ ჰყავს სპონსორი _ ვინ დამასპონსორებს, როცა ამ ბინძურმა, დამღუპველმა ბიზნესმა შეისრუტა ყველა ჯანსაღი, გამჭვირვალე ბიზნესი საქართველოში? ამიტომ, მაქსიმალურად უკან მივდივართ და უკვე 700 000 ადამიანზე მეტია ჩაძირული ამ თამაშებში. 

_ ეს სტატისტიკა საიდან გაქვთ? 

_ ესაა ამ სამი წლის განმავლობაში მოპოვებული ინფორმაცია, გამყარებული ყველა იმ არასამთავრობო ორგანიზაციიდან, რომლებიც ამ თემაზე მუშაობენ. ჩვენი კატეგორიული მოთხოვნაა, კეთილი ინებოს სახელმწიფომ და თუ აწყობს, რომ ჰქონდეს სათამაშო ბიზნესი, მაშინ რეგულაციებში მოაქციოს და აწარმოოს სტატისტიკა _ რამდენი ადამიანი იწყებს თამაშს. ვუერთდები ბერაძეების ოჯახის უბედურებას, კომპანიებმა თავიანთი მილიარდების საპირწონედ, სანდრო ბერაძე დადეს. სანდროს გარდაცვალება იმიტომ გახმაურდა, რომ „პირველი არხის“ ოპერატორი იყო და მისმა ოჯახმა აღიარა ეს უბედურება. ჩვენს ორგანიზაციასთან სანდროს 8-თვიანი კონტაქტი ჰქონდა და იბრძოდა გადასარჩენად, უნდოდა სიცოცოცხლე და ჰქონდა გეგმაში, ჩვენთან ერთად, ბევრი სასიკეთო ძვრა მოეხდინა ამ შავ ბიზნესთან მიმართებაში. ყველაზე მეტად გულს გვტკენს სახელმწიფოს არაადეკვატური მიდგომა ამ საკითხის მიმართ. როგორ არ გამოვეხმაურო ამბროლაურის მერის მიერ „პორშეს“ მოგებას?! ყველგან ვაპროტესტებდი, სადაც ეს „პორშე“ იდგა, რადგან ქვეყანას, რომელიც მხოლოდ ლატარიაზე, აზარტულ თამაშებსა და ბორდელებზე ფიქრობს, მომავალი არ აქვს და ნურავის გაუკვირდება, რომ დღეს საქართველოს ტოვებს ხალხი. შემირცხვენია ის ხელისუფლება, რომელიც არ დასჯის ამბროლაურის მერს და არ მოსთხოვს კატეგორიულ პასუხს და თუ არ დასჯის, ე.ი. თვითონაც ჩაფლულია! ამის დამადასტურებელი ისაა, რომ პარლამენტში არის დეპუტატი ისკო დასენი, რომელიც ლობირებს „კრისტალ ბეთს“ და უზარმაზარი შემოსავალი მიდის არა ბიუჯეტში, არამედ, ჯიბეებში. 14 მილიარდიანია წლიური ბრუნვა და სახელმწიფო ბიუჯეტში მოგებიდან 332 მილიონი ლარი შედის, მაგრამ ისკო დასენის ზემოთ ვინ არის? ის რომ აღარ არის ჩვეულებრივი ადამიანი და მოკვდავი, ეს ხომ ცხადია! ჩვენი ორგანიზაციის გვერდზე დევს, თუ ვინ ლობირებს სათამაშო ბიზნესს, მფლობელთა ნახევარი უცხოელია. ჩვენ _ ღარიბი, ღატაკი, გაუბედურებული ქვეყანა ვამდიდრებთ უცხოელებს. ყველაფერი ეს წამგებიანია, როგორც პოლიტიკურად, ასევე, ეკონომიკურად, ფსიქიატრიულად, სოციალურად და დემოგრაფიულად. არ მაქვს უფლება, გავამხილო პერსონალური მონაცემები, თორემ ჩემთან მთელი საქართველო რეკავს. რომ იცოდეთ, რა უბედურება ტრიალებს _ ოჯახები ინგრევა, სუიციდის ფაქტებია, ოჯახებს არ ქმნიან... მითხარით, სად მიდის ქვეყანა და სად არის გამოსავალი?! 

_ ქალბატონო თამარ, ძირითადად რა ასაკის ხალხია ჩართული აზარტულ თამაშებში? 

_ 12 წლიდან არიან ჩართულები. 60 წლის ბაბუა რომ ოჯახს გაუყიდის სახლ-კარს და ქუჩაში გამოყრის, ეს ხომ კატასტროფაა?! 300 000 გამოსახლებულია დღეს საქართველოში საკუთარი სახლებიდან, აქედან მესამედი _ ლუდომანიის მიზეზით. გლდანის ციხიდან პატიმრებმა გამომიგზავნეს კვლევები, 3 000 პატიმრიდან 856, სწორედ ლუდომანიის გამო იხდის სასჯელს _ ამ მოტივით იყაჩაღა და მოიპარა. სახელმწიფოს კი ყველაფერ ამის აღრიცხვა არ აქვს გაკეთებული. ქვეყანას არა რკინა-ბეტონი და შუშის სასახლეები, არამედ, ჯანსაღი მომავალი თაობა ააყვავებს. კეთილი ინებონ ჯანდაცვის ორგანიზაციებმა და აღიარონ ჩვენს ქვეყანაში ლუდომანია უმძიმეს სენად ისე, როგორც ამისკენ მოუწოდა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ და ამის შემდეგ პოლიტიკური ვალდებულება იქნება, სახელმწიფომ გადადგას ადეკვატური ნაბიჯები სარეაბილიტაციო ცენტრებთან დაკავშირებით. ეს არის ამოსავალი წერტილი, თორემ ქვეყანა იღუპება. კატასტროფული მდგომარეობაა, ტირილამდე მივდივარ, ხალხი გვეღუპება, ახალგაზრდები იხვეწებიან, მომკალითო. ეს რა გააკეთა ქვეყანამ?! 

ლუდომანია მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ შეიტანა უმძიმეს სენთა რიცხვში, მისცა სპეციალური გრიფი და აღიარა დაავადებად, რომელსაც სჭირდება საზოგადოების, სახელმწიფოს, ოჯახის თანადგომა. ეს ნარკომანიაზე უფრო ძლიერი სენია. ჩვენ გვყავდა დაზარალებული, რომელიც იყო უმძიმეს მდგომარეობაში, ვენებგადახსნილი, მოძალადე ოჯახში და შემაკავებელი ორდერი გამოუწერეს. ამის გამო ეს გამწარებული, გავეშებული ახალგაზრდა ქუჩაში დარჩა. ფსიქიატრიულმა არ მიიღო, ვერ ვმკურნალობთ ლუდომანიასო და პოლიციამ ქუჩაში დატოვა. ეს ახალგაზრდა ერთი თვე ქუჩაში იყო და მადლობა ღმერთს, რომ საკუთარ თავს განაჩენი არ გამოუტანა, ან სხვა არ დააზიანა. 

_ ანუ ფსიქიატრიული საავადმყოფო ასეთ ადამიანებს არ იღებს? აბა, სად შეუძლიათ ამ ადამიანებს რეაბილიტაცია და მკურნალობა? 

_ არსად. ერთადერთი ნავსაყუდელი გაჩნდა _ ჩვენი ორგანიზაცია. 

_ ფსიქოლოგები, ფსიქოთერაპევტები გყავთ ორგანიზაციაში? 

_ დიახ, „კეთილი ქსელი“ ავაწყვე. გვყავს მოძღვარი, ფსიქიატრი, ფსიქოლოგი, თერაპევტი. ისინი საერთაშორისო დონის პროფესორები არიან, მათთან ჩემგან გაგზავნილებს ერთი-ორი სეანსი უსასყიდლოდ უტარდებათ. ჩვენ გაერთიანებული გვყავს უამრავი ადამიანი, რომლებიც ამ ჭაობიდან ამოვიდნენ... 

_ როცა ამბობთ, 17-მა ადამიანმა მოიკლა თავი სამ თვეშიო, რაიმე კვლევა აწარმოეთ, თუ სადიან გაქვთ ეს მონაცემები? 

_ ადამიანები კონტაქტზე გამოდიან და ყველაფრის შესახებ მეუბნებიან. რეგიონებში სუიციდის მცდელობა ძალიან ბევრია. 700 000 ადამიანი რომაა ჩართული აზარტულ თამაშებში, ეს არის მოკვლეული ყველა არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ და მათ შორის, ჩემს მიერაც. ეს არის გახსნილი „იუზერები“ ონლაინ სივრცეში და ესაა სახმელეთო დაკვირვებით გამოთვლილი ინფორმაცია _ რამდენი ადამიანი შედის 25 წუთში. ახალ კვლევას გეტყვით, ეს სტატიტისკა მზარდია: 24 საათში, 3 000-მდე „იუზერი“ იხსნება ონლაინში და მოზარდები 14 წლის ასაკიდან არიან ჩართულები ონლაინ თამაშებში. 

_ ანუ არასრულწლოვნებსაც შეუძლიათ დარეგისტრირება? 

_დიახ, 5 წლის ბავშვის პირადი ნომრითაც შეიძლება დარეგისტრირება ონლაინ თამაშებში, ეს არის ქვეყნის უბედურება. ამის ფილტრაცია არ ხდება და ყველაფერი ეს კანონპროექტში მუხლობრივად გვაქვს შეტანილი. 

_ კანონპროექტი, რომლის მომზადებაში თქვენც იყავით ჩართული და ახლა დაინიცირდა პარლამენტში, რა ტიპის რეგულაციებს გულისხმობს? 

_ ვითხოვთ, 25 წლამდე მოქალაქეს, ასევე, საჯარო მოხელეს აეკრძალოს აზარტული თამაში. ეს პროექტი 9 თვეა, თაროზეა შემოდებული, ლევან გოგიჩაიშვილი მოგვეხმარება პარლამენტში და იქნებ, დაიწყონ განხილვა. მამუკა ბახტაძის ფინანსთა მინისტრობის დროს, შეიქმნა სამთავრობო ჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ ორგანიზაცია „დედები აზარტული თამაშების წინააღმდეგ, საპატრიარქოს წარმომადგენლობა და ყველა აღამსრულებელი ინსტიტუცია. საკანონმდებლო დონიდან კი ჩართული იყო პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი, ლევან გოგიჩაიშვილი. ეს კანონპროექტი 6-თვიანი შრომის შედეგადაა მიღწეული, რომელიც გამყარებულია ეკონომიკური კვლევით, სამართლებრივი, დემოგრაფიული, ფსიქოთერაპიული კუთხით. თუ ამ პროექტს განიხილავენ, ეშველება ქვეყანას.

თათია გოჩაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 06 Nov 2019 12:33:14 +0400
ბურთის თამაში... სიმინდის ყანაში http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6419-ბურთის-თამაში-სიმინდის-ყანაში.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6419-ბურთის-თამაში-სიმინდის-ყანაში.html

რატომ გადაიფიქრა „ბათუმის“ დინამოს მფლობელმა ფეხბურთიდან წასვლა

ეთერ ლიპარტელიანით უნდა დავიწყოთ: ქართველმა გოგონამ, რომელმაც ცოტა ხნის წინ, მსოფლიოს ძიუდოისტთა ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა და პირველი ქართველი ძიუდოისტი ქალი გახდა, რომელმაც ეს ტიტული ირგუნა, გასულ კვირას, ევროპის 23-წლამდელთა ჩემპიონატზეც იპირველა. პირველობა რუსეთის ქალაქ იჟევსკში გაიმართა და ფინალში ეთერის მეტოქე მასპინძელთა წარმომადგენელი იყო, მაგრამ ლიპარტელიანმა შეუდარებლად იჭიდავა და შეხვედრა იპონით დაასრულა. მის გარდა, ოქროს მედალი მარიამ ჭანტურიამაც მოიპოვა და რუსებს ქართული ჰიმნის მოსმენა ორჯერ მოუხდათ.

კარგი ამბები მოდის ოკეანის გაღმიდან: NBA-ში გადაბარგებულმა გოგა ბითაძემ, კარგად აუღო ალღო რეგულარულ ჩემპიონატს და უკვე ძირითად შემადგენლობაში გამოჩნდა. მისმა „ინდიანა პეისერსმაც“ მძიმე სტარტის შემდეგ, ზედიზედ სამი შეხვედრა მოიგო და ქართველმა ცენტრმა, სამივე შეხვედრაში არცთუ ურიგოდ ითამაშა. რაც მთავარია, გოგა თავის საფირმო ბლოკ-შოტებს აშშ-შიც კარგად იყენებს და ამ მაჩვენებლით, ერთ-ერთ შეხვედრაში საუკეთესოც კი იყო. სპეციალისტები ამბობენ, რომ ქართველი ცენტრი მოსალოდნელზე მალე გაუშინაურდა NBA-ს და არ არის გამორიცხული, სეზონის ბოლომდე, ახლწვეულის სტატუსი, გუნდის ლიდერის სტატუსზე შეცვალოს. 

გოგას წარმატებული თამაში ჩვენს ეროვნულ ნაკრებსაც ძალიან წაადგება, მით უმეტეს, იმის ფონზე, რომ ესპანური „ბასკონიას“ კაპიტანი, თორნიკე შენგელია კარიერაში ერთ-ერთ საუკეთესო სეზონს ატარებს და ორი უმაღლესი (და არა მაღალი) დონის კალათბურთელი, პატარა საქმე ნამდვილად არ არის. 

 

* * * 

საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატშიც საინტერესო ამბები ხდება. იმის მიუხედავად, რომ ფეხბურთის საყურებლად ძალიან ცოტა გულშემატკივარი დადის, გამონაკლისი ბათუმის „დინამოა“, რომლის თამაშებსაც, 4-დან 6 ათასამდე მაყურებელი მუდმივად ესწრება. სწორედ აჭარული კლუბი იყო გასულ კვირას განხილვის მთავარი თემა. ჩემპიონატის დასრულებამდე ოთხი ტურით ადრე, ბათუმელები საჩხერის „ჩიხურასთან“ სათამაშოდ ,პირველობის ლიდერის რანგში ჩავიდნენ. მატჩი საჩხერლებმა მოიგეს და ამბავიც ატყდა _ „დინამოს“ შეფებმა მსაჯისკენ გაიშვირეს ხელი, არც პენალტი დაგვიდო და მეტოქის გასაძევებელ მცველს, წითელი ბარათი არ უჩვენაო. 

რბილად რომ ვთქვათ, მსაჯობა იმ შეხვედრაში უკეთესის სურვილს ნამდვილად ტოვებდა და არ არსებობს არც მოქმედი და არც ვეტერანი ფეხბურთელი, რომელიც არ აღიარებს, რომ მსაჯმა დასანიშნი თერთმეტმეტრიანი არ დანიშნა. შეხვედრის დასრულებისთანავე, კლუბის მეპატრონე არჩილ ბერიძემ „დინამოდან“ და, ზოგადად, ფეხბურთიდან წასვლის შესახებ გააკეთა განცხადება, მაგრამ მეორე დღეს გამართულ პრესკონფერენციაზე გადაიფიქრა. 

ამ ამბავში ყველაზე საინტერესო, იცით, რა გვგგონია? _ ფედერაციაცა და ყველა კლუბის შეფი აღიარებს, რომ სტეფანწმინდაში ანუ იქ, სადაც ჩიხურა თამაშობს, ფეხბურთის თამაში არ შეიძლება, რადგან მინდვრის საფარი კრიტიკას ვერ უძლებს და ის, უბრალოდ, სიმინდის ყანას ჰგავს. ფედერაცია კი ამბობს, მოედანი ნამდვილად არ ვარგა, მაგრამ იმ კლუბებმა, რომლებმაც უკვე ითამაშეს სტეფანწმინდაში, გააპროტესტეს, სხვებმაც იგივე პირობებში იბურთაონ და ამიტომ ჩვენ ვერაფერს შევცვლითო ანუ ყველა აღიარებს, რომ მოედანი არ ვარგა, რომ იქ ფეხბურთის თამაში არ შეიძლება, მაგრამ რადგან რამდენიმე კლუბს უკვე ნათამაშები აქვს სტეფანწმინდის „ყანაში“, სხვებიც ვალდებულნი არიან, იგივე გააკეთონ. 

სიმართლე გითხრათ, ლოგიკას ვერ მივხვდით, მაგრამ ის კი ფაქტია, „ყანაში“ დატოვებული ქულების შემდეგ, „დინამომ“ პირველობა დაკარგა და ახლა, ჩემპიონატის დასრულებამდე 3 ტურით ადრე, მეორე ადგილზე იმყოფება და ოქროს მედლების მოპოვების მიზერული შანსი აქვს. 

* * * 

ისე როგორ იქნება, ქუთაისის ტორპედოზეც რომ არ ვთქ-ვათ: კახა ჩხეტიანის გუნდი, რომელიც შარშან ჩემპიონობისთვის იბრძოდა და წელსაც იგივეს აპირებდა, ახლა, ზედიზედ წაგებული ექვსი შეხვედრის შემდეგ, გასავარდნ ზონას მიუახლოვდა. ჩხეტიანი იძულებულია ფინანსების არარსებობის გამო, ლამის მთელი გუნდი არასრულწლოვანი ბავშვებით ჰყავდეს დაკომპლექტებული, მათ კი უმაღლეს დონეზე თამაშის გამოცდილება არ აქვთ და ლოგიკურიც არის, მეტოქეებს სათანადო წინააღმდეგობას რომ ვერ უწევენ. კი ამბობენ, „ტორპედოს“ მალე გერმანელები იყიდიანო, მაგრამ როდის იქნება ეს „მალე“, ეს არის საინტერესო. თუ ქუთაისური კლუბი უმაღლესიდან გავარდება, მერე არც ინვესტორისთვის იქნება საინტერესო და მიმზიდველი. 

* * * 

კვიპროსზე, „ანორთოსისის“ მთავარ მწვრთნელად დაბრუნებულმა თემურ ქეცბაიამ, გულშემატკივრების იმედები აშკარად გაამართლა. საწყისი შვიდი ტურის შემდეგ, ქართველი სპეციალისტის გუნდს ხუთი მატჩი აქვს მოგებული, ორი ფრედ დასრულებული და წაგებების გრაფაში ნული უწერია. რაც მთავარია, ამ შვიდ შეხვედრაში, „ანორთოსისმა“ მხოლოდ ორი გოლი გაუშვა და 17 გაიტანა, რაც საუცხოო შედეგია. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ გუნდის ძირითად ბირთვს ქართველი ფეხბურთელები შეადგენენ და თუ კარის უსაფრთხოებაზე გიორგი ლორია ზრუნავს, შეტევაში ნიკა კაჭარავა, მურთაზ დაუშვილი და თორნიკე ოქრიაშვილი იღწვიან. კაჭარავამ, ბოლო ორ შეხვედრაში, ორი გოლი გაიტანა და გუნდის გამარჯვებაში ლომის წილი დაიდო. 

* * * 

10 ნოემბერს, მიმდინარე წლის უკანასკნელი კიუშუ ბაშო იწყება. მოგეხსენებათ, წინა ბაშოზე, ქართველმა გოლიათმა ლევან გორგაძემ, იგივე ტოჩინოშინმა ოძეკის ტიტული დაკარგა და ახლა გულშემატკივრის წინაშე, სეკივაკეს რანგში წარსდგება. იმისთვის, რომ ოძეკობა დაიბრუნოს, 15 შეხვედრიდან ტოჩიმ, მინიმუმ, 10 უნდა მოიგოს, ხოლო ღმერთმა არ ქნას და, თუ ისე მოხდა, რომ ლევანმა დადებითი ბალანსიც ვერ დააფიქსირა, მაშინ შესაძლოა, სეკივაკეობასაც დაემშვიდობოს. არანაკლებ მძიმე დღეშია ქვედა დივიზიონში მოასპარეზე მეორე ქართველი თეიმურაზ ჯუღელი, იგივე გაგამარუ. დადებითი ბალანსი მასაც ჰაერივით სჭირდება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მესამე დივიზიონში დაქვეითდება და ელიტარული სუმოისტის ტიტულს დაკარგავს. 

* * * 

ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციამ ახალი რეიტინგი გამოაქვეყნა. სამწუხაროდ, ნიკოლო ბასილაშვილის ბოლოდროინდელი წარუმატებელი თამაში მის რეიტინგზე დადებითად არ აისახა და თუ სამიოდე თვის წინ, ნიკო მსოფლიოს მე-15 ჩოგანი იყო, ამჯერად 26-ე ადგილით უწევს დაკმაყოფილება. თუ ნიკას სეზონის დასრულება საუკეთესო ოცეულში სურს (დიდი ალბათობით, მე-15 ადგილამდე წელს აღზევება გამორიცხულია), დარჩენილ ტურნირებში მაქსიმუმი უნდა გააკეთოს. 

* * * 

გერმანულ ბუნდესლიგაში ბოლოს გამართულ ტურში, მიუნხენის „ბაიერნი“ „აინტრახტთან“ 1:5 განადგურდა. მარცხი მთლიანად მთავარ მწვრთნელს დაბრალდა და ნიკო კოვაჩი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. ახლა „რეკორდმაისტერის“ მესაჭის პოსტი თავისუფალია, რაც იმას ნიშნავს, რომ უახლოეს მომავალში, ვიღაც წლიურად, მინიმუმ, 4-მილიონიან სამსახურს იშოვის. ეს ვიღაც კი, დიდი ალბათობით, იტალიელი მასიმილიანო ალეგრი იქნება, ვისთანაც მოლაპარაკებები უკვე დაწყებულია. 

 

* * * 

ამ ზამთარს, შესაძლოა, ახალი რეკორდი მოიხსნას. საქმე ისაა, რომ მადრიდის „რეალი“, „მანჩესტერ სიტის“ 24 წლის ნახევარმცველის, რახიმ სტირლინგის შეძენას აპირებს. „სამეფო გუნდი“ მზადაა, მის სანაცვლოდ 80 მილიონ ევროს პლუს გარეთ ბეილი გადაიხადოს. ბეილის ფასი, მადრიდელთა აზრით, 120 მილიონი ევროა ანუ ესპანელები მზად არიან, სტირლინგში მთლიანობაში, 200 მილიონი დახარჯონ. საინტერესოა, რომ „სიტის“ შეფები დიდად მოხიბლული არ არიან ბეილის ყიდვის პერსპექტივით და სავარაუდოდ, სტირლინგის სანაცვლოდ, მხოლოდ თანხას ანუ 200 მილიონს მოითხოვენ. 

* * * 

იაპონიაში, მორაგბეთა მსოფლიო ჩემპიონატი დასრულდა. ერთ-ერთმა ფავორიტმა, სამხრეთ აფრიკის ნაკრებმა, ფინალში ინგლისი დამაჯერებლად დაამარცხა და ისტორიაში მესამედ გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი. საკუთარი გუნდის პირველობა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, სახალხო დღესასწაულად იქცა, თუმცა გულშემატკივრები ამბობდნენ, რომ ფინალში ახალი ზელანდიის ძლევა უფრო გაახარებდათ. ახალი ზელანდია კი ფინალამდე, სწორედ ინგლისმა არ მიუშვა. 

და ერთიც -რიკარდო მარკეს ფერეირა ცნობილი იმით გახდა, რომ კრიშტიანუ რონალდუს პირადი სტილისტი იყო. პორტუგალიელი ლეგენდა საკუთარ ვარცხნილობას მხოლოდ მას ანდობდა, მაგრამ ახლა სხვა სტილისტის მონახვა მოუწევს, რადგან ფერეირა გასულ კვირას, ციურიხის ერთ-ერთი სასტუმროს ნომერში გარდაცვლილი იპოვეს. გარდაცვალების მიზეზი დანით მიყენებული არაერთი ჭრილობა გახლდათ, თუმცა პოლიციელებს ჯერჯერობით, მკვლელობაში ეჭვმიტანილი არ ჰყავთ.

 

ბათო ჯაფარიძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 06 Nov 2019 12:33:11 +0400
ბოდა- ნინოს სამოთხე http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6415-ბოდა-ნინოს-სამოთხე.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-23-15/item/6415-ბოდა-ნინოს-სამოთხე.html

სტეფანე ხირსელის აგებული საყდრიდან წმინდა ნინოს სამოთხემდე (დედათა მონასტრამდე), გზა ხევდახევ მიემართება და შუა მონაკვეთში სოფელ ბოდბისხევს გაივლის. ეს ხევი საკმაოდ გაშლილია, ხოლო სოფელი -ლოკალური მიკროქვეყნის თავისებური კარიბჭე. იქნებ, ამიტომ მოსდგამს ამ სოფელს დიდი საქულბაქო-სავაჭრო ტრადიცია: ბოდბისხევის ბაზარს პოპულარობით ხომ ჯერ კიდევ უახლოეს წარსულში ტოლი არ მოეძებნებოდა საქართველოში. ამასთანავე, ბოდბისხევი უნდა ყოფილიყო დიდი ბოდბის (ბოდას) ის დასახლება, სადაც გაქართველებული ებრაელები I საუკუნიდან ცხოვრობდნენ. „წმინდა ნინოს ცხოვრების“ ერთ-ერთი თანაავტორი და მისივე თანამედროვე მცხეთელი აბიათარი, ქრისტეს შობის ამბებს რომ იხსენებს, ქართველ ებრაელებში, მცხეთელებთან, კოდისწყაროელებთან და ხობის კანანელებთან ერთად, „ბოდბელ მღვდელთაც“ ახსენებს. მაგრამ ყველა ებრაელი ხომ „მღვდელი“ ვერ იქნებოდა ? ისინი აქ, კამბეჩოვნის პროვინციის საზღვარზე, სადაც სტრაბონის გეოგრაფიის თანახმად, სომხები, ალბანელები და ქართველები ხვდებოდნენ ერთმანეთს, დიდ ვაჭრობაში იქნებოდნენ. 

დრომ და მომხვდურმა ამ სოფლის გარემოც შეცვალეს და მოსახლეობაც. გაუკაცრიელებული სოფლის შევსება 1441 წელს დაიწყო ალექსანდრე დიდის ბრძანების პასუხად. ტაბარუკები კახეთის მთიანეთიდან და სხვა კუთხეებიდან ჩამოსული ოჯახები იყვნენ. დღეს ამ დიდ სოფელში 200-მდე გვარის ოჯახი სახლობს. მათ XV საუკუნიდან მოყოლებული, რამდენიმე ეკლესია აქვთ აგებული, მაგრამ ბოდბისხევში გაცილებით ძველ, X საუკუნის, ეკლესიასაც ვხვდებით. ეს არის „წმ. ნიკოლოზი“ (8X9,6მ.), რომელიც უმთავრესად რიყის ქვით არის ნაგები. ეკლესია შიგნით სამნავიანისა და სამეკლესიანის ერთგვარი ნაზავია: სამხრეთის ეკლესია ძირითად ეკლესიას ორთაღედით უკავშირდება, ჩრდილოეთისა კი ერთი თაღოვანი კარით. გარდა ამისა, ბემა და ორთაღოვანი ქვის კანკელი დარბაზის ცენტრამდეა ჩამოწეული. 

ტაძარს აქვს ორსტრიქონიანი ასომთავრული, ქტიტორული წარწერაც. იგი მოთავსებულია აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე, ნატიფი ჯვრის მკლავებქვეშ. დამდნარი წარწერიდან ირკვევა, რომ ეკლესია ერთ-ერთ ერისთავთ-ერისთავს აუშენებია. მისი სახელი აღარ იკითხება. პალეოგრაფიული თვალსაზრისით, წარწერა X ან XI ს-ის დასაწყისს განეკუთვნება. 

ამავე ეპოქის ან შეიძლება ოდნავ განსხვავებული ასაკისაა სოფელ ნუკრიანის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია „მინდვრის წმინდა გიორგი“ (8,4X4,3მ.). შვრილაბსიდიანი ეს საყდარი ახალი აღდგენილია. 

. . .წმინდა ნინოს სახელობის ბოდბის მონასტერი გაცილებით ახლოსაა სიღნაღთან, ვიდრე ზემო და ქვემო ბოდბესთან. ეს კიდევ ერთხელ მიგვანიშნებს, რომ დაბა ბოდა(ბოდისი, ბოდბე) ერთი რომელიმე მცირე დასახლება კი არ იყო, არამედ მიკროქვეყანა, გნებავთ, ხევი. მასში ე.წ. უკუნამხრის პატარ-პატარა სოფლები იყო გაერთიანებული. ივანე შაიშმელაშვილი იმასაც ამბობს, რომ ეს ბოდბე იგივე ძველი ქალაქი ხორნაბუჯია, ხოლო ის, რასაც ხორნაბუჯს ვუწო-დებთ, სინამდვილეში ჭოეთია და ხორნაბუჯ-ქალაქის ციხე იყო. ბოდბის ხორნაბუჯობა, როგორც ერთ-ერთ წინა წერილში ვწერდით, ფრიად საეჭვოა, მაგრამ ის, რომ აქ სიღნაღამდეც არსებობდა დიდი დასახლება, უდავოა. თავდაპირველად გავარკვიოთ, თუ რას ნიშნავს ბოდა (ბოდბე, ბოდისი, ბოდინი და ა.შ.). 

ალ. ღლონტი ფიქრობს, რომ აქ ორი სიტყვის: სპარსული „ბოდ“-ის(შორეთი, სიშორე) და ქართული „დუბე“-ს (ვაკე, ადგილი) კომპილაციაა. ივ. ლოლაშვილი „დუბე“-ის ნაცვლად, მეორე კომპოზიტად „დაბა“-ს მიიჩნევს. 

ჩვენი დაკვირვებით, ამ ტოპონიმში მთავარი საკვლევი პირველი კომპოზიტია. „ბოდ“-ის მნიშვნელობა ქართულში ყველგან თავკომპონენტს წარმოადგენს: ბოდ-ბე, ბოდ-ავი, ბოდ-ორნა, ბო(დ)-ჭორმა, ბოდა-ხევა, ბოდ-ოჯი, ბოდო-კლდე, და ა.შ. ყველა გეოგრაფიული ალაგი მაღლა, მთაში მდებარეობს, რაც იმას მიგვანიშნებს, რომ ბოდბე(ბოდა, ბოდისი და სხვ.) მაღალ, მთის დაბას ნიშნავს -„მაღალდაბა“, „მთის დაბა“... 

აი, ამ განსჯითა და ფიქრით შევდივართ ბოდბის დედათა მონასტერში, რომელსაც დღეს თავისუფლად შეიძლება ვუწოდოთ წმინდა ნინოს, ან უბრალოდ ნინოს სამოთხე... 

ძველთაძველი სამნავიანი ბაზილიკა, რომელიც მოციქულთასწორის წმინდა ნეშტს ინახავს, მრავალჯერ განახლდა. იგი მოიხატა 1823 წელს ბოდბელი ეპისკოპოსის, იოანეს (მაყაშვილი) მიერ მოწვეული რუსი მხატვრის ხელით. ამავე პერიოდში დაიდგა კანკელიც, მაგრამ ამით ბევრი არარა შავდება. ისევ ასეთი არაკანონიკური ხატწერა სჯობს ბევრ თანამედროვე, ალაკანონიკურ ფრესკებს. იგივე შეიძლება ითქვას სამრეკლოზე. საბედნიეროდ, ტაძრს ჩამოეხსნა იმავე პერიოდის შავ-თეთრი შორენკეცების ჭყეტელა პერანგი. 

მონასტრის მშვენებად იქცა ახალი, დიდი ჯვარგუმბათოვანი სრა ტაძარი, რომლის არქიტე ქტორია თემურ ბერიძე. ნაგებობა შემკულია ფაქიზად დამუშავებული მოთეთრო და ჩალისფერი შირიმის კვადრებით, ნაცრისფერ და წითელ ქვიშაქვაში გამოყვანილი სამკაულებით, საპარეებით და ბარელიეფებით. ეს არ არის ლოკალური, კახური ხუროთმოძღვრება. ჩვენს წინაშეა ერთიანი საქართველოს ოქროს ხანის არქიტექტურული მოდელი, რამეთუ წმინდა ნინო მთელი საქართველოს განმანათლებელია. ავტორმა, მისდა სასახელოდ, ჩანაფიქრი განახორციელა: ეს უზარმაზარი ტაძარი, რომელიც მხოლოდ კვიპაროსების ხეივნის გავლის შემდეგ გამოჩნდება მოულოდნელად, ზეციური სამოთხიდან მიწიერ სამოთხეში მსუბუქად შემოსრიალებულ ხომალდს ჰგავს -ქერუბიმთა თეთრ ხომალდს ალისფერი აფრებით. 

მონასტრის წევრთა საგულდაგულო შრომით ირგვლივ დიდი წალკოტია. ჩემი აზრით, ეს ალაგი საქართველოს სახეა, ერის ისტორიაში წვდომისა და სულიერი სიმშვიდის ალაგია. 

მონასტერს უამრავი სტუმარი ჰყავს -აქაური მრევლიც და ჩამოსული ტურისტიც. ასეა აქედან ორიოდ კილომეტრში მდებარე ალაზნის ველის მოდარაჯე ქალაქ სიღნაღშიც. 

და აი, მივადექით კიდევ ერთ საინტერესო მოსაყოლ ამბავს, რასაც გაკვრით, ერთ-ერთ წინა წერილში შევეხეთ. 

თანამედროვე სიღნაღის გალავანს და საერთოდ ქალაქს 1762 წელს ჩუყარა საფუძველი ერეკლე II-მ. ამ გალავანს, რომელიც 40 ჰექტარამდე ტერიტორიას ჰქონდა შემორტყმული, ომიანობის ჟამს ყველა ახლომდებარე სოფლის მშვიდობიანი მოსახლეობის მიღება და დაცვა შეეძლო, მაგრამ ერეკლემ ქალაქი მარტოოდენ საამისოდ არ ააგო. მისი მიზანი იყო სავაჭრო-სამრეწველო მცირე ცენტრის შექმნა. 1770 წელს სიღნაღში სულ 100 კომლი ვაჭარი და ხელოსანი ცხოვრობდა. ერეკლემ ეს ციხე-ქალაქი ძველ ნაფუძარზე ააგო. რა ერქვა სახელად იმ ძველ ფუძეს ? 

1640-1643 წლის რუსეთის ელჩობის ანგარიშში თავადი მიშეცკი და დიაკი კლუჩარევი კახეთში მოგზაურობისას ნანახ ორ პუნქტს ასახელებენ -მარტყოფს და ... ქიზიყს. 

1711-1715 წლების ერთ-ერთ საბუთშიც მინიშნებულია, რომ გადასახადი სამ სოფელს: ბოდბეს, ხევს (ბოდბისხევს) და ხიზიყს ერთნაირად უნდა გაეღოთ. 

ერთი პირობა შეიძლება იფიქრო, რომ ეს „ხიზიყი“ ხირსიდან ნაწარმოები სახელწოდებაა. ამ ეჭვს, თითქოსდა, ის ფაქტიც უნდა აძლიერებდეს, რომ ქიზიყი და ხიზიყი თავდაპირველად „ქისიხის“ ფორმით გვხვდება XV საუკუნეში. თანაც ამ საბუთში სწორედ სტეფანე ხირსელი იხსენიება სტეფანე ქისიხელად, მაგრამ აკადემიკოს დავით მუსხელიშვილისა და გენერალ ივანე შაიშმელაშვილის დაკვირვებით, ეს ქისიხ-ქიზიყი სიღნაღის წინამორბედი დასახლებაა, რომელიც სოფელ მაღაროს ნაწილსაც მოიცავდა. ამიტომაა, რომ დღესაც სიღნაღის 5 კარიბჭედან ქალაქის ცენტრს სწორედ მაღაროს ჭიშკარი მიადგება. სიღნაღისა და ქიზიყის იდენტურობა დ. მუსხელაშვილმა ბაგრატ ბაგრატიონის „ახალი მოთხრობითაც“ დაადგინა, რომელშიც ყარაღაჯს, ძველანაგასა და ქიზიყს შორის მანძილები და კოორდინატებია დასახელებული. გამოდის, რომ ქიზიყი თავდაპირველად შემცირებულ ბოდბის მიკროქვეყანას დარქმევია, იქიდან კი მთელ კამბეჩოვანზე გავრცელებულა. ვახუშტი ამბობს, რომ ქიზიყი ამ მხარეს უსაქციელობის გამო დაერქვაო. XV საუკუნეში „კამბეჩოვნის“ ჩანაცვლება „ქიზიყით“ კახეთის მთიანეთის, მეტადრე ფშავის მოსახლეობის ტაბარუკობას ემთხვევა, მაგრამ რა უარყოფითი ქვეტექსტი აქვს სიტყვა „მქისს“ (მქის იყოს), გაურკვეველია. 

აქ კიდევ ერთი ნიუანსია, რომელიც ჩვენს შემდეგ თხრობას წაადგება: კი დაერქვა სიღნაღის წინამორბედ დასახლებას ქიზიყი, კი გავრცელდა ეს სახელი მთელ კამბეჩოვანზე, მაგრამ თავად ბოდბე თუ შედიოდა თავდაპირველად კამბეჩო-ვანში ? როგორც ჩანს, არა ! 

IV საუკუნეში ბოდა (ბოდბე) არა კამბეჩოვანში, არამედ ჰერეთის მეორე პროვინციაში -სუჯეთში შედიოდა. „წმინდა ნინოს ცხოვრების“ თანახმად, ეს დაბა მოციქულთასწორს სუჯეთის დედოფალმა (სოჯმა დედოფალმა) შესწირა. ბუნებრივია, რაც არ ეკუთვნოდა, დედოფალი მას ვერავის ვერ აჩუქებდა. ცნობილია ისიც, რომ სუჯები, კუხებთან ერთად, კაწარეთში ჰყავდა მონათლული წმინდა ნინოს. ასე რომ, მთავარი მისიონერული საქმიანობა ამ ორ პროვინციაში მოთავებული ჰქონდა და შიდა კახეთის დიდებულთა მონათვლის შემდეგ, სუჯეთის ბოდბეში მას, თითქოსდა, არაფერი არ ესაქმებოდა. მოციქულთა სწორს შიდა კახეთიდან ბარდავში სურდა წასვლა, სადაც რანის დიდებულები და უწინარესად მათი ბატონი, უფალთ-უფალი პეროზი უნდა მოექცია ქრისტიანობაზე. ეს გზა მას ისევ ალაზნის მარჯვენა სანაპიროთი უნდა გაეგრძელებინა „უწყლო და ოკრობოკრო“ კამბეჩოვნის გავლით. ბუნებრივია, თუ დასცალდებოდა, იგი მომენტით ისარგებლებდა და კამბეჩოვანშიც იქადაგებდა. ამის თაობაზე ცნობები არ არის, თუმცა უგულებელყოფაც არ შეიძლება. უფრო მეტიც -მომდევნო ჩვენი წერილი ამ საიდუმლოს ამოხსნის მცდელობა იქნება.

 

გელა ქოქიაშვილი

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) საზოგადოება Wed, 06 Nov 2019 12:32:58 +0400