ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://www.versia.ge Wed, 25 Nov 2020 14:12:31 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb თბილისის 2021 წლის ბიუჯეტი 840 302 500 ლარით განისაზღვრა http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7035-თბილისის-2021-წლის-ბიუჯეტი-840-302-500-ლარით-განისაზღვრა.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7035-თბილისის-2021-წლის-ბიუჯეტი-840-302-500-ლარით-განისაზღვრა.html

რა პროგრამები დაფინანსდება მომდევნო წელს

თბილისის საკრებულომ დედაქალაქის 2021 წლის ბიუჯეტის პროექტი უკვე განიხილა. პირველადი დოკუმენტის მიხედვით, მომდევნო წლის ბიუჯეტი 840 302 500 ლარით განისაზღვრა, რაც 261 მილიონი ლარით ნაკლებია მოქმედ, 2020 წლის ბიუჯეტთან შედარებით. ხარჯების კლების მთავარი მიზეზი ისაა, რომ სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-აღდგენის პროგრამა 170 მილიონი ლარით შემცირდა. 2021 წელს, თბილისის მერია, ამ პროგრამაზე 72 200 000 ლარს დახარჯავს. ახალი ინფრასტრუქტურული ობიექტების მშენებლობასა და ავარიული შენობების გამაგრებაზე, მომდევნო წელს, მერია 140 მილიონ ლარს დახარჯავს, რაც მოქმედ ბიუჯეტთან შედარებით, 96 მილიონი ლარით ნაკლებია.

სხვადასხვა პროგრამებზე, თბილისის 2021 წლის ბიუჯეტი ასე ნაწილდება: ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნება და გაუმჯობესება _ 106 მილიონი ლარი; ეკონომიკის განვითარების ხელშეწყობა _ 4 მილიონი ლარი; ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების განვითარება _ 39 მილიონი ლარი; ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა _ 164 მილიონი ლარი; განათლება _ 162 მილიონი ლარი; კულტურა, სპორტი და ახალგაზრდობა _ 38 მილიონი ლარი; საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება _ 4 მილიონი ლარი; თბილისის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოები _ 107 მილიონი ლარი. 

2021 წელს, თვითმმართველობის დაფინანსების ძირითადი წყარო საგადასახადო შემოსავლებია, რაც ბიუჯეტში 657 მილიონი ლარით განისაზღვრა. რაც შეეხება გადასახადებს, 160 მილიონი ლარი _ საწარმოთა ქონების გადასახადი, ხოლო 462 მილიონი ლარი _ დღგ-დან მიღებული შემოსავალი იქნება. 

თბილისის საკრებულოში გამართულ ეკონომიკური განვითარების, საინვესტიციო პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კომისიის სხდომაზე, დედაქალაქის მუნიციპალიტეტის 2021 წლის ბიუჯეტის პროექტზე იმსჯელეს. 

 

სხდომაზე დეტალურად ისაუბრეს ბიზნესის სტიმულირების, თბილისის განვითარების კვლევების, სტრატეგიების, ასევე, პროექტების შესახებ და განსაკუთრებული ყურადღება პოსტპანდემიური ეკონომიკური შედეგების მართვის სამოქმედო გეგმაზე გაამახვილეს. იმსჯელეს ისეთ პროგრამებსა და ღონისძიებებზე, რომლებიც საერთაშორისო ასოციაციებში, ქსელებსა და პროექტებში თბილისის გაწევრიანებას, ჩართვასა და მონაწილეობას ისახავს მიზნად. 

ამავე სხდომაზე, მომავალი წლის ბიუჯეტის პროექტში გაწერილი ისეთი ღონისძიებებიც განიხილეს, როგორებიცაა შემომყვანი ტურიზმის მხარდაჭერა თბილისში და ქალაქის საინვესტიციო პოტენციალის რეალიზაცია. 

თბილისის 2021 წლის ბიუჯეტის ფარგლებში, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის საკითხებზე 38 814 500 ლარია გათვალისწინებული. საკრებულოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საკითხთა კომისიის თავმჯდომარის, გიორგი ჩაკვეტაძის განცხადებით, მნიშვნელოვანია, რომ პანდემიის მიუხედავად, ყველა ძირითადი პროექტი შენარჩუნდა. 

,,მერიისა და საკრებულოს მიერ გაცხადებული პრიორიტეტია, რომ ყველა რაიონში სპორტული ცენტრი გაჩნდეს და ამ კუთხით, ჩვენს მიერ შემუშავებულ დასკვნაში, შესაბამის რეკომენდაციებს წარვადგენთ. გვჯერა, რომ იმ ფონზე, რაც ვირუსმა ქვეყანაში შექმნა, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა მიმართულებით განვითარება შეუქცევადი იქნება“, _ განაცხადა გიორგი ჩაკვეტაძემ. 

ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ტრანსპორტის განვითარების პროგრამისთვის, მომდევნო წლის ბიუჯეტში 10 158 500 ლარია გათვალისწინებული, რაც ადმინისტრაციულ საზღვრებში, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მოწესრიგების ღონისძიებებს მოხმარდება. 

ქვეპროგრამით გათვალისწინებული მიზნების მისაღწევად, 2021 წლის განმავლობაში, გარკვეული ოდენობის საგზაო ნიშნების, მოძრაობის მიმართულების წინასწარი მაჩვენებლების, შუქნიშნების, ბოძკინტების, ლითონის ძელებიანი ზღუდარის, სფერული სარკეების, ხელოვნური უსწორმასწორობის ბარიერების (ბორცვები) შეძენა და მონტაჟი, ასევე, ავტობუსის გაჩერებებზე მგზავრთა მოსაცდელების მოწყობა იგეგმება. 

ამასთან, 2021 წლის ბიუჯეტის პროექტით, თანხები თბილისის ავტობუსებისა და მეტროს პროექტის სესხის მომსახურებისთვისაცაა გათვალისწინებული. 

რაც შეეხება ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნებასა და გაუმჯობესებას, ამ მიზნით, თბილისის მომდევნო წლის ბიუჯეტში 106 218 400 ლარია გამოყოფილი. როგორც საკრებულოს გარემოს დაცვის კომისიის სხდომაზე ითქვა, ეს თანხა შემდეგ პროგრამებზე გადანაწილდა: გამწვანების ღონისძიებებისთვის _ 41 712 300 ლარი, მათ შორის, სკვერების მოწყობა-რეაბილიტაციისთვის _ 15 522 100 ლარი, მცენარეთა შესყიდვა-დარგვისთვის _ 7 554 200 ლარი, ხოლო ეკოსერვის ჯგუფის ფუნქციონირების ხარჯებისთვის _ 17 800 000 ლარი. 

დასუფთავების ღონისძიებებისთვის, თბილისის 2021 წლის ბიუჯეტში 56 854 000 ლარია გათვალისწინებული. 

თბილისის ზოოლოგიური პარკისა და ბოტანიკური ბაღის განვითარების ხელშეწყობა, მომდევნო წელს, 7 652 100 ლარით დაფინანსდება. 

თბილისის საკრებულოს განათლებისა და კულტურის კომისიის თავმჯდომარემ, თამარ ტალიაშვილმა განაცხადა, რომ გასული წლების მსგავსად, განათლებისა და კულტურის კომისია რეკომენდაციას უწევს შემოქმედებითი და კულტურული ინდუსტრიების განვითარებასა და კულტურის ობიექტების მოდერნიზაციას, მათ შორის, მუზეუმების, ხელოვნების სკოლების, მოსწავლე-ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლისა და სახლების, ასევე, მულტიფუნქციური ბიბლიოთეკების განახლების პროცესის გაგრძელებას; ხელოვნების ძეგლებისა და პანთეონების მოვლასა და დაცვას; კულტურული და საგანმანათლებლო ობიექტებისა და ღონისძიებების დედაქალაქის გარეუბნებში განშლას. 

თამარ ტალიაშვილის განმარტებით, არსებითად მნიშვნელოვანია, რომ 2021 წლის აპრილში, თბილისი წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის სტატუსს მიიღებს. ეს სტატუსი 2002 წელს, იუნესკო-ს გენერალური კონფერენციის გადაწყვეტილებით დაარსდა და მიზნად წიგნისა და კითხვის პოპულარიზაციას ისახავს, ხელს უწყობს წიგნის ინდუსტრიისა და მასთან დაკავშირებული ყველა სფეროს განვითარებას, თანამედროვე ავტორების, მთარგმნელების, ბიბლიოთეკებისა და გამომცემლების ხელშეწყობას. 

 

წიგნის მსოფლიო დედაქალაქის სტატუსს, თბილისი 2021 წლის 23 აპრილს, ზუსტად 1 წლით მიიღებს. ამ დროის მანძილზე, დაგეგმილია მრავალფეროვანი ღონისძიებები იუნესკო-ს წარმომადგენლებისა და საკონსულტაციო კომიტეტის წევრების ჩართულობით. ამ პროექტის უდიდესი მნიშვნელობიდან გამომდინარე და მის მაღალ დონეზე განსახორციელებლად, დედაქალაქის ბიუჯეტში შესაბამისი ოდენობის თანხაა გასათვალისწინებელი. 

თბილისის საკრებულოს სახელდებისა და სიმბოლიკის კომისიამ, მომდევნო წლის ბიუჯეტის პროექტზე მსჯელობისას, დეტალურად განიხილა ის პროგრამული კოდები, რომლებიც მისამართის აღმნიშვნელი აბრების განთავსებასა და ღონისძიებების უზრუნველყოფას ეხება. აბრების განთავსების მიმართულებით, წინა წლების მსგავსად, მომდევნო წლის ბიუჯეტში 500 000 ლარია გათვალისწინებული, რაც დაგეგმილი სამუშაოების სრულფასოვნად განხორციელების შესაძლებლობას იძლევა. 

სახელდებისა და სიმბოლიკის კომისიის ინიციატივით, 2020 წელს დაიგეგმა და ბიუჯეტშიც აისახა თბილისის საკრებულოს შენობაში დიმიტრი ყიფიანის ბიუსტის, ხოლო ზვიად გამსახურდიას სანაპიროზე _ პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას მემორიალის მოწყობის საკითხები. პანდემიის გამო, 2020 წლის განმავლობაში, სამწუხაროდ, ეს პროექტები ვერ დასრულდა. კომისიის სხდომაზე განაცხადეს, რომ 2021 წლის ბიუჯეტის პროექტში, ხსენებული მემორიალური ობიექტების მოსაწყობად, კვლავ იგივე მოცულობის თანხა _ 500 000 ლარია გათვალისწინებული.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Nov 2020 12:52:55 +0400
რა ელის იმ ათასობით ადამიანს, რომელმაც პანდემიის გამო სამსახური და მინიმალური შემოსავალი დაკარგა http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7034-რა-ელის-იმ-ათასობით-ადამიანს,-რომელმაც-პანდემიის-გამო-სამსახური-და-მინიმალური-შემოსავალი-დაკარგა.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7034-რა-ელის-იმ-ათასობით-ადამიანს,-რომელმაც-პანდემიის-გამო-სამსახური-და-მინიმალური-შემოსავალი-დაკარგა.html

„ჩვენსკენ, კომეტასავით ცუდი რაღაც მოექანება!“

 

2020 წლის მესამე კვარტალში, საქართველოში დასაქმებულთა რაოდენობა შემცირდა. ,,საქსტატის’‘ მონაცემებზე დაყრდნობით, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, მიმდინარე წლის მესამე კვარტალში, დასაქმებულთა რაოდენობა 62 500-ით შემცირდა. მესამე კვარტალშივე, საგრძნობლად გაუარესდა უმუშევრობის დონე _ წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 0.7%-ით გაიზარდა და 11.9% შეადგინა. უმუშევრობა და დასაქმება ქართული ეკონომიკის ის გადაუჭრელი პრობლემაა, რაც ბოლო 30 წელია, ქვეყნის სათავეში მოსული ნებისმიერი მთავრობის სერიოზულ გამოწვევად იქცა, ამიტომ უმუშევრობის დონის გაუარესება და დასაქმებულთა შემცირება, თითქოს გასაკვირი არ უნდა ყოფილიყო, თუმცა ერთი წლის მანძილზე, მხოლოდ მესამე კვარტალში, დასაქმებულთა რაოდენობის 62 500 ადამიანით შემცირება ხელწამოსაკრავი ამბავი არაა. ცხადია, ,,საქსტატის’‘ ეს კონკრეტული ინფორმაცია, რომელიც მხოლოდ მესამე კვარტლის მონაცემს ეხება, გლობალურ პანდემიას უკავშირდება, თუმცა საინტერესოა, როგორ აფასებს ,,საქსტატის’‘ ამ მონაცემებს პროფესიონალი ეკონომისტი? _ ,,ვერსიას’‘ თსუ-ს ანალიზისა და პროგნოზირების ცენტრის გამგეობის წევრი, შოთა გულბანი ესაუბრა.

_ შოთა, ბოლო 30 წლის მანძილზე, უმუშევრობასაც მივეჩვიეთ და არასაკმარის სამუშაო ადგილებსაც, მაგრამ მესამე კვარტალში დასაქმებულთა რაოდენობის 62 500-ით შემცირება, მაინც შემაშფოთებელია. თქვენ რით ხსნით ამ ფაქტს? 

_ პრინციპში, ჩვენთვის სიუპრიზი არ ყოფილა, რომ გლობალური პამდემიის ფონზე, ნებისმიერ ქვეყანაში, მათ შორის, საქართველოშიც დასაქმებულთა მაჩვენებელი შემცირდებოდა. მხოლოდ გლობალური ეკონომიკის პროგნოზი რომ ვნახოთ, 2020 წელს, 5%-იანი ვარდნა იყო დაგეგმილი. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მონაცემებზე დაყრდნობით, ზუსტად მესამე კვარტალში, ჯამურად, 300 მილიონზე მეტი სამუშაო ადგილია დაკარგული ანუ დასაქმებულთა რაოდენობა სწორედ ამ მასშტაბით შემცირდა. ისეთი პატარა ეკონომიკის მქონე ქვეყანაში, როგორიც საქართველოა, ე.წ. ლოქდაუნის გამო, ბუნებრივია, დასაქმების მაჩვენებელი შემცირდებოდა. 

აქედან გამომდინარე, როგორი იქნება შემდგომი ანუ უკვე არშემცირებისა და არგაუარესების პოლიტიკა, ბუნებრივია, მთლიანად იმ ეკონომიკურ და სოციალურ პოლიტიკას უკავშირდება, რომელსაც მთავრობა ამ დღეებში შემოგვთავაზებს. გარკვეული გეგმა უნდა წარმოადგინოს, რას აპირებს იმისთვის, რომ ,,დაიჭიროს’‘ ის ძირითადი მაკროეკონომიკური მონაცემები, რაც ეკონომიკაში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანია და რაზეც დგას დასაქმების მაჩვენებელი. 

_ ,,საქსტატის’‘ მონაცემებით, მესამე კვარტალში თვითდასაქმებულთა რაოდენობაც შემცირებულა და ესეც ,,ლოქდაუნს’‘ უკავშირდება? 

_ ჯერ ავხსნათ, ვინ არის თვითდასაქმებული ადამიანი. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის განსაზღვრებით, თვითდასაქმებულია ადამიანი, რომელიც გასული კვირის განმავლობაში, ერთი საათით მაინც მუშაობდა საკუთარ ბაღში ან ბოსტანში და კვირის განმავლობაში, მისივე ხელით მოყვანილი პროდუქციის რეალიზებას ცდილობდა. ეს დეფინიცია ისეთია, რომ ხანდახან შეცდომაში შევდივართ _ ვინაიდან თვითდასაქმებულთა მაჩვენებელი საკმაოდ ჭარბი დოზითაა წარმოდგენილი დასაქმებულთა საერთო მაჩვენებელში (დაახლოებით, 50%-ია), გვგგონია, რომ ადეკვატურ სურათს ვიღებთ, მაგრამ ასე ნამდვილად არაა. 

თუ იმ მიმართულებით განვავითარებთ მსჯელობას, რომ თვითდასაქმებულია ადამიანი, რომელიც მართლაც, იმგვარ ეკონომიკურ აქტივობას ახორციელებს, რომლითაც ძირითადი შემოსავლების ფორმირებას ახდენს, ბუნებრივია, ,,ლოქდაუნის’‘ გამოცხადების შემდეგ, მასაც შეექმნებოდა პროდუქციის რეალიზაციასთან დაკავშირებული პრობლემები. ეს იმიტომ, რომ ერთი მხრივ, მოთხოვნა აღარ არსებობდა, მეორე მხრივ კი _ სადაც პროდუქციას აბარებდა, სწორედ იმ ბიზნეს-ოპერატორებისგან აღარ დაფიქსირებულა მოთხოვნა ფინანსური რესურსების არარსებობის გამო. 

დიდი ეკონომიკური ანალიზი არ სჭირდება, რომ კრიზისში ადამიანები რაღაცების ყიდვისგან თავს იკავებენ, ან შედარებით ნაკლებს ყიდულობენ. კრიზისში ადამიანებს დაზოგვისკენ მიმართული ქცევები ახასიათებთ და შესაბამისად, ესეც არაა ის სიურპრიზი, რომ ,,ლოქდაუნის’‘ უარყოფითი შედეგი თვითდასაქმებულებზეც აისახებოდა. 

_ ,,ლოქდაუნის’‘ პერიოდში, მთავრობამ ბიზნესის ხელშემწყობი ღონისძიებები დააანონსა, რაც ანტიკრიზისულ გეგმაში განახორციელა. ეს გეგმა სამ ეტაპს მოიცავდა და თითოეულ მათგანში გათვალისწინებული იყო, როგორც ბიზნესის, ასევე, მოსახლეობის მხარდაჭერაც. ,,საქსტატის’‘ მონაცემებითვე, სწორედ მესამე კვარტალში, უმუშევრობის დონე 2%-ით გაიზარდა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით და რა გამოდის, მთავრობის ანტიკრიზისულმა გეგმამ არ გაამართლა? 

_ ვფიქრობ, ეს მკაცრი შეფასებაა, რადგან ახლა ასეთი მოცემულობა გვაქვს: ვიცით, რომ ჩვენსკენ, პანდემიის სახით, კომეტასავით ცუდი რაღაც მოექანება. ისიც ვიცით 100%-ით, რომ ეს პანდემია აუცილებლად დიდ ზიანს მიაყენებს ჩვენს ეკონომიკას. მთავრობის მიერ შემუშავებული ანტიკრიზისული გეგმის ის პაკეტი, რომელიც ბიზნესის მხარდაჭერას გულისხმობს, ამ უარყოფითი შედეგების 100%-ით განულებას არ ნიშნავს. მეტიც, ასეთი რამ არსად, არცერთ ქვეყანაში არ მომხდარა! თავიდან ბოლომდე, ვერცერთმა ქვეყანამ ვერ აირიდა ის უარყოფითი შედეგი, რაც გლობალურ პამდემიას მოჰყვა! მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის მიზანი იმ ნეგატიური ეფექტების მინიმიზირება გახლდათ, რაც პანდემიის შედეგად, მოსალოდნელი იყო. ვფიქრობ, საქართველოს ხელისუფლებამ, გარკვეულწილად, ამ ამოცანას გაართვა თავი იქიდან გამომდინარე, რომ მხარდაჭერის მნიშვნელოვანი პაკეტები მივიღეთ და ჩემს ირგვლივ, ძალიან ბევრმა ადამიანმა ისარგებლა კიდეც ამ დახმარებით. 

სხვათა შორის, ბევრს აქილიკებდნენ კიდეც მთავრობას, ადამიანს 200-ლარიანი დახმარება როგორ ეყოფაო, მაგრამ აქ იმაზე კი არ იყო საუბარი, რომ 200 ლარით იგივე ცხოვრება ჰქონოდა ადამიანს, რაც 800 და 1 000 ლარის შემთხვევაში ჰქონდა, არამედ, საუბარი იყო იმაზე, გაჭირვების პერიოდში, ელემენტარული პროდუქციის შეძენა შეძლებოდა, რაც აუცილებლად სჭირდებოდა. რა სჯობს, ნული ლარის ოდენობის შემოსავალი, თუ 200-ლარიანი დახმარება? 200-ლარიანი დახმარება გაჭირვების ტალღის გადასაგორებლად გადადგმული ნაბიჯი იყო, რასაც სხვადასხვა სახის ღონისძიება დაემატა, მათ შორის, კომუნალური გადასახადების დაფარვა, საბანკო სესხებზე არსებული გადასახადების გადავადება, ტურიზმის სექტორისთვის დაწესებული შეღავათები. მთლიანობაში, მთავრობამ თავისი მაქსიმუმი გააკეთა, რათა მოსახლეობის განსაკუთრებით მოწყვლად ფენას მინიმალური ზიანი მიეღო. 

იმასაც შეგახსენებთ, რომ საქართველოში, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას 300-დან 500 ლარამდე შემოსავალი აქვს. შესაბამისად, სწორედ ამ კატეგორიის ადამიანებისთვის საკმაოდ მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა დახმარების ის პაკეტები, რაც მათ ხელისუფლებამ შესთავაზა. 

_ შოთა, ინტერვიუს დასაწყისში თქვით, რომ წერტილოვან შეზღუდვებთან ერთად, მთავრობის ანტიკრიზისულ ღონისძიებებსაც ელოდებით. კონკრეტულად, რა ღონისძიებებს გულისხმობთ, განსაკუთრებით ახლა, როდესაც წინ საახალწლო და საშობაო ვაჭრობა გველის, თუმცა ისიც ფაქტია, რომ შესაძლოა, წელს საახალწლო ღონისძიებები გადაიდოს კიდეც _ კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა ყოველდღიურად იზრდება და ეპიდემიოლოგებიც საგანგაშო პროგნოზებით გვაფრთხილებენ. 

_ მოლოდინი მაქვს, რომ შესაძლებლობის ფარგლებში, მკაცრი შეზღუდვები იქნება. კარგად აღნიშნეთ, ყოველდღიურად, ახალ-ახალ ანტირეკორდებს ვხედავთ. თუ ე.წ. საწოლფონდს და დაავადების ზრდის დინამიკას გავითვალისწინებთ, შესაძლოა, რამდენიმე კვირაში მართლაც, საგანგაშო მდგომარეობაში აღმოვჩნდეთ, რასაც ბუნებრივად მოჰყვება ტრაგედია _ გარდაცვალებულთა რაოდენობის ზრდა, რაც მასშტაბურ ხასიათს მიიღებს. ვფიქრობ, ამ სცენარის ნახვა არავის გვინდა, ამიტომ ამის თავიდან არიდების ერთადერთი რეალური და ლოგიკური ქცევა სახელმწიფოს მხრიდან შეზღუდვების დაწესება იქნება. 

აქვე, ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ შეზღუდვების დაწესება ვინმეს აკვიატებული და ახირებული სურვილი არ არის, შეზღუდვები იმიტომ წესდება, რომ ადამიანებს შორის ურთიერთობა მაქსიმალურად შემცირდეს და ვირუსის გავრცელების არეალი შემჭიდროვდეს. 

რაც შეეხება ბიზნესის მხარდასაჭერ პაკეტს, ისევ იქამდე მივდივართ, რაც ყველაზე მეტად აწუხებს ბიზნესს, ვგულისხმობ საგადასახადო ვალდებულებებს. ბუნებრივია, იგივე მოგებაზე ვეღარ განაგრძობენ ოპერირებას და ამის პრეტენზია არც ბიზნესის წარმომადგენლებს აქვთ. კარგი იქნება, თუ ხელახლა მიაღწევენ გარკვეულ შეთანხმებას საბანკო სექტორთან, რათა ბიზნესს საბანკო ვალდებულებები ისევ გადაუვადონ და საგადასახადო შეღავათებიც აამოქმედონ. 

გარდა ამისა, თუ იქნება ფინანსური რესურსი, იქნებ, 200-ლარიანი დახმარება ისევ გაგრძელდეს, თუნდაც სამი თვით მაინც. ეს ძალიან კარგი მექანიზმი იქნებოდა საზოგადოების მოწყვლადი ფენის მძიმე ტვირთის შესამსუბუქებლად. 

_ მართალია, ბოლო პერიოდში, ლარის კურსი ოდნავ დასტაბილურდა, მაგრამ 1 აშშ დოლარის დღევანდელი კურსი ლართან მიმართებაში 3.30 ლარია, რაც სულაც არაა სახარბიელო მდგომარეობა. რა მოლოდინი გაქვთ ლართან დაკავშირებით? 

_ რაც შეეხება ლარის კურსს, მისი ფორმირების მექანიზმიდან გამომდინარე, აბსოლუტურად დამოკიდებულია მოთხოვნა-მიწოდებაზე ანუ რა მოთხოვნა-მიწოდება დაფიქსირდება ბანკთა შორის სავალუტო ბირჟაზე. თუ გავითვალისწინებთ, რომ ,,ლოქდაუნთან’‘ დაკავშირებით ძალიან ცუდი მოლოდინი არსებობს, ამ ეტაპზე იმ ბიზნესმენებმა, რომლებიც ვალუტის ყიდვა-გაყიდვაზე არიან დამოკიდებულნი ანუ იმპორტიორებმა დოლარი უნდა დაირეზერვონ, რათა შემდგომში, საქართველოში ესა თუ ის პროდუქცია შემოიტანონ. 

მოკლედ, ამ პერიოდში იმპორტიორების ქცევა ლოგიკურია _ ისინი იძულებულები არიან, გარკვეული რეზერვები გააკეთონ დოლარში, რათა პრობლემები არ შეექმნათ. ამასთან, მათ წინასწარ იციან, რომ წლის ბილომდე, ეკონომიკაში გარკვეული შეფერხებები იქნება. შესაბამისად, ასეთ დროს, დოლარზე მოთხოვნა იზრდება, რაც პირდაპირ წნეხია ლარის კურსთან მიმართებაში. თუმცა, სწორედ ეს პროცესი უნდა მართოს ეროვნულმა ბანკმა ფინანსთა სამინისტროსთან ერთად, რათა ლარის ვარდნა მაქსიმალურად შემცირდეს. რეალურად, ამ მხრივ ანუ ლართან მიმართებაში, წლის ბოლომდე, მეც უარყოფითი მოლოდინი მაქვს.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Nov 2020 12:52:52 +0400
ძვირდება თუ არა გაზის, დენის და წყლის გადასახადი http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7033-ძვირდება-თუ-არა-გაზის,-დენის-და-წყლის-გადასახადი.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7033-ძვირდება-თუ-არა-გაზის,-დენის-და-წყლის-გადასახადი.html

თამაშის რა ახალი წესები შემოდის ენერგობაზარზე

 

ელექტროენერგეტიკის სექტორში სრულიად ახალი რეფორმა მიმდინარეობს. მეტიც, ენერგობაზარზე თამაშის წესები იცვლება, სადაც ძველ და კარგად ნაცნობ კომპანიებთან ერთად, ბაზრის ახალი მოთამაშეებიც გაჩნდებიან. უფრო ზუსტად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ _ სემეკი გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორის განცალკევების წესები დაამტკიცა, რაც ამ ეტაპზე ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიანტებს მნიშვნელოვანი ცვლილებების განხორციელებასა და საქმიანობის განცალკევებას ავალდებულებს. ეს ნიშნავს, რომ მაგალითად, ,,თელასი’‘ (თბილისში) და ,,ენერგო-პრო ჯორჯია’‘ (რეგიონებში) ელექტროენერგიის განაწილება-მიწოდებას ერთად ვეღარ განახორციელებენ. რეფორმა 2021 წლის ივლისიდან ამოქმედდება. თამაშის რა წესები იცვლება ელექროენერგეტიკის ბაზარზე, რა იცვლება მომხმარებლებისთვის და ზოგადად, რას ნიშნავს რეფორმა, რომელიც ევროპულ გამოცდილებას ეყრდნობა? ,,ვერსიის’‘ კითხვებს ექსკლუზიურად სემეკის თავმჯდომარე, დავით ნარმანია პასუხობს.

_ ბატონო დათო, კონკრეტულად რა იცვლება ელექტროენერგეტიკის სექტორში? 

_ მომდევნო წლის 1 ივლისიდან, ელექტროენერგიის ნაწილში ამოქმედდება ენერგეტიკის ბაზარი, რომელიც გულისხმობს ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვას მსხვილი მომხმარებლებისთვის ღია, თავისუფალ ბაზარზე. ამისთვის სახელმწიფომ შექმნა სპეციალური ორგანიზაცია _ საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟა, სადაც სპეციალური კომპიუტერული პლატფორმის საფუძველზე, ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვა გაიმართება. ერთი მხრივ, ამ ბირჟაზე დარეგისტრირდებიან ჰესები და ენერგიის სხვა წყაროები, ხოლო მეორე მხრივ _ მსხვილი მომხმარებლები, რომელთა კრიტერიუმები იქნება დადგენილი. ეს მსხვილი მომხმარებლები ივაჭრებენ ბირჟაზე და იყიდან ენერგიას. 

 

ბირჟა კარგი საშუალებაა, რადგან ელექტროენერგიის ფასი კონკურენციის საფუძველზე ჩამოყალიბდება და ამით, მომხმარებლები მოიგებენ. შესაბამისად, ჩვენს მიერ მიღებული წესების მიხედვით გაიმართება ენერგიის ყოველდღიური ვაჭრობა, ე.წ. დღით ადრე ბაზარი (სადაც მომხმარებელს შეეძლება, რომ მომდევნო დღისთვის, წინა დღეს შეიძინოს ელექტროენერგია). ბირჟაზე საათობრივი ვაჭრობაც იქნება, რომლის ფარგლებში, კომპიუტერული პლატფორმის საშუალებით, მიმწოდებლები შეძლებენ, რომ საათობრივადაც იყიდონ ელექტროენერგია. ბუნებრივია, ღამე უფრო იაფი იქნება, რადგან ამ დროს, მოხმარება შედარებით ნაკლებია და შესაძლოა, ღამე უფრო დაბალი ტარიფები იყოს. შესაბამისად, ის ორგანიზაციები, რომლებიც ღამით მუშაობენ, იაფი ენერგიის ყიდვას შეძლებენ. 

ეს არის მნიშვნელოვანი სიახლე, რასაც ეფუძნება ელექტროენერგეტიკის სექტორში მიმდინარე რეფორმები, ხოლო თავად რეფორმაA ევროპულ გამოცდილებას ეყრდნობა. მოდელი, რომელიც ენერგიით ვაჭრობისთვის, ბირჟის მიერ იქნება გამოყენებული, ე.წ. NOღD POOL-ის მეთოდი ანუ ევროპის ჩრდილოეთის ქვეყნების მოდელია. ეს მოდელი ნორვეგიიდან იმართება, რომელიც საკმაოდ აპრობირებული და გამოცდილია და წლებია, ევროპის ქვეყნებში მუშაობს. ახლა საქართველოშიც ინერგება, ვინაიდან ჩვენი ქვეყანა ევროპის ენერგეტიკულ ქარტიას მიუერთდა და შესაბამისად, ვალდებულება აიღო, რომ ენერგეტიკული სისტემა ევროპულ მოდელზე გარდაქმნას. სწორედ, ამის საფუძველზე დაიწყო რეფორმირების პროცესი. სხვათა შორის, ჩვენს რეგიონში, კერძოდ, უკრაინასა და მოლდოვაშიც დაიწყო რეფორმირების ეს პროცესი. 

ამ ეტაპზე, ენერგეტიკული ბირჟის მიერ, სპეციალური სწავლებები და ტრენინგები მიმდინარეობს მოხმარებლებისა და მიმწოდებლებისთვის, რათა 2021 წლის ივლისიდან, ახალ სისტემაზე უმტკივნეულოდ გადავიდეთ. 

_ უფრო დეტალურად რომ ავხსნათ, კომპანიების გარდა, რიგით მომხმარებლებსაც შეეძლებათ ამ ბირჟაზე ელექტროენერგიის შეძენა? 

_ ფიზიკური პირებისთვის ელექტროენერგიის ჩვეულებრივი, ტრადიციული მიწოდება რჩება, ვინაიდან მათ არ შეუძლიათ ყოველდღიურად ენერგიით ვაჭრობა. შესაბამისად, მათთვის იქნება უნივერსალური მიმწოდებელი. რეფორმის შედეგად, ბევრი მიმწოდებელი გაჩნდება, რომლებსაც საკუთარი მცირე და საშუალო ჰესები აქვთ. რაც შეეხება მომხმარებლებს, ისინიც საკმაოდ მრავალრიცხოვანნი იქნებიან, მათ შორის, მსხვილი ტიპის წარმოებები, ორგანიზაციები, რომელთა მოცულობები დადგენილი იქნება მარეგულირებელი კომისიის მიერ და ისინი ვალდებულები იქნებიან, ივაჭრონ ბირჟაზე. 

_ ,,თელასი’‘ და ,,ენერგო-პრო ჯორჯიაც’‘ ამ ბირჟაზე ივაჭრებენ? 

_ ,,თელასი’‘ და ,,ენერგო-პრო ჯორჯია’‘ გამანაწილებელი კომპანიები და ქსელის მეპატრონეები არიან. შესაბამისად, ქსელის საშუალებით მიაწვდიან ელექტროენერგიას მომხმარებლებს. ახალი კანონმდებლობიდან გამომდინარე, ,,თელასი’‘ და ,,ენერგო-პრო ჯორჯია’‘ უნდა გაიყოს ანუ მათ დღევანდელ საქმიანობას ელექტროენერგიის მიწოდება უნდა ჩამოშორდეს, რაც ნიშნავს, რომ ცალკე მიმწოდებლებად უნდა დარეგისტირდნენ. 

_ აქედან გამომდინარე, მომხმარებლებს უფლება ექნებათ, რომ თბილისში _ ,,თელასის’‘, ხოლო რეგიონებში _ ,,ენერგო-პრო ჯორჯიას’‘ გარდა, სხვა მიმწოდებლები აირჩიონ? 

_ დიახ, მომხმარებლებს ამგვარი, თავისუფალი არჩევანის საშუალება ექნებათ. 

_ ელექტროენერგიის ახალი მიმწოდებელი კომპანიები სად დარეგისტრირდებიან, სემეკში? 

_ ჩვენთან არა, ისინი საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟის საიტზე უნდა დარეგისტრირდნენ. 

_ ეს მართლაც მნიშვნელოვანი რეფორმაა, მაგრამ ხომ შეიძლება, რომ იგივე ,,თელასმა’‘ და ,,ენერგო-პრო ჯორჯიამ’‘, თვითონვე დააფუძნონ ახალი მიმწოდებელი კომპანიები? 

_ რა თქმა უნდა, შეიძლება, რადგან ამ კომპანიებს უფლება აქვთ, რომ ცალკე მიმწოდებელი კომპანიები დააფუძნონ. მაგალითად, სპეციალურად ამ მიზნით, ,,თელასმა’‘ დაარეგისტრირა კიდეც კომპანია, რადგან კანონი ავალდებულებს, რომ კომპანიამ საკუთარი საქმიანობა გამიჯნოს. შესაბამისად, ,,თელასი’‘ ქსელის მესაკუთრე იქნება, ხოლო მიმწოდებელი _ ცალკე კომპანია, რომელსაც დაარეგისტრირებს. 

_ გასაგებია, მაგრამ ,,თელასისა’‘ და ,,ენერგო-პრო ჯორჯიას’‘ საქმიანობის გაყოფით, ამ კომპანიების ხარჯები არ გაიზრდება, რასაც მოსახლეობისთვის დენის გაძვირება მოჰყვება? 

_ არა! მოსახლეობა სემეკის მიერ დადგენილი ტარიფით დაცულია. ეს რეფორმა ტარიფებთან არავითარ კავშირში არაა, არ აძვირებს ენერგიის ღირებულებას. პირიქით, ვინც ბაზარზე ივაჭრებს, კონკურენციის საფუძველზე, შესაძლებლობა ექნებათ, ელექტროენერგია კონკურენტულ და ხელსაყრელ ფასად შეიძინონ. 

_ ბატონო დათო, ზაფხულში, საქართველო თურქეთში ახორციელებს ელექტროენერგიის იმპორტს, რამდენად შესაძლებელია, რომ ენერგეტიკის ბაზარზე თურქეთმაც ივაჭროს? 

_ არა, ამ ეტაპზე, ეს მხოლოდ შიდა მოხმარების პლატფორმა იქნება, სადაც შესაძლოა, იმპორტიორები და მიმწოდებლებიც დარეგისტრირდნენ. 

_ იგივე რეფორმას გაზის სექტორშიც აპირებთ? 

_ გაზის სექტორში ერთი წლის შემდგომ იგეგმება აღნიშნული რეფორმა. მართალია, მოსამზადებელი სამუშაოები დაწყებულია, მაგრამ რეფორმა მოგვიანებით განხორციელდება. 

 

_ ბოლოს, აუცილებლად უნდა გკითხოთ, 2021 წლის იანვრიდან, გაზი და დენი გაძვირდება? 

_ გაზის სექტორში, ტარიფები სამწლიანი ვადითაა დადგენილი. უფრო ზუსტად, 2019 წლის ბოლოს დავადგინეთ გაზის ტარიფი, რომელიც არ გაზრდილა, შენარჩუნდა და მომდევნო ორი წლის მანძილზეც უცვლელი იქნება. რაც შეეხება ელექტროენერგიისა და წყალმომარაგების სექტორს, ამ ნაწილში, კომპანიებმა განაცხადები გეგმურად შემოიტანეს სემეკში, რადგან მოქმედ ტარიფს, რომელიც სამი წლის წინ დაადგინა, დეკემბრის ბოლოს ეწურება ვადა. მათი განაცხადები შეიცავს სხვადასხვა ინფორმაციას ფინანსური და ტექნიკური მაჩვენებლების შესახებ, რომლის ანალიზი, სწორედ ახლა მიმდინარეობს მარეგულირებელ კომისიაში.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Nov 2020 12:52:48 +0400
ნათია თურნავა: „საქართველოს ეკონომიკა აღმავლობის გზას დაადგა!“ http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7026-ნათია-თურნავა-„საქართველოს-ეკონომიკა-აღმავლობის-გზას-დაადგა-“.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7026-ნათია-თურნავა-„საქართველოს-ეკონომიკა-აღმავლობის-გზას-დაადგა-“.html

ექსპერტი: „ეკონომიკურ აღმავლობაზე საუბარი უხერხულია!“

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) შეფასებით, საქართველო მხოლოდ ეკონომიკური ზრდის მაღალ ტემპს კი არა, არამედ, საშუალო ვადიან პერსპექტივაში, რეგიონის ლიდერი ქვეყნის სტატუსსაც შეინარჩუნებს. ფონდის მისიის ამ დადებით პროგნოზს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, ნათია თურნავა გამოეხმაურა. მისი თქმით, საქართველოს მთავრობამ ეფექტურად განახორციელა, როგორც ანტიპანდემიური, ასევე, სოციალური და ანტიკრიზისული ღონისძიებები. თურნავას განცხადებითვე, მთავრობამ ეპიდემიაც ეფექტურად მართა და მოსახლეობასაც დაეხმარა. მეტიც, სტრუქტურული რეფორმებისა და მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების საშუალებით, ქვეყნის ეკონომიკა გაჯანსაღების გზას დაადგა. რაში გამოიხატება საქართველოს ეკონომიკის აღმავლობა იმ ფონზე, როდესაც ლარის კურსი მკვეთრად უფასურდება, როდესაც 1 აშშ დოლარი 3.30 ლარია, მოსახლეობა კი სიღარიბის ზღვარზე, რასაც კორონაკრიზისი, შემცირებული ხელფასი, პროდუქტების სიძვირე და ყველაზე უარეს შემთხვევაში _ სამსახურების დაკარგვაც დაერთო?

სსფ-ს მისიამ გაფართოებული დაფინანსების მექანიზმით მხარდაჭერილი პროგრამის მეშვიდე მიმოხილვის დასრულება შეაფასა. სწორედ ამ შეფასებას გამოეხმაურა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, ნათია თურნავა და აღნიშნა, რომ საშუალოვადიან პერსპექტივაში, ეკონომიკური ზრდის მაღალი ტემპის თვალსაზრისით, საქართველო რეგიონში ლიდერის პოზიციას არა მარტო შეინარჩუნებს, არამედ, განამტკიცებს კიდეც. 

მეტიც, მინისტრის განცხადებით, უახლოეს წლებში, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის ტემპი 5.3% იქნება. 

სსფ-ს შეფასების თანახმად, გლობალურ პანდემიამდე პერიოდში, საქართველოს ხელისუფლებამ გონივრული მაკროეკონომიკური პოლიტიკა გაატარა, ხოლო საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებიდან მიღებულმა მნიშვნელოვანმა მხარდაჭერამ, ხელისუფლებას შესაძლებლობა მისცა, შეენარჩუნებინა ფისკალური სექტორის მდგრადობა. მისიამ დადებითად შეაფასა ის ნაბიჯები, რომელიც მთავრობამ სამუშაო ადგილების შენარჩუნებისა და მოსახლეობის სოციალურად დაცვისთვის გადადგა. 

„ღონისძიებებმა, მათ შორის, სახელფასო სუბსიდიებმა, ფულადმა ტრანსფერებმა შინამეურნეობებისთვის და ასევე, არაფორმალურ სექტორში დასაქმებულთათვის, გაფართოებულმა სოციალურმა ტრანსფერებმა, დროებითმა საგადასახადო შეღავათებმა ბიზნესისთვის, ხელი შეუწყო ეკონომიკური აქტივობის შენარჩუნებას’‘, _ აღნიშნულია სავალუტო ფონდის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. 

ნათია თურნავას განცხადებით, მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოს მთავრობას საერთაშორისო სავალუტო ფონდი მხარს უჭერს: 

,,მეტიც, სწორედ ფონდთან პროგრამის შეუფერხებელი მიმდინარეობა იყო იმის საწინდარი, რომ ჩვენ ძალიან სწრაფად შევძელით საერთაშორისო დახმარების მობილიზება მაშინ, როდესაც ეს ყველაზე მეტად სჭირდებოდა ქვეყანას. ღაც შეეხება მომავალი წლის პროგნოზს, სავალუტო ფონდი მოელის, რომ გავაგრძელებთ სტრუქტურულ რეფორმებს, კერძო სექტორის გაძლიერებას და ამის შედეგად, გვექნება ეკონომიკური ზრდა’‘. 

მინისტრისვე თქმით, სავალუტო ფონდმა 2021 წლისთვის, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის კონსერვატული საპროგნოზო მაჩვენებელიც განსაზღვრა, რაც გარე ფაქტორებითაა გამოწვეული: 

„პირველ რიგში, ესაა კონფლიქტები რეგიონში და პანდემიის ეფექტი. თუმცა ფონდის შეფასებაში ნათქვამია ისიც, რომ რეგიონული კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარებისა და იმ დადებითი ინფორმაციის გავრცელების კვალობაზე, რაც შეეხება ვაქცინის ხელმისაწვდომობას, შესაძლოა, მომავალში ეს პროგნოზიც გაუმჯობესდეს’‘. 

ანალიტიკოსი მერაბ ჯანიაშვილი ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას ამბობს, რომ ქვეყნის ეკონომიკურ აღმავლობაზე საუბარი უხერხულია, მით უმეტეს მაშინ, როდესაც სსფ-ს მისიას ამგვარი რამ საერთოდ არ უთქვამს: 

,,როგორც წესი, სსფ-ს შეფასებები უშუალოდ, ფონდის პროგრამებს ეხება და არა _ ქვეყნის რეფორმებს. შენი ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა სავალუტო ფონდს საერთოდ არ აინტერესებს. პირადად მისაუბრია სსფ-ის საქართველოში წარმომადგენლებთან და ტყუილია იმაზე საუბარი, თითქოს ფონდი დეტალურად ამოწმებს, როგორ მუშაობს ქვეყნის მთავრობა. სსფ-ს საკუთარი პროგრამები და პროექტები აქვს საქართველოში, კონკრეტული პროექტის განსახორციელებლად, გარკვეულ სესხს გვაძლევს და თვალს გვადევნებს, რამდენად კარგად განვახორციელებთ მას. თუ სესხს ვერ ავითვისებთ და პროექტს ვერ განვახორციელებთ, შესაძლოა, ჯარიმაც კი დაგვაკისროს. 

რაც შეეხება ეკონომიკურ აღმავლობას, ამაზე საუბარი არასერიოზულია. საზოგადოება არ არის ბრმა და ძალიან კარგად ხედავს, რა ვითარებაში უწევს თავის გადარჩენაზე ზრუნვა. თუ ნათია თურნავას ეს არ ესმის მაშინ, ძალიან ცუდ დღეში ყოფილა ეკონომიკის სამინისტრო. გასაგებია, რომ პოზიტიური მოლოდინი არსებობს და ასეთი მოლოდინი ჩვენც გვაქვს _ წესით, ეკონომიკა მომავალ წელს უნდა გაიზარდოს, რადგან მიმდინარე წელს, რეალურად, შემცირდა. ცხადია, კრიზისამდელ პერიოდს უნდა დავუბრუნდეთ, მაგრამ ამისთვის, დაახლოებით ორი წელი დაგვჭირდება. შესაბამისად, არაფერი განსაკუთრებული არ არის იმაში, რომ ეკონომიკა 5%-მდე უნდა გაიზარდოს. პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას განცხადებაც მოვისმინეთ, როდესაც თქვა, რომ საქართველოს ეკონომიკამ ორნიშნა ეკონომიკურ ზრდას უნდა მიაღწიოსო. ძალიან გამიხარდება, თუ საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური გუნდის მიზანიც ეს იქნება, მაგრამ შე, კაი ადამიანო, კრიზისამდე, როდესაც სიწყნარე იყო, ეკონომიკის 3%-იანი ზრდის მიღწევა გიჭირდა და 3.3-დან 4%-მდე იყო შენი მაქსიმუმი, ახლა, კრიზისის და თუნდაც შემდეგ, პოსტკრიზისულ პერიოდში, ვინმეს სჯერა, რომ ჩვენი ჩინოვნიკები უკეთ იმუშავებენ და ეკონომიკის ზრდა გაორმაგდება, ან გასამმაგდება?!’‘ 

მერაბ ჯანიაშვილმა ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აღნიშნა, რომ კრიზისის პერიოდში, საქართველოს ეროვნული ბანკი ლარის სანდოობას ვერ შეინარჩუნებს. 

,,კრიზისი რომ დაიწყო, მაშინვე ვთქვი, რომ ლარის კურსი დაეცემოდა, ახლა ასეულობით მილიონს ხარჯავს ეროვნული ბანკი სავალუტო აუქციონზე, რათა 1 აშშ დოლართან მიმართებაში, 3.40 ლარამდე არ მივიდეს, არადა, ბევრად ნაკლები თანხის დახარჯვითა და მეტი წინდახედულობით, უფრო მეტად შეიძლებოდა კურსის სტაბილურობის მიღწევა. ახლა უფსკრულის პირას ვართ და მძიმე მდგომარეობაში ამიტომაც ვიმყოფებით. რა თქმა უნდა, მესმის, რომ ლარის კურსზეც და ზოგადად, ეკონომიკაზეც მოლოდინები ცუდად მუშაობს, მაგრამ ასეთი მოლოდინებიც თავადვე შექმნეს. მათ სიტყვას აღარ აქვს ფასი, თორემ ერთხელ მაინც, რომელიმე ჩინოვნიკს რომ ეთქვა, ლარის სტაბილურობას არაფერი ემუქრება და ეს შესრულებულიყო, მეტი ნდობა იქნებოდა. საერთოდ, ვერბალური ინტერვენციებიც არსებობს, როდესაც ავტორიტეტის მქონე სახელმწიფო ჩინოვნიკი ამბობს, რომ ეროვნული ვალუტის კურსს არაფერი ემუქრება და ასეთი განცხადება მართლაც ახდენს მოლოდინზე ზეგავლენას ანუ ბაზარი ადეკვატურად რეაგირებს. დღეს რამდენიც არ უნდა იძახონ, რომ არაფერი მოხდება, აღარ შველის, რადგან ბიზნესმა და საზოგადოებამ იმ ადამიანების ნდობა დაკარგეს, რომლებიც წლებია, ამ წარუმატებლობის მთავარი შემოქმედები არიან’‘. 

,,ვერსიის’‘ კითხვაზე, რა გამოსავალი არსებობს, რათა მთავრობამ ეკონომიკური კრიზისიც დაძლიოს და ლარის კურსის სტაბილურობაც შეინარჩუნოს, მერაბ ჯანიაშვილმა გვიპასუხა, რომ ამ კონკრეტულ სიტუაციაში, მხოლოდ ერთადერთი გამოსავალია და ეს საკადრო პოლიტიკის ცვლილებაა: 

,,ის კადრები, რომლებიც წლებია, ეკონომიკის წარუმატებლობასთან არიან ასოცირებულნი, ვგულისხმობ სახელმწიფო ჩინოვნიკებს, აუცილებლად უნდა შეიცვალონ! ეს ეხება, როგორც ცენტრალურ ბანკს, ასევე, ეკონომიკის სამინისტროს. როდესაც ნათია თურნავა კრიზისამდე ამბობდა, ძალიან გამიხარდება, თუ ეკონომიკის სამინისტროს სახელს გადავარქმევთ და ტურიზმის სამინისტროს ვუწოდებთო, მაგრამ ამ კრიზისში ვხედავთ, რომ ადგილობრივ წარმოებას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, მისი მხრიდან ადგილობრივ წარმოებაზე საუბარი, უკვე მარაზმია და არავის აღარ სჯერა. შესაბამისად, ეკონომიკური გუნდი კვალიფიციური კადრებით უნდა შეცვალონ’‘.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Nov 2020 13:22:22 +0400
რა სიკეთეს მოუტანს ყარაბაღის დაპაუზებული ომი საქართველოს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7023-რა-სიკეთეს-მოუტანს-ყარაბაღის-დაპაუზებული-ომი-საქართველოს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7023-რა-სიკეთეს-მოუტანს-ყარაბაღის-დაპაუზებული-ომი-საქართველოს.html

ალექსანდრე თვალჭრელიძე: „აზერბაიჯანულ-თურქული კლასტერი საქართველოს გარეშე ვერ იმუშავებს!“

 

მთიან ყარაბაღში ომი დამთავრდა _ შეთანხმებას ხელი რუსეთის, აზერბაიჯანის პრეზიდენტებმა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა მოაწერეს. რეგიონში ე.წ. რუსი მშვიდობისმყოფელები ჩავიდნენ. შეთანხმების ერთ-ერთი პუნქტის მიხედვით, რუსებთან ერთად, ყარაბაღში თურქეთის სამშვიდობო მისიაც განლაგდება. ფაქტია, რომ სამხრეთ კავკასიაში სიტუაცია მკვეთრად იცვლება და გამორიცხული არაა, რეგიონში საქართველოს ფუნქცია და როლიც გაძლიერდეს. განსაკუთრებით იმ ფონზე, როდესაც სამხრეთის გაზის დერეფნის ანუ ტრანსადრეატიკული გაზსადენის _ TAP-ის მშენებლობა დასრულდა. ეს ნიშნავს, რომ მილსადენი, რომელიც სათავეს აზერბაიჯანში იღებს და იტალიაში სრულდება, მზადყოფნაშია. თუ უფრო დავკონკრეტდებით, სამხრეთ კავკასიის გაზის დერეფნის საშუალებით, საქართველოსა და თურქეთის გავლით, ევროპა აზერბაიჯანული გაზით მომარაგდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მილსადენის გატარებისთვის გაზის გარკვეულ მოცულობას საქართველო უფასოდ მიიღებს. 

რა იცვლება სამხრეთ კავკასიაში ყარაბაღის კონფლიქტის დაპაუზებით? რა პოლიტიკური და ეკონომიკური გამოწვევების წინაშე დგას საქართველო და რამდენად რეალურია ფიქრი ჩვენი დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნებაზე? _ ,,ვერსიას’‘ საქართველოს საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი, ალექსანდრე თვალჭრელიძე ესაუბრა.

_ ბატონო სანდრო, სამხრეთის გაზის დერეფნის ანუ ტრანსადრეატიკული გაზსადენის მშენებლობა დასრულდა და ამიერიდან, ევროპა აზერბაიჯანული გაზით მომარაგდება. ეს საქართველოსთვის რას ნიშნავს? 

_ სამხრეთის გაზის დერეფანი გაზსადენის ოთხი სისტემისგან შედგება, პრაქტიკულად, შაჰდენიზის გაზის ველს აერთებს აზერბაიჯანში, რომლის ბოლო წერტილიც ბრინდიზის პორტია იტალიაში. უფრო კონკრეტულად, სამხრეთ კავკასიის გაზსადენი მოდის შაჰდენიზიდან ერზერუმამდე, შემდეგ უერთდება ტრანსანატოლიის გაზსადენი (თANAP-ი), რომელიც სათავეს იღებს თურქეთ-საქართველოს საზღვრიდან და მიდის საბერძნეთამდე. ბოლოს კი, უერთდება ტრანსადრეატიკის გაზსადენი, რომელიც საბერძნეთის საზღვრიდან ალბანეთში გადადის, შემდეგ ადრეატიკის ზღვის ფსკერზეა განთავსებული 300 კმ. და ბოლოს, გაივლის 11-კილომეტრიან გვირაბს იტალიაში, ბრინდიზიმდე. პირველ ორ გაზსადენში, ძირითადი აქციონერია ,,სოკარი’‘, მესამე გაზსადენში _ ,,სოკარის’‘ წილი 20%-ია, ხოლო დანარჩენი ევროპულ კომპანიებს ეკუთვნით. 

პირველ წლებში, სამხრეთის გაზის დერეფანი 10 მილიარდ კუბურ მეტრ ბუნებრივ აირს გაატარებს, რაც შემდეგ 20 მილიარდამდე გაიზრდება. 

ტრანსანატოლიის გაზსადენი 2018 წელს ამოქმედდა, ტრანსადრიატიკის გაზსადენი კი _ მხოლოდ ახლა. ამ დერეფანს უზარმაზარი მნიშვნელობა ბევრი თვალსაზრისით აქვს, თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ რეალუად, ეს ჩრდილოეთის ნაკადის ალტერნატივაა. 

სამწუხაროდ, სამხრეთის გაზის დერეფანს ერთი ძალიან სერიოზული მინუსი აქვს და ეს აზერბაიჯანის გაზის რესურსია. 

BP-ის ყოველწლიური შეფასებით, მთლიანობაში, სამხრეთ კავკასიის გაზის დერეფნის მოცულობა 2.3 ტრილიონი კუბური მეტრია, შაჰდენიზის ველის მოცულობა კი _ 1.2 ტრილიონი კუბური მეტრი, რაც საკმაოდ ცოტაა. აზერბაიჯანის ხარჯზე, გაზის ნაკადის გაზრდა შეუძლებელია, მაგრამ ერთადერთი ალტერნატივა ისაა, რომ აშშ-ში ადმინისტრაცია იცვლება _ შესაძლოა, ჯო ბაიდენმა ირანთან ურთიერთობა შეარბილოს და გამორიცხული არაა, ამ გაზსადენში ირანის გაზიც, ასე ვთქვათ, მოხვდეს. მხოლოდ ასე შეიძლება, რომ სამხრეთ კავკასიის გაზის დერეფნის მოცულობა, საშუალოდ, 40 მილიარდ კუბურ მეტრამდე აიწიოს, რაც ევროპის ბაზარზე მთლიანად ჩაანაცვლებს ჩრდილო ნაკადებს, რუსულ გაზს კი ორჯერ შეამცირებს. ახლა, ევროპის ბაზარზე რუსული გაზის წილი, დაახლოებით, 58%-ია. 

_ ვიდრე ტრანსადრეატიკული გაზსადენის მშენებლობა დასრულდებოდა, რეგიონში საომარი მოქმედებები მიმდინარეობდა. მართალია, აზერბაიჯანმა, სომხეთმა და რუსეთმა შეთანხმებას ხელი მოაწერეს და კონფლიქტიც შეწყდა, მაგრამ ყველაფერ ამის გათვალისწინებით, რეგიონში რა პროცესი იწყება და საქართველოს რა ფუნქცია ენიჭება? 

_ ამ კითხვაზე პასუხს იმ ნაშრომით გიპასუხებთ, რომელიც რამდენიმე თვის წინ, აშშ-ში გამოვაქვეყნე. სწორედ იქ ვწერდი, რომ სომხეთი რუსეთის მძევალია და აქედან გამომდინარე, მისი მომავალი პუტინის განწყობაზეა დამოკიდებული. მეტიც, მთიან ყარაბაღში რუსეთის პოლიტიკა არამდგრადია, რასაც რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებს: 

პირველი _ უმწვავესი ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, რუსეთს აღარ აქვს იმის ფუფუნება, რომ მთიანი ყარაბაღის სუვერენიტეტი დაიცვას; მეორე _ რუსეთის გავლენის შესუსტებას ავტომატურად მოჰყვება თურქეთის გააქტიურება; მესამე _ თუ აზერბაიჯანი სტეპანაკერტს აიღებდა, ამას სომხეთის მხრიდან აზერბაიჯანის დაბომბვა მოყვებოდა, რასაც აზერბაიჯანიც უპასუხებდა და კონფლიქტში რუსეთის სამხედრო ძალაც ჩაერთვებოდა; მეოთხე _ არდასრულებული ომი პრეზიდენტ ალიევისთვის სახარბიელო პატრიოტულ-სოციალურ ფონს ქმნის და მრავალი წლის განმავლობაში, ოპოზიციის შიშიც არ ექნება... 

ახლა დავუბრუნდეთ კითხვას, დიახ, სამხრეთ კავკასიაში ვითარება იცვლება, რაც იმაზეა დამოკიდებული, თუ როგორ განვითარდება მოვლენები. რასაკვირველია, აზერბაიჯანს რეგიონის ლიდერის ამბიცია ექნება, მაგრამ გეოპოლიტიკური რეალობიდან გამომდენარე, ვერც აზერბაიჯანი და ვერც თურქეთი ამას საქართველოს როლის გაძლიერების გარეშე ვერ გააკეთებენ. 

_ გასაგებია, მაგრამ ამავე შეთანხმების მიხედვით, აზერბაიჯანს, ნახჭევანის გავლით, თურქეთისკენ სახმელეთო საზღვარი ეხსნება. არ ფიქრობთ, რომ ეს საქართველოს როლს შეასუსტებს? 

_ პირიქით! ნახჭევანი ანკლავია (ერთი სახელმწიფოს ტერიტორია, ან ტერიტორიის ნაწილი, რომელიც ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია სხვადასხვა სახელმწიფოებით და ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს, _ავტ.), რომელიც შემოსაზღვრულია სომხეთით, თურქეთითა და ირანით, მაგრამ მეორე მხრივ, ყარაბაღიც ანკლავია. ფაქტობრივად, მხარეებმა ორი დერეფანი გაცვალეს, პარალელურად, გაიჭრა დერეფანი ნახჭევანიდან აზერბაიჯანში, ოღონდ სომხეთის გავლით _ 5 კილომეტრიანი მონაკვეთით, მეორე მხრივ, ასეთივე დერეფანი გაიჭრა სომხეთიდან სტეფანაკერტამდე. 

გიმეორებთ: ომი არ დასრულებულა, ეს შეთანხმება წუთშესვენებაა, მაგრამ ამგვარი შესვენება აზერბაიჯანსაც აწყობს. ფაქტობრივად, ნახჭევანში არაფერი არაა, ყველაფრით აზერბაიჯანიდან მარაგდება, წარმოიდგინეთ, ბაქოდან მიდის მანქანა, რომელიც გაივლის 400 კილომეტრს კასპიის ზღვის საზღვარზე, შემდეგ გადადის ირანში, ამის შემდეგ 800 კილომეტრი უნდა გაიაროს ჯულფას თავისუფალ ეკონომიკურ ზონამდე და შედის ნახჭევანში. იქ უზარმაზარი კორუფციაა და ძალიან ძვირი უჯდება არა მარტო გზა, არამედ, საზღვრის სკრინინგიც. 

ცხადია, აზერბაიჯანს მოუნდება შეცვალოს გეოპოლიტიკური მდგომარეობა და უფრო აქტიური როლი ითამაშოს, მაგრამ პარადოქსი ისაა, რომ თურქეთისა და აზერბაიჯანის როლის გასაძლიერებლად, ისინი იძულებულები იქნებიან, რომ ავტომატურად, საქართველოს როლი თვითონვე გააძლიერონ. ამის პირველი მაგალითი უკვე სახეზეა და ვნახეთ, როდესაც ლამის მუხლებზე დაუჩოქეს აზერბაიჯანმა და თურქეთმა საქართველოს, რათა რუსეთისთვის საჰაერო სივრცე გაეხსნა და ე.წ. მშვიდობისმყოფელები გაეტარებინა. 

ზოგადად, საქართველოს გარეშე, აზერბაიჯანულ-თურქული კლასტერი ვერ იმუშავებს! გნებავთ, ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა ავიღოთ, დიახ, საზღვარი გაიხსნა და ნახჭევანშიც შევა, მაგრამ სინამდვილეში, ეს გზა ქურთისტანზე გადის, სადაც თურქეთის ცენტრალური ხელისუფლება სიტუაციას ვერ აკონტროლებს _ ქურთები ყველა მანქანას აუფეთქებენ და იძულებულები იქნებიან, სწორედ საქართველოს გავლით ჩავიდნენ აზერბაიჯანში, შემდეგ კი სამხრეთის კორიდორის გავლით _ ევროპაში. 

აქედან გამომდინარე ვამბობ, რომ საქართველოს როლი გაიზრდება, მაგრამ ამ თვალსაზრისით, ჩვენმა მთავრობამ აუცილებლად უნდა გადადგას შესაბამისი ნაბიჯები. 

_ რას გულისხმობთ, ბატონო სანდრო? 

_ ამ ინტერვიუში ყველა დეტალზე საუბარი არ მინდა, თუმცა გეტყვით, რომ არსებობს ტექნოლოგიები, რომელთა საშუალებითაც, შეიძლება, საქართველოს როლი ნახტომისებურად გაიზარდოს. 

სხვათა შორის, ინიციატივითაც გამოვედი, რომ პრემიერ-მინისტრის აპარატთან საკონსულტაციო საბჭო შეიქმნას, რომელშიც ბევრი, სხვადასხვა დარგის სპეციალისტი შევა. საბჭომ უნდა შეიმუშაოს სამხრეთ კავკასიის შესაბამისი პოლიტიკა. 

_ ყველაფერ ამის გათვალისწინებით, საქართველო რეგიონული ჰაბის ფუნქციას შეიძენს, არა? 

_ რეალურად, ამ ფუნქციას ნელ-ნელა ვიძენთ, მაგრამ ჩვენ ახლა ნახტომისებური წინსვლა შეგვიძლია. გარდა ამისა, აუცილებლად უნდა აღვნიშნო უმნიშვნელოვანესი ფაქტი: ისევე, როგორც კოსოვოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება გახდა საბაბი, რომ რუსეთს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა ეღიარებინა, სწორედ ასეთი ყვითელი ბარათია მთიანი ყარაბაღის პრეცენდენტი არაღიარებული რესპუბლიკებისთვის! დარწმუნებული ვარ, არაღიარებულ რესპუბლიკებში ჩემოდნებზე სხედან და კანკალებენ! 

ნახეთ, რა მოხდა: ყარაბაღის შეთანხმებაზე ხელი მოეწერა თუ არა, მესამე დღეს, პუტინსა და ბჟანიას შორის სამსაათიანი შეხვედრა შედგა. სამი საათის მანძილზე აწყნარებდა პუტინი, ნუ გეშინია, არ მიგატოვებო, მაგრამ სიტყვა ერთია და ქმედება _ მეორე. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია გზავნილია ჩვენთვის და შესაბამისი პოლიტიკა აუცილებლად უნდა შევიმუშაოთ. მათი შფოთის ეს მომენტი საჩვენოდ უნდა გამოვიყენოთ, მაგრამ ძალიან ნელა და მხოლოდ პროფესიონალი, ქართველი მედიატორების საშუალებით. 

ახლა მნიშვნელოვანია, როგორ უპასუხებს საქართველოს მთავრობა ამ გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს, მაგრამ ფაქტია, ეს მომენტი ხელიდან არ უნდა გავუშვათ! 

_ აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის, მაიკლ პომპეოს საქართველოში ვიზიტიც ამ ჭრილში უნდა განვიხილოთ? 

_ არა, არავითარ შემთხვევაში! პომპეოს მხოლოდ ერთი რამ აინტერესებს _ მისი ჩამოსვლა იმის ნიშანია, რომ აშშ საქართველოს არ ივიწყებს, მაგრამ არ მგონია, მასთან შეხვედრის თემა ზოგად დისკუსიას გასცდეს. პომპეოს ვიზიტი მხოლოდ საქართველოში არ ჰქონია დაგეგმილი, ევროპა მოიარა და ახლო აღმოსავლეთშიც უნდა გაემგზავროს. პომპეოს ვიზიტი, უბრალოდ, სლოგანია, რომ ტრამპი ჯერ კიდევ ცოცხალია, მაგრამ როგორც უნდა იყვიროს ტრამპმა, ნაციონალური მოძრაობის მსგავსად, არჩევნები გამიყალბეს და ,,კარუსელებიც’‘ დამიტრიალესო, აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნები მაინც ლეგიტიმურია. შესაბამისად, 2021 წლის 20 იანვარს, ტრამპს მოუწევს, თეთრი სახლი საკუთარი ნებით დატოვოს, ან ძალით გამოიყვანენ. 

_ ისევ სამხრეთ კავკასიას დავუბრუნდეთ, სადაც საკმაოდ სერიოზული ძვრები და მნიშვნელოვანი პროცესები იწყება და ამ მიმართულებით, თითქოს ჩინეთიც გააქტიურდა... 

_ სულაც არა! პირიქით, ჩინეთი თავისი გავლენის დიდ ნაწილს კარგავს. მეტიც, სამხრეთ კავკასიაში რუსეთის როლიც კი სუსტდება, სამაგიეროდ, თურქეთი ძლიერდება და ძალიან ცოტა ხანში, ევროპაც გაძლიერდება. 

_ როგორ ფიქრობთ, ხელსაყრელი დრო ხომ არ დგება, რომ ჩვენი დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნება დავიწყოთ? 

_ ამასთან დაკავშირებით, ძველ ანეკდოტს გიამბობთ: ერთი კაცი ღმერთს ევედრება, გეხვეწები, ლატარიაში ,,ვოლგა’‘ მომაგებინეო. ათი წელი ეხვეწებოდა უშედეგოდ, ბოლოს, ღმერთმა გადმოხედა და უთხრა _ ადექი, იყიდე ლატარიის ბილეთი და მოიგებო... 

მიხვდით, ხომ? ჩვენც ,,ლატარიის ბილეთი’‘ უნდა ვიყიდოთ, სხვაგვარად, არაფერი გამოვა. რამდენად მომგებიან ბილეთს ვიყიდით, ეს უკვე მთავრობაზეა დამოკიდებული. კიდევ კარგი, ზურაბ აბაშიძე გვყავს, რომელიც ძალიან გონიერი ადამიანია, მაგრამ ძალიან ცოტა პროფესიონალს ვხედავ. 

სხვათა შორის, ეს არ არის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საქმე, ამ მიმართულებით ძალიან სერიოზული ანალიტიკური სამუშაო გვაქვს ჩასატარებელი, რისთვისაც სტრატეგიული კვლევების ცენტრი გვჭირდება.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Nov 2020 13:22:11 +0400
პოლიტიკური კრიზისიდან ეკონომიკურ კრიზისამდე _ რა არის ბიზნესის მთავარი გზავნილი http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7014-პოლიტიკური-კრიზისიდან-ეკონომიკურ-კრიზისამდე-_-რა-არის-ბიზნესის-მთავარი-გზავნილი.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/7014-პოლიტიკური-კრიზისიდან-ეკონომიკურ-კრიზისამდე-_-რა-არის-ბიზნესის-მთავარი-გზავნილი.html

გიორგი ისაკაძე: „მათემატიკის ასეთი, სრულიად ახალი საფუძვლები არ მახსოვს, მუსხელიშვილი, ალბათ, საფლავში ტრიალებს!“

 

31 ოქტომბრის არჩევნების შედეგებით უკმაყოფილო ოპოზიცია არა მარტო პერმანენტული აქციების რეჟიმში გადავიდა, არამედ, 9 ნოემბრიდან, მთავრობის მიერ დაწესებულ წერტილოვან შეზღუდვებსაც დაუმორჩილებლობას უცხადებს, რომლის თანახმადაც, 20.00-დან 05.00 საათამდე გადაადგილება იზღუდება. მას შემდეგ, რაც შსს-მ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შენობასთან გამართული საპროტესტო აქცია წყლის ჭავლით დაშალა, ოპოზიციამ ყოველდღიური აქციები დააანონსა. ამასობაში, ეროვნული ვალუტა _ ლარი სულ უფრო მეტად უფასურდება, ისედაც არასახარბიელო ეკონომიკური მდგომარეობა თანდათან მძიმდება და პოლიტიკური პროცესებიც ჩიხში მოექცა. მეტიც, თუ ოპოზიცია გაჯიუტდება და ვადამდელ ან თუნდაც ხელახალ არჩევნებს დაიჟინებს, რასაც დიდი ოდენობით ფინანსები დასჭირდება, ყველაფერი ეს, ტვირთად ბიზნესს დააწვება. ეს არცაა გასაკვირი, პოლიტიკას ფული სჭირდება, ფულს კი ბიზნესი იხდის. გადახდით კი იხდის, მაგრამ მერე ამ დანაკარგს ჩვენს ანუ საზოგადოების ხარჯზე, სხვადასხვა პროდუქტის გაძვირებით აანაზღაურებს. ამ მძიმე ფონზე, საინტერესოა, რა მდგომარეობაში ვართ, რა გველის და ზოგადად, რა არის შექმნილი სიტუაციიდან გამოსავალი? _ ამ თემაზე, ,,ვერსიას’‘ ,,ფორბს ჯორჯიას’‘ მთავარი რედაქტორი და BMG-ის დამფუძნებელი, გიორგი ისაკაძე ესაუბრება.

 

_ გიორგი, ლარის კურსი მკვეთრად უფასურდება, 9 ნოემბრის მონაცემებით, 1 აშშ დოლარის გაცვლითი კურსი ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებაში _ 3.36 ლარია. სად ვართ? 

_ ამ ვითარებაში, გაუფასურების მორიგ ტალღაზე ვართ, რომელიც რამდენიმე ძველი მიზეზისგან შედგება. ამას ემატება კორონავირუსის ახალი ტალღა, კვლავ მიუღებელი შემოსავლები და ცალსახად არასტაბილური მდგომარეობა პოლიტიკაში, რაც მეტწილად, პოლიტიკური აქციებით კი არა, არამედ, პოლიტიკური გაურკვევლობითა და სანდოობითაა გამოწვეული. იმის დასტური, რომ პოლიტიკური აქციები პირდაპირ არ აისახება ლარის კურსზე, პარასკევის თითქმის 4-თეთრიანი გამყარებაა ლარისა დოლარის მიმართ, ხოლო დღეს, მორიგ ჯერზე _ მისი გაუფასურება. ყოველივე ეს, ჯამში არის ის, რაც აისახება მარტივ ცვლადში _ ლარის მიმართ ნდობა ჯერჯერობით არ დაბრუნებულა. 

_ კურსის არასტაბილურობის კონტექსტში, პოლიტიკური გაურკვევლობა ახსენეთ და მეტ-ნაკლებად პასუხიც გაეცით ფინანსთა მინისტრის, ივანე მაჭავარიანის განცხადებას, რომელმაც რამდენიმე დღის წინ აღნიშნა, რომ ლარის კურსის გაუფასურებას აქციები იწვევს... 

_ ვთვლი, რომ ეს განცხადება მთავრობის მხრიდან არც კორექტულია და არც _ სწორი. ეს არ არის კორექტული პოლიტიკურად და არც ეკონომიკურადაა გამართული. 

_ ხშირად საუბრობენ ბიზნესის მოლოდინებზე ლარის კურსთან მიმართებაში. ზოგადად, ბევრი რამ აწევს ბიზნესს ტვირთად, მათ შორის, პოლიტიკაც, უფრო ზუსტად, პოლიტიკური ფული, ვგულისხმობ ბიზნესის მიერ პოლიტიკისთვის გადახდილ ფულს. რა მოლოდინი აქვს ბიზნესს ლარის კურსთან მიმართებაში და რა არის ბიზნესის მთავარი გზავნილი პოლიტიკოსებისთვის? 

_ ვფიქრობ, ბიზნესს უფრო მრავალფეროვანი გადაწყვეტილების მოლოდინი ჰქონდა პარლამენტში, რომელიც უფრო მეტი წარმომადგენლობით იქნებოდა დაკომპლექტებული, ვიდრე ხაზგასმით, მხოლოდ ორი ძალით. ეს მოლოდინი არ გამართლდა და არ გამართლდა, მათ შორის, ეჭვებითაც, რასაც იწვევს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, მარტივად რომ ვთქვათ, არასწორად მართული პროცესები, არასწორად შედგენილი ოქმები. პირდაპირ ვთვლი, რომ მოლოდინების ნაწილია დისკრედიტებული საარჩევნო პროცესი, რომელიც ვფიქრობ, საარჩევნო კომისიას შეეძლო, ცალსახად უკეთ ემართა. 

ჩემთვის ძალიან გულსატკენია, რასაც ახლა ვიტყვი იმიტომ, რომ ბოლო წლების განმავლობაში, ცესკო-ს ჰქონდა ნდობა. ფაქტი იყო, რომ ბოლო წლებში, მის მიერ გამოცხადებულ შედეგებს საზოგადოება შეეჩვია და ამას იღებდა, როგორც ნორმას, მაგრამ 2020 წლის არჩევნებმა და, ბიზნესიც ამ საზოგადოების ნაწილია, ცხადი ასახვა ჰპოვა მათზეც. 

რაც შეეხება კითხვის მეორე ნაწილს, მოლოდინების ფორმირება ნაწილობრივ იმ პროცესისგან ხდება, რაც უკვე ვთქვი, მაგრამ მეორე ნაწილია, როცა ბიზნესი უახლოეს მომავალში იყურება. კორონოვირუსიდან გამომდინარე, ბიზნესი შედარებით შორს მიმავალ გეგმებს ვერ აკეთებს, ამიტომ მარტივად იზღვევს თავს _ მას არ ჰქონდა ნდობა ბოლომდე, რომ ეკონომიკა სრულად არ ჩაიკეტებოდა და შესაბამისად, ამანაც ცუდი მოლოდინები შექმნა. დიახ, ეკონომიკა სრულად არ იკეტება, თუმცა წერტილოვანი შეზღუდვები, ცხადია, ეკონომიკაში გარკვეულ უარყოფით შედეგს მოგვცემს და ამიტომაა, რომ ლარი უფასურდება უფრო მეტად, ვიდრე წარმოგვედგინა. შესაბამისად, მოლოდინებიც იმგვარია, როგორიც ვითარებაა. 

მუდმივი განცხადებები, რომ კიდევ იქნება წერტილოვანი შეზღუდვები, თანაც კორონავირუსის ფონზე, ბუნებრივია, დამატებით გაურკვევლობას ქმნის. საჭიროა, კომუნიკაციის ხშირი და აქტიური ხარისხი, მით უმეტეს, როცა ფაქტობრივად, საგანგებო ვითარების შემოღებასთან ვართ ძალიან ახლოს... 

_ რაც, ასევე, უარყოფითი სიგნალი იქნება ეკონომიკისა და ზოგადად, ბიზნესისთვის. 

_ რა თქმა უნდა, ასეა. მიუხედავად იმისა, რომ ძალაშია პრემიერ-მინისტრის განცხადება, რომლის თანახმადაც, სრული ,,ლოქდაუნი’‘, რაც აპრილში გვქონდა, არ იქნება. 

_ ინტერვიუს დასაწყისში, ლარის კურსის გაუფასურების მიზეზად შემოსავლების სიმცირეც ახსენეთ, რაც სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით, ეროვნული ვალუტის სტაბილურობის ერთ-ერთი მდგენელია. ეს თემა რომ ამოვწუროთ, შემოსავლების სიმცირე გავშალოთ ანუ კონკრეტულად, რა ოდენობის თანხა დააკლდა სახელმწიფო ბიუჯეტს? 

_ დაახლოებით, მილიარდი დოლარი გვრჩებოდა მარტო ტურიზმიდან საქართველოში. იმ ფონზე, რომ სექტემბერში, შედარებით გამოსწორდა ძირითადი მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები, ეს მიმართულება არ გამოსწორებულა. შესაბამისად, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მუდმივად, დაახლოებით, მილიარდიდან მილიარდნახევარ დოლარამდე, მინუსში ვიმყოფებით, რაც ჩვენი შემოსავლების მთავარი არტერია იყო. ეს აწვება ყველა მიმართულებას, მათ შორის, ლარსაც, რომლის გამოკვება, პერიოდულად, ეროვნული ბანკის ხელთ არსებული რეზერვებით ხდება. 

რეზერვების კუთხით ბუფერები გვაქვს ისევე, როგორც სხვა ტიპის ბუფერებიც არსებობს მთავრობისა და ეროვნული ბანკის მიერ მოზიდული სესხების სახით და აქ რისკები ნაკლებია. თუმცა სარისკო ზონაში მაინც რჩება სახელმწიფო ვალის თემა, რომელიც აწუხებს ბიზნესს, განსაკუთრებით, როგორ მართავს სახელმწიფო ამ თემას, რადგან საკმაოდ საშიშ, 60%-იან ზღვართან ვართ. ამას ემატება ჩვენი ორი გამოწვევა, რომელიც ევრობონდების და ასევე, რკინიზგის მიერ გამოშვებული ბონდების დაფარვაა. ასე რომ, კორონავირუსისა და არჩევნების გარდა, წმინდა წყლის ეკონომიკურ-ფინანსური გამოწვევებიც არ გვაკლია. 

 

_ ამას ემატება გაურკვეველი პოლიტიკური სიტუაცია, რომელშიც არჩევნების შემდეგ აღმოვჩნდით... გიორგი, მოდით, პოლიტიკური მოვლენების განვითარების სავარაუდო სცენარები განვიხილოთ: ყველაზე მნიშვნელოვანი და რეალისტური ისაა, რომ მხარეები დასხდნენ და მოილაპარაკონ თუნდაც ახალ არჩევნებზე, თუმცა ცნობილია, რომ არჩევნებს დიდი ფული სჭირდება, უფრო ზუსტად, ფული თანაბრად საჭიროა ხელისუფლებისა და ოპოზიციისთვისაც. პირდაპირ გეტყვით, ხელისუფლებას ანუ ,,ქართულ ოცნებას’‘ ამ მხრივ თავი ქუდში აქვს, რადგან მმართველი პარტიის თავმჯდომარე, მილიარდერი ბიძინა ივანიშვილია, რომელიც სავარაუდოდ, ჯიბეზე გაიკრავს ხელს, მაგრამ ოპოზიციამ ხომ ბიზნესს უნდა მიმართოს? 

_ 2020 წლის არჩევნები გამორჩეული იმითაცაა, რომ ბიზნესისა და ბიზნესმენების დიდი ნაწილი ჩაერთო პოლიტიკაში, მინიმუმ, მცდელობა ჰქონდა და ამ მხრივ, 2020 წლის მონიშვნა ნამდვილად ღირს. რაც შეეხება ხარჯებს, დიახ, მართალი ბრძანდებით, დაახლოებით, 4.5 მილიარდი ლარი ჯდება არჩევნების ჩატარება 2020 წელს, კორონავირუსის, რეგულაციებისა და სხვადასხვა სიახლის ფონზე, ვიდრე 2018 წელს, როდესაც თუ არ ვცდები, 52 მილიონი ლარი დაიხარჯა და მივიღეთ ის საარჩევნო პროცესი, რაც მივიღეთ.

რაც შეეხება დამატებით ხარჯებს, იმ შემთხვევაში, თუ როგორც თქვით, ალტერნატიულ არჩევნებთან დაკავშირებით რამე გადაწყვეტილებას მიიღებენ, ცხადია, ეს ცალკე აღებული პოლიტიკური სუბიექტების პრობლემა იქნება. შესაბამისად, მათ მოუწევთ დამატებით შრომა, როგორც ნებისმიერ არჩევნებზე, მაგალითად, როგორც მომდევნო წლის არჩევნებზე. მართალი ხართ, დამატებითი თანხების მოსაზიდად, მათი წყარო ბიზნესია. აი, რამდენად ენთუზიაზმითაა აღსავსე ბიზნესი ამ მიმართულებით, ეს ცალკე თემაა, თუმცა ყველაზე მეტი, რაც არ მინდა მოხდეს, ისაა, რომ ბიზნესი არ დარჩეს იმედგაცრუებული 2020 წელს მიმდინარე პროცესებისგან, ბიზნესმა ამ პროცესის გამჭვირვალობა და სამართლიანობა უნდა დაინახოს, რომელიც მას არა დეპრესიულ, არამედ, მამოტივირებელ მდგომარეობაში ჩააგდებს და ნათელი მომავლის იმედს მისცემს, რაც დღეს, ჯერჯერობით არ ჩანს. 

ვფიქრობ, დაფინანსების წყარო აშკარად მოითხოვს ჩარევას საკანონმდებლო დონეზე, ვგულისხმობ ტენდერებს და ამის შედეგად, უკან ანუ პარტიულ ყულაბებში მოტრიალებულ თანხებს, რაც ათწლეულებია, გრძელდება საქართველოში და ეს მავნე პრაქტიკა არ დასრულდა, რაც ცალსახად, პოლიტიკური კორუფციის ნაირსახეობაა. 

_ მეორე სცენარი პერმანენტული აქციებია, თუმცა საბოლოოდ, ყველა ვხვდებით, რომ მოვლენების ასეთ განვითარებას, ვგულისხმობ კრიზისსა და ჩიხს, ეკონომიკა ვერ გაუძლებს. 

_ ჩვენ ისედაც გვაქვს პერმანენტული აქციები, თუმცა ამ პერმანენტულ აქციებს კორონა და პოლიტკრიზისიც ემატება. სამწუხაროდ, ამ კრიზისში იმის გამო შევედით, რომ პროცესები არასწორად წარიმართა, ვგულისხმობ ცესკო-ს მენეჯმენტს. აქ არის დასაბამი პოლიტიკური კრიზისისა, გიმეორებთ, გაიხსენეთ ცესკო წინა წლებში _ ოპოზიციისთვის მიუღებელი შედეგებითა და მაჩვენებლებით, მაგრამ მეტ-ნაკლებად, ნდობით. 

ამ მასშტაბის მიწერები და მათემატიკის სრულიად ახალი საფუძვლები არ მახსოვს, ალბათ, მუსხელიშვილი და სხვა დიდი მათემატიკოსები საფლავებში ტრიალებენ! ელემენტარულად, ოქმები არ ჯამდება, ბალანსი არ დგება და როცა ათასამდე ასეთი შემთხვევა გაქვს, ნიშნავს, რომ პრობლემა სისტემურია და ცხადია, მას მკურნალობა უნდა. აქედან გამომდინარე, პირდაპირ დავსვათ დიაგნოზი, თუ რატომ არის პერიოდულად ბიზნესის მოლოდინი პესიმისტური და მძიმე. 

არის თუ არა გამოსავალი? _ არა. გამოსავალია კომუნიკაციაში და ამაზე არჩევნების დასრულებიდან მესამე დღეს, BMG-ის ეთერში ვისაუბრეთ, როდესაც საქმიანი საზოგადეობის სურვილი გავაჟღერეთ, რომ ნებისმიერი შეუთანხმებლობა ურთიერთკომუნიკაციით გადაწყვეტილიყო, სადაც წამყვანი როლი ხელისუფლებას უნდა შეესრულებინა. როგორც ვხვდები, ვითარება იმგვარია, რომ შუამავლების გარეშე ეს არ მოხდება _ ერთმანეთს ვერ ველაპარაკებით, ამიტომ უცხოელი შუამავლების ჩართულობა დაგვჭირდება ამ ვითარების დეესკალაციისთვის. რა შედეგებამდე მიგვიყვანს, ახლა ამის პროგნოზირება რთულია. ალბათ, არსებულ ვითარებაში, იმის პროგნოზირება, თუ როდის იქნება კორონავირუსის ახალი ვაქცინა უფრო იოლია, ვიდრე განჭვრიტო, რით შეიძლება დასრულდეს ეს პროცესი, თუმცა ერთი რამ ვიცი _ საქმიან საუბარს ალტერნატივა არ აქვს და არაფერი იმგვარი არ მოხდებოდა, რაც 8 ნოემბერს მოხდა საქართველოში, ამას რომ წინმსწრებად ჰქონოდა კომუნიკაცია, ან დათქმული ვადები კომუნიკაციასთან დაკავშირებით. დანარჩენს გამოძიება იტყვის, იქ, ადგილზე, მომიტინგეებმა დაუშვეს შეცდომა თუ შსს-მ გამოიყენა არაპროპორციული ძალა. 

როდესაც კომუნიკაცია არ არის და ბიზნესი ხედავს, რომ დაპირისპირებული მხარეები ერთმანეთში არ საუბრობენ, ის ერთგვარ ჩიხს ხედავს, რომელიც ტოლობის ნიშანია პოლიტიკურ კრიზისთან და შესაბამისად, აქედან გამომდინარე იქმნება უკვე მოლოდინებიც. 

_ სავარაუდოდ, საერთაშორისო ორგანიზაციები და საქართველოში აკრედიტებული დიპლომატიური კორპუსი ჩაერთვება პროცესში, რათა მხარეები დასხდნენ მოლაპარაკების მაგიდასთან და ამის შესახებ მათი განცხადებებიც ვნახეთ, მაგრამ ბიზნესი რამდენადაა მზად პოლიტიკური აქტორების შესარიგებლად? 

_ არა, ბიზნესი არ იქნება მხარე! ამ შემთხვევაში, ბიზნესი არის მოქალაქე, ამომრჩეველი, ბიზნესი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც მხარდამჭერი ან ოპონენტი, მაგრამ ის, რომ ბიზნესი იყოს პოლიტიკური სუბიექტი _ არა! ბიზნესს შეიძლება ჰკითხო აზრი და ჩემი, თქვენი, ზოგადად, მედიის საშუალებით, გააჟღეროს კიდეც თავისი სურვილი, რაც ორჯერ ორი ოთხივითაა _ ბიზნესის მთავარი გზავნილი მუდმივი კომუნიკაცია და ცივილიზებული ურთიერთობებია! 

სამწუხაროდ, ცივილიზებული ურთიერთობების მისაღწევად, 21-ე საუკუნეში, კორონავირუსის ფონზე, შუამავლები გვჭირდება. სამწუხაროდ, ჩვენ ისევ არ ვიშლით ქვების სროლას და კორონავითარების დროს მხოლოდ სიტყვით ვამბობთ, რომ ერთმანეთის სიცოცხლეს უნდა გავუფრთხილდეთ, მაგრამ მეორე მხრივ, არაფერს ვაკეთებთ, რათა წყლის ჭავლამდე არ მივიდეს საქმე, რითაც დაშალეს საპროტესტო ტალღა! არადა, ვფიქრობ, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის სხვა მეთოდით რეაგირება შეიძლებოდა. 

კორონავითარებასთან დაკავშირებით, საკმაოდ სერიოზულად მოუწევს ხელისუფლებას ბევრ კითხვაზე პასუხის გაცემა, რადგან ყველას გვაინტერესებს _ საქმიან და არა არასაქმიან საზოგადოებას, რომ ის, რაც გარდაუვალი იყო, ვგულისხმობ შემოდგომაზე, კორონავირუსის შემობრუნებას, რატომ არ გაკეთდა?! სხვათა შორის, საერთაშორისო მედიაში, კორონასთან დაკავშირებით, საინტერესო ფრთიანი ფრაზა არსებობს: ,,კორონა დაბრუნდა შურის საძიებლად’‘. 

ბოლო 20 დღის სტატისტიკას რომ გადავხედოთ, 10 მილიონი ნამატია, 50-მილიონიან ჯამურ ინფიცირებულებში, იმდენად იზრდება დაავადებულთა რიცხვი! შესაბამისად, კითხვა მაქვს, გარდა ემოციური ადაპტირებისა, რა ეტყობა სტატისტიკას ან ვითარებას, რომ ჩვენ სისტემურად მოვემზადეთ ამისთვის, ვგულისხმობ პრევენციულ ღონისძიებებს, რაც უნდა გატარებულიყო ამ მხრივ?! 

ახლა პირბადის ტარება მნიშვნელოვანია, მაგრამ უფრო მნიშვნელოვანი ხომ არ იყო ამ პროცესის გაკონტროლება აგვისტოსა და სექტემბერში? უფრო მნიშვნელოვანი ხომ არ იყო, რომ ღიად დაჯარიმებულიყვნენ სხვადასხვა ლხინისა თუ შეკრებების ორგანიზატორები? ამის პრეცენდენტი და მაგალითი არ ყოფილა და მიზეზი არის ერთადერთი _ არჩევნები! მხოლოდ არჩევნების დასრულების შემდეგ დაიწყეს პირბადეების დათვლა და აღმოაჩინეს, რომ დედაქალაქის 1 450 მოქალაქე, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში პირბადის გარეშე დადის! ყველაფერი ეს ხდება მაშინ, როდესაც მხოლოდ 15 ოქტომბერს დაიწყეს გამკაცრება, ვგულისხმობ პოლიციის პატრულირებას, თანაც წერტილოვნად _ მეტროსადგურებსა და ბაზრების ტერიტორიებზე, პირბადეების გაკონტროლების მიზნით. 

15 აგვისტოს და 15 სექტემბერს არ იყო ეს გასაკეთებელი?! 

მაშინ არ გაკეთდა იმიტომ, რომ ყველა იყო მიშვებული, ყველა იყო ტკბობაში და შესაბამისად, მოხდა ის, რაც მოხდა. ამიტომ, კოვიდვითარების იმპორტირებაში პოლიტიკურ მიზეზებს ნუ ეძებენ, რადგან თავიდან ბოლომდე, ეს მთავრობის ადმინისტრაციის პასუხისმგებლობაა, რომელმაც უნდა მოუყვეს, აუხსნას, დადოს ყველანაირი კალკულაცია _ რატომ მოხდა, რომ არაჩვეულებრივი უპირატესობა გვქონდა მოპოვებული თვეების განმავლობაში კორონავირუსის მართვაზე, ოღონდ ამის ფასი იყო უმძიმესი, რადგან ფაქტობრივად, ორი თვის განმავლობაში, სრულად გავაჩერეთ ეკონომიკა, რაც ძალიან ბევრჯერ აისახება ჩვენზე, მაგრამ ვერაფერში გამოვიყენეთ! ვერცერთი ფერი ვერ გამოვიყენეთ, რომელიც საქართველოს სტატუს-ფერად ჰქონდა, როცა კოვიდვითარებაში წარმატებულებები ვიყავით. 

რა გამოვიყენეთ წარმატებულად? სად არის ინფრასტრუქტურა და რატომ არ არის სპეციალური საშუალებები დამატებული? მე არ ვარ ექიმი, არც ეპიდემიოლოგი და არც ინფექციონისტი, ამიტომ დაავადებასთან დაკავშირებით, მსჯელობაში არ შევალ, მაგრამ ვიცი ერთი რამ _ შეიძლებოდა უკეთ მომზადება და ამის რესურსები იყო! თუ ეს რესურსები არ იყო, მაშინ რა არის ის წარმატებული მოლაპარაკებები დამატებითი თანხების მოზიდვაზე და საუბარია 2.5-დან 3 მილიარდ დოლარამდე, რომელიც მოზიდულია მიმდინარე და მომავალი წლის ფინანსური ბუფერებისთვის. 

_ გეთანხმებით. ბოლოს, ინტერვიუ რომ შევაჯამოთ, არჩევნებისა და კორონავირუსის გარეშეც არ გვქონდა სახარბიელო ეკონომიკური მდგომარეობაო, წეღან მითხარით და სწორედ ამის გათვალისწინებით, რა სცენარითაც არ უნდა განვითარდეს მოვლენები, რა გადაწყვეტილებაც არ უნდა მიიღონ პოლიტიკოსებმა და როგორც არ უნდა მოინდომოს ბიზნესმა, შეინარჩუნოს ოპტიმიზმი, საბოლოოდ, ალბათ, ყველაფერი ჩვენზე, რიგით მომხმარებლებზე აისახება, თანაც გაცილებით მძიმედ _ პროდუქტების გაძვირების სახით, რაც გარდაუვალი პროცესი იქნება. 

_ ალბათ კი არა, ყველა ვარიანტში ასე იქნება, მაია! უბრალოდ, რაღაცებს თავის სახელს არ ვარქმევთ, ეტყობა, ჩვენ კიდევ კარგად ვერ გაგვირკვევია, რა ვითარებაში გვიწევს გადარჩენა და ფუნქციონირება იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ კორონაკრიზისს, რასაც ახლა პოლიტიკური კრიზისიც დაემატა, მანამდე სხვა, პატარ-პატარა პრობლემები იყო, საკმაოდ რთულ გეოპოლიტიკურ ვითარებაში ვართ! საქართველოდან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში, ფაქტობრივად, ომი იყო, ვგულისხმობ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტს. თუკი რამე შეიძლება, რომ დედამიწაზე წარმოიდგინო, ყველაფერი ამ პატარა ეპიცენტრში, ჩვენ გარშემოა თავმოყრილი. 

აქედან გამომდინარე, არის პროცესები, რაც გადაზღვეული იქნება სახელმწიფო რესურსებით, მაგრამ არის ის, რასაც ვერაფერი, თვით მამაზეციერიც კი ვერ გადააზღვევს. ვგულისხმობ შემდეგს _ ჩვენ ადრეც გვისაუბრია და ახლაც გავიმეორებ, ამ მძიმე პროცესიდან, სამწუხაროდ, წაგებულებიც იქნებიან და წაგებულებში ბევრ გაკოტრებულს ვგულისხმობ. ეს იმიტომ, რომ არის რაღაცები, რასაც ფიზიკურად ვეღარ ეშველება. ტურიზმი აუცილებლად მობრუნდება, მაგრამ ძალიან სწრაფი შემობრუნება ვერ იქნება. უბრალოდ, მთავარ კითხვაზე პასუხი, რაც 2020 წლის 1 იანვრიდან არსებობს, როდის დამთავრდება კორონა ანუ როდის შეიქმნება მისი გამანეიტრალებელი, ეფექტური მედიკამენტი, არავის აქვს. შესაბამისად, ბიზნესმა უხილავი მტრისგან მიიღო კიდევ ერთი სიურპრიზი მთელი წლის განმავლობაში, როდესაც განუჭვრეტადია ყველა ის პროცესი, რაც ბიზნესს საზოგადოების სხვა ფენებისგან გამოარჩევდა. ბიზნესი გეგმავდა, ნაწილი ერთ წელს, ნაწილი _ ორს, ხუთს, შვიდს, ათს _ ვისაც როგორ შეეძლო, იმდენს, მაგრამ დღეს ეს დაკარგულია. 

როდესაც ეს ძირითადი ჯაჭვი დაიკარგა და მოთხოვნა-მიწოდება აირია, როცა სახელმწიფოები ე.წ. ჩაკეტილი მოდელის ეკონომიკაზე გადავიდნენ, ცხადია, ზოგჯერ გარკვეული პრობლემები იქნება, მაგრამ სახელმწიფო იმისთვისაა, რომ ძირითადი პრობლემური თემები გადააზღვიოს. ამ კითხვაზე მოკლე პასუხი კი ასეთია _ ცხადია, ეს პროცესები, რაც ქვეყანაში და მის ირგვლივ ხდება, იმდენად სერიოზულ ცვლილებებს გამოიწვევს, რომ აუცილებლად აისახება ჩვენ ყოველდღიურობაზე, უბრალოდ, მთავარია, ამ ყველაფრიდან მაქსიმალურად ნაკლები დანაკარგით გამოვიდეთ.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 11 Nov 2020 12:56:50 +0400
ფქვილი გაძვირდა, პურიც გაძვირდება? http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6991-ფქვილი-გაძვირდა,-პურიც-გაძვირდება.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6991-ფქვილი-გაძვირდა,-პურიც-გაძვირდება.html

გვაქვს თუ არა ხორბლის საკმარისი მარაგი

საერთაშორისო ბირჟებზე რუსული ხორბალი გაძვირდა _ 1 ტომარა ხორბლის ფასი 240 აშშ დოლარია, მანამდე კი 180 დოლარი იყო. იქიდან გამომდინარე, რომ რუსეთი ხორბლის ძირითადი იმპორტიორია საქართველოში, ლოგიკურად ჩნდება კითხვა _ გაძვირდება თუ არა პური? ამ კითხვას ის ფაქტიც ამყარებს, რომ ქვეყანაში მოქმედმა წისქვილკომბინატებმა 1 ტომარა ფქვილის ფასი რამდენიმე ლარით უკვე გაზარდეს. 

,,ვერსიამ’‘ უკვე შემოგთავაზათ ინტერვიუ ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორთან, ანალიტიკოს ნიკა შენგელიასთან, რომელმაც აღნიშნა, რომ საქართველოში სურსათის დეფიციტი არ გველის, თუმცა პროდუქტები აუცილებლად გაძვირდება. ნიკა შენგელიას ამ პოზიციას ბოლო დღეებში საერთაშორისო ბირჟებზე ხორბლისა და სხვა მარცვლეული კულტურების გაძვირების ტენდენციაც ამყარებდა. მისი თქმით, მარცვლეული კულტურების ინდექსები ხუთწლიანი მაქსიმუმისკენ დაიძრა და შესაბამისად, ყველაფერი გაძვირდა _ სოიო, სიმინდი და ხორბალი. 

,,მომდევნო ოთხი-ექვსი თვის განმავლობაში, მარცვლეული კულტურებისა და სიმინდის გაძვირებას ბენზინის გაძვირება მოჰყვება იმის მიუხედავად, რა გადაწყვეტილებას მიიღებენ ოპეკის ქვეყნები ნოემბერში. შესაბამისად, 4-6 თვის შემდეგ, მაღალი ალბათობით, ოქრო და ნავთობიც გაძვირდება, რაც დოლარის კურსს შეასუსტებს. ფაქტობრივად, 2021 წლის მარტსა და აპრილში, პურ-პროდუქტების, ხორცისა და შესაბამისად, რძის პროდუქტების გაძვირებასაც ველი. ეს პროცესი კი მომდევნო წლის თებერვლის ბოლოდან დაიწყება’‘, _ განუცხადა ,,ვერსიას’‘ ნიკა შენგელიამ. 

,,ვერსია’‘ დაინტერესდა, გაძვირდება თუ არა პური საქართველოში? სიტუაციაში გარკვევის მიზნით, საქართველოს პურის მრეწველთა კავშირის თავმჯდომარეს, მალხაზ დოლიძეს დავუკავშირდით.

 

_ ბატონო მალხაზ, იმის გამო, რომ საერთაშორისო ბირჟებზე ხორბალი გაძვირდა, პურის ფასიც მოიმატებს? 

_ ბოლო ორი-სამი თვის განმავლობაში, მსოფლიო ბაზარზე ხორბლის ფასი გაიზარდა. მსოფლიოს მასშტაბით სულ რვა ქვეყანაა ხორბლის ექსპორტიორი. ჩვენს სივრცეში _ რუსეთი, ყაზახეთი და უკრაინა, ევროპაში _ საფრანგეთი, რომელსაც კარგი ინფრასტრუქტურა აქვს და ამერიკის კონტიტენტზე _ აშშ, კანადა და არგენტინა. მსოფლიოში ორი ბირჟაა, ერთი საფრანგეთშია _ პარიზის ბირჟა და მეორე _ აშშ-ში, ნიუ იორკის. 

სწორედ ამ ბირჟებზე 1 ტონა ხორბლის ფასი 240 აშშ დოლარზე დაფიქსირდა, ადრე კი 180 აშშ დოლარი იყო. 240 აშშ დოლარად შეიძინა ხორბალი ეგვიპტემ რუსეთისგან. ამის შემდეგ, საფრანგეთმა ცოტა უფრო დაბალ ფასად გაყიდა და ვფიქრობდით, რომ ხორბლის ფასი დაბლა წამოვიდოდა, მაგრამ სამწუხაროდ, რუსეთმა ამის შემდეგი ლოტი ისევ 5 დოლარით ძვირად გაყიდა. 

ზოგადად, საქართველომ ხორბალი ბოლოს 208-212 აშშ დოლარად შეიძინა. ყველაფრის მიუხედავად, ვფიქრობთ, რომ ეს პროდუქტი უნდა გაიაფდეს, რადგან რუსეთში ხორბლის დიდი მოსავალი მოვიდა. 

ყველაფრის მიუხედავად, მინდა დაგამშვიდოთ, რომ ამჟამად, ქვეაყანში, ხორბლის დაახლოებით, ორი თვის მარაგი გვაქვს. 

_ ამიტომ, ამ ხნის მანძილზე, პური არ გაძვირდება? 

_ დიახ, რადგან ვფიქრობთ, რომ ამ ორი თვის განმავლობაში ფასი არ უნდა შეიცვალოს. 

სხვათა შორის, წისქვილებმა რამდენიმე ლარით მაინც გააძვირეს ფქვილი, მაგრამ პურის ფასი არსად შეცვლილა. 

_ მსოფლიო ბირჟებზე ხორბალი გაძვირდა და საქართველოში მოქმედმა წისქვილებმა ფქვილიც გააძვირეს. პურის ქარხნები ფქვილს ხომ წისქვილში იძენენ, აქვთ კი ქარხნებს იმის საშუალება, რომ პური არ გააძვირონ? 

_ ხომ გითხარით, ჯერჯერობით პური არ გაგვიძვირებია. საქართველოში პურის 2 500 მწარმოებელია, აქ შედიან, როგორც მსხვილი, ასევე საშუალო და წვრილი საწარმოები. ვერ გეტყვით, როგორ მოიქცევიან პურის თონეები და პატარა საცხობები, რომლებიც ფქვილს ბაზარში, სულ სხვა ფასად ყიდულობენ, მაგრამ მსხვილ მწარმოებლებში ჯერჯერობით ფასი არ შეცვლილა. 

_ იმის გამო, რომ რუსეთში ხორბლის კარგი მოსავალი იყო, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ საერთაშორისო ბაზრებზე ეს პროდუქტი გაიაფდება? 

_ ყოველ შემთხვევაში, იმედი ვიქონიოთ, რომ ხორბლის ფასი დაიწევს. 

მინდა, ერთი, ძალიან მნიშვნელოვანი რამ იცოდეთ _ საქართველოში, დაახლოებით, 500-მდე ტრაილერია, რომელიც რუსეთში დადის და ხორბალი სტავროპოლიდან და კრასნოდარის მხარიდან მოაქვს. ამას იმიტომ გეუბნებით, რომ სტავროპოლსა და კრანსნოდარის მხარეში ხორბლის კერძო მეურნეობებია, სადაც სულ სხვა ფასებია. ადგილზე ლოგისტიკა მთლად აწყობილი არ არის, შესაბამისად, ხორბალი ვერსად გააქვთ, ინფრასტრუქტურაც გაუმართავია და ამიტომ, მათთვის მთავარია, რაც შეიძლება სწრაფად გაიყიდოს ხორბალი. 

აქედან გამომდინარე, ვფიქრობ, საქართველოს მთავრობამ ხელი უნდა შეუწყოს ამ ტრაილერების მფლობელებს ანუ ხორბლის კერძო შემომტანებს, რათა პროდუქტი დაუბრკოლებლად შემოიტანონ. 

სულ ამას ვამბობ, შეუწყვეთ ამ ხალხს ხელი, რომელიც, მართლაც, სიკეთეს აკეთებს. გარდა ამისა, როცა ბეღელი სავსე გაქვს, წყნარად და მშვიდად სწორედ მაშინ ხარ. 

 

_ რუსეთის გარდა, ყაზახეთიდანაც ხომ შემოგვაქვს ხორბალი? 

_ დიახ და შარშანაც უნდა შემოსულიყო, მაგრამ ვერ შემოიტანეს, რადგან ყაზახეთში ხორბლის ცუდი მოსავალი იყო. 

სხვათა შორის, წლის დასაწყისში, აშშ-დან შემოვიდა ხორბალი საქართველოში, ეს იყო აშშ-ის მთავრობის დახმარება და მართლაც, კეთილი ჟესტი, რადგან ზუსტად მაშინ დაგვეხმარნენ ამერიკელები, როდესაც რუსეთმა ხორბლის საექსპორტო ფასი გაზარდა, თუმცა ისიც მინდა გითხრათ, რომ როდესაც საქართველოს აშშ დაეხმარა ხორბლით, რუსეთმა მაშინვე ფასი დაწია. 

რამდენიმე დღის წინ, ერთ-ერთ სატელევიზიო სიუჟეტში თქვეს, საქართველოს მთელი ბაზარი რუსეთს დაუქვემდებარესო. პოლიტიკას თავი დავანებოთ, ხორბალი ისეთი მნიშვნელოვანი პროდუქტია, რომ თუ ქვეყანა საკმარის რაოდენობას ვერ აწარმოებს, აუცილებლად უნდა შემოიტანოს. რუსეთი საქართველოს მეზობლად მდებარეობს და თუკი ხორბალს ყიდის, ჩვენც გამოვიტანოთ, რა პრობლემაა?! 

მინდა, ძალიან საინტერესო ამბავი გიამბოთ: რუსეთში მოღვაწეობდა ცნობილი სელექციონერი, აკადემიკოსი ვავილოვი. მისი სახელობის ხორბლის ინსტიტუტიც არსებობს, რომელიც საკმაოდ მჭიდროდ თანამშრომლობდა ქართველ სელექციონერებთან. ვავილოვი ძალიან დიდ ყურადღებას აქცევდა ხორბლის მდგრად ჯიშებს, მდგრადი ჯიშები კი ქართულია, რომელიც უძლებს წვიმას, ქარს, თოვლს. მოკლედ, ვავილოვმა ხორბლის ქართული ჯიშები შეაჯვარა რუსეთში არსებულს და ახალ ჯიშს ,,კავკასიური’‘ უწოდა. დღეს, რუსეთში ხორბლის ყველაზე დიდი მოსავალი, სწორედ ,,კავკასიურს’‘ აქვს. შესაბამისად, რუსულ ხორბალში ქართული ფესვებიცაა, ამას იმ დილეტანტების გასაგონად ვამბობ, რომლებიც საკითხში კარგად ვერ ერკვევიან, მაგრამ ამ თემაზე მაინც საუბრობენ ხოლმე.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 28 Oct 2020 12:42:04 +0400
რატომ დაიბარეს „პატრიოტთა ალიანსის“ შემომწირველები სახელმწიფო აუდიტში http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6990-რატომ-დაიბარეს-„პატრიოტთა-ალიანსის“-შემომწირველები-სახელმწიფო-აუდიტში.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6990-რატომ-დაიბარეს-„პატრიოტთა-ალიანსის“-შემომწირველები-სახელმწიფო-აუდიტში.html

პოლიტიკური ფინანსების სკანდალური მონიტორინგის უცნობი დეტალები

31 ოქტომბრის არჩევნებამდე ზუსტად ორი დღე დარჩა, რაც იმას ნიშნავს, რომ სულ მალე, წინასაარჩევნო აგიტაცია ოფიციალურად შეწყდება. საკუთარი ამომრჩევლების დასარწმუნებლად, პოლიტიკურ სუბიექტებს ცოტა დრო რჩებათ და ცხადია, დუღილის ტემპერატურამაც პიკს მიაღწია. პარალელურად, ირკვევა, რომ სახელმწიფო აუდიტორები პატრიოტთა ალიანსის შემოწირულობების კანონიერებაში დაეჭვდნენ. ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის დეპარტამენტმა, 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნების ფინანსური მონიტორინგის შუალედური ანგარიში გამოაქვეყნა. შესაბამისად, გაირკვა, რომ 1 სექტემბრიდან 12 ოქტომბრამდე, პოლიტიკურმა პარტიებმა, ჯამში 23 846 652 ლარის შემოწირულობა მიიღეს.

ფინანსური მონიტორინგის ანგარიში 

31 ოქტომბრის არჩევნებში 62 სუბიექტი, მათ შორის, 49 პოლიტიკური პარტია, 2 საარჩევნო ბლოკი და 11 დამოუკიდებელი კანდიდატი მონაწილეობს. საარჩევნო სუბიექტებს შემოსავლების ორი ძირითადი წყარო აქვთ: შემოწირულებები და საბიუჯეტო დაფინანსება. საარჩევნო პერიოდის დეკლარაციების მიხედვით, 1 სექტემბრიდან 12 ოქტომბრის ჩათვლით, პოლიტიკურმა სუბიექტებმა შემოსავლის ორივე ძირითადი წყაროს სახით, მთლიანობაში, 23 846 652 ლარი მიიღეს. პარტიების მიხედვით თუ ჩავშლით, შემდეგ სურათს ვიღებთ: 

,,ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო’‘ _ 10 355 212 ლარი; ლელო საქართველოსთვის _ 2 599 290 ლარი; ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა _ 2 432 831 ლარი; გიორგი ვაშაძე – სტრატეგია აღმაშენებელი _ 2 042 318 ლარი; საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი _ 2 034 847 ლარი; ევროპული საქართველო _ 1 773 699 ლარი; თავისუფალი საქართველო _ 403 659 ლარი; სოციალური სამართლიანობისთვის _ 274 149 ლარი; საქართველოს ლეიბორისტული პარტია _ 224 041 ლარი; ერთიანი საქართველო დემოკრატიული მოძრაობა _ 175 956 ლარი; ალეკო ელისაშვილი – მოქალაქეები _ 162 565 ლარი; თავისუფალი დემოკრატები _ 137 606 ლარი; ეროვნულ-დემოკრატიული მოძრაობა _ 107 400 ლარი; სოციალ-დემოკრატები საქართველოს განვითარებისთვის _ 92 384 ლარი; სხვა დანარჩენი _ 1 030 696 ლარი. 

საარჩევნო პერიოდის დეკლარაციების მიხედვით, პოლიტიკურმა პარტიებმა და დამოუკიდებელმა კანდიდატებმა, 1 სექტემბრიდან 12 ოქტომბრამდე, 22 973 913 ლარი დახარჯეს, რაც ძირითადად, რეკლამასა და შრომის ანაზღაურებაზე განაწილდა. 

საარჩევნო პერიოდში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში შესული განცხადებების, სამსახურის მიერ განხორციელებული მედიამონიტორინგისა და საარჩევნო სუბიექტების მიერ წარდგენილი ინფორმაციის შესწავლის შედეგად, შვიდ საქმეზე ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო. ანგარიშის მიხედვით ირკვევა, რომ ამ საქმეებიდან წარმოება სამზე უკვე დასრულდა, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმებიც შედგა და სასამართლომაც შესაბამისი გადაწყვეტილებები მიიღო; სამართალდარღვევის ორ ფაქტზე შედგენილია ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები და გაგზავნილია თბილისის საქალაქო სასამართლოში; ორ საქმეზე მიმდინარეობს დამატებითი ინფორმაციის მოძიება და შესაბამისი სამართლებრივი და პროცედურული მოქმედებების გატარება. 

ვნახოთ, რა საქმეები გადააგზავნეს სახელმწიფო აუდიტორებმა თბილისის საქალაქო სასამართლოში: 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა, 2020 წლის აგვისტოში, ტელეკომპანია „ობექტივისა“ და „გირჩი ტვ“-ის ეთერებში, შესაბამისად, საქართველოს პატრიოტთა ალიანსისა და „ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩის“ სასარგებლოდ გასული პოლიტიკური შინაარსის ვიდეორგოლების მარეგულირებელ ნორმებთან შესაბამისობა შეისწავლეს. დადგინდა, რომ 2020 წლის 17 აგვისტოდან 31 აგვისტოს ჩათვლით, ტელეკომპანია „ობიექტივის’‘ ეთერში, საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის სასარგებლო პოლიტიკური შინაარსის ვიდეორგოლების ხანგრძლივობა, ჯამში, 51 წუთი და 46 წამი, „გირჩი ტვ“-ის ეთერში კი, „ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩის“ პოლიტიკური რეკლამის ხანგრძლივობა, ჯამში, 82 წუთი და 48 წამი იყო. 

კომუნიკაციების კომისიის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ტარიფების მიხედვით, „ობიექტივის“ ეთერში გაშვებული ვიდეორგოლების ღირებულება – 3 106 ლარი, „გირჩი ტვ“-ის ეთერში გაშვებული ვიდეორგოლების ღირებულება კი 828 ლარი იყო. აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ ეს ვიდეორგოლები სატელევიზიო ეთერში უსასყიდლოდ იყო გაშვებული, რის გამოც შეაფასეს, როგორც შემოწირულება არაფულადი ფორმით. 

,,აღნიშნული შემოწირულებები პოლიტიკური პარტიების მიერ დეკლარირებული არ ყოფილა. ამასთან, მედია-კავშირი ,,ობიექტივი’‘, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი ანუ ააიპ-ია და ამიტომ, მის მიერ, საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის სასარგებლოდ განხორციელებული შემოწირულება, აკრძალულ შემოწირულებად ითვლება. შედეგად, საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის შემთხვევაში, ადგილი აქვს აკრძალული შემოწირულობის მიღებასა და შესაბამისი ინფორმაციის წარმოუდგენლობას, ხოლო „ახალი პოლიტიკური ცენტრი – გირჩი“-ს შემთხვევაში _ შემოწირულების მიღებასა და შესაბამისი ინფორმაციის წარმოუდგენლობას. ორივე შემთხვევაში, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი შეადგინა, რომელიც თბილისის საქალაქო სასამართლოში, კანონმდებლობით განსაზღვრული ორმაგი ოდენობით ჯარიმის დაკისრების მიზნითა გადააგზავნა’‘, _ ვკითხულობთ ფინანსური მონიტორინგის ანგარიშში. 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის დეპარტამენტი, ამჟამად ორ საქმეს სწავლობს. ერთი ისევ პატრიოტთა ალიანსს, მეორე კი ააიპ ,,დავასრულოთ’‘-ს ეხება. 

საქართველოს გენერალური პროკურატურიდან შემოსული მასალების, ასევე, მედიასაშუალებებით გავრცელებული ინფორმაციის საფუძველზე, რომელიც საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის დაფინანსებაში, შესაძლო კანონდარღვევის ფაქტს ეხებოდა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა, თავისი მანდატისა და კომპეტენციის ფარგლებში, საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის სასარგებლოდ განხორციელებული შემოწირულებების კანონიერების შესწავლა დაიწყო. 

,,ამასთან დაკავშირებით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა, სასამართლოს ბრძანების საფუძველზე, შემოსავლების სამსახურიდან გამოითხოვა ინფორმაცია საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის შემომწირველი პირების შემოსავლების შესახებ. ასევე, გამოთხოვილია ინფორმაცია საქართველოში რეგისტრირებული კომერციული ბანკებიდან შემომწირველი პირების შემოსავლებისა და ფინანსური მდგომარეობის შესახებ. შემოსავლების დასაბუთების მიზნით, გასაუბრებაზე დამატებითი განმარტებებისთვის, 12 პირი იქნა მოწვეული, თუმცა შეტყობინების ჩაუბარებლობის გამო, მხოლოდ ორი შემომწირველი გამოცხადდა. ამასთან, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აგრძელებს კანონმდებლობით განსაზღვრული პროცედურების ჩატარებას საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის დანარჩენი შემომწირველების ფინანსების შესწავლის მიზნით’‘. 

* * * 

გარდა ამისა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა დაიწყო შესწავლა ააიპ „დავასრულოთ“, Facebook-ის საკუთარ გვერდებზე გაშვებული პოლიტიკური რეკლამის შემცველი ფასიანი ვიდეორგოლების განთავსებისა და ამით შესაძლო აკრძალული შემოწირულების განხორციელების ფაქტზე. ამასთან დაკავშირებით, სასამართლოს თანხმობის საფუძველზე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გამოითხოვა ინფორმაცია შემოსავლების სამსახურიდან და საბანკო დაწესებულებებიდან აღნიშნული იურიდიული პირის, მისი დირექტორისა და გამგეობის წევრების, როგორც შემოსავლების, ასევე, საბანკო ოპერაციების შესახებ.

 

რუსული კვალი თუ მიზანმიმართული შეტევა 

მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა პატრიოტთა ალიანსის შემომწირველი პირების შემოსავლების შესწავლა დაიწყო, მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ირმა ინაშვილის პარტიამ რუსეთიდან 8 მილიონი აშშ დოლარის შემოწირულობა მიიღო. მეტიც, პატრიოტთა ალიანსის დაფინანსების გამოძიების მოთხოვნით, პროკურატურას ევროპულმა საქართველომ მიმართა, მაგრამ უწყებამ გამოძიება არ დაიწყო და საქმის მასალები სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს გადასცა შესასწავლად. 

მედიაში გავრცელებული ინფორმაციითვე, რუსი ოპოზიციონერისა და ბიზნესმენის, მიხეილ ხადარკოვსკის ორგანიზაცია ,,დოსიემ’‘, მიმდინარე წლის აგვისტოში სკანდალური გამოძიება გამოაქვეყნა, რაც პატრიოტთა ალიანსის დაფინანსებასა და რუსულ კავშირებს ეხება. გამოძიებიდან ირკვევა, რომ ირმა ინაშვილის პარტიას, საარჩევნო კამპანიის დაგეგმვაში კრემლთან დაახლოებული პირები ეხმარებიან, რომლებსაც თავის მხრივ, რუსული სპეცსამსახურების მაღალი თანამდებობის პირები აკონტროლებენ. 

გამოძიების მეორე ნაწილში, რომელიც 31 აგვისტოს გამოქვეყნდა, საუბარია პატრიოტთა ალიანსის ლიდერების აფხაზეთში ვიზიტზე, საარჩევნო კლიპებსა და არჩევნებამდე დაგეგმილ აქტივობებზე. სწორედ ხადარკოვსკის ორგანიზაცია ,,დოსიეს’‘ გამოძიების მიხედვით, ირმა ინაშვილის პარტიამ რუსეთიდან, ჯამში, 8 მილიონი აშშ დოლარის შემოწირულობა მიიღო. 

,,პატრიოტების’‘ შემოწირულობის რუსული კვალისა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ დაწყებული მოკვლევის შესახებ, ,,ვერსია’‘ ,,პატრიოტთა ალიანსის’‘ ერთ-ერთ ლიდერს, გოჩა თევდორაძეს დაუკავშირდა, რომელიც მედიაში გავრცელებულ ინფორმაციას სისულელედ და ,,პატრიოტების’‘ მიზანმიმართულ დისკრედიტაციად მიიჩნევს. 

_ ბატონო გოჩა, კონკრეტულად რომელი შემოწირულობა მიიჩნია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა საეჭვოდ, რის გამოც თქვენი შემომწირველები გამოკითხვაზე დაიბარა? 

_ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში მხოლოდ პატრიოტთა ალიანსის შემომწირველები არ არიან დაბარებულები. ჩვეულებრივ, ყოველთვის გვხვდება ამ უწყებაში გარკვეულ პირთა წრის გამოკითხვა შემოწირულობასთან დაკავშირებით. 

რაც შეეხება ჩვენს შემომწირველებს, თითოეული მათგანი საქართველოს მოქალაქეა, შესაბამისად, თითოეულს კანონიერი უფლება ჰქონდა, შემოწირულობა განეხორციელებინა. მეტიც, ყველა ჩვენს შემომწირველს ზუსტად იმ მოცულობის თანხა აქვს ჩარიცხული, რასაც კანონი ითვალისწინებს. ამიტომ პრობლემა არც მათი გამოკითხვაა და არც _ ის, რომ გამოკითხვის დასრულების შემდეგ, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შესაბამის განცხადებას გააკეთებს. 

ყველა შემოწირულობა კანონიერების ჩარჩოშია, თუმცა გიმეორებთ, ყოველი არჩევნების წინ, ამგვარი გამოკითხვა ჩვეულებრივი პროცესია, რადგან როდესაც არსებობს შემომწირველი, ცხადია, მასთან გარკვეული კითხვებიც ჩნდება. გამოკითხვის შემდეგ, აუდიტის სამსახურის წარმომადგენლების მიერ, ყველაფერს ნათელი მოეფინება, მაგრამ ვინაიდან მათ გარკვეული კითხვები უჩნდებათ, ამ კითხვებზე პასუხებს მიიღებენ. 

ჩვენ, როგორც პოლიტიკურმა ძალამ, თითოეულ შემომწირველთან დაკავშირებით, კანონით გათვალისწინებულ ვადაში გადავეცით აუდიტის სამსახურს შესაბამისი ინფორმაცია, რომ ამა თუ იმ პირის მიერ განხორციელდა შემოწირულობა, ასევე, გადავეცით მათი საიდენტიფიკაციო მონაცემები და შემოწირული თანხის ოდენობა. აქედან გამომდინარე, პრობლემას ვერ ვხედავ, მაგრამ თუ პატრიოტთა ალიანსის რამდენიმე შემომწირველი გამოსაკითხია, ანალოგიურად არიან გამოსაკითხები, იგივე ,,ქართული ოცნებისა’‘ და სხვა პარტიების შემომწირველებიც. 

ზოგადად, ვფიქრობ, რომ პატრიოტთა ალიანსზე აქცენტს ნაციონალური მოძრაობა, ევროპული საქართველო და სხვა პარტიები აკეთებენ. 

_ რუსი ოპოზიციონერისა და ბიზნესმენის, მიხეილ ხადარკოვსკის ორგანიზაცია ,,დოსიეს’‘ გამოძიების მიხედვით, პატრიოტთა ალიანსის დაფინანსებას კრემლთან დაახლოებული და რუსეთის სპეცსამსახურების მაღალი თანამდებობის პირები აკონტროლებენ, ასეა? 

_ ჩვენ არაერთხელ გვითქვამს, რომ ეს არ არის მხოლოდ ხადარკოვსკის ორგანიზაციის გავრცელებული დეზინფორმაცია, აქ კრამერები და სხვა ორგანიზაციებიც არიან ჩართულნი. 

თავდაპირველად, ეს ინფორმაცია ევროპულ საქართველოსთან დაახლოებულმა პირებმა გააჟღერეს. ისინი საუბრობენ, რომ ,,პატრიოტებმა’‘ რუსეთიდან 8 მილიონი აშშ დოლარის შემოწირულობა მიიღეს, მაგრამ სინამდვილეში, ჩვენი პარტიის დაფინანსება მხოლოდ 1 500 000 ლარის ფარგლებშია! ეს ინფორმაცია აგვისტოში გავრცელდა და ამიტომ, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს და სხვა უწყებებსაც ძალიან დიდი დრო ჰქონდათ, რათა საფუძვლიანი მოკვლევა ჩაეტარებინათ. 

გარდა ამისა, პატრიოტთა ალიანსს საკმაოდ მაღალი რეიტინგი აქვს, ამიტომ არც ,,ქართული ოცნება’‘ და არც რომელიმე სხვა პარტია არ დააკლებდა მცდელობას, რომ თუ ამის დამადასტურებელი ოფიციალური დოკუმენტი არსებობს, გამოექვეყნებინა. ასეთი დოკუმენტი არ გამოქვეყნებულა, შესაბამისად, ეს ინფორმაცია ჩვეულებრივი ფეიკ-ნიუსია. 

რაც მთავარია, ჩვენ ერთ რამეს უნდა მივაქციოთ ყურადღება: როდესაც ,,დოსიემ’‘ ეს ინფორმაცია გამოაქვეყნა, იქ არავითარ დოკუმენტზე საუბარი არ ყოფილა. ეს იყო ერთგვარი ცხრილი ფარატინა ქაღალდზე, რომლიდანაც ვერ გაიგებდით, რომელი პარტიის დაფინანსებაზე იყო საუბარი. გამორიცხული არ არის, რომ ნაციონალური მოძრაობის, ან თუნდაც ევროპული საქართველოს დაფინანსება ყოფილიყო. ჩვეულებრივ, დოკუმენტს ბეჭედი უნდა ჰქონდეს, ან ხელმოწერილი იყოს, ან რეგისტრაციაში გატარების თარიღი უნდა ახლდეს. 

გიმეორებთ, ეს ტალღა ჩვენს წინააღმდეგ აგორებულია ევროპულ საქართველოსა და ნაცმოძრაობასთან დაკავშირებული პირების ანუ კრამერების მიერ! 

სხვათა შორის, აშშ-ში, ტრამპის წინააღმდეგ, სწორედ კრამერებისა და მათი ფრთის მიერ დიდი ბრძოლა მიდის და ტრამპს უწევს იმის მტკიცება, რომ რუსეთთან დაკავშირებული არ არის. ანალოგიურად, მინი-რეჟიმში, ჩვენ აქ გვიწევს იმის მტკიცება, რომ რუსეთთან დაკავშირებული არ ვართ. 

ჩვენ ვართ ის პოლიტიკური ძალა, რომელიც არც პრორუსულია და არც _ არავითარი სხვა პრო, ჩვენ ეროვნული, პოლიტიკური ძალა ვართ და ვამბობთ, რომ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა გვინდა! ეს უნდა იყოს ჩვენი ქვეყნის უმთავრესი მიზანი! ვისაც უნდა ვკითხოთ, ბავშვი იქნება თუ ზრდასრული პოლიტიკოსი, ყველა გვეტყვის, რომ ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა თუ გვინდა, ეს შეიძლება მოვახერხოთ მხოლოდ მშვიდობიანი გზით, რაც ითვალისწინებს დიალოგს. შესაბამისად, დიალოგი ვისთან უნდა წარვმართოთ? _ ცხადია, ამ პროცესის მონაწილე მხარეებთან, იგივე მოსკოვთან, ცხინვალთან, სოხუმთან, რაც თავისთავად, არ გამორიცხავს დიალოგს ბრიუსელთან, ვაშინგტონსა თუ სტრასბურგთან! 

ისიც არაერთხელ გვითქვამს, რომ ტერიტორიული მთლიანობის აღსადგენად გვჭირდება დიალოგი, მშვიდობიანი გზა და მხოლოდ ამ კუთხით თუ გადგვიდგამს ნაბიჯები. ის ადამიანები, რომლებმაც ჩააბარეს კოდორი, ახალგორი, პრორუსულობასა და რუსეთის აგენტობას გვაბრალებენ, მაგრამ მათთან დაკავშირებულ ტელევიზიებს იმის განცდაც არ უჩნდებათ, რომ ამგვარი არაფერი ჩაგვიდენია! იმ ადამიანებთან კი, რომლებმაც მართლაც ჩააბარეს ტერიტორიები რუსეთს, კითხვაც არავის უჩნდება, რატომ ჩააბარეს, ან ამ ქვეყნის მოღალატეები ხომ არ არიან?! 

აქედან გამომდინარე, ვაცხადებთ, რომ ეს არის ბრძოლა ჩვენს წინააღმდეგ. უფრო მეტიც, გამოვიდა ,,ქართული ოცნების’‘ აღმასრულებელი მდივანი, ირაკლი კობახიძე და განაცხადა, მოსალოდნელია, ფეიკ-ნიუსები გავრცელდეს, სადაც შესაძლოა, ადამიანების ხმა და გამოსახულებაც კი შეცვალონ და ისეთი ფაქტი შემოგვთავაზონ, რასაც ადგილი არ ჰქონიაო. 

პატარა გადახვევას გავაკეთებ: ვენესუელას ერთ-ერთ საიტზე გამოქვეყნებული მასალა ვნახე, რომლის მიხედვითაც, მიხეილ სააკაშვილი ვენესუელას ხელისუფლებისგან ითხოვდა თანხას, როგორც საარჩევნო მიზნისთვის, ასევე, დესტაბილიზაციის მოსაწყობად. არავის გაუმახვილებია ამაზე ყურადღება, რადგან სავარაუდოდ, ფეიკ-ნიუსად ჩათვალეს. შესაბამისად, ჩვენს წინააღმდეგ გავრცელებული ეს ინფორმაცია სისულელე და აზრს მოკლებული სიცრუეა. 

ყველა პოლიტიკური ძალის და მათ შორის, ,,ქართული ოცნებისგანაც’‘ შეტევის ობიექტად იქცა პატრიოტთა ალიანსი, არადა, როდესაც ძალოვანი სტრუქტურები მათ ხელშია, არ გაუჭირდებოდათ იმის დამტკიცება, რეალურად დაკავშირებულია თუ არა ეს პარტია რუსეთთან. ის, რომ მოსკოვის დუმაში, საპარლამენტო დონეზე ვმართავთ შეხვედრებს, სადაც ჩვენმა დელეგაციამ უკვე შეხვედრების ოთხი რაუნდი ჩაატარა, ეს არახალია, გასაჯაროვებულია და რა დიალოგსაც იქ ვმართავთ, მისი შესაბამისი სტენოგრამა ჩამოგვაქვს, ამიტომ ყველას შეუძლია მოისმინოს, ჩვენ რა ვუთხარით და მათ რა გვიპასუხეს. თუ ამ სტენოგრამას გაეცნობით, უთუოდ დარწმუნდებით, რომ ჩვენი ყველა საუბარი იწყება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენითა და მშვიდობიანი ურთიერთობის ჩამოყალიბებით და ყველა შეხვედრაც იგივე თემებზე საუბრით სრულდება.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 28 Oct 2020 12:42:01 +0400
„თებერვლიდან პურის, ხორცისა და რძის პროდუქტების გაძვირება დაიწყება!“ http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6981-„თებერვლიდან-პურის,-ხორცისა-და-რძის-პროდუქტების-გაძვირება-დაიწყება-“.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6981-„თებერვლიდან-პურის,-ხორცისა-და-რძის-პროდუქტების-გაძვირება-დაიწყება-“.html

რა შემთხვევაში შეგვიწყვეტს აზერბაიჯანი გაზის მოწოდებას _ ექსპერტის პროგნოზები

„ყარაბაღი თბილისიდან 375 კილომეტრშია. ეს იგივე მანძილია, რაც თბილისიდან ბათუმამდე. საქართველოს საზღვრიდან ანუ წითელი ხიდიდან, დაახლოებით, 300 კილომეტრია. აქედან გამომდინარე, ყარაბაღის კონფლიქტი არა მხოლოდ ჩვენს რეგიონში, არამედ, ჩვენთან ახლოსაა. ეს მხოლოდ ჩვენი ორი მეზობელი ქვეყნის კი არა, საქართველოს ორი მსხვილი ეკონომიკური პარტნიორის კონფლიქტია. აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია, ვიცოდეთ, რა საფრთხე ემუქრება საქართველოს ეკონომიკას საომარი მოქმედებების გაგრძელების შემთხვევაში... საქართველო სომხეთსა და აზერბაიჯანთან ყველაზე მეტად საგარეო ვაჭრობითა და ტურიზმითაა დაკავშირებული“, _ ეს ამონარიდია სტატიიდან, რომელიც 2016 წელს, ,,ფორბს ჯორჯიაში’‘ გამოქვეყნდა. ,,ომი, რომელიც გვეხება’‘, ეს იყო სტატიის სათაური და ოთხი წლის შემდეგ იმიტომ გავიხსენე, რომ ვფიქრობ, აქტუალობა არ დაუკარგავს. 

დიახ, საომარი მოქმედებები საქართველოს ორ ძირითად სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანას შორის, რომელიც ჩვენგან 300-ოდე კილომეტრში მიმდინარეობს, სწორედაც რომ გვეხება. მეტიც, თუ მხარეები არ და ვერ შეთანხმდებიან, რის გამოც კონფლიქტი გაღრმავდება, შესაძლოა, მასში კიდევ ერთი, ჩრდილოელი მეზობელი _ რუსეთი ჩაერიოს. საქართველო სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას, რასაც არანაკლებ საშიში, უხილავი მტრის _ კორონავირუსის ფაქტორიც ემატება, რაც მთელი მსოფლიოს თავსატეხად იქცა, განსაკუთრებით ახლა, ე.წ. მეორე ტალღის დროს. 

რას ნიშნავს ციფრებში ანუ ეკონომიკის ენაზე ,,ომი, რომელიც გვეხება’‘ და როგორ აისახება კორონაპანდემია სხვადასხვა პროდუქტის ფასებზე? _ ,,ვერსიას’‘ ამ თემებზე ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, ანალიტიკოსი ნიკა შენგელია ესაუბრება.

_ ბატონო ნიკა, სომხეთი და აზერბაიჯანი საქართველოს სტრატეგიული სავაჭრო-პარტნიორი ქვეყნებია. როგორ აისახება ყარაბაღის კონფლიქტი ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკაზე? 

_ რა თქმა უნდა, ეს კონფლიქტი საქართველოს ეკონომიკაზე, კონკრეტულად, ენერგოუსაფრთხოებაზე იმოქმედებს. სამწუხაროდ, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები არა მარტო საქართველოში, არამედ, რეგიონშიც შემცირდება. ასევე, არსებობს რეალური საშიშროება _ იმ შემთხვევაში, თუ დროულად არ შეჩერდება საომარი მოქმედება, ეს საქართველოს პოლიტიკაზეც ნეგატიურად აისახება. ხომ ატყობთ, რომ ეს პროცესი უკვე დაიწყო დავით გარეჯთან დაკავშირებით და არ ვიცით, სადამდე მიგვიყვანს, თუმცა ახლა დიდ პოლიტიკურ რისკზე ვსაუბრობ, რაც ვალუტის კურსსა და ეკონომიკის განვითარებაზეც მნიშვნელოვან ზეწოლას გამოიწვევს. როდესაც ასეთი ტიპის ფაქტორი ჩნდება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებისა და ეკონომიკის განვითარების მიზნით, ქვეყნის მთავრობამ გადასახადის განაკვეთები სულ რომ გაანულოს კიდეც, ინვესტიციები მაინც არ შემოვა. ამიტომ, დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს პოლიტიკურ სტაბილურობას. 

ამ ეტაპზე, ვვარაუდობთ, რომ საომარ ვითარებაში მყოფი ქვეყნების მიმართულებით, ტვირთნაკადების მოცულობაში გარკვეული ცვლილებები გვექნება, თუმცა სერიოზულ ზეგავლენას ჯერ ვერ მოახდენს. ისიც უნდა აღვნიშნით, რომ თუ ამ საბრძოლო მოქმედებების დროს, ბაქო-ჯეიჰანისა და TANAP-ის პროექტებით გათვალისწინებული ტრასის ან საქართველოში შემომავალი გაზის სხვა სატრანსპორტო მილები, იგივე, სამხრეთ-კავკასიური მილსადენი ან ბაქო-თბილისი-ერზერუმის გაზსადენი დაზიანდა, გარკვეული შემოსავლებიც დაგვაკლდება და ენერგეტიკული უსაფრთხოების პრობლემებიც შეგვექმნება. 

აქვე, შეგახსენებთ, რომ TANAP-ი _ ტრანს-ანატოლიური ბუნებრივი აირის სამხრეთ დერეფანია, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორც ჩვენი ქვეყნის უსაფრთხოებისათვის, ასევე, მთლიანად რეგიონისთვის. სამხრეთის ეს დერეფანი საქართველოს გარკვეულ საერთაშორისო მოთამაშედ აყალიბებს, კერძოდ, ის ევროპისთვის საინტერესო ხდება და ევროინტეგრაციისკენ მიმავალ გზაზე, თავისი პოზიტიური წვლილი შეაქვს. 

_ მართალია, აზერბაიჯანული გაზის მარაგი არ შემცირებულა, მაგრამ რუსული დენი სომხეთში სწორედ საქართველოს გავლით, დავით ბეჟუაშვილის კომპანიის საშუალებით შედის. ყარაბაღის კონფლიქტი რუსული დენის სომხეთში რეექსპორტზე უარყოფითად ხომ არ აისახება? 

_ ზოგადად, ენერგომატარებლების განაწილების სქემაში საქართველოს რეგიონალური მნიშვნელობა აქვს, რადგან ჩვენი ქვეყანა ერთგვარი გამანაწილებელია. ჯერჯერობით, ამ მხრივ პრობლემა არ შეინიშნება, მაგრამ ვიმეორებ, თუ კონფლიქტი გაღრმავდება, დიდი საშიშროების წინაშე აღმოვჩნდებით იმ მხრივაც, რომ რუსეთი 2007 წლის ხელშეკრულების ამოქმედებას მოითხოვს, რომლითაც სამხედრო ტექნიკისა თუ ჯარის გატარების ნაწილში, საქართველოს ტერიტორია უნდა გამოიყენოს დერეფნად. ეს ნიშნავს, რომ საქართველომ საგანგებო მდგომარეობა უნდა გამოაცხადოს და ამ დროს, შესაძლოა, გარკვეულ ექსცესებთანაც გვქონდეს საქმე... 

_ დავაზუსტოთ, რა შემთხვევაში აამოქმედებს რუსეთი 2007 წლის ხელშეკრულებას? 

_ მხოლოდ მაშინ, თუ სომხეთ-აზერბაიჯანს შორის მიმდინარე საომარი მოქმედებების მასშტაბი გაიზრდება. იმას ვგულისხმობ, რომ ამჟამად ბრძოლა მიმდინარეობს ყარაბაღის ტერიტორიაზე, მაგრამ თუ აზერბაიჯანი სომხეთის ტერიტორიის დაბომბვას დაიწყებს, სხვათა შორის, სომხეთის მიერ, აზერბაიჯანის ერთგვარ პროვოცირებას უკვე ჰქონდა ადგილი, ვგულისხმობ განჯისა დაბომბვასა და TANAP-ის ნავთობსადენთან ახლოს, ბომბის ჩამოგდებას ანუ ამ ორი ფაქტით, კონფლიქტი ყარაბაღის ტერიტორიას გასცდა უკვე. მართალია, სომხეთმა დააზუსტა, რომ ორივე შემთხვევაში, ყარაბაღის ტერიტორიიდან ისროლესო, მაგრამ თუ ეს კონფლიქტი ყარაბაღის საზღვრებს გასცდება, საქართველო სერიოზული საშიშროების წინაშე დადგება. 

2007 წლის ხელშეკრულება კი რუსეთს ხელ-ფეხს უხსნის, რათა ამ ომში სომხეთის სასარგებლოდ ჩაერთოს. შესაბამისად, საქართველო დიდი საფრთხის წინაშე დადგება და იძულებული გახდება, საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადოს. ამიტომ, საერთაშორისო თანამეგობრობამ მაქსიმალური ძალისხმევა უნდა გამოიჩინოს, მეტიც, უნდა მოახერხოს, რომ მხარეებმა მოილაპარაკონ და ცეცხლი შეწყვიტონ. 

_ თუ კონფლიქტი გაღრმავდება, ფაქტია, რომ ,,სოკარი’‘ საქართველოს ბუნებრივი აირით მომარაგებას ვეღარ შეძლებს. ასეთ შემთხვევაში, რა გველის? მართალია, მცირე რაოდენობის რუსული გაზი ახლაც შემოდის, მაგრამ დავუშვათ, საომარი მოქმედებები ცუდი სცენარით განვითარდა, ერთადერთ ალტერნატივად რუსული გაზის იმპორტი გვრჩება, თანაც გაცილებით ძვირად, არ მეთანხმებით? 

_ აბსოლუტურად გეთანხმებით. თუ ეს კონფლიქტი არ მოგვარდება და პროცესები ნეგატიურად განვითარდება, რაზეც უკვე ვისაუბრეთ ანუ თუ რუსეთი საომარ მოქმედებებში ჩაერთვება, რა თქმა უნდა, ძალიან მაღალია იმის ალბათობა, რომ ენერგოუსაფრთხოების მხრივ, სერიოზული პრობლემა შეგვექმნას _ საჭირო გახდება რუსული გაზის დიდი რაოდენობით იმპორტი. აქვე გავითვალისწინოთ, რომ ფაქტობრივად, თურქეთში, რომელიც ძალიან ძლიერი სახელმწიფოა, მას შემდეგ, რაც TANAP-ის პროექტი ამოქმედდა, 2020 წლის იანვარი-აპრილის მონაცემებით, სწორედ ამ მილსადენის საშუალებით, 3.5 მილიარდი კუბური მეტრი აირის ექსპორტი განხორციელდა, რაც წინა წელთან შედარებით, 23.6%-ით მეტია. მეტიც, TANAP-ის საშუალებით, თურქეთმა 10%-მდე შეამცირა რუსული გაზის იმპორტი. 

შესაბამისად, რუსეთს აწყობს, რომ საქართველოსაც მიჰყიდოს გაზი და რაც მთავარია, თურქეთი და ევროპის ქვეყნებიც რუსულ გაზზე იყვნენ დამოკიდებულნი. ეს უკვე დიდი პოლიტიკური თამაშია და ნამდვილად არ მინდა, საქმე აქამდე მივიდეს. ახლა მთავარია, აშშ-ისა და ევროპის პოლიტიკოსები აქტიურად ჩაერთონ, რათა ყარაბაღის კონფლიქტი შეჩერდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, გამორიცხული არ არის, ამ საშიშროების წინაშე დავდგეთ, რაც ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკას საგრძნობლად დააზარალებს. 

_ ორ მეზობელ ქვეყანას შორის საომარი მოქმედებების გარდა, საქართველო და ზოგადად, მთელი მსოფლიო, უხილავი მტრის _ კორონავირუსის საფრთხის წინაშეც დგას. ამ ფონზე, სურსათის დეფიციტი ან პროდუქტების გაძვირება ხომ არ გველის? 

_ სხვათა შორის, კორონავირუსის საფრთხის წინაშე რომ არ აღმოვჩენილიყავით, ეკონომიკური კრიზისი მაინც დღის წესრიგში დადგებოდა. 2020 წლის იანვარ-სექტემბერში, საქართველოში, საქონლის საგარეო ვაჭრობის ბრუნვა 8 მილიარდ 121 მილიონი აშშ დოლარი იყო, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 14.35%-ით ნაკლებია. საგარეო სავაჭრო ბრუნვიდან ექსპორტი, ფაქტობრივად, ამ მონაცემებით, 2 მილიარდ 403 მილიონი აშშ დოლარით ანუ 12%-ითშემცირებულია წინა წელთან შედარებით, იმპორტი კი 5 მილიარდ 717 მილიონი აშშ დოლარით ანუ 15%-ით ნაკლებია. 

რაც შეეხება კითხვას, გეტყვით, რომ დეფიციტი არა, მაგრამ სურსათის გაძვირება ნამდვილად გველის. ამას იმიტომ გეუბნებით, რომ ბოლო დღეებში, საერთაშორისო ბირჟებზე, მარცვლეული კულტურების ინდექსები ხუთწლიანი მაქსიმუმისკენ დაიძრა. აქედან გამომდინარე, ყველაფერი გაძვირდა: სოიო, სიმინდი და ხორბალიც კი. ერთადერთი, ბრინჯი არ გაძვირებულა, მაგრამ ეს დიდად არაფერს ცვლის. 

ფასების ზრდას იმ გარემოების გათვალისწინებითაც ვვარაუდობ, რომ რამდენიმე წლის წინ, აშშ-ის ფედერალურმა სისტემამ, ინფლაციის გაანგარიშების მეთოდოლოგიდან სურსათსა და საწვავზე ფასების მატება ამოიღო. შესაბამისად, ინფლაციის მაჩვენებელს ითვლიან სურსათსა და საწვავზე ფასების ზრდის უგულებელყოფით. მაგალითად, ჩვენთან თუთუნი ამოიღეს ინფლაციის გაანგარიშების მეთოდოლოგიიდან. 

ინფლაციის მაჩვენებელი გაცილებით დაბალი ტემპით მატულობს, ვიდრე სინამდვილეშია. მაგალითად, ამჟამად, აშშ-ში ინფლაციის საშუალო სტატისტიკური მაჩვენებელი 2%-ის ფარგლებშია და სწორედ ამ მაჩვენებელს იღებენ ფასის ორიენტირად, თუმცა როდესაც ფულად-საკრედიტო პოლიტიკას მართავენ, მეორე ბერკეტიც აქვთ ანუ მეორე ფაქტორსაც აკვირდებიან და ესაა დასაქმებულთა რაოდენობა. 

ამხელა შესავალი რატომ დამჭირდა, იცით? _ ხორბლის გაძვირებასაც რომ თავი დავანებოთ, როდესაც სიმინდის ფასი მატულობს, ჩათვალეთ, ხორცი, ნავთობი და ოქროც კი ძვირდება... 

_ რატომ, ბატონო ნიკა? 

_ აგიხსნით: სიმინდი გამოიყენება, როგორც მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ასევე, ფრინველების საკვებად. შესაბამისად, როდესაც სიმინდი ძვირდება, ცხადია, ეს ხორცსაც აძვირებს. მეტიც, ფაქტობრივად, სიმინდისა და მარცვლეულის გაძვირება ოქროსაც აძვირებს, რადგან სიმინდის ფასზეა დამოკიდებული ნავთობიც. ეს იმიტომ, რომ ეთანოლის მისაღებად, რაც ბენზინის მისაღებადაა აუცილებელი, სიმინდი ძირითადი ნედლეულია. 

აქედან გამომდინარე, მომდევნო ოთხი-ექვსი თვის განმავლობაში, მარცვლეული კულტურებისა და სიმინდის გაძვირებას ბენზინის გაძვირება მოჰყვება იმის მიუხედავად, რა გადაწყვეტილებას მიიღებენ ოპეკის ქვეყნები ნოემბერში. შესაბამისად, 4-6 თვის შემდეგ, მაღალი ალბათობით, ოქრო და ნავთობი გაძვირდება, რაც დოლარის კურსსაც შეასუსტებს. 

აქედან გამომდინარე, ფაქტობრივად, 2021 წლის მარტსა და აპრილში, პურ-პროდუქტების, ხორცისა და შესაბამისად, რძის პროდუქტების გაძვირებასაც ველი. ეს პროცესი კი მომდევნო წლის თებერვლის ბოლოდან დაიწყება.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 21 Oct 2020 12:35:36 +0400
ვინ არიან და რა ბიზნესებს ფლობენ „ნაცმოძრაობის“ ძველი და ახალი სახეები http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6969-ვინ-არიან-და-რა-ბიზნესებს-ფლობენ-„ნაცმოძრაობის“-ძველი-და-ახალი-სახეები.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6969-ვინ-არიან-და-რა-ბიზნესებს-ფლობენ-„ნაცმოძრაობის“-ძველი-და-ახალი-სახეები.html

რა სკანდალი უკავშირდება აბდულა ისმაილოვს და ვისი მოთხოვნით ჩაწერეს ოპოზიციური პარტიის პროპორციულ სიაში

,,ნაციონალური მოძრაობა _ ძალა ერთობაშიას’‘ პროპორციული სია კვირაზე მეტია, ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაშია. ,,ვერსია’‘ უკვე წერდა, რომ პარტიამ სია 1 ოქტომბერს, ვადის ამოწურვამდე რამდენიმე წუთით ადრე წარადგინა ცესკო-ში და საზოგადოება შოკში ჩააგდო, რადგან სიის პირველი ნომერი, მომღერალი ვახტანგ (ბუბა) კიკაბიძეა, თუმცა ,,ნაციონალები’‘ მხოლოდ ამ სიურპრიზით არ შემოფარგლულან _ ოპოზიციური გაერთიანების პროპორციულ სიაში რამდენიმე ,,ახალი’‘ და უცნობი სახე გვხვდება. ახალი პირობითად, თორემ სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა პარტიული სიით, საზოგადოება ამ ადამიანებს კარგად იცნობდა. ,,ვერსია’‘ ოპოზიციური გაერთიანების იმ ძველი და ახალი სახეებით დაინტერესდა, რომლებიც ,,ნაციონალების’‘ 177-კაციან სიაში არიან წარმოდგენილნი. მაშ ასე, თვალი გადავავლოთ, რა გზა გაიარეს რამაზ ნიკოლაიშვილმა, სულხან სიბაშვილმა, გიორგი გოდაბრელიძემ, როლანდ ფიფიამ და დილარ ხაბულიანმა, ან ვინ არიან დავით ხაჯიშვილი და აბდულა ისმაილოვი, რა ქონებას ფლობენ ისინი და რომელ კომპანიებში აქვთ წილები.

 

ის, რომ ,,ძალა ერთობაშიას’‘ პროპორციულ სიაში მსხვილი ბიზნესმენები უხვად გვხვდებიან, არავისთვის უცხო და მოულოდნელი არ ყოფილა. კობა ნაყოფიას, ნატო ჩხეიძეს, კახა ოქრიაშვილსა და ცეზარ ჩოჩელს ხალხი კარგად იცნობს და შესაბამისად, მათზე აღარ შევჩერდებით. ამჯერად, სიის იმ წევრებს გაგახსენებთ, რომლებსაც წარსულში სხვადასხვა საჯარო პოსტები ეკავათ და მათაც გაგაცნობთ, რომლებსაც გამარჯვების შემთხვევაში, 2020 წლის პარლამენტში იხილავთ. 

* * * 

რამაზ ნიკოლაიშვილი _ საზოგადოებას ის კარგად ახსოვს, რადგან ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლებაში ყოფნის დროს, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი იყო. დაიბადა 1965 წლის 17 ივნისს, თბილისში. 

რამაზ ნიკოლაიშვილი პროფესიით ეკონომისტი, ინჟინერი და იურისტია. 1990 წელს, დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაციით; 1997 წელს _ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, 2003 წელს კი _ ამავე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 

1990-1993 წლებში, რამაზ ნიკოლაიშვილი ს/ს ,,თბილქალაქპროექტის’‘ ინჟინერ-კონსტრუქტორი იყო; 1993-1994 წწ. _ შემოქმედებითი გაერთიანება „სხივის“ ინჟინერ-კონსტრუქტორი; 1994-2000 წლებში _ საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საგადასახადო ინპექციის ოპერატიული სამმართველოში მუშაობდა; 2000-2003 წწ. _ საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საგანგებო ლეგიონში; 2003-2004 წლებში _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ოპერატიული სამსახურის სამმართველოს უფროსის მოადგილე გახლდათ; 2004 წელს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საინფორმაციო ანალიტიკური დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ მუშაობდა; 2005-2007 წლებში _ ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსი იყო; 2007-2008 წწ. _ შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის თბილისის მთავარი სამმართველოს უფროსი; 2008 წელს იყო საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში, კერძოდ, ლანჩხუთში, ოზურგეთსა და ჩოხატაურში, სახელმწიფო რწმუნებული, გუბერნატორი; 2008 წელსვე, რამაზ ნიკოლაიშვილი საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილეც გახლდათ; 2008-2010 წწ. _ საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარე; 2010-2012 წლებში კი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტუქტურის მინისტრი გახლდათ. 

ინფორმაციის თავისუფლებისა და განვითარების ინსტიტუტის _ IDFI-ს ცნობით, რამაზ ნიკოლაიშვილი საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის პოსტს ორი წლის განმავლობაში იკავებდა. 2011 წელს შევსებული ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, მხოლოდ ერთი წლის მანძილზე, შემოსავლის სახით, მან 109 740 ლარი მიიღო; საშუალო, თვიური შემოსავალი 9 145 ლარი გახლდათ, სარგო _ 42 480 ლარი, პრემია/დანამატი კი _ 67 260 ლარი. 

რაც შეეხება რამაზ ნიკოლაიშვილის სამეწარმეო საქმიანობას, საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ’‘ საინტერესო ინფორმაციას მიაგნო. კერძოდ, 2011-2012 წლებში, ბატონი რამაზი ,,სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოს’‘ პარტნიორი და გამგეობის წევრი გახლდათ. ალბათ, გაინტერესებთ, მის გარდა, ვინ იყვნენ ამ სააგენტოს გამგეობის წევრები. არც მეტი, არც ნაკლები _ მთავრობის თითქმის სრული შემადგენლობა, ძალოვანი მინისტრების გარდა: ნიკა გილაური, ზაზა გოროზია, რამაზ ნიკოლაიშვილი, დიმიტრი გვინდაძე, ვერა ქობალია, ალექსანდრე ხეთაგური, გიორგი აბულაძე, კონსტანტინე კობახიძე, ეთერ ყამარაული და გიორგი ჯახუტაშვილი. 

სხვათა შორის, 2012 წლიდან, ისევ საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოში’‘ უკვე ,,ქართული ოცნების’‘ მთავრობის წევრებმა გადაინაცვლეს: ბიძინა ივანიშვილმა, დავით კირვალიძემ, დავით ნარმანიამ, ნოდარ ხადურმა, გიორგი კვირიკაშვილმა, დავით შერვაშიძემ, დავით გალეგაშვილმა, შალვა ფიფიამ და გიორგი ჩხეიძემ. 

* * * 

სულხან სიბაშვილი 2012 წლის ივლისში, შიდა ქართლის გუბერნატორად დანიშნეს, მაგრამ მანამდე, ის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილე გახლდათ. უფრო ადრე, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე იყო. 

2011 წლის ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით ირკვევა, რომ მინისტრის მოადგილის პოსტზე, სიბაშვილის წლიური შემოსავალი 32 940 ლარი იყო. 2013 წლის 14 მაისს შევსებული დეკლარაციიდან კი ირკვევა, რომ პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილედ მუშაობისას, მისი წლიური შემოსავალი 20 378 ლარი გახლდათ, გუბერნატორის პოსტზე კი 27 270 ლარი მიიღო. 

რაც შეეხება სამეწარმეო საქმიანობას, საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ’‘ გაარკვია, რომ სულხან სიბაშვილი სამშენებლო ბიზნესშია ჩართული. მის სახელს უკავშირდება ორი კომპანია _ შპს ,,ევოლუშენ ბილდინგი’‘ და შპს ,,ჰაუსფროჯექთი’‘. 

სხვათა შორის, ორივე კომპანიის დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელი, სულხან სიბაშვილია. 

* * * 

გიორგი გოდაბრელიძეს საზოგადოება კარგად იცნობს, როგორც ფინანსთა მინისტრის მოადგილესა და საბაჟო დეპარტამენტის უფროსს. დაიბადა 1970 წლის 14 მარტს, თბილისში. პროფესიით ეკონომისტი, ინჟინერი და პოლიტიკოსია. 

1883 წელს, გიორგი გოდაბრელიძემ დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1994 წელს კი _ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ბიზნესისა და საგარეო ვაჭრობის ფაკულტეტი. 

1992-1993 წლებში, საქართველოს ტელე-რადიო დეპარტამენტში, საინფორმაციო პროგრამის წამყვანად მუშაობდა; 1994-1995 წლებში _ ს/ს ,,თბილუნივერსალბანკის’‘ მმართველის მოადგილე გახლდათ; 1997-2000 წწ. _ მთაწმინდის რაიონის გამგეობაში, ახალგაზრდულ საქმეთა სახელმწიფო დეპარტამენტის მთავარი რწმუნებული; 2000-2003 წლებში _ თბილისის მერიაში, ახალგაზრდულ საქმეთა სამმართველოს უფროსად მუშაობდა;

 

2002-2003 წლებში _ თბილისის საკრებულოს წევრი გახლდათ; 2003-2004 წწ. _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, მინისტრის მოადგილე; 2004-2005 წწ. _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების საბაჟო დეპარტამენტის თავმჯდომარე; 2005-2007 წწ. _ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; 2007-2008 წლებში _ შპს „სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ ადმინისტრაციული აღმასრულებელი დირექტორი გახლდათ; 2008-2012 წწ. _ საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით _ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა _ გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 

მე-7 მოწვევის პარლამენტში, გიორგი გოდაბრელიძე ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გახლდათ. 

2012 წელს, გიორგი გოდაბრელიძემ ნაციონალურ მოძრაობას 3 000 ლარი, 2013 წელს კი 2 000 ლარი შესწირა. 

რაც შეეხება სამეწარმეო საქმიანობას, საჯარო რეესტრის ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ’‘ გაარკვია, რომ გიორგი გოდაბრელიძე შპს ,,სქაი ლოჯისთიქის’‘ დირექტორი გახლდათ, თუმცა მის სახელთან, რამდენიმე კომპანიაა დაკავშირებული: შპს ,,ზუგო’‘, შპს ,,ჯორჯია 360’‘, შპს ,,ლუგანო’‘ და შპს ,,გონი’‘. 

გარდა ამისა, 2011-2012 წლებში, გიორგი გოდაბრელიძე საქართველოს ხელბურთის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი იყო. 

* * * 

დავით ხაჯიშვილს საზოგადოება ნაკლებად იცნობს, თუმცა ,,ვერსიამ’‘ გაარკვია, რომ ბატონი დავითი ბიზნესმენია. საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ კომპანიაში _ შპს ,,იამაიკა ყავა _ ჟამაიცა ჩოფფეე’‘, დავით ხაჯიშვილი 33%-იან წილს ფლობს, 67%-ის მფლობელია უკრაინის მოქალაქე, სვიატოსლავ ტერლეცკი, კომპანიის დირექტორია თეიმურაზ ხაჯიშვილი, თუმცა მოგვიანებით, დირექტორად თავად გვევლინება. 

რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობითვე, ,,ვერსიამ’‘ გაარკვია, რომ ამ კომპანიის გარდა, დავით ხაჯიშვილის სახელს სხვა კომპანიებიც უკავშირდება, კერძოდ: შპს ,,თრეველშოპ ბათუმი’‘, შპს IBERIA TRAVEL-ი, შპს MBCons-ი, შპს FOR TRAVELL-ი და შპს G & U GROUP-ი. 

* * * 

როლანდ ფიფიას საზოგადოება კარგად იცნობს, რადგან მიხეილ სააკაშვილის პრეზიდენტობის დროს, მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი და წალენჯიხის მაჟორიტარი დეპუტატი იყო. როლანდ ფიფიას ძმა, რომან ფიფია ცნობილი ბიზნესმენია, რომელიც არაოფიციალური მონაცემებით, დაახლოებით, ნახევარი მილიარდი დოლარის ქონებას ფლობს. რომან ფიფია საფეხბურთო კლუბ ,,დინამოს’‘ პრეზიდენტია. 

როლანდ ფიფია 1972 წლის 19 იანვარს, გაგრის რაიონის სოფელ სალმეში დაიბადა. 1996 წელს, მოსკოვის სამომხმარებლო კოოპერაციის უნივერსიტეტი, კომერციული საქმიანობის ორგანიზაციისა და საქონელმცოდნეობის სპეციალობით დაამთავრა. 

2007-2008 წლებში, როლანდ ფიფია შპს „არგონათსში“, შესყიდვების მენეჯერის პოზიციაზე მუშაობდა; 2008-2012 წლებში _ საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი იყო და წარმოადგენდა საარჩევნო ბლოკს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა _ გამარჯვებული საქართველოსთვის“. მე-7 მოწვევის პარლამენტში, როლანდ ფიფია წალენჯიხის მაჟორიტარი დეპუტატი გახლდათ. 

როლანდ ფიფიას ქონებრივი დეკლარაციიდან ირკვევა, რომ მისი სამი შვილი _ დათო, ირაკლი და მარიამი რუსეთის ფედერაციაში, კერძოდ, სარატოვში დაიბადნენ. შესაბამისად, 1997-2000 წლებში, როლანდ ფიფია სარატოვში ცხოვრობდა. ამას ხაზგასმით იმიტომ აღვნიშნავთ, რომ 2015 წელს ანუ მაშინ, როდესაც საფეხბურთო კლუბ ,,დინამოს’‘ გასხვისების ამბავი გახმაურდა, ,,ვერსიაში’‘ როლანდ ფიფიას ძმის, რომან ფიფიას შესახებ მორიგი, ჟურნალისტური მოკვლევა გამოქვეყნდა. 

გთავაზობთ მცირე ამონარიდს ჩემი მაშინდელი სტატიიდან: 

,,ქართველი ბიზნესმენი, რომან ფიფია, წლების მანძილზე, რუსეთში მოღვაწეობდა. ამიტომ მის შესახებ ინფორმაცია, ძირითადად, რუსული საიტების საშუალებით მოვიძიეთ. რომან ფიფია 1966 წელს, გაგრაში დაიბადა. 1983 წელს, რუსეთში გაემგზავრა და სარატოვში დასახლდა. მოსკოვის სამომხმარებლო კოოპერაციის ინსტიტუტისა და მოსკოვის მენეჯმენტის ინსტიტუტის სარატოვის ფილიალის დამთავრების შემდეგ, ვაჭრობასა და კვების მრეწველობაში მუშაობდა. 80-იანი წლების მიწურულს, ,,პერესტროიკის’‘ პერიოდში, კოოპერატივი დააფუძნა, რომელიც ძეხვეულს ამზადებდა. 

რუსული მედიის ცნობით, სარატოვში ფიფიას აღზევება გუბერნატორ აიაცკოვის სახელს უკავშირდება, რომელთანაც ქართველ ბიზნესმენს მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა. თუმცა, რომან ფიფიას სარატოვში პრობლემები მას შემდეგ შეექმნა, რაც გუბერნატორი აიაცკოვი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. ადგილობრივმა მედიამ, სარატოვში ფიფიას საქმიანობის გამოკვლევას რამდენიმე ჟურნალისტური გამოძიებაც მიუძღვნა. ამ მასალების მიხედვით, ფიფიას ბრალად ედებოდა თაღლითობა, გადასახადების დამალვა, სახელმწიფო კრედიტის უკანონოდ მიღება. ჟურნალისტური მოკვლევა სისხლის სამართლის საქმეს საფუძვლად დაედო და შედეგად, რომან ფიფიაზე რუსეთში ძებნა გამოცხადდა. ამის შემდეგ, რომან ფიფია საცხოვრებლად საფრანგეთში, ქალაქ ნიცაში გადავიდა. 

რუსული მედიის ინფორმაციით, რომან ფიფია სარატოვში რამდენიმე ტიპის ბიზენსს ფლობდა. სათავეში ედგა ჰოლდინგ ,,აგროროსს“ (რომელიც 15-მდე მსხვილ საწარმოს აერთიანებდა), ფლობდა კომპანია „ლიკსარს’‘ (ლიქიორებისა და სპირტიანი სასმელის ქარხანა, საფირმო მაღაზიების საკუთარი ქსელით), ბალაკოვის მდინარის პორტსა და გემთმშენებელ ქარხანას, სარატოვის მდინარის ტრანსპორტის საწარმოებს, ავიაკომპანია ,,სარავიას’‘ აქციების პაკეტს. გარდა ამისა, რომან ფიფია სარატოვის საფეხბურთო კლუბ „სოკოლის“ პრეზიდენტიც იყო. 

2007 წელს, რომან ფიფიამ თბილისში, რესტორან „არაგვის“ ტერიტორიაზე, თანამედროვე, ხუთვარსკვლავიანი სასტუმროსა და ბიზნესცენტრ ,,ჰაიატი თბილისის“ მშენებლობა წამოიწყო, რომელიც 150 მილიონ დოლარად შეფასდა. თუმცა სააკაშვილის ხელისუფლებასთან, რომან ფიფიას კავშირების საილუსტრაციოდ, რუსული მედია რამდენიმე ფაქტს ასახელებს. ერთ-ერთ სტატიაში, ფიფიას ნათესავის, ნუგზარ ფიფიას ციტატა მოჰყავთ, როდესაც ეს უკანასკნელი რუსეთის ფედერაციაში, საქართველოს საელჩოში მრჩევლად მუშაობდა: „2003 წლის ნოემბერში, საპრეზიდენტო არჩევნებამდე, საქართველოში ხორბალი გაძვირდა, რის გამოც მოსალოდნელი იყო პურის კრიზისი. პრემიერ-მინისტრმა, ზურაბ ჟვანიამ ბიზნესმენები შეკრიბა და დახმარება სთხოვა. ჩვენც, მე და რომანმა, საქართველოში, ხორბლის გარკვეული რაოდენობა საჩუქრად ჩავიტანეთ, ქვეყანამ კი პურის კრიზისი დაძლია’‘. რუსული მედიის ინფორმაციით, ფიფია სააკაშვილისგან აფხაზეთის ვირტუალური პრეზიდენტის პოსტს ელოდა. შესაბამისად, შემთხვევითი არაა, რომ ფიფიას ძმა, როლანდ ფიფია, სააკაშვილის ხელისუფლების პირობებში, საქართველოს პარლამენტის წევრი იყო. 

ბიზნესმენი რომან ფიფია, მილიონერი ქართველების სიაშიც გვხვდება. არაოფიციალური ინფორმაციით, მისი ქონება 500 მილიონ აშშ დოლარადაა შეფასებული. ამჟამად, რომან ფიფია საფეხბურთო კლუბ ,,დინამოს’‘ მფლობელია, სადაც რამდენიმე მილიონიანი ინვესტიცია განახორციელა’‘. 

2011 წელს შევსებული ქონებრივი დეკლარაციის მიხედვით, როლანდ ფიფია ორ ავტომობილს ფლობს: ,,მიცუბიში პაჯერო’‘ და ,,მერსედესი ვიტო’‘. მის სახელზეა რეგისტრირებული 175 კვატრატული მეტრი ფარობის ბინა თბილისში, ალ. ყაზბეგის გამზირზე და საცხოვრებელი სახლი ზუგდიდში _ 332 კვ.მ. ფართობით. მისი, როგორც დეპუტატის წლიური შემოსავალი კი 49 172 ლარი იყო. 

რაც შეეხება სამეწარმეო საქმიანობას, საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, როლანდ ფიფიას სახელს უკავშირდება რამდენიმე კომპანია: შპს ,,როგი’‘, შპს ,,როგი +’‘, შპს ,,აზხიმია’‘, შპს ,,ჯეოხიმი’‘, შპს ,,მარსი 15’‘ და შპს ,,ეგიდა’‘. 

* * * 

აბდულა ისმაილოვის შესახებ მხოლოდ ისაა ცნობილი, რომ ბიზნესმენია. საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ’‘ გაარკვია, რომ აბდულა ისმაილოვი ინდმეწარმე გახლავთ. რეესტრშიც ასეა რეგისტრირებული _ ინდმეწარმე ,,აბდულა ისმაილოვი’‘. 

დამატებით ის ვიცით, რომ მან, როგორც ინდმეწარმემ, რეგისტრაცია მარნეულში, 2015 წლის ოქტომბერში გაიარა. სხვა დანარჩენი, მაგალითად, რა სახის ბიზნესშია ჩართული, ან რას აწარმოებს, როგორც ინდმეწარმე, უცნობია. 

კარგად ინფორმირებულმა წყარომ მარნეულის მუნიციპალიტეტიდან, ,,ვერსიასთან’‘ საუბრისას აღნიშნა, რომ აბდულა ისმაილოვი ბაქოელი მეწარმეა (?!) და მის შესახებ არათუ მარნეულში, არამედ, ნაციონალურ მოძრაობაშიც კი არაფერი იციან(?!). 

,,ვერსიის’‘ წყაროს ცნობითვე, აბდულა ისმაილოვს აზერ სულეიმანოვიც კი არ იცნობს. კითხვაზე, ვინ და რა მიზნით ჩასვა ,,ნაციონალების’‘ პროპორციულ სიაში, კონფიდენტმა წყარომ ასე გვიპასუხა: 

,,აბდულა ისმაილოვს მხოლოდ სააკაშვილი იცნობს და სიაშიც მისი რეკომენდაციით ჩასვეს. ერთადერთი, რაც ვიცით, ისაა, რომ აბდულა ისმაილოვი ბაქოში დაუპირისპირდა ,,სოკარს’‘. სწორედ ამის შემდეგ დაინტერესდა მისით საკააშვილი და სიაშიც ამიტომ ჩასვა, რადგან საქართველოშიც სჭირდება პირი, ვინც ,,სოკარს’‘ დაუპირისპირდება’‘. 

* * * 

დილარ ხაბულიანს ყველა კარგად იცნობს, რადგან 1991-1992 წლებში, ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტობის დროს, დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი შინაგან საქმეთა მინისტრი იყო. 

დილარ ხაბულიანი 1952 წლის 24 ნოემბერს, დაბა ლენტეხში დაიბადა. პროფესიით იურისტი და ასევე, სპორტსმენია. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, 1974-1977 წლებში, საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის კომიტეტში ფიზკულტურის ინსტრუქტორად მუშაობდა; 1977-1979 წლებში _ სპორტული გაერთიანება „ქარიშხალას“ მწვრთნელი იყო; 1979-1981 წლებში _ საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის კომიტეტში მუშაობდა მწვრთნელად; 1981-1982 წწ. _ სპორტული გაერთიანება „ქარიშხალას“ მწვრთნელი; 1982-1990 წწ. _ ჭიდაობის სკოლის დირექტორი; 1990-2010 წწ. _ საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტი; 1991-1992 წწ. _ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი; 2008-2012 წლებში _ საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი იყო ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის სიით. 

ინფორმაციის თავისუფლებისა და განვითარების ინსტიტუტის _ IDFI-ის ცნობით, 2011 წელს, დილარ ხაბულიანის, როგორც ფრაქცია ,,ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის’‘ თავმჯდომარის მოადგილის წლიური შემოსავალი 51 366 ლარი იყო, საშუალო თვიური შემოსავალი _ 4 281 ლარი. სარგოს სახით 35 400 ლარი აქვს მიღებული, პრემია/დანამატის სახით კი _ 15 966 ლარი. 

2012 წელს შევსებული ქონებრივი დეკლარაციიდან ირკვევა, რომ დილარ ხაბულიანი თბილისში, ალ. ყაზბეგის ქუჩაზე ფლობს ბინას _ 300 კვ. მ. ფართობით და მსუბუქ ავტომობილს _ ,,მერსედეს ბენცს’‘. 

რაც შეეხება სამეწარმეო საქმიანობას, საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ წლების წინ, დილარ ხაბულიანი იყო საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის გამგეობის წევრი და საქართველოს ძიუდოს ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი; 2013 წელს, შპს ,,ახალი ბალკანის’‘ დირექტორი გახლდათ, ამჟამად კი ქართულ-ჩინური მეგობრობისა და ურთიერთობის ასოციაციის პარტნიორი და გამგეობის წევრია. 

დილარ ხაბულიანი გახლავთ შპს ,,ნორჩი დინამო-მერანის’‘ 50%-იანი წილის მფლობელი, შპს ,,სპორტული კლუბი მერანის’‘ 80%-იანი წილის მფლობელი და შპს ,,საფეხბურთო კლუბი მერანის’‘ 100%-იანი წილის მფლობელი. 

გარდა ამისა, დილარ ხაბულიანის სახელთანაა დაკავშირებული რამდენიმე კომპანია, კერძოდ: შპს ,,ევროიმმო’‘, შპს ,,არბოლი’‘, შპს ,,გეობითუმი’‘, შპს ,,გორგა +’‘, შპს ,,სპორტული კლუბი დუჩი’‘, შპს ,,გეომირი + სპორტტაიმი’‘, შპს ,,ძველი უბანი’‘ და შპს ,,მართვე 2011’‘.

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 14 Oct 2020 12:53:13 +0400