ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://www.versia.ge Mon, 16 Sep 2019 12:07:26 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb ახალი პრემიერი უმუშევრობის შემცირების პირობას დებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6326-ახალი-პრემიერი-უმუშევრობის-შემცირების-პირობას-დებს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6326-ახალი-პრემიერი-უმუშევრობის-შემცირების-პირობას-დებს.html

საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება და მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობა _ გიორგი გახარიას სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკური აქცენტები

საქართველოს პარლამენტმა, 98 ხმით, პრემიერ-მინისტრის პოსტზე, მხარი გიორგი გახარიას და მის ახალ მთავრობას დაუჭირა. სინამდვილეში, შს ექსმინისტრის ახალი კაბინეტი ძველი და კარგად ნაცნობი სახეებითაა წარმოდგენილი, თუმცა ამ ცვლილებებზე დიდხანს არ შევჩერდებით, რადგან ,,ვერსია'' გახარიას სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკური ნაწილით დაინტერესდა. ამ მხრივ კი, მთავრობის ახალ კაბინეტში ნამდვილად არაფერი შეცვლილა: გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი ისევ ლევან დავითაშვილია, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი _ ნათია თურნავა, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის _ მაია ცქიტიშვილი, ფინანსთა მინისტრი კი _ ივანე მაჭავარიანი.

საქართველოს მთავრობის 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმა ორიენტირებული იქნება სწრაფი და თითოეული მოქალაქისთვის ხელშესახები შედეგების მიღწევაზე. მთავრობის ძალისხმევა ოთხ საკვანძო მიმართულებას მოიცავს: უსაფრთხოება და ადამიანის უფლებები; ეკონომიკური განვითარება; განათლება და ადამიანური კაპიტალის განვითარება; სახელმწიფო მმართველობა, თუმცა ვიდრე ამ პროგრამის ეკონომიკურ ნაწილზე შევჩერდებით და დეტალურად მიმოვიხილავთ, აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ მმართველმა პარტიამ ამ ტიპის სამთავრობო ცვლილება 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებს ,,დაუმიზნა''. 

დავუბრუნდეთ პრემიერ-მინისტრის სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკურ ნაწილს, რომლითაც ვიგებთ, რომ ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა თავისუფალი ბაზრის პრინციპებს ეფუძნება, სადაც კერძო სექტორი ეკონომიკის მთავარი მამოძრავებელი ძალაა. მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება ეკონომიკის სტრუქტურულ გაჯანსაღებაზე, ბიზნესისა და საინვესტიციო გარემოს შემდგომ განვითარებაზე, მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობასა და ინფრასტრუქტურის სწრაფ განვითარებაზე. 

მაკროეკონომიკური სტაბილურობა, საჯარო ფინანსების მართვის ეფექტიანობა, დასაქმება და უმუშევრობის შემცირება, ბიზნესისა და საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება _ ესაა ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში: 

,,საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მიზნით, აქტიურად გატარდება „ერთი ფანჯრის პრინციპზე“ აგებული პოლიტიკა. გაძლიერდება საკოორდინაციო მექანიზმები, როგორც ცენტრალური ხელისუფლების უწყებებთან, ასევე ადგილობრივ თვითმმართველობებთან. შედეგად, გაიზრდება კომუნიკაციის ეფექტიანობა საერთაშორისო და ადგილობრივ ინვესტორებთან; გაგრძელდება ინოვაციური და მაღალტექნოლოგიური საინვესტიციო პროექტების მხარდაჭერა. 

ფართოდ დაინერგება რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) ინსტრუმენტი, რაც მოგვცემს საშუალებას, რომ თითოეული გადაწყვეტილება ეკონომიკაში, წინასწარ იყოს გაანალიზებული შესაძლო, ნეგატიური გავლენებისაგან თავიდან არიდების მიზნით; მიღებულ იქნება „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონი, რომელშიც აისახება ასოცირების შეთანხმებითა და მისი დანართებით გათვალისწინებული, ევროკავშირის შესაბამისი რეგულაციების მოთხოვნები, რითაც საქართველოს კორპორაციული სამართალი დაუახლოვდება ევროკავშირის კანონმდებლობას'', _ ვკითხულობთ პროგრამაში. 

მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების თვალსაზრისით, მთავრობა ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის ინსტრუმენტების განვითარებას გეგმავს, რომელთა მიზანიც ბიზნესისთვის არასაკმარისი უზრუნველყოფით გამოწვეული შეზღუდვების შემცირებაა, რაც ხელს უშლის სიცოცხლისუნარიან ბიზნესს კრედიტის აღებაში. ამ მიზნით, საქართველოს მთავრობა საკრედიტო-საგარანტიო სქემას შექმნის, რაც მცირე და საშუალო ბიზნესს საგრძნობლად გაუმარტივებს ფინანსებზე წვდომას, ხელს შეუწყობს ეკონომიკის დამატებით დაკრედიტებას, მცირე და საშუალო ზომის საწარმოებში ლიკვიდობის გაუმჯობესებას. 

სააგენტო „აწარმოე საქართველოში“, კვლავ აქტიურად გააგრძელებს მუშაობას ადგილობრივი წარმოებისა და სასტუმრო ინდუსტრიის განვითარების, ექსპორტის ხელშეწყობისა და ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებებით. მცირე და საშუალო საწარმოების ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების მიზნით, სააგენტოს ინდუსტრიული მიმართულების კომპონენტის ფარგლებში, საწარმოებისა და სასტუმროების სესხის პროცენტის თანადაფინანსება ისევ გაგრძელდება. მეტიც, მცირე და საშუალო მეწარმეების მხარდაჭერის მიზნით, ფინანსებთან წვდომის კომპონენტის ანუ თანადაფინანსების გრანტების გაცემა ,,საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოშიც'' გაგრძელდება. 

საქართველო, როგორც რეგიონალური ჰაბი და რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა, პრემიერ მინისტრის სამოქმედო გეგმის ეკონომიკური ნაწილის უმთავრესი მიმართულებებია: 

,,ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია საქართველოს, როგორც საერთაშორისო საინვესტიციო, საკომუნიკაციო, სატრანსპორტო, ლოგისტიკური, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, საგანმანათლებლო და საფინანსო ჰაბის ჩამოყალიბება, რაც მოგვცემს, როგორც ქვეყნის შიდა, ისე რეგიონალური პოტენციალის მაქსიმალურად გამოყენების საშუალებას. ამით ხელი შეეწყობა ქვეყნის სატრანსპორტო-ლოგისტიკური სექტორის, ეროვნული წარმოების კონკურენტუნარიანობისა და წარმადობის განვითარებას და ასევე ექსპორტის ზრდას, მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, ქვეყანაში თანამედროვე ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვასა და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროცესებში ქვეყნის სრულფასოვან მონაწილეობას. მნიშვნელოვანია უფრო მეტად შეეწყოს ხელი საქართველოს გავლით ენერგოდერეფნების განვითარებას, მათ შორის, ევროპულ ენერგობაზრებზე პირდაპირი წვდომის მიმართულებით. აუცილებელია აქტიური მუშაობა საქართველოში გამავალ სატრანსპორტო დერეფანში მეტი საერთაშორისო ტვირთების მოსაზიდად, ასევე ახალი სატრანსპორტო დერეფნების შექმნისა და გაფართოებისთვის. გაგრძელდება ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის მშენებლობის პროექტი, რომელიც არა მხოლოდ მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს საქართველოს სატრანზიტო პოტენციალის ამაღლებაზე, არამედ გაზრდის საქართველოს როლს რეგიონში და აქცევს მას ლოგისტიკურ ჰაბად. საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთი პრიორიტეტია ქვეყნის რეგიონების განვითარება, მათ შორის უთანასწორობის აღმოფხვრა, ადგილობრივ დონეზე ხარისხიანი მომსახურების მიწოდების ეფექტიანი და ინოვაციური სისტემების დანერგვა, რეგიონების როლის ზრდა ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაში''. 

საქართველოს მთავრობას აქვს რეგიონული განვითარების სტრატეგიული ხედვა, რომელიც ეფუძნება ევროკავშირის რეგიონების ეკონომიკური და სოციალური განვითარების გათანაბრების პოლიტიკის მიდგომებს. ეს გულისხმობს ინტეგრირებულ, დარგთაშორის და ტერიტორიაზე მორგებულ დაგეგმვასA და შესაბამისი პოლიტიკის განხორციელებას. 

ინფრასტრუქტურული განვითარება _ ჩვენი ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობისა Aდა ლოგისტიკური პოტენციალის სრულად ასათვისებლად, ახალი მაგისტრალური გზების მშენებლობა კვლავ გაგრძელდება. ქვეყნის მასშტაბით, საერთაშორისო მნიშვნელობის სატრანზიტო და რეგიონების დამაკავშირებელი საავტომობილო გზები აშენდება; გაგრძელდება რეგიონული და ადგილობრივი მნიშვნელობის გზების მშენებლობა; რეგიონების, სოფლის მეურნეობისა და ტურიზმის განვითარების მიზნით, უზრუნველყოფილი იქნება შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზების რეაბილიტაცია. 

,,მოსახლეობისთვის 24-საათიან რეჟიმში ხარისხიანი სასმელი წყლის მიწოდება, მთავრობის ერთ-ერთი პრიორიტეტია. 2020 წლისთვის, 24-საათიანი წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილი იქნება დამატებით 430 000 ადამიანი. აქტიურად გაგრძელდება წყალმომარაგება-კანალიზაციისა და გამწმენდი ნაგებობების მშენებლობა-რეაბილიტაციის პროექტები მთელ რიგ ქალაქებსა და სოფლებში, მათ შორის, საზღვრისპირა სოფლებში. ქვეყნის ინტერნეტიზაციის პროექტის ფარგლებში, რეგიონებში დამატებით აშენდება მაღალსიჩქარიანი ოპტიკური ინფრასტრუქტურა, რის შედეგადაც, საქართველოს მოსახლეობის 85%-ზე მეტს ექნება წვდომა მაგისტრალურ ოპტიკურ-ბოჭკოვან ინტერნეტ-ინფრასტრუქტურასთან''. 

ენერგეტიკა _ ქვეყნის ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და დამოუკიდებლობის ხარისხის ამაღლება, იმპორტირებულ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულების ეტაპობრივი შემცირება ადგილობრივი ენერგეტიკული რესურსების ათვისების, მიწოდების წყაროებისა და მარშრუტების დივერსიფიკაციის გზით, ესაა მტავრობის ენერგეტიკული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები. მთავრობის სამოქმედო გეგმის ამ ნაწილში აღნიშნულია, რომ განვითარდება ინფრასტრუქტურა გაზისა და ელექტროენერგიის უსაფრთხო და სტაბილური გადამცემი და გამანაწილებელი სისტემის შესაქმნელად. გაზმომარაგების გაუმჯობესების მიზნით, უკვე დაწყებულია 210-280 მილიონი კუბური მეტრის მოცულობის გაზსაცავის პროექტის განხორციელება; დამატებითი რესურსები გამოიყოფა რეგიონებში მოსახლეობის გაზიფიცირების უზრუნველსაყოფად, რის შედეგადაც 2020 წლის ბოლოსთვის, გაზმომარაგებაზე წვდომა ექნება 1.3 მილიონ აბონენტს; გაგრძელდება მუშაობა განახლებადი ენერგიის ათვისების კუთხით, ასევე, განხორციელდება ენერგოეფექტური ღონისძიებები სხვადასხვა მიმართულებით. 

გარემოს დაცვა და სოფლის მეურნეობა _ გარემოს დაცვა, მისი მდგრადობის შენარჩუნება და ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება, სოფლის მეურნეობის მდგრადი განვითარების პარალელურად, მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია კლიმატის ცვლილების მიმდინარე პროცესში. კლიმატგონივრული სოფლის მეურნეობის განვითარების ხელშეწყობა, ერთდროულად, სამ ურთიერთგადამკვეთ გამოწვევას პასუხობს, კერძოდ, სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციასა და კლიმატის ცვლილების შერბილების ხელშეწყობას. 

,,კლიმატის ცვლილებით განპირობებული ბუნებრივი კატასტროფების საფრთხეების რისკების შემცირების მიზნით, გაფართოვდება ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების ქსელი, გაძლიერდება მოდელირების შესაძლებლობები და დაინერგება ადრეული შეტყობინების ეროვნული სისტემა. 

გაუმჯობესდება ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის ხარისხის მონიტორინგისა და შეფასების სისტემა, ასევე ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევისა და წყლის გამოყენების აღრიცხვის სისტემები. გაგრძელდება წყლის რესურსების ინტეგრირებული მართვის სისტემაზე გადასვლა, რომელიც ეფუძნება წყლის რესურსების მდგრადი მართვისა და სააუზო მართვის ევროპულ პრინციპებს. გაუმჯობესდება ნარჩენებისა და ქიმიური ნივთიერებების მართვის სისტემა; ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამისად დაინერგება სხვადასხვა მექანიზმები, რაც წაახალისებს ნარჩენების წარმოქმნის პრევენციასა და ნარჩენების ხელახალ გამოყენებას''. 

ტრანსპორტი _ ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ შეთანხმების შესაბამისად, ტრანსპორტის სფეროში, საქართველოს კანონმდებლობა ევროკავშირის დირექტივებსა და რეგულაციებს დაუახლოვდება, რაც ხელს შეუწყობს სატრანსპორტო ოპერაციების უსაფრთხოების ზრდასა და ევროკავშირთან სექტორულ ინტეგრაციას... 

თანამედროვე სახელმწიფოში, ადამიანური კაპიტალი ქვეყნის განვითარების უმთავრესი რესურსია, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობაში უნდა ჩაერთოს. ადამიანური რესურსების განსავითარებლად კი აუცილებელია კარგი განათლება და უნარების განვითარება, ხოლო განათლების ეფექტიანი სისტემის უზრუნველყოფით, მნიშვნელოვანია ხარისხიან ჯანდაცვაზე ხელმისაწვდომობა; ღირსეული სოციალური უზრუნველყოფა; ჯანსაღი ცხოვრების წესი; შესაძლებლობის არსებობა ადამიანების კულტურულ და სპორტულ ცხოვრებაში ჩასართავად. შესაბამისად, მთავრობის პოლიტიკა მიმართულია არა ცალკეული სექტორის, არამედ ადამიანური კაპიტალის განვითარებისთვის საჭირო ეფექტური სისტემის ჩამოყალიბებაზე.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Tue, 10 Sep 2019 22:12:02 +0400
აზიის განვითარების ბანკმა საქართველოს 2 მილიარდი დოლარი გამოუყო http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6315-აზიის-განვითარების-ბანკმა-საქართველოს-2-მილიარდი-დოლარი-გამოუყო.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6315-აზიის-განვითარების-ბანკმა-საქართველოს-2-მილიარდი-დოლარი-გამოუყო.html

რომელი პროექტები დაფინანსდება მომდევნო ხუთ წელიწადში და რას გულისხმობს მთავრობის ახალი სტრატეგია

 

აზიის განვითარების ბანკმა _ ADB, საქართველოში, სუვერენული სესხების მოცულობა 2 მილიარდი აშშ დოლარით განსაზღვრა. სუვერენული სესხები მთავრობის ახალი სტრატეგიის ხელშესაწყობად, მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში გამოიყოფა, რასაც თანადაფინანსების სახით, ADB-ს პარტნიორებისგან მობილიზებული ფულადი სახსრებიც დაემატება. თანადაფინანსებაში მთავრობის სამი მთავარი პროექტი, კერძოდ, აღმოსავლეთ-დასავლეთისა და ჩრდილოეთ-სამხრეთის სატრანსპორტო, ეკონომიკური დერეფნების, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტისა და სპეციალური ეკონომიკური ზონის განვითარება მოიაზრება. 

ცალკეული ექსპერტების შეფასებით, საქართველოს რეგიონულ ცენტრად გარდაქმნის თვალსაზრისით, ეს პროექტები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. გაუმჯობესებული საგზაო კავშირების, ასევე ზღვაზე გასასვლელის არმქონე ქვეყნების – სომხეთისა და აზერბაიჯანის ბაზრების გახსნითა და ცენტრალური აზიის რეგიონული ეკონომიკური თანამშრომლობის დერეფნების გაზრდით შავი ზღვისა და ევროპის მიმართულებით, ეს ყველაფერი შესაძლებელი გახდება.

რას გულისხმობს მთავრობის ახალი სტრატეგია და უფრო კონკრეტულად, რომელ პროექტებს დააფინანსებს აზიის განვითარების ბანკი? საქართველოს მთავრობის სახელით, ADB-თან მთავარი მომლაპარაკებელი, ფინანსთა სამინისტრო იყო. შესაბამისად, „ვერსია“ ვანო მაჭავარია¬ნის უწყების საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურს დაუკავშირდა. 

2019 წლის 23 აგვისტოს, აზიის განვითარების ბანკის (ADB) დირექტორთა საბჭომ, 2019-2023 წლებისთვის, ქვეყანასთან თანამშრომლობის სტრატეგია _ Country Partnership Strategy  (CPS) განიხილა და დაამტკიცა. ფინანსთა სამინისტროში „ვერსიას“ განუმარტეს, რომ ეს სტრატეგია ADB-ს „სტრატეგია 2030“-ს ეფუძნება და სრულ შესაბამისობაშია საქართველოს მთავრობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიასთან _ „საქართველო 2020“. ქვეყანასთან თანამშრომლობის სტრატეგიის მიზანი რეგიონული კავშირების გაღრმავება, კერძო სექტორის განვითარება, ურბანული განვითარების მხარდასაჭერად სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის გაძლიერება და ADB-ის როლის გაფართოება/გავრცელებაა, როგორც განათლებისა და პროფესიული განვითარების მიმართულებით, ასევე საჯარო მმართველობის კუთხითაც. 

„CPS-ის პრიორიტეტული სექტორები, მათ შორის, ტრანსპორტი, წყალმომარაგება და წყალარინების სისტემები, ასევე ენერგეტიკა, განათლება, კერძო სექტორი, საჯარო სექტორის მართვა და ფინანსები, ADB-ის საქმიანობის უმნიშვნელოვანეს სფეროებს წარმოადგენს. საქართველოსთვის განსაზღვრულია სუვერენული სესხების გამოყოფა შემდგომი 5 წლის განმავლობაში და ამ მხრივ, აღსანიშნავია უკვე გაფორმებული/მიმდინარე და დაგეგმილი მსხვილი პროექტები, როგორც გზების, წყალმომარაგება/წყალარინების სექტორებში, ასევე ქალაქების განვითარების მხარდასაჭერად“, _ აცხადებენ ფინანსთა სამინისტროში. 

„ვერსიას“ განუმარტეს, კონკრეტულად, რომელ მსხვილ პროექტებს დააფინანსებს აზიის განვითარების ბანკი მომდევნო 5 წელში: 

ჩრდილოეთ-სამხრეთის (ქვეშეთი-კობი) გზის პროექტი _ ეს პროექტი ითვალისწინებს ჩრდილოეთ-სამხრეთის კორიდორზე არსებული ქვეშეთი-კობის შემოვლითი საავტომობილო გზის მონაკვეთის მშენებლობას. პროექტის სავარაუდო ღირებულება 558.6 მილიონი აშშ დოლარია. პროექტი განხორციელდება ADB-ს, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკისა _ EBRD და საქართველოს მთავრობის თანადაფინანსებით, საიდანაც 370 მილიონი ევროს ოდენობის სესხი ADB-მ უკვე გამოყო. 

აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის ხევი-უბისას მონაკვეთი (ე.წ. F2 მონაკვეთი) _ ეს პროექტი ითვალისწინებს ხევი-უბისას მონაკვეთის (12 კმ) მშენებლობის დაფინანსებას. აღნიშნულ მონაკვეთს სრულად აფინანსებს ADB და პროექტისთვის ბანკის მხრიდან გამოყოფილი სესხის ოდენობა 255 მილიონი ევროა. 

„აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის გაუმჯობესების პროექტი“ _ ეს პროექტი, აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის შორაპანი-არგვეთას მონაკვეთის (ე.წ. F4 მონაკვეთი) საავტომობილო გზის (14.7 კმ) მშენებლობას გულისხმობს. მისი ღირებულება, დაახლოებით, 350 მილიონი აშშ დოლარია. 

საცხოვრებლად უკეთესი ქალაქების საინვესტიციო პროგრამა (Livable Cities Investment Program) _ ეს პროგრამა ორიენტირებული იქნება ურბანული სექტორის ოპერაციებზე, რათა ინტეგრირებული და პროგრამული გადაწყვეტილებები მიაწოდოს მთავრობას საცხოვრებლად უკეთესი ქალაქების განსავითარებლად საქართველოში. მაგალითად, ეკონომიკურად კონკურენტული, სოციალურად ჩართული და გარემოს დაცვაზე ორიენტირებული ურბანული და ტურისტული ადგილები (ცლუსტერს). ამ კუთხით შეირჩა ოთხი რეგიონი საქართველოში: კახეთი, მესტია, ზუგდიდი და თბილისი. პროგრამის ჯამური ბიუჯეტი 400 მილიონი აშშ დოლარია. 

„აზიის განვითარების ბანკი _ ADB, საქართველოს ერთ-ერთი, უმსხვილესი და მრავალმხრივი განვითარების პარტნიორია, რომელთანაც 2007 წლიდან, მჭიდროდ ვთანამშრომლობთ. საქართველოში ბანკის მხრიდან დაფინანსების ოდენობა, დაახლოებით, 2.8 მილიარდი აშშ დოლარია, მათ შორის სახელმწიფო სექტორში, დაახლოებით, 1.8 მილიარდი აშშ დოლარი. 

აღსანიშნავია ADB-ს მხარდაჭერა საინვესტიციო პროექტების დაფინანსების კუთხით ისეთი მნიშვნელოვანი სექტორების განვითარების მხრივ, როგორებიცაა, მდგრადი ურბანული ტრანსპორტი, წყალმომარაგება/წყალარინები, ენერგეტიკა და სხვა. ამ სექტორებში მნიშვნელოვანია ADB-ის დაფინანსების წილი და ამ მიმართულებით, ბანკთან მუშაობა მომავალშიც გაგრძელდება. ამასთან, მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ წარმატებით ვთანამშრომლობთ ბანკთან საქართველოს მთავრობის რეფორმების განსახორციელებლად საბიუჯეტო მხარდამჭერი პროგრამების (PBL) დაფინანსების კუთხითაც. 2008-16 წლებში, ADB-მ გააფართოვა საქართველოს მთავრობისადმი საბიუჯეტო დახმარება 500 მლნ აშშ დოლარის საერთო ღირებულების 5 პროგრამული სესხის მეშვეობით“, _ განუმარტეს „ვერსიას“ ფინანსთა სამინისტროში. 

როგორც კერძო ინვესტიციების კატალიზატორი ADB, ფინანსურ მხარდაჭერას უწევს კერძო სექტორსაც. კერძოდ, სესხების, სააქციო კაპიტალში ინვესტირების, კომერციული საწარმოებისთვის გაცემული სესხების დაფინანსების სახით. ADB-ის კერძო სექტორის ოპერაციები საქართველოში, ახალი ინვესტიციების შესაძლებლობებს სწავლობს ვაჭრობის დაფინანსების, საბანკო და არასაბანკო დაფინანსების სფეროში, ინფრასტრუქტურისა და აგრობიზნესის სექტორებში. რაც მთავარია, გრძელდება მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოების განვითარების ხელშეწყობა.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 04 Sep 2019 11:01:40 +0400
Ryanair თბილისიდან და ქუთაისიდან პირდაპირი ავიარეისებს 6 ნოემბრიდან განახორციელებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6293-ryanair-თბილისიდან-და-ქუთაისიდან-პირდაპირი-ავიარეისებს-6-ნოემბრიდან-განახორციელებს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6293-ryanair-თბილისიდან-და-ქუთაისიდან-პირდაპირი-ავიარეისებს-6-ნოემბრიდან-განახორციელებს.html

პირველი ფრენა 6 ნოემბერს შესრულდება და ფასი 19.99 ევროდან იწყება. ფრენები კვირაში ოთხი სიხშირით განხორციელდება. არსებული ინფორმაციით, თბილისიდან ამ ეტაპზე „რაინეარი“ მხოლოდ მილანში იფრენს, ქუთაისიდან კი, იტალიის ქალაქ ბოლონიასა და საფრანგეთის ქალაქ მარსელში. ქართულ მხარესა და ირლანდიურ დაბალბიუჯეტიან ავიაკომპანია „რაინეარს“ შორის დღეს ურთიერთთანამშრომლობის შესახებ ხელშეკრულება გაფორმდა

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 21 Aug 2019 14:56:53 +0400
ვასაძის 600-ათასიანი ბედნიერება - რატომ დააფინანსა სახელმწიფომ რადიკალი ბიზნესმენის კომპანია http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6276-ვასაძის-600-ათასიანი-ბედნიერება-რატომ-დააფინანსა-სახელმწიფომ-რადიკალი-ბიზნესმენის-კომპანია.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6276-ვასაძის-600-ათასიანი-ბედნიერება-რატომ-დააფინანსა-სახელმწიფომ-რადიკალი-ბიზნესმენის-კომპანია.html

„შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტით ნაციონალური მოძრაობის წევრებიც სარგებლობენ

ბიზნესმენ ლევან ვასაძის კომპანია ,,ბაგრატიონი 1882'' სახელმწიფოსგან 600 000 ლარით დაფინანსდა, - ამის შესახებ ,,თავისუფლების მონიტორის'' მორიგ ჟურნალისტურ გამოძიებაშია ნათქვამი, რომელიც „ჩვენი ფულით დაფინანსებულ მილიონერ ბიზნესმენებზე“ მოგვითხრობს. სინამდვილეში, 2014 წელს, ვასაძის კომპანია სახელმწიფო პროგრამა - „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ ფარგლებში, ერთ-ერთი კომერციული ბანკისგან დაფინანსდა. 600 000 ლარი კი ამ შეღავათიანი აგროსესხის პროცენტის ფულია, რომელიც ამავე პროექტის ფარგლებში, სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტომ გადაიხადა. 

„თავისუფლების მონიტორის“ გამოძიება ორ სახელმწიფო პროგრამას -  ,,შეღავათიან აგროკრედიტსა'' და ,,აწარმოე საქართველოში'' ეხება, თუმცა იმის გამო, რომ „ვერსია“ ლევან ვასაძის კომპანიით დაინტერესდა, ამ ფილმის მხოლოდ იმ ნაწილს განვიხილავთ, რომელიც აგროსესხებს ეხება. 

მაშ ასე, „თავისუფლების მონიტორის“ ჟურნალისტური გამოძიების შედეგად გაირკვა, რომ სახელმწიფო პროგრამა „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ ფარგლებში, ბიზნესმენ ლევან ვასაძის კომპანია ,,ბაგრატიონი 1882'', 2014 წელს დაფინანსდა. 600 000 ლარი კი ამ სესხის პროცენტის თანხაა, რომელიც ამ პროექტის ფარგლებში სახელმწიფომ ანუ სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტომ გაიღო. 

„თავისუფლების მონიტორის“ ავტორმა, ნინო ზურიაშვილმა „ვერსიას“ განუმარტა, რომ ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში, „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ ფარგლებში, სახელმწიფომ, ჯამში, 264 000 000 ლარი დახარჯა. ფილმში კი, რომელიც გამომძიებელმა ჟურნალისტებმა მოამზადეს, სხვა კომპანიებსა და კიდევ ერთ სახელმწიფო პროგრამაზეა საუბარი. ნინო ზურიაშვილის განმარტებით, სახელმწიფოს მიერ სხვადასხვა პროგრამით დაფინანსებული კომპანიების დიდი ნაწილი „ქართული ოცნების“ შემომწირველები არიან. 

სიტუაციაში უკეთYგარკვევის მიზნით, „ვერსია“ სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსს, გიორგი ავალიანს დაუკავშირდა: 

„სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებთ, რომ განურჩევლად პოლიტიკური, ეროვნული, რელიგიური, სექსუალური, თუ სხვა კუთვნილებისა, საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია ისარგებლოს „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროგრამით. ნებისმიერი ბენეფიციარი, რომელიც ამ პროგრამით სარგებლობას გადაწყვეტს, ინდმეწარმე იქნება, თუ შპს, მიდის მისთვის ხელსაყრელ ბანკში, რომელთანაც აქვს ურთიერთობა და ითხოვს შეღავათიან აგროკრედიტს - 20 000-დან 1 500 000 ლარამდე ფარგლებში. ამის შემდეგ, ბანკი ამოწმებს, რამდენად გადამხდელუნარიანია ესა თუ ის კომპანია, ან საწარმო და იღებს გადაწყვეტილებას, გასცეს თუ არა სესხი. როგორც კი ბანკი სესხს გასცემს, ავტომატურად ფორმდება სამმხრივი ხელშეკრულება, სადაც სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტო ბენეფიციარისთვის წლიური, 11%-ის თანადაფინანსების ნაწილში ერთვება. შესაბამისად, როდესაც საუბრობენ, რომ სახელმწიფომ ლევან ვასაძე 600 000 ლარით დააფინანსა, სიმართლე არაა, რადგან ეს თანხა ვასაძეს კი არ მივეცით, მისმა კომპანიამ ისარგებლა „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტით და ჩვენ ამ სესხის პროცენტი დავაფინანსეთ“. 

გიორგი ავალიანმა „ვერსიას“ ისიც განუმარტა, რომ 2013 წლიდან დღემდე, „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტის ფარგლებში არსებული სესხების ყველაზე მაღალი საპროცენტო განაკვეთი წლიური 16%-ია. ამ 16%-დან პროექტის ბენეფიციარები, მაქსიმუმ, 5%-ს იხდიან, დარჩენილ 11%-ს კი სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტო იხდის 66 თვის განმავლობაში.

გიორგი ავალიანმა „ვერსიას“ აუხსნა, რომ „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტის მიზანია, საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს, ფერმერს, კომპანიასა თუ ბიზნესმენს, იაფ ფულზე წვდომის საშუალება ჰქონდეს. მთავარია, ამ სახელმწიფო პროგრამაში ჩართულმა კომერციულმა ბანკებმა სესხი დააფინანსონ, რის შემდეგაც, სახელმწიფოს მთავრობის 2013 წლის დადგენილების მიხედვით, სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტო, სესხზე არსებული პროცენტის თანადაფინანსების ნაწილში, ავტომატურად ჩაერთვება:

„ამის შემდეგ, ჩვენთვის მნიშვნელობა არ აქვს, ესა თუ ის ბიზნესმენი, ფერმერი თუ კომპანია, რომელიც „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტით სარგებლობს, „ქართულ ოცნებას“ დააფინანსებს. თუ რომელიმე სხვა პარტიას, რადგან ეს ჩვენი საქმე ნამდვილად არ არის“.

„ვერსიამ“ გაარკვია, რომ „ქართული ოცნების“ შემომწირველებისა და მილიონერი ლევან ვასაძის გარდა, „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პროექტით ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენლები, მათი ოჯახის წევრები და ამ პარტიასთან (სხვა ოპოზიციურ პარტიებთანაც) აფილირებული პირებიც სარგებლობენ. ასე, მაგალითად, „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ ფარგლებში, გიორგი რურუამ (ნიკა რურუას ძმა) გრანტი მიიღო. უფრო კონკრეტულად, ამ პროექტის ფარგლებში, შპს „აგროვია“ დაფინანსდა, რომლის 80%-იან წილს გიორგი რურუა ფლობს,  20%-ს კი - გიორგი მესხიძე. 

გარდა ამისა, „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ ფარგლებში, დაფინანსება მიიღო შოთა უტიაშვილმა და მისმა მამამ, ასევე, ლაგოდეხის მაჟორიტარმა დეპუტატმა წინა მოწვევის პარლამენტში, გურამ კაკალაშვილმა. 

„ვერსია“ გურამ კაკალაშვილს დაუკავშირდა, რომელმაც ჩვენს ხელთ არსებული ინფორმაცია დაგვიდასტურა და გვითხრა, რომ ამ პროექტის ფარგლებში სესხი მან კი არა, მისმა მეუღლემ მიიღო, თუმცა იმის გამო, რომ თვითონ ნაციონალური მოძრაობის წევრი იყო, მეუღლეს დაფინანსების ნაწილში პრობლემა არ შექმნია. 

სხვათა შორის, რადიკალიზმით ცნობილმა ბინესმენმა, რომელმაც წარსულში ბედი პოეზიაშიც მოსინჯა და ბედნიერების ძებნა დაიწყო, ამ დღეებში, საზოგადოების ყურადღება კიდევ ერთი რადიკალური განცხადებით მიიპყრო. კერძოდ, ვასაძემ ხელისუფლებას მიმართა და ჟურნალისტების დასჯა მოსთხოვა: 

„არნახულად გაზრდილია ძალადობა და აგრესია ტრადიციული ქვეყნების ცხოვრებაში, დემოკრატიისა და ლიბერალიზმის დაცვის სახელით. უხეში სამხედრო ძალის ჩარევის შედეგად, იხოცება და სახლიდან იდევნება მილიონობით ადამიანი ჩვენს ქვეყანაში, რომელიც ბუნებრივია, კაცობრიობის საერთო სახლის ნაწილია. ვხედავთ ამ აგრესიის მკვეთრ, ლოკალურ გამოვლინებებს ჩვენს ქვეყანაშიც, რომელიც ბუნებრივია, კაცობრიობის საერთო სახლის ნაწილია. ვხედავთ ამ აგრესიის მკვეთრ ლოკალურ გამოვლინებებს და როგორც ყოველთვის, აგრესიის მთავარი სამიზნე არის ჩვენი ეკლესია, ოჯახი, ჩვენი ეროვნული ღირებულებები. ქვეყნის ცენტრალური ტელეარხებიდან, რომელთა აბსოლუტური უმრავლესობაც ქცეულა გაუნათლებლობის, უგემოვნების, აგრესიისა და უზნეობის მთავარ წყაროებად,

გაისმის მოწოდებები ეკლესიაზე შეტევისაკენ. ჩვეულებრივ ამბად იქცა საჯაროდ, ცნობილი გარყვნილი არაადამიანების მხრიდან, ქართული ოჯახური და ეროვნული ტრადიციების დაცინვა და შეურაცხყოფა. ყველაზე საშიში ის არის, რომ ამგვარი პოლიტიკის გაგრძელებამ, შეიძლება, სავალალო შედეგი გამოიღოს. უკვე დაიწყო ჭინკების ცემა-ტყეპა ხალხის მხრიდან, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში. ეს არის თქვენი პასიურობის შედეგი. როდესაც ხალხი ხედავს, რომ მის ღირსებას არ იცავს მისი რჩეული კანონიერი ხელისუფლება, იგი საკუთარ ხელში იღებს ამ ღირსების დაცვის სადავეებს. სწორედ აქედან გამომდინარე, მოვუწოდებ ხელისუფლებას, სასწრაფოდ მიიღოს საკანონმდებლო ცვლილებები და შეიქმნას საზოგადოებრივი კომისია, რომელიც უმკაცრესად გააკონტროლებს მედიასა და უცხოეთიდან დაფინანსებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებს; რომელიც მკაცრად დასჯის და საქმიანობას აუკრძალავს თითოეულ მათგანს ქვეყნის ტრადიციული ღირებულების შეურაცხყოფის შემთხვევაში“, - აცხადებს ვასაძე.

 მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Tue, 30 Jul 2019 15:37:37 +0400
„საბკულტურა“ _ თავისუფალი და ღია სივრცე წიგნების მოყვარულთათვის http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6258-„საბკულტურა“-_-თავისუფალი-და-ღია-სივრცე-წიგნების-მოყვარულთათვის.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6258-„საბკულტურა“-_-თავისუფალი-და-ღია-სივრცე-წიგნების-მოყვარულთათვის.html

17 ივლისს, ფაბრიკაში „საბას“ ახალი ინიციატივის, პროექტის _ „საბკულტურა“ პრეზენტაცია გაიმართა. ეს წიგნის მოყვარულთა და მკითხველთა ახალი მოძრაობაა, რომლის წევრებსაც სჯერათ, რომ კითხვა ცვლის ფიქრებს, ფიქრები _ ქმედებებს, ხოლო ქმედებები _ გარემოს.  

„საბკულტურა“ თავისუფალი, ღია სივრცეა, სადაც წიგნებზე და წიგნებიდან მიღებული ცოდნის შესახებ საუბარი და დისკუსია, როგორც ციფრულ, ასევე რეალურ სივრცეში წარიმართება. სინამდვილეში, ესაა ,,საბას'' ვებგვერდის განახლებული აპლიკაცია მობილური ტელეფონებისთვის, რაც ნიშნავს, რომ თუ ამ აპლიკაციას ჩვენს ტელეფონებში ჩამოვტვირთავთ, ერთი წლის მანძილზე, ,,საბას'' მრავალფეროვან ბიბლიოთეკაზე წვდომა გვექნება.  

ღოგორც ,,საბას'' ერთ-ერთმა სულისჩამდგმელმა, პოეტმა რატი ამაღლობელმა პრეზენტაციაზე აღნიშნა, იმისათვის, რომ კითხვა უფრო საინტერესო და ყოველდღიური პროცესი გახდეს, „საბა“ არაერთ პროექტსა და აქტივობას გეგმავს. 

,,სწორედ ამის დასაწყისია განახლებული  saba reader-იც. რეალუად, „საბკულტურა“, „საბასა“ და „ლივინგსტონის” ერთობლივი პროექტია, რომლის შედეგად, შაბა ღეადერ-ს ისეთი ფუნქციები დაემატა, რაც თანამედროვე ტექნოლოგიებით, კითხვის საუკეთესო გამოცდილებას ემსახურება ანუ კითხვა სასიამოვნო, ყოველდღიური პროცესი იქნება''.

რატი ამაღლობელმა ,,ვერსიას'' განუმარტა, რომ წიგნის უმთავრესი პოპულარიზატორი და გამავრცელებელი მკითხველია: ,,ყველაზე მნიშვნელოვანი წიგნები, რაც ოდესმე წამიკითხავს, ახლობლებისა და მეგობრების რჩევით, სხვა ადამიანების ინტერესით, მათი ერთგვარი წარდგინებით, პრეზენტაციითა და რეკომენდაციით მოვიდა ჩემთან. ამდენად, ურთიერთობის ეს უშუალო ფორმა ლიტერატურაში, გვინდა, რომ ,,საბკულტურის'' პლატფორმაში, ერთგვარ ფორმად და წესად ვაქციოთ''. 

კომპანია ,,ლივინგსტონის'' მმართველმა პარტნიორმა, ვახო ვახტანგიშვილმა ,,ვერსიასთან'' საუბრისას აღნიშნა, რომ ,,საბკულტურა'' ორი ნაწილისგან შედგება:

,,პირველი, რაც გვინდოდა შეგვექმნა, მკითხველების გაერთიანება იყო, რადგან მკითხველები მთლად დაფასებული ხალხი არ ვართ. ჩვენთვის ვკითხულობთ წიგნებს, მაგრამ ამაში ტაშს არავინ გვიკრავს, ამიტომ გადავწყვიტეთ, რომ ახლა პირიქით იყოს _ მწერლებთან ერთად, მკითხველებიც დავაფასოთ, რადგან მკითხველების გარეშე, მწერლობასაც არ აქვს აზრი. შესაბამისად, ,,საბკულტურას'' იდეის ქვეშ გავაერთიანეთ ეს ხალხი, მაგრამ რაც მთავარია, გვინდა, წიგნებზე ხელმისაწვდომობის სახით, ამ ხალხს მეტი კომფორტი შევუქმნათ. ,,საბას'' ვებგვერდზე, წიგნებისა და ხმოვანი წიგნების სახით, უდიდესი კატალოგია, ამიტომ მობილური აპლიკაციის საშუალებით, მკითხველები მათ გადმოწერას შეძლებენ. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ეს ყველაფერი ეკონომიურადაც ხელმისაწვდომია, პირობითად, 5 000-ზე მეტი წიგნი, შეგიძლიათ, 5 ლარად გადმოწეროთ''.  

როგორც ვახო ვახტანგიშვილმა ,,ვერსიას'' განუმარტა, ამ პროექტის მესამე ნაწილი საერთო კომუნიკაციის პლატფორმა იქნება, სადაც მკითხველები ,,ჩრდილიდან'' გამოვლენ და რეალურ, ან თუნდაც ვირტუალურ სივრცეში, ამა თუ იმ წიგნზე, საკუთარ მოსაზრებებსაც გაუზიარებენ ერთმანეთს.  

პრეზენტაციის დასასრულს, ფაბრიკაში შეკრებილი საზოგადოებისთვის, ლევან ბერძენიშვილმა მინი-ლექცია გამართა და დამსწრეებს ლიტერატურის მნიშვნელობაზე ესაუბრა. 

„საბა“, რომელიც 17 წლის წინ, თიბისის ხელშეწყობით შეიქმნა, ყველაზე ავტორიტეტული ლიტერატურული პრემიაა საქართველოში. 2012 წლიდან, მას ელექტრონული წიგნების წამყვანი, ინოვაციური ვებპლატფორმა დაემატა, დღეს ელექტრონული წიგნების სახლს, უკვე 190 000-ზე მეტი რეგისტრირებული მომხმარებელი ჰყავს, ხოლო მის კატალოგში _ 6 000-მდე ელექტრონული წიგნია. 

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Tue, 23 Jul 2019 14:27:49 +0400
ბიზნესმენების ათპუნქტიანი გეგმა, რომელიც ქართულ ტურიზმს გადაარჩენს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6252-ბიზნესმენების-ათპუნქტიანი-გეგმა,-რომელიც-ქართულ-ტურიზმს-გადაარჩენს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6252-ბიზნესმენების-ათპუნქტიანი-გეგმა,-რომელიც-ქართულ-ტურიზმს-გადაარჩენს.html

„მთავრობა ხართ, თუ ოპოზიცია, თქვენთვის იჩხუბეთ და ჩვენ გვაცადოთ საქმის კეთება!“ _ რა შეცვალა "გავრილოვის ღამემ" ტურიზმის სექტორში და რა მოჰყვა გაბუნიას მიერ პუტინის გინებას

,,სავსე თვითმფრინავი, 95% რუსები. ფრენა: თბილისი-მინსკი, შემდეგ მოსკოვი, ან სანკტ-პეტერბურგი. საქართველო სტუმართმოყვარე და დაუვიწყარია! პირდაპირი ავიამიმოსვლა თბილისთან ახლა არაა, მაგრამ ფრენების უამრავი, ალტერნატიული ვარიანტი არსებობს. 

რუსები, რომლებსაც გადაწყვეტილებების დამოუკიდებლად მიღება შეუძლიათ და საკუთარი ცხოვრების მართვას არ ანდობენ მედიასა და პოლიტიკოსებს, სიამოვნებით ისვენებენ საქართველოში. და რას აკეთებთ თქვენ? #შპენდყოურსუმმერინგეორგია'', _ ესაა ერთ-ერთი, რუსული ტურისტული კომპანიის წარმომადგენლის, დინა პარიჟსკაიას პოსტი, რომელიც 15 ივლისს, სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა. 

დიახ, ,,გავრილოვის ღამისა'' და ტელეკომპანია ,,რუსთავი 2''-ის წამყვანის, გიორგი გაბუნიას უცენზურო გამოსვლის შემდეგ, თბილისის აეროპორტში, მინსკის გავლით, რუსი ტურისტებით სავსე თვითმფრინავი დაეშვა.

 

საქართველოში ტურიზმის განვითარებას და ზოგადად, ამ სექტორს პრობლემები ისედაც არ აკლდა. ხალხი მომსახურების დაბალ ხარისხსა და მაღალ ფასებს უჩიოდა. ტურისტული სეზონისთვის (ზამთრისა და ზაფხულის კურორტების ჩათვლით) დამახასიათებელი შავი იუმორიც გვქონდა _ აი, ის, საქართველოში დასვენების ფასად, ევროტურს რომ თავისუფლად დაგეგმავდით და შოპინგისთვისაც დაგრჩებოდათ თანხა, თუმცა პრობლემების მიუხედავად, სექტორი დინჯად, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად იზრდება და სერვისიც ნელ-ნელა იხვეწება. 

მოკლედ, ყველაფერ ამას წელს საკმაოდ სერიოზული პოლიტიკური პრობლემები დაემატა. 

ჯერ იყო და, 20 ივნისის ,,გავრილოვის ღამის'' შემდეგ, რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა საქართველოში ავიარეისებზე ემბარგო დააწესა ანუ მარტივად რომ ვთქვათ, 21 ივნისს, რუსულ ავიაკომპანიებს 8 ივლისიდან, მოსკოვიდან თბილისში და პირიქით, ფრენები აუკრძალა. ამის მიუხედავად, რამდენიმე დღეში, სოციალურ ქსელში, რამდენიმე ახალგაზრდის ინიციატივით, გაჩნდა ჰაშთეგი ,,გაატარე ზაფხული საქართველოში'' _ #შპენდყოურსუმმერინგეორგია. 

ამ მართლაც საინტერესო და შესანიშნავი წამოწყების არსი ისაა, რომ ცნობილი და უცნობი ადამიანები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან, საკუთარ მეგობრებს, ახლობლებსა და ნაცნობ-უცნობებს მოუწოდებენ, ზაფხული საქართველოში გაატარონ. 

მეტიც, ცნობილი ქართველებიც აპირებენ, ერთი ან ორი კვირა საქართველოს სხვადასხვა კურორტზე დაისვენონ და მეგობრებსაც იგივეს მოუწოდებენ. 

მოკლედ, პიარკამპანია ,,ამოიქოქა'' და რუსთაველზე, ანტისაოკუპაციო აქციების პარალელურად, ,,გაატარე ზაფხული საქართველოში'' იმდენად გააქტიურდა, რომ არცერთ რუს ტურისტს თუ ტურისტულ ორგანიზაციას, მათ შორის, დსთ-ს ქვეყნებიდანაც, საქართველოში ჯავშანი არ გაუუქმებია. 

სასიხარულო და საამაყო ეიფორია ხანმოკლე აღმოჩნდა. ,,გავრილოვის ღამიდან'' ორი კვირის შემდეგ, 7 ივლისს, სამაუწყებლო კომპანია ,,რუსთავი 2''-ის პირდაპირ ეთერში, გიორგი გაბუნიამ რუსეთის პრეზიდენტს, მისსავე ენაზე აგინა. 

,,ვერსიის'' წინა ნომერში უკვე დავწერე, რომ ეს იყო უხამსი და მდარე ხარისხის პერფორმანსი, მაგრამ პრობლემა გაცილებით ღრმა და მწვავე აღმოჩნდა. 8 ივლისიდან, რუსმა და ყაზახმა ტურისტებმა, ერთმანეთის მიყოლებით, საქართველოს სხვადასხვა სასტუმროებში ჯავშნები გააუქმეს... 

ისევ ემბარგოს ანუ ფრენების აკრძალვას დავუბრუნდეთ. პრინციპში, რუსეთისგან ემბარგო არ გვიკვირს, რადგან 2006 წლის ცივი და უხვთოვლიანი ზამთარი ჯერ კიდევ მწარედ გვახსოვს _ შუა იანვარში გაზი რომ გადაგვიკეტა ჩრდილოელმა მეზობელმა და მეგობარმა აზერბაიჯანმა გაგვიმართა ხელი. 

ამას 2007 წელი და რუსეთში აკრძალული ქართული ღვინო, მინერალური წყლები და სხვა სახის პროდუქცია მოჰყვა. 

მოკლედ, ბაზრების დივერსიფიკაციის თემა მძიმედ და ნელ-ნელა, მაგრამ ავად თუ კარგად, მაინც აითვისა ქართულმა ბიზნესმა. სხვათა შორის, რუსეთის ბაზარზე არ, ან ვერ ჩამოკიდების თემაც საკმაოდ მტკივნეულია და ევროპასთან, თუნდაც ჩინეთთან თავისუფალი სავაჭრო რეჟიმების მიუხედავად, არცთუ მარტივია, როგორც ერთი შეხედვით ჩანს. 

ჩვენ, ჟურნალისტები, პოლიტიკოსებს ხშირად ვსაყვედურობთ ხოლმე მოკლე მეხსიერებას, მაგრამ ბიზნესს მეხსიერების პრობლემა არ აქვს, მით უმეტეს, თუ ამ პრობლემის ძირი პოლიტიკურია. უფრო გასაგებად რომ ავხსნა, ევროპისა და ჩინეთის ბაზრები კი არის ღია და თავისუფალი, მაგრამ ამ თავისუფლებასაც თავისი ფასი აქვს _ ესაა საერთაშორისო სტანდარტი, დაწესებული კვოტა ანუ პროდუქციის ლიმიტირებული რაოდენობა და ბევრი ნიუანსი, რაზეც წლების განმავლობაში, ,,ვერსიაში'' არაერთხელ გაგვიმახვილებია ყურადღება. 

ამ პრობლემათაგან უმთავრესი და ყველაზე მტკივნეული, სწორედ საექსპორტო პროდუქციის ლიმიტია, თორემ არავის აქვს ,,ჯვარი დაწერილი'' რუსეთის ბაზარზე და დიდი სიამოვნებით გაიტანენ საკუთარ პროდუქციას ,,ევროპებსა'' და ,,ამერიკებში''. 

სიტყვა გამიგრძელდა, მაგრამ ბაზრების დივერსიფიკაცია ტურიზმსაც ეხება, იგივე ,,გავრილოვის ღამის'' შემდეგ, ისეთი ,,ყოვლისმცოდნენიც'' გამოჩნდნენ, რომლებმაც ტურიზმის სექტორის წარმომადგენლებს უსაყვედურეს კიდეც _ აბა, რა ეგონათ, მხოლოდ რუს ტურისტებზე რომ იყვნენ დამოკიდებულნიო. 20 ივნისის შემდეგ, ამ თემაზე იმდენი სიბრიყვე და სისულელე მოვისმინე და წავიკითხე, ყველას განხილვა შორს წაგვიყვანს. ამ სტატიით კი შევეცდები, მავანთ ავუხსნა, რომ სწორედ, ტურიზმის სექტორში დასაქმებულებს სურთ ბაზრების დივერსიფიკაცია და ამაში ხელისუფლების დახმარებას ითხოვენ, თუმცა ვიდრე საქართველოს სასტუმროებისა და რესტორნების ფედერაციის დამფუძნებელთან, შალვა ალავერდაშვილთან ინტერვიუს შემოგთავაზებთ, სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული მისივე პოსტი უნდა გაგიზიაროთ, რომელიც 8 ივლისს, გიორგი გაბუნიას ცნობილი მონოლოგის მეორე დღეს დაწერა: 

,,ყველას კარგად გვახსოვს, როგორ დაიწყო 2019 წელი. ჯერ ვირუსების გამო, საკმაოდ დიდი ზარალი ნახა ტურიზმის სექტორმა, მერე თითქოს ფეხზე წამოდგომა დავიწყეთ, მაისმა იანვარი დააბალანსა, ივნისი უკვე თებერვალს ავსებდა და მერე მოხდა გავრილოვი. ეს ის თემაა, როცა მტყუან-მართალი ისტორიამ უნდა გამოაჩინოს. ჩვენ, ყველამ ერთად დავიწყეთ 24-საათიანი მუშაობა, რომ არ მივსულიყავით იმ შედეგამდე, რაც ციფრებით, მინუს 2 მილიარდ ლარს უდრის. ცოტა რაღაცები გამოვასწორეთ, ცოტა მეტი ადამიანი დავარწმუნეთ იმაში, რომ მაინც საქართველოში დაესვენათ, ყველამ ერთად დავიჯერეთ, რომ შეგვიძლია არ დავნებდეთ და ჩვენი შრომა შედეგს გამოიღებს და მერე იყო გუშინდელი განცხადება. დღეს დილიდან, უკვე აღარც გვეკონტაქტებიან, უბრალოდ, გვიუქმებენ ჯავშნებს. 

არ ვართ ჩვენ არავისტები, ჩვენ საქართველოისტები ვართ, ამ ქვეყნისთვის ვმუშაობთ, უამრავ გადასახადებს ვიხდით ბიუჯეტში და ვცდილობთ, აქ ჩამოსული სტუმარი ბედნიერი გავუშვათ, ვცდილობთ, ყველაფერ ქართულს მაქსიმალური პოპულარუზაცია გავუკეთოდ, ვცდილობთ, მაქსიმალურად შევუწყოთ ხელი ქართულ წარმოებებს და რაც შეიძლება, მეტი ქართული პროდუქცია შევიძინოთ და ა.შ. 

მოკლედ, მთავრობა ხართ, თუ ოპოზიცია, იქნებ, თქვენთვის იჩხუბოთ ერთმანეთში და ჩვენ გვაცადოთ საქმის კეთება და გპირდებით, ორივეს შეგინახავთ, ორივეს გეყოფათ ჩვენი გადახდილი გადასახადები, ორივე კარგად იქნებით, თუ ჩვენ დაგვაცდით ბიზნესის წარმოებას და თქვენს პარტიულ ვნებებს ნუ გადააყოლებთ ქვეყანას!''

ახლა კი, დაპირებული ინტერვიუ შალვა ალავერდაშვილთან: 

_ შალვა, ტურიზმის სექტორში რა ვითარებაა? 

_ მაქსიმალურად გადასულები ვართ ბაზრების დივერსიფიკაციაზე ანუ სხვა ბაზრებიდან სტუმრების შემოყვანაზე ვმუშაობთ. გარდა ამისა, 15 ივლისს, ერთ-ერთმა რუსულმა ტურისტულმა კომპანიამ საქართველოში რუსი ტურისტები ბელორუსიის გავლით ჩამოიყვანა, თუმცა რუსეთსა და პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებიდან, ძირითადად ყაზახეთიდან, ტურისტების რაოდენობა საკმაოდ შემცირდა. 

_ ბაზრების დივერსიფიკაციაში კონკრეტულად რომელ ქვეყნებს გულისხმობთ? 

_ მართალია, ტურისტულ კომპანიას არ წარმოვადგენ, სასტუმროებისა და რესტორნების ქსელის სახელით ვსაუბრობ, მაგრამ გადავერთეთ იმ ქვეყნებზე, საიდანაც შეგვიძლია მეტი ტურისტი შემოვიყვანოთ. ონლაინ-გვერდის booking.com-ის საშუალებით ბევრი ჯავშანი შემოგვდის, განსაკუთრებით ტურისტული კომპანიებიც გააქტიურდნენ. 

რაც შეეხება ალტერნატიულ ბაზრებს, ესაა არაბეთი და ინდოეთი. სხვათა შორის, მთავრობის წარმომადგენლებსაც ვთხოვე, რომ ამ ქვეყნებთან სავიზო და სასაზღვრო პროცედურები გავამარტივოთ, განსაკუთრებით ინდოეთთან. ეს იმიტომ, რომ მართალია, ინდოელ ტურისტებს ვაძლევთ ვიზებს, მაგრამ ხშირ შემთხვევაში, ვიზიან მოქალაქეებს თბილისის აეროპორტიდან უკან ვაბრუნებთ. შესაბამისად, ვთხოვ ხელისუფლებას, რომ თუ ვიზას ვაძლევთ, უკან ნუ გავაბრუნებთ, მაგრამ თუ დასაბრუნებელია, ვიზას ნუღარ მივცემთ-თქო. 

_ 21 ივნისიდან, ინტენსიურ შეხვედრებს მართავთ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში. რა კონკრეტული შედეგი მოჰყვა, ან მოჰყვება ამ კომუნიკაციას? 

_ დიახ, ასეა და ათპუნქტიანი გეგმაც შევთავაზეთ ხელისუფლებას. ახლა ველოდებით, რომ ამ ათიდან რამდენიმე მნიშვნელოვანი პუნქტი მაინც შესრულდეს. მაგალითად, ამ კრიზისშიც კი, ჩვენ, ტურიზმის სექტორის წარმომადგენლები ხელისუფლებას ვთხოვთ, booking.com-ის პრობლემა მაინც მოაგვარონ. 

_ რას გულისხმობთ? 

_ booking.com-ზე რომ შეხვალთ, ნახავთ, რომ აფხაზეთი ცალკე, დამოუკიდებელ ქვეყანადაა აღიარებული. ხელისუფლებას ვთხოვთ, რომ ჰოლანდიის საელჩოს ოფიციალური ნოტა გაუგზავნოს, რათა booking.com-დან აფხაზეთი ამოიღოს, რადგან ის საქართველოს ნაწილია. ამას არც ფული სჭირდება და არც _ სხვა დამატებითი სამუშაო, უბრალოდ, საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ჰოლანდიის საელჩოში სპეციალური ნოტა უნდა გააგზავნოს, რათა ამ ვებ-გვერდზე აფხაზეთი ცალკე სახელმწიფოდ არ იყოს გამოტანილი. 

_ ათპუნქტიანი გეგმა ,,გავრილოვის ღამის'' შემდეგ შესთავაზეთ ხელისუფლებას. კონკრეტულად, რას ითხოვთ მთავრობისგან? 

_ ერთ-ერთი ძირითადი პუნქტი ისაა, რომ ახლომდებარე აეროპორტებში, მაგალითად, ერევანში, ბაქოსა და ტრაპზონში დავაყენოთ უფასო, ე.წ შატლები, რომლებიც საქართველოში მარტივად შემოიყვანს რუს ტურისტებს. 

ასევე, იმ ქვეყნებიდან, სადაც მაღალი შეგნების დონეა, იგივე ბალტიისპირეთის ქვეყნებს ვგულისხმობ, რომელთა მოქალაქეებმაც საქართველოში ჩამოსვლის მზადყოფნა გამოთქვეს, დამატებითი, ჩარტერული რეისები უნდა დავნიშნოთ, თუმცა ბალტიისპირეთის ქვეყნების გარდა, იგივე შეიძლება ვთქვათ უკრაინასა და ყაზახეთზეც, საიდანაც ნამდვილად შეიძლება, რომ ტურისტული ნაკადები გაიზარდოს, თუ დამატებით ჩარტერებს დავნიშნავთ. 

ასე გაცილებით მეტ ტურისტს ჩამოვიყვანთ საქართველოში და რეალურად დავეხმარებით სექტორს, რომელიც საკმაოდ რთულ მდგომარეობაშია. 

მეტიც, ამგვარი მიდგომით, გრძელვადიან პერპექტივაში, მეტ დადებით შედეგს მივიღებთ და მომსახურების ხარისხიც გაიზრდება, თუმცა ფაქტია _ ამჟამად, სექტორი საკმაოდ ცუდ მდგომარეობაშია. 

დაყოვნების დრო არაა, გადაწყვეტილებები სწრაფად უნდა მივიღოთ! 

სხვათა შორის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში დაგვპირდნენ, რომ ოფიციალურ განცხადებას მიმდინარე კვირაში გააკეთებდნენ და ჩვენს ათპუნქტიან გეგმა-შეთავაზებაზე, სწორედ მათ განცხადებას ველოდებით. 

P.s. როგორც ხედავთ, ბიზნესი თვითონ ეძებს გზებს პრობლემის მოსაგვარებლად და ხელისუფლებას სიტუაციის განმუხტვისა, თუ ვითარების უკეთეს კალაპოტში ჩასაგდებად, ათპუნქტიანი გეგმის სახით, გამზადებულ რეცეპტსაც სთავაზობს. ახლა ჯერი ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროზეა, კონკრეტულად კი, მინისტრ ნათია თურნავაზე, რომელიც ჩვენი რესპოდენტის მსგავსად, 21 ივნისიდან მოყოლებული დღემდე, ინტენსიურად ხვდება ტურიზმის სექტორის წარმომადგენლებს, ისმენს მათ პრობლემებს და თავის მხრივ, ხელისუფლების სახელით, სიტუაციის დარეგულირების პირობასაც დებს. 

წიწილებს შემოდგომაზე ითვლიან, ჰოდა, იქამდე არცთუ შორია, სულ რაღაც ერთი თვე დარჩა და ვნახოთ, რას, ან როგორ მოაგვარებს ხელისუფლება _ მარტივად რომ ვთქვათ, დაველოდოთ, როგორ ჩამოირეცხავს ,,გავრილოვის ღამის'' სირცხვილს. 

ისე, ობიექტურობისთვის უნდა ვთქვათ, რომ მთავრობამ კრიზისში გადასული ამ სირცხვილის პოლიტიკური ფასი უკვე გადაიხადა _ საქართველოს პარლამენტის ექსთავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძისა და რუსი დეპუტატის ქართველი კოლეგის, ზაქარია ქუცნაშვილის შეწირვის სახით. 

პოლიტიკურ ფასზე ძვირი კი ამ კრიზისის ეკონომიკური ნაწილი ჯდება _ ერთი მერცხლის ჭიკჭიკი რომ გაზაფხულს ვერ მოიყვანს, ქართველებმა ეს კარგად ვიცით, ამიტომ თითო-ოროლა, თუნდაც საქართველოს მოყვარული და ჩვენი გულშემატკივარი რუსი ტურისტის არგადადებული შვებულება, შემოდგომაზე პოზიტიურ შედეგს ანუ კარგ სტატისტიკურ მაჩვენებლებს ვერ მოგვცემს. 

მეტი ძალისხმევაა საჭირო და სწორედ აქ სჭირდება ბიზნესს მახვილგონიერება, ხოლო ხელისუფლებას _ კეთილი ნების გამოჩენა. 

მინდა, ეს სტატია პოზიტიური ამბით დავასრულო: შალვა ალავერდაშვილმა მითხრა, რომ პუტინის ემბარგოსა და გაბუნიას გინების მიუხედავად, ერთ-ერთ რუსულ ტურ-ოპერატორს, რომელმაც ,,გავრილოვის ღამემდე'' ბევრად ადრე, მიმდინარე წლის ოქტომბრისთვის, საქართველოს სასტუმროებში, ჯამში 400 ნომერი შეიძინა, ჯავშანი არ გაუუქმებია, თან დააყოლა, სხვა, ალტერნატიულ გზებს გამონახავენ და ჩვენს ქვეყანაში აუცილებლად ჩამოვლენო...

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 17 Jul 2019 13:01:51 +0400
ჰაერის დაბინძურების შემზარავი სტატისტიკა http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6243-ჰაერის-დაბინძურების-შემზარავი-სტატისტიკა.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6243-ჰაერის-დაბინძურების-შემზარავი-სტატისტიკა.html

როგორ ებრძვის მსოფლიო ჰაერის დაბინძურებით გამოწვეულ სიკვდილიანობას და რატომ დაიმსახურა ქართულმა პრაქტიკამ ევროპის 15 ქვეყნის აუდიტორების მოწონება

ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურება მთელ მსოფლიოში ყველაზე დიდი გარემოსდაცვითი რისკია. მეტიც, ჰაერის დაბინძურება სიკვდილიანობისა და ავადობის მთავარი მიზეზია. უმაღლესი აუდიტორული ორგანოები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ქმედითი და ხარჯთეფექტიანი პოლიტიკის განხორციელებაში. ამ მიზნით, ევროკავშირის წევრი და არაწევრი ქვეყნების (ჯამში, 15 ქვეყანა) უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანოებმა ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის კომპლექსური აუდიტი განახოციელეს. ვნახოთ, რა ძირითადი პრობლემები გამოკვეთეს ალბანეთის, ბულგარეთის, ესტონეთის, საქართველოს, უნგრეთის, ისრაელის, კოსოვოს, მოლდოვას, პოლონეთის, რუმინეთის, სლოვაკეთის, ესპანეთის, შვეიცარიის, ჩრდილოეთ მაკედონიის და ნიდერლანდების უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანოებმა. 

ჰაერის დაბინძურების პრობლემის გლობალურობიდან გამომდინარე, ერთობლივ აუდიტში მონაწილე 15-ვე ქვეყნის აუდიტორებმა საუკეთესო პრაქტიკის მქონე ქვეყნების მაგალითების გაზიარება გადაწყვიტეს. სხვათა შორის, ელექტრონული მანქანების გამოყენების წახალისების სახელმწიფო პროგრამით, საუკეთესო ქვეყნების ჩამონათვალში, საქართველოც მოხვდა.

 

ძირითადი პრობლემა 

2018 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ, ჰაერის დაბინძურებისა და ჯანდაცვის საკითხებთან დაკავშირებით, გლობალური კონფერენცია გამართა. გაირკვა, რომ მსოფლიოში, ჰაერის დაბინძურება ყოველი მე-9 ადამიანის გარდაცვალების მიზეზია; მსოფლიოში 10 ადამიანიდან, ყოველი 9 დიდი ოდენობით დამბინძურებლების შემცველ ჰაერს სუნთქავს; ინსულტით გარდაცვალების 24%, ჰაერის დაბინძურებითაა გამოწვეული _ ჰაერის დაბინძურების გამო, ყოველწლიურად, 1.4 მილიონი კვდება ინსულტით; ჰაერის დაბინძურება იწვევს გულის დაავადებით სიკვდილიანობის 25%-ს _ ყოველწლიურად, 2.4 მილიონი ადამიანი კვდება გულის დაავადებით; ფილტვის დაავადებათა ყველა შემთხვევისა და ფილტვის სიმსივნით გამოწვეული სიკვდილის 43%, ჰაერის დაბინძურებითაა განპირობებული _ ყოველწლიურად, 1.8 მილიონი ადამიანი კვდება ფილტვის დაავადებითა და ფილტვის სიმსივნით. 

სტატისტიკა, მართლაც, შემზარავია და ამიტომ გასაკვირი არაა, რომ ევროკავშირის წევრი და თუნდაც არაწევრი ქვეყნების მთავრობებმა ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების შესამცირებლად ქმედითი ნაბიჯები უნდა გადადგან. 

ამ მხრივ, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ამა თუ იმ ქვეყნის უმაღლესი აუდიტორული ორგანოს ფუნქცია და როლი. ევროკავშირის წევრი და არაწევრი 15 ქვეყნის მთავრობების საქმიანობის შესახებ ინფორმაციის შესაგროვებლად და შესაფასებლად, ამ ქვეყნების უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანოებმა აუდიტის საერთო ფორმატი, ძირითადი და დამხმარე კითხვები შეიმუშავეს. ერთობლივ აუდიტში მონაწილე 15 ქვეყნიდან, რვა _ ბულგარეთი, ესტონეთი, უნგრეთი, პოლონეთი, რუმინეთი, სლოვაკეთი, ესპანეთი და ნიდერლანდები, ეცვროკავშირის წევრი სახელმწიფოა. შემდეგი შვიდი ქვეყანა _ ალბანეთი, საქართველო, ისრაელი, კოსოვო, ჩრდილოეთ მაკედონია, მოლდოვა და შვეიცარია ევროკავშირის არაწევრი ქვეყნებია. 

ერთობლივი აუდიტის მიზანია, შეფასდეს, თუ როგორ ხორციელდება ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შესახებ პოლიტიკა და პრაქტიკული ქმედებები იმ ქვეყნებში, სადაც ამ ტიპის აუდიტი განხორციელდა. გაირკვა, რომ 15-დან, 8 ქვეყნის უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანომ, თავისი ქვეყნის მთავრობის მიერ განხორციელებული ზომების ეფექტიანობისა და პროდუქტიულობის შეფასება ვერ შეძლო. 

ცალკეულ შემთხვევაში ამის მიზეზი ის იყო, რომ ქვეყანას დამტკიცებული არ ჰქონდა სათანადო პოლიტიკა, არ იყო განსაზღვრული შეფასების კრიტერიუმები, ან მონიტორინგის ინფორმაცია არ იყო ადეკვატური. დანარჩენი 7 ქვეყნის უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანომ გამოავლინა, რომ მათი ქვეყნების მთავრობების მიერ განხორციელებული ქმედებები, მხოლოდ ნაწილობრივ იყო ეფექტიანი. 

ამ ქვეყნების მთავრობებმა საკმარისად პრიორიტეტულად არ მიიჩნიეს ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების პრობლემა, რამაც შესაბამისი გავლენა მოახდინა ადამიანის ჯანმრთელობაზე. ქვეყნებს შორის გამოვლენილი განსხვავებების მიუხედავად, 15 ქვეყნის აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ შესაბამისი ქვეყნების მთავრობებმა (ესტონეთის გარდა), ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გასაუმჯობესებლად საკმარისი ზომები არ განახორციელეს. 

,,აუდიტში მონაწილე ქვეყნების უმრავლესობა ვერ იცავს ეროვნულ და საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნებს და მათთან ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურება კვლავ აღემატება დადგენილ ლიმიტებს, ან ზღვრულ ოდენობებს; ყველა ქვეყანას არ აქვს დამტკიცებული ეროვნული პოლიტიკა და შესაბამისად, არ აქვს განსაზღვრული შეფასების კრიტერიუმები; არ არსებობს კოორდინაცია სუბიექტებსა და დარგობრივ პოლიტიკას შორის; მთავრობები არ ფლობენ სრულ ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რა ბიუჯეტია საჭირო გარემოსდაცვითი ღონისძიებების განსახორციელებლად; იმ ქვეყნებში, სადაც გამოყოფილია ბიუჯეტი, ყოველთვის საკმარისი არაა; მონიტორინგის სისტემები ყოველთვის არ მუშაობს გამართულად; არსებობს საზოგადოების ინფორმირების გაუმჯობესების შესაძლებლობა'', _ ვკითხულობთ ერთობლივი აუდიტის დასკვნაში. 

სანქციები და მათი ეფექტურობა 

ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები ვალდებულნი არიან, ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შესახებ დირექტივა აღასრულონ. შეუსაბამობის შემთხვევაში, ევროკომისია უფლებამოსილია, სამართლებრივი ზომები მიიღოს და ამ ქვეყნის წინააღმდეგ ევროპის სასამართლოში საქმე აღძრას. 

,,ამის მიუხედავად, ევროპის აუდიტორთა სასამართლომ დაასკვნა, რომ კომისია შეზღუდულია წევრი სახელმწიფოების მუშაობის მონიტორინგში. ევროკომისიის მიერ, წევრი სახელმწიფოს მიმართ სამართლებრივი ზომების მიღებისა და მისი პოზიციის განმამტკიცებელი სასამართლო განჩინებების მიუხედავად, ქვეყნები ხშირად არღვევენ ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის ლიმიტებს'', _ აღნიშნულია ერთობლივი აუდიტის დასკვნაში. 

ჩრდილოეთ მაკედონიის უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანომ დაასკვნა, რომ ევროკავშირის დონეზე, ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შესახებ განსაზღვრული პოლიტიკის მიზნებთან შეუსაბამობისათვის, ჩრდილოეთ მაკედონიას სანქციები არ დაკისრებია. მეტიც, სანქციები არც ეროვნულ და არც ადგილობრივ დონეებზე არ გამოუყენებიათ. იმის გამო, რომ ფულადი ჯარიმა არ არსებობს, ძალიან შენელებულია ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის დაცვის გეგმების განხორციელების პროცესი. ეს საფრთხეს უქმნის მთავრობის მიერ განსაზღვრული მიზნების მიღწევას, ჰაერის დაბინძურების პრობლემის მოგვარებასა და დაბინძურების ახალი წყაროების აღკვეთას. 

ბულგარეთის უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანომ დაასკვნა, რომ სხვადასხვა ცენტრალური და ადგილობრივი ორგანოები, ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესებაში მონაწილეობენ. თუმცა ამ ქვეყნის გარემოს დაცვისა და წყლის რესურსების მინისტრმა, მერებსა და სხვა ოფიციალურ პირებს, რომლებმაც ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გასაუმჯობესებელი პროგრამები არ შეიმუშავეს, ჯარიმები მაინც არ დააკისრა. 

რუმინეთის უმაღლესი აუდიტორული ორგანოს განცხადებით, გარემოსდაცვითი გადასახადები დაწესდა, როგორც გარემოსდაცვითი პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც ფიზიკური და იურიდიული პირების ქცევით მოდელს გამოასწორებს და გარემოს დაცვის მიზნით, სწორი მიმართულებით წაიყვანს. თუმცა ისიც უნდა ითქვას, რომ აღნიშნული გადასახადების ეფექტიანობის აუდიტი ამ ქვეყანაში არ ჩატარებულა: 

 

,,ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შესახებ ევროკავშირის დირექტივაში განსაზღვრული სტანდარტების გარდა, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციას რეკომენდებული აქვს დამბინძურებლების კონცენტრაციის კონკრეტული ზღვრული ოდენობები. ზოგიერთ შემთხვევაში ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის ინსტრუქციები უფრო მკაცრია, ვიდრე ევროკავშირის დირექტივა ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის შესახებ''. 

მოქალაქეებს შეუძლიათ მნიშვნელოვანი როლის შესრულება მათი ქვეყნის მიერ ევროკავშირის დირექტივის განხორციელების მონიტორინგში, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც რთული პოლიტიკური არჩევანის გაკეთებაა საჭირო. ადგილობრივი ძალისხმევა მნიშვნელოვანია, თუმცა საზოგადოებრივ შემეცნებას საჭიროებს. მოქალაქეს მხოლოდ მაშინ შეუძლია პოლიტიკაში ჩართვა, როდესაც კარგადაა ინფორმირებული: 

,,სამოქალაქო აქტივობა სულ უფრო მეტ მნიშვნელობას იძენს და ეს, ბოლოდროინდელი სასამართლო განჩინებებითაც დასტურდება, როდესაც საზოგადოების წევრები და არასამთავრობო ორგანიზაციები, საკუთარ ეროვნულ ხელისუფლებას სასამართლოში უჩივიან.

ჩეხეთის რესპუბლიკაში, გერმანიაში, საფრანგეთში, იტალიასა და გაერთიანებულ სამეფოში, სასამართლოებმა მოქალაქეების სასარგებლოდ გამოიტანეს გადაწყვეტილება და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს, ჰაერის დაბინძურების წინააღმდეგ ქმედითი ზომების განხორციელება დაავალეს''. 

ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების პრობლემა იმდენად გლობალურია, რომ ერთობლივ აუდიტში მონაწილე 15-ვე ქვეყნის აუდიტორებმა საუკეთესო პრაქტიკის მქონე ქვეყნების მაგალითების გაზიარება გადაწყვიტეს: 

,,ერთობლივ აუდიტში მონაწილე სხვადასხვა ქვეყნის კარგი პრაქტიკის გაზიარებით, იმედი გვაქვს, სხვა ქვეყნების მთავრობებს, ერთმანეთისგან სწავლისა და გამოცდილების გაზიარების სურვილს გავუჩენთ''. 

ისრაელი 

საოჯახო საჭიროებებისთვის ცხელი წყლის მისაღებად, მზის გამათბობლები ხარჯთეფექტიანი საშუალებაა. მათი გამოყენება ნებისმერ კლიმატურ პირობებშია შესაძლებელი, რისთვისაც მხოლოდ მზის ენერგიას იყენებენ. მზის გამათბობლები, მზის სხივების კოლექტორისა და წყლის ავზისგან შედგება. კოლექტორი მზის სხივებს აგროვებს და მათ სითბოდ გარდაქმნის. წყალი ცხელდება და ინახება ავზებში. 

ისრაელი მზიანი ქვეყანაა და მზის ენერგიის გამოყენების დიდი პოტენციალი აქვს. მზით გამათბობლები ისრაელში გამოიგონეს და მსოფლიოში ის ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა გახდა, რომელიც მას იყენებს. ამჟამად, მზით გამათბობლებს შინა მეურნეობების 85% იყენებს. შედეგად, ისრაელში, ელექტროენერგიის მოხმარების წლიური მაჩვენებელი 8%-ით შემცირდა და ელექტროენერგიით ჰაერის დაბინძურებამაც იკლო. 

სლოვაკეთი 

სლოვაკეთის რესპუბლიკის გარემოს დაცვის სამინისტროსა და საერთაშორისო ორგანიზაცია _ თAIEX EIღ-ის თანაორგანიზებით, სამუშაო შეხვედრა გაიმართა შინა მეურნეობების გათბობიდან მომდინარე ჰაერის დაბინძურების საკითხებზე. ის მიზნად ისახავდა კოლეგებს შორის საუკეთესო პრაქტიკის გაცვლა-გაზიარებას. ჯამში, ამ შეხვედრაში, 13 ქვეყნის წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ. 

სლოვაკეთმა საკუთარი, საუკეთესო პრაქტიკა წარადგინა. ეს იყო პირველი სამუშაო შეხვედრა, ასეთი მკაფიო აქცენტებითა და საუკეთესო პრაქტიკის გასაზიარებლად. ამასთან, გარემოს დაცვის სამინისტროს ინიციატივით, გაიმართა სამუშაო შეხვედრა _ „დიალოგი სუფთა ჰაერის შესახებ“. ორივე ღონისძიება, ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის დაცვის სფეროში საუკეთესო პრაქტიკის მაგალითადაა აღიარებული. 

უნგრეთი 

სამთავრობო ინიციატივის სახით, სამრეწველო შენობა-ნაგებობების მოდერნიზების გზით, მათი ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესების პროგრამა დაინერგა. სახელმწიფო დახმარება გულისხმობს საგადასახადო შეღავათებს, ან საგრანტო დაფინანსებას, რაც შეიძლება თბოიზოლირებისთვის იქნეს გამოყენებული. მაგალითად, ჩანაცვლდეს კარებები, მოხდეს გათბობის სისტემების (საქვაბეების გამოცვლა) მოდერნიზება და განახლებადი ენერგიის სისტემების დამონტაჟება. 

შენობების მოდერნიზება და თბოიზოლაცია არა მხოლოდ ამცირებს გათბობიდან მომდინარე ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურებას, არამედ ათობით ათას სამუშაო ადგილს ქმნის სამშენებლო სექტორში. ეს აძლიერებს ეკონომიკურ ზრდას და ამცირებს ქვეყნის დამოკიდებულებას იმპორტირებულ ენერგიაზე. ეს სქემა სტიმულირებულ იქნა, ბოლო წლებში, ბუნებრივი აირის კლებადი საცალო ფასებით, რამაც ბევრ ოჯახს უბიძგა, ძალიან დიდი დაბინძურებით გამორჩეული მყარი საწვავის გათბობის სისტემებიდან (ბევრ შემთხვევაში ხდებოდა საოჯახო ნარჩენების გამოყენება საწვავის სახით), ეკოლოგიის ნაკლებად დამაზიანებელ სისტემებზე გადასულიყო. 

ბულგარეთი 

ამ მხრივ, ბულგარეთში, მთელი რიგი ღონისძიებები განხორციელდა: საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მოდერნიზება ანუ ძველი ავტოპარკის ჩანაცვლება ეკოლოგიურად მდგრადი სატრანსპორტო საშუალებებით, (სერტიფიცირებული ევრო 5 და 6 სტანდარტი); სოფიასა და პლოვდივში 496 ავტობუსი განახლდა, ხოლო მეტროპოლიტენის 10 მატარებელი, 20 ტრამვაი, 126 ავტობუსი და 100 ტროლეიბუსი ქვეყნის ხუთ, დიდ ქალაქში შეიძინეს; სოფიაში მეტროპოლიტენის ქსელი გაფართოვდა, ამოქმედდა მესამე ხაზი. ქალაქში ყოველდღიურად 380 000 ადამიანი მგზავრობს ამ სატრანსპორტო საშუალებით, რაც ეროვნული ტრანსპორტის 35%-ს შეადგენს. ამით წელიწადში 90 500 ტონით მცირდება აირების, მათ შორის, სასათბურე აირების ემისია; ბუნებრივი აირის გამოყენება საზოგადოებრივი შენობებისა და სახლების გასათბობად. ცენტრალური გათბობის ქსელთან 225 შენობაა დაკავშირებული სოფიაში, ხოლო 102 შენობა _ ბუნებრივი აირის ქსელთან, სტარა ზაგორაში; საკვამურებში ჰაერის ფილტრების დამონტაჟება (ასეა ქალაქებში: სოფია, პლოვდივი, სტარა ზაგორა, ბლაგოევგრადი და ველიკო ტურნოვო); ველოსიპედის მარშრუტების გაფართოება და ახალი ზოლების გაყვანა: 49.51 კმ _ სოფიაში, 48 კმ _ პლოვდივში და 7.8 კმ _ სტარა ზაგორაში; პარკების გაფართოება; გზების გასწვრივ არსებული მწვანე საფარის მოვლა-პატრონობა და ახლის შექმნა. 

საქართველო 

ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გასაუმჯობესებლად, ეროვნული სტრატეგიის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობამ ელექტრონული მანქანების გამოყენების წახალისება გადაწყვიტა, რისთვისაც საგადასახადო შეღავათები დააწესა. 2017 წლიდან, ელექტრონული მანქანები გათავისუფლდა იმპორტის გადასახადისა და პარკირების საფასურისგან. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტის დეპარტამენტი გეგმავს, რომ ელექტრონული მანქანები ლიცენზირების ვალდებულებისგანაც გაათავისუფლოს. 

„ელ.სივრცე“ _ ესაა ახლადშექმნილი ბიზნესწამოწყება, რომელიც საქართველოში, ელექტრონული მანქანებით სარგებლობასა და ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებას უწყობს ხელს. კომპანიას საზოგადოებრივი დასამუხტი სადგურების ქსელიც გააჩნია _ სულ 52 ობიექტი, მთელი ქვეყნის მასშტაბით. კომპანიას მხარს უჭერს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო. დედაქალაქში 33 სადგურის ფუნქციონირებისთვის საჭირო ელექტროენერგიას თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია აფინანსებს. 

ესტონეთი 

ესტონეთმა ქმედითი ნაბიჯები გადადგა უსიამოვნო სუნის ზღვრული ოდენობების კონტროლის განსახორციელებლად. თუ მანქანის მიერ გამონაბოლქვი უსიამოვნო სუნი დადგენილ ლიმიტს აღემატება, წყაროს მფლობელი ვალდებულია, უსიამოვნო სუნის შემცირების სამოქმედო გეგმის შესაბამისად იმოქმედოს. 

ყველაზე პრობლემურ ადგილებში _ მუუგას მთავარ საზღვაო პორტსა და მაარდუს საცხოვრებელი ტერიტორიის მიმდებარე ადგილას, ატმოსფერულ ჰაერში წყალბადის სულფიდის ჭარბი ოდენობა, პრობლემის მთავარი წყაროა. 2016 წელს, „ელ.ცხვირის“ სახელწოდებით ცნობილი, ინოვაციური პროექტის განხორციელება, უსიამოვნო სუნის დოზის გასაზომად დაიწყო. Aმ პროექტის ფარგლებში, 20 დანადგარი ანუ უსიამოვნო სუნის სენსორი და ოთხი ქარის სენსორი დამონტაჟდა. მათგან იღებენ ინფორმაციას უსიამოვნო სუნის შემთხვევებისა და წყაროების შესახებ. პროექტის დაწყებიდან ორი წელი გავიდა და მოსახლეობისგან შემოსული საჩივრების რაოდენობამ იკლო, ხოლო გარემოს დაცვის ინსპექციამ, უსიამოვნო სუნის მიზეზების დადგენა და ქმედითი ზომების გატარება შეძლო. 

ესპანეთი 

ესპანეთის მოქალაქეებს, ჰაერის ხარისხის შესახებ ნებისმიერ ინფორმაციაზე წვდომა ონლაინ რეჟიმში აქვთ, მათ შორის, ოფიციალური და უწყებრივი საიტების, ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის, ემისიის ანალიზატორისა და მთავრობის მიერ, მობილური ტელეფონების აპლიკაციებით გამოქვეყნებული ინფორმაციის საშუალებით. მათ ინფორმაცია მიეწოდებათ ჰაერის ხარისხის მონაცემთა ბაზიდან, რომლის მართვასა და ადმინისტრირებას გარემოს დაცვის სამინისტრო, რეგიონულ და ადგილობრივ ორგანოებთან ერთად ახორციელებს. ამას ესპანეთში, ჰაერის ხარისხის მართვაზე პასუხისმგებელი უწყებების წარმატებული კოორდინაციისა და თანამშრომლობის მაგალითად თვლიან. 

სტუდენტები და რიგითი მოქალაქეები, სწავლისა და შემეცნების მიზნით, ჰაერის ხარისხის მონიტორინგის სხვადასხვა საშუალებას სისტემატურად იყენებენ. ესეც სამაგალითო პედაგოგიური პრაქტიკის თვალსაჩინო ნიმუშია. 

P.S. ,,გავრილოვის ღამის'' შემდეგ, თბილისის გარდა, საპროტესტო აქციები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქშიც გაიმართა. ნაციონალური მოძრაობის ქუთაისის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წარმომადგენლებმა ამ ქალაქში ელექტრომობილების ქარხნის მშენებლობა გააპროტესტეს და ,,დანანებით'' აღნიშნეს, რომ ხელისუფლება საბჭოური ინდუსტრიის აღორძინებას გეგმავს, რაც რბილად რომ ვთქვათ, სრული სიბრიყვეა. ერთობლივი აუდიტის ეს ანგარიში, 2019 წლის იანვარში, ნიდერლანდების აუდიტის სასამართლოსა და პოლონეთის უმაღლესი აუდიტორული ორგანოს მიერ, უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების ევროპული ორგანიზაციის გარემოსდაცვითი აუდიტის სამუშაო ჯგუფის მონაწილეობით მომზადდა, ხოლო 14 მარტს, საქართველოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ოფიციალურად გამოაქვეყნა. ასე რომ, ,,გავრილოვის ღამემდე'' ბევრად ადრე, ევროპის წამყვანმა სპეციალისტებმა, საქართველოში ელექტრომობილების გამოყენების წახალისების პროგრამა საუკეთესოდ მიიჩნიეს და თუ ქარხანაც აშენდება, სადაც ელექტრო მანქანებს გამოუშვებენ, ამას რა სჯობს!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 10 Jul 2019 13:31:54 +0400
მსხვილი ბიზნესი იმპორტის საგადასახადო შეღავათით აღარ ისარგებლებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6235-მსხვილი-ბიზნესი-იმპორტის-საგადასახადო-შეღავათით-აღარ-ისარგებლებს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6235-მსხვილი-ბიზნესი-იმპორტის-საგადასახადო-შეღავათით-აღარ-ისარგებლებს.html

„ოქროს სიასთან“ დაკავშირებით ფინანსთა მინისტრის გადაწყვეტილება არ შეიცვლება!

8 ივლისს, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი, ივანე მაჭავარიანი ბიზნესასოციაციის წევრებს შეხვდა. შეხვედრის დასრულების შემდეგ, მინისტრმა განაცხადა, რომ ,,ოქროს სიასთან'' დაკავშირებით, ფინანსთა სამინისტროს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება არ შეიცვლება. ეს ნიშნავს, რომ ბიზნესმენების და სხვადასხვა ასოციაციაციის მცდელობა, მოლაპარაკების შედეგად, მინისტრი გადაერწმუნებინათ და რეგულაციები გადაევადებინათ, უშედეგოდ დასრულდა.

ფინანსთა მინისტრის, ივანე მაჭავარიანის შეფასებით, ე.წ. ოქროს სიის საგადასახადო შეღავათით, რეალურად, 200-მდე კომპანია სარგებლობდა, რომლებიც თავის დროზე, ,,რაღაც კრიტერიუმებით'' შეირჩნენ. მინისტრმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ,,ოქროს სიაზე'' მიღებულ გადაწყვეტილებას არ შეცვლის, რასაც ბიზნესი გაგებით შეხვდა. 

,,ვერსიაში'' დეტალურად ვწერდით, რომ ივანე მაჭავარიანის გადაწყვეტილებით, ,,ოქროს სიაში'' მყოფმა კომპანიებმა იმპორტის გადასახადები 30 დღის ნაცვლად, 5 დღეში უნდა გადაიხადონ. ამ გადაწყვეტილებამდე, ,,ოქროს სიის'' წევრების გარდა, იმპორტის გადასახადებს ბიზნესი საქონლის გაშვებიდან, არაუგვიანეს 5 დღეში იხდიდა. აქციზური საქონლის მიმართ, ფინანსთა მინისტრის ეს გადაწყვეტილება ძალაში 12 ივნისს, ხოლო სხვა შემთხვევაში _ 2 ივლისს შევიდა. 

,,ვერსიაში'' იმასაც ვწერდით, რომ ივანე მაჭავარიანის ამ გადაწყვეტილებას მსხვილი ბიზნესი (,,ოქროს სიის'' წევრები ძირითადად, მსხვილი ბიზნესის წარმომადგენლები იყვნენ) და ბიზნესომბუდსმენის აპარატიც კი, ნეგატიურად შეხვდა. ბიზნესომბუდსმენის დახმარებით, თითქმის ყველა ბიზნესასოციაცია შეთანხმდა, რომ საჭირო იყო დიალოგი ფინანსთა მინისტრთან, რათა ეს უკანასკნელი დაერწმუნებინათ და რეგულაცია დროებით გადაევადებინათ. თუმცა, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, 8 ივლისის შეხვედრის შემდეგ, ბიზნესმა ეს შანსი დაკარგა. 

შეხვედრის დასრულების შემდეგ, ფინანსთა მინისტრმა მედიას ,,ოქროს სიის'' გაუქმების კონტექსტი გაახსენა: 

,,2017 წელს, საქართველოს მთავრობამ ვალდებულება აიღო საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) წინაშე და თქვა, რომ ,,ოქროს სია'' გასაუქმებელია. ამ შეღავათს 50 000 კომპანია ვერ იყენებდა, ხოლო მსხვილ კომპანიებს გადახდის 30-დღიანი შეღავათი ჰქონდათ. ეს იყო უფასო ,,სესხი'' სახელმწიფოსგან. შესაბამისად, ოქროს სიის გაუქმება, ამ პროცესის სწორ ჩარჩოში მოქცევა და კომპანიებისთვის პირობების გათანაბრებაა''. 

ივანე მაჭავარიანის თქმით, 30-დღიანი საგადასახადო შეღავათის 5 დღემდე შემცირებიდან მიღებული თანხა, პენსიონერი მასწავლებლებისთვის ჯილდოს დაწესებას მოხმარდება. ამ შემთხვევაში, ფინანსთა მინისტრმა განათლების სამინისტროს ის ინიციატივა იგულისხმა, რომელიც პენსიონერი მასწავლებლებისთვის ორი წლის ჯამური ხელფასის სანაცვლოდ, სკოლის დატოვებას ეხება. გარდა ამისა, მაჭავარიანის მტკიცებით, ეს რეგულაცია 2017, ან თუნდაც 2018 წელს რომ შემოღებულიყო, ეს თანხა სხვა მიმართულებაზე დაიხარჯებოდა:L 

,,ეს იყო შეღავათი 217 მსხვლი კომპანიისთვის, რომელიც რაღაც კრიტერიუმებით შეირჩნენ. ისინი ძალიან მაღალი რეპუტაციის მქონე კომპანიები არიან, თუმცა უნდა ვიცოდეთ, რომ კიდევ არის 50 ათასამდე კომპანია.. დღეს ამ საკითხზე ვისაუბრეთ და მივედით კონსენსუსამდე. ბიზნესი გაგებით მოეკიდა ამ მოვლენას'', _ განმარტა მაჭავარიანმა. 

შეხვედრის შემდეგ, ბიზნესასოციაციის პრეზიდენტმა, სოსო ფხაკაძემ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მართალია, ,,ოქროს სიის'' საკითხი ამოიწურა, მაგრამ ასოციაციის წევრები, მსხვილი კომპანიებისთვის საგადასახადო შეღავათის გაუქმებას მაინც არ ეთანხმებიან: 

,,ჩვენი პოზიცია იყო, რომ ეს რეგულაცია გაუქმებულიყო, თუმცა ხელისუფლების მხრიდან მოვისმინეთ არგუმენტები, რის გამოც არ გაუქმდა. ამის მიუხედავად, ჩვენ მაინც ვრჩებით იმ პოზიციაზე, რომ ფინანსთა მინისტრის ეს ბრძანება უნდა გაუქმებულიყო, მაგრამ ყოველთვის ვცდილობთ, კონსტრუქციულად და რაციონალურად მივიღოთ გადაწყვეტილებები, ამავდროულად, მეორე მხარესაც ვუსმენთ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ გადაწყვეტილების გაუქმება გვინდოდა, ამ ეტაპზე, ეს არ ხერხდება''.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 10 Jul 2019 13:31:25 +0400
რა გვიჯდება ერთი პარლამენტარის შენახვა http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6232-რა-გვიჯდება-ერთი-პარლამენტარის-შენახვა.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6232-რა-გვიჯდება-ერთი-პარლამენტარის-შენახვა.html

რატომ იკლავენ პოლიტიკოსები თავს პარლამენტში მოხვედრაზე _ დეპუტატობის ფინანსური ხიბლი

დღეს ყველაზე აქტუალური კითხვაა _ შედგება თუ არა დიდი პოლიტიკური თანხმობა საპარლამენტო არჩევნების იმ მოდელზე, რომელიც ,,ქართული ოცნების'' თავმჯდომარემ საპროტესტო აქციების ფონზე შესთავაზა პოლიტიკურ ისტებლიშმენტს? თუ შედგება, ალბათ, ისეთ პოლიტიკურად ეკლექტურ საკანონმდებლო ორგანოს მივიღებთ, რომ 2020 წლიდან, მხიარულება არ მოგვაკლდება; თუ არ შედგება, ყველაზე საუკეთესო შემთხვევაში, წინ ვადამდელი არჩევნები გველის. მოდით, პოლიტიკოსების პოლიტიკურ ბატალიებზე პოლიტექსპერტებმა და ანალიტიკოსებმა იმტვრიონ თავი, ჩვენ კი ციფრებში დავთვალოთ, რა გვიჯდება თითოეული დეპუტატის შენახვა? უფრო გასაგებად რომ ვთქვათ, რატომ იკლავენ პოლიტიკოსები თავს, რომ მაინც და მაინც პარლამენტში მოხვდნენ? 

უმორჩილესად გთხოვთ, გენერლობაზე მეოცნებე ჯარისკაცის იგავი არ შემახსენოთ _ მეტისმეტად გულუბრყვილოდ ჟღერს და თან არც ამ სიტუაციას უხდება, რადგან რიგითი პოლიტიკოსები ლიდერობისთვის კი არა, პარლამენტის სავარძლებისთვის იბრძვიან. მართალია, საპარლამენტო რესპუბლიკაში, უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს სავარძელი არცთუ ხელწამოსაკრავია, მაგრამ თუ დეტალურად გავეცნობით, რა ფინანსური სარგებელი ახლავს კანონშემოქმედებით საქმიანობას, ნუ გაგიკვირდებათ, რატომ ებღაუჭებიან ხალხის რჩეულები, განსაკუთრებით მაჟორიტარები, საკუთარ სავარძლებს.

მაშინ, როდესაც მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოს კონსტიტუციით, საკანონმდებლო საქმიანობა ქუთაისში დააკანონა ანუ პარლამენტი თბილისიდან გადაიტანა, ამოქმედდა კანონი, რომლითაც დეპუტატებს ბინის ქირისთვის გარკვეულ თანხას აძლევდნენ. „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, 2018 წლის 5 იანვრის №125/16 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილებით, განისაზღვრა პარლამენტის წევრის შრომის ანაზღაურება და საცხოვრებელი ფართობით უზრუნველყოფის წესი გაუქმდა. 

,,ვერსია'' დაინტერესდა, კონკრეტულად რა ფინანსურ სარგებელს იღებენ დეპუტატები და საქართველოს პარლამენტის აპარატის უფროსს შესაბამისი კითხვებით მიმართა. ვრცელი და დეტალური პასუხები კი პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის საჯარო ინფორმაციის გაცემის უზრუნველყოფის განყოფილების მთავარმა სპეციალისტმა, მანანა ელიაშვილმა მოგვიმზადა: 

_ რა ოდენობის ხელფასს იღებს პარლამენტის თავმჯდომარე, ვიცე-სპიკერი, დეპუტატი, საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე და მისი მოადგილე, ასევე საპარლამენტო ფრაქციის თავმჯდომარე? 

_ საქართველოს პარლამენტის ახალი რეგლამენტის მე-14 მუხლით დადგენილია პარლამენტის წევრის გასამრჯელო: პარლამენტის წევრის გასამრჯელოზე ვრცელდება „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის №3 დანართით დადგენილი ზღვრები. 

პარლამენტის წევრს მიეცემა გასამრჯელო შემდეგი ოდენობით: ა) პარლამენტის თავმჯდომარეს – 6 740 ლარი; ბ) პარლამენტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილეს – 6 400 ლარი; გ) პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს – 6 340 ლარი; დ) უმრავლესობის ლიდერს, უმცირესობის ლიდერს, კომიტეტის თავმჯდომარეს – 5 540 ლარი; ე) ფრაქციის თავმჯდომარეს – 5 470 ლარი; ვ) დროებითი საგამოძიებო ან სხვა დროებითი კომისიის თავმჯდომარეს – 4 940 ლარი; ზ) უმრავლესობის ლიდერის მოადგილეს, უმცირესობის ლიდერის მოადგილეს, კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილეს – 4 800 ლარი; თ) კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეს, ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილეს – 4 740 ლარი; ი) პარლამენტის წევრს, რომელიც არ არის პარლამენტის თანამდებობის პირი – 4 624 ლარი. 

გარდა ამისა, პარლამენტის წევრის გასამრჯელო მოიცავს სადეპუტატო უფლებამოსილების განხორციელების თანხას _ 1 000 ლარის ოდენობით. პარლამენტის წევრს, ასევე შეიძლება მიეცეს პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრული თანხა სატრანსპორტო უზრუნველყოფისათვის და აუნაზღაურდეს სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევისთვის გათვალისწინებული თანხა; პარლამენტის წევრის მიერ კავშირგაბმულობის საშუალებებით სარგებლობის ხარჯები ანაზღაურდება პარლამენტის ბიუროს მიერ განსაზღვრული ლიმიტის ფარგლებში. 

დღეის მდგომარეობით, საქართველოს პარლამენტის 50 წევრი სარგებლობს სამსახურებრივი ავტომანქანით. პარლამენტის აპარატის ბალანსზე რიცხული ავტომანქანებისთვის ხაზინადართა საბჭოს მიერ დადგენილია ყოველთვიური ლიმიტი, რომელიც იხარჯება ყოველთვე, სხვადასხვა რაოდენობით დადგენილი ლიმიტის ფარგლებში. მაგალითად, პარლამენტის თავმჯდომარისთვის საწვავის მოხმარება ულიმიტოა, პირველი მოადგილისთვის ყოველთვიური ლიმიტია _ 800 ლიტრი; მოადგილეებისთვის _ 700 ლიტრი; ფრაქციის თავმჯდომარეებისა და ფრაქციის აპარატებისთვის _ 600 ლიტრი; უმრავლესობის ლიდერისთვის _ 700 ლიტრი; კომიტეტის თავმჯდომარეებისთვის _ 600 ლიტრი; კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილეებისთვის _ 450 ლიტრი. 

რეგლამენტის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტისა და 2013 წლის 18 იანვრის №27/1 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტის შესაბამისად, პროპორციული წესით არჩეულ პარლამენტის წევრს, რომელიც არ სარგებლობს ავტომობილით, ერიცხებათ სატრანსპორტო უზრუნველყოფის თანხა _ 400 ლარი, ხოლო ჯამში _ 21 200 ლარი. კერძოდ, ლაშა დამენია, სამველ მანუკიანი, გიორგი ტუღუში, ელენე ხოშტარია, ნატო ჩხეიძე, გუგული მაღრაძე, სერგო რატიანი, კობა ნაყოფია, ალექსანდრე ქანთარია, გია ჟორჟოლიანი, თინათინ ბოკუჩავა, ენძელა მაჭავარიანი, აკაკი ბობოხიძე, რევაზ არველაძე, მირიან წიკლაური, თეიმურაზ კოხრეიძე, აზერ სულეიმანოვი, გიორგი ბოკერია, დავით ბაქრაძე, ირმა ნადირაშვილი, მახირ დარზიევი, შოთა შალელაშვილი, ოთარ ჩრდილელი, ზვიად კვაჭანტირაძე, თეიმურაზ ჭკუასელი, გიორგი კანდელაკი, რუსლან პოღოსიანი, ირაკლი აბესაძე, ვიქტორ ჯაფარიძე, გელა მიქაძე, ეკა ბესელია, ვანო ზარდიაშვილი, გიორგი ხატიძე, ემზარ კვიციანი, მამუკა ჩიქოვანი, არჩილ ხაბაძე, სალომე სამადაშვილი, დიმიტრი ცქიტიშვილი, ისკო დასენი, რამაზ ნიკოლაიშვილი, ხათუნა გოგორიშვილი, ალექსანდრე ერქვანია, კარლო კოპალიანი, გია ბენაშვილი, ზაზა კედელაშვილი, ლერი ხაბელოვი, ზურაბ ჭიაბერაშვილი, სვეტლანა კუდბა, დიმიტრი სამხარაძე, ნიკანორ მელია, თენგიზ გუნავა, ლელა ქებურია, ადა მარშანია. 

_ რამდენ დეპუტატს აქვს საკუთარი ბიურო რეგიონებში, როგორ ფინანსდება და საშუალოდ რამდენკაციანია ეს ბიურო? 

_ 2013 წლის 7 თებერვლის 29/3 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილების „მაჟორიტარული სისტემით არჩეული პარლამენტის წევრის ბიუროს ფუნქციების, ორგანიზებისა და საქმიანობის წესის და პარლამენტის ბიუჯეტიდან ბიუროსათვის გამოყოფილი თანხის განკარგვის წესის განსაზღვრის შესახებ“, საარჩევნო ოლქის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს მაჟორიტარული სისტემით არჩეული 73 პარლამენტის წევრის ბიურო. 

თითოეული ბიუროს ყოველთვიური დაფინანსება განისაზღვრება შემდეგნაირად: თითოეულ საარჩევნო ოლქში განთავსებულ ბიუროს ყოველთვიურად გამოეყოფა 4 300 ლარი, ხოლო იმ საარჩევნო ოლქში მდებარე ბიუროს, რომელიც განთავსებულია რამდენიმე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ყოველთვიურ დაფინანსებას _ 4 300 ლარს, ემატება 2 390 ლარი თითოეულ დამატებით მუნიციპალიტეტზე, ასევე მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფისათვის, ერთჯერადად გამოეყოფათ გარკვეული ოდენობის თანხა. ბიუროებში საშუალოდ დასაქმებულთა რაოდენობაა 5 თანამშრომელი, მაგრამ უმრავლეს ბიუროში დასაქმებულთა რაოდენობა 2-დან 5 თანამშრომლამდე მერყეობს. 

_ აქვს თუ არა დეპუტატს უფლება, ჰქონდეს საკუთარი აპარატი პარლამენტში? რა შემთხვევაში აქვს პარლამენტარს აპარატი, საშუალოდ რამდენკაციანია და როგორ ფინანსდება? 

_ პარლამენტის ბიუჯეტი არ ითვალისწინებს პარლამენტის წევრის საკუთარი აპარატის დაფინანსების საკითხს. 

_ რა ოდენობის პენსია ენიშნება დეპუტატს? 

_ საქართველოს პარლამენტის წევრს ენიშნება სახელმწიფო კომპენსაცია, რომლის დანიშვნის საფუძვლები, ოდენობა (რომლის მაქსიმალური ზღვარია 560 ლარი) და გაანგარიშების წესი, განისაზღვრება საქართველოს კანონით „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ (2549-რს, 27.12.2005). 

ამასთან გაცნობებთ, რომ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის 2017 წლის 28 დეკემბრის №368/3 ბრძანების „საჯარო ინფორმაციის პრაქტიკულად გამოქვეყნების წესისა და საჯარო ინფორმაციის ელექტრონული ფორმით მოთხოვნის სტანდარტის დამტკიცების შესახებ“ თანახმად, ზემოაღნიშნული ინფორმაციის უდიდესი ნაწილი (კვარტალურ და წლიურ ფორმატში), პროაქტიულად გამოქვეყნებულია პარლამენტის ინტერნეტ-გვერდზე.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Tue, 09 Jul 2019 12:29:43 +0400
ნატურალური რძისა და ფარმაცევტული პროდუქცია დღგ-გან გათავისუფლდება! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/5663-ნატურალური-რძისა-და-ფარმაცევტული-პროდუქცია-დღგ-გან-გათავისუფლდება.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/5663-ნატურალური-რძისა-და-ფარმაცევტული-პროდუქცია-დღგ-გან-გათავისუფლდება.html

რა ფისკალური ეფექტი და რისკი ახლავს მთავრობის ახალ ინიციატივას?

ვიდრე პარლამენტი მთავრობის ტექნიკურ შემადგენლობას დაამტკიცებდა, პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატმა მამუკა ბახტაძემ, ადგილობრივი წარმოების წახალისება გადაწყვიტა. სამთავრობო პროგრამაში _ ,,თავისუფლება, კეთილდღეობა, სწრაფი განვითარება'', დეტალურად აღწერაAის საკანონმდებლო ინიციატივა, რომლითაც ქართული წარმოების ნატურალური რძე და რძის ნაწარმი, ასევე ფარმაცევტული საწარმოს მიერ წარმოებული პროდუქცია, დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან (დღგ), ჩათვლის უფლებით, სრულად გათავისუფლდება. ახალ სამთავრობო პროგრამაში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ ამ ინიციატივით, იმპორტირებული საქონლის უპირატესობა ადგილობრივი პროდუქციის მიმართ, საგრძნობლად შემცირდება. მეტიც, ახლა უკვე პრემიერ-მინისტრის, მამუკა ბახტაძის გადაწყვეტილებით, გადამხდელებს, რომელთაც აქტივობები არ უფიქსირდებათ, 2013 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული საგადასახადო დავალიანება სრულად ჩამოეწერება. ,,ვერსია'' შეეცადა, გაერკვია, რას ნიშნავს ადგილობრივი წარმოების წახალისება და კონკრეტულად, რა ეფექტს მოიტანს მამუკა ბახტაძის ეს ინიციატივა?

თავდაპირველად, დავინტერესდით, რეალურად რა ფისკალური შედეგი ექნება პრემიერ-მინისტრის გადაწყვეტილებას, თუ საქართველოში წარმოებული ნატურალური რძე და რძის პროდუქცია დღგ-გან გათავისუფლდება? რეალურად, რას ელიან ამ ინიციატივით ქართველი მეყველეები, შეიზღუდება თუ არა კონკურენცია ბაზარზე? ,,ვერსია'' საქართველოს ყველის მწარმოებელთა გილდიის თავმჯდომარეს, ანა მიქაძე-ჩიკვაიძეს დაუკავშირდა: 

 

_ ქალბატონო ანა, როგორც მეყველეს, მოგწონთ პრემიერ-მინისტრ მამუკა ბახტაძის ეს გადაწყვეტილება? 

_ მთავრობის ამ გადაწყვეტილებას თავისი წინაპირობა აქვს და ამ ისტორიას დეტალურად გიამბობთ. რამდენიმე თვის წინ, სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ერთ-ერთ სხდომაზე, მაშინდელ ფინანსთა მინისტრს, მამუკა ბახტაძეს შევხვდით, ეს ჩემი ინიციატივაა, რომელიც ამ შეხვედრაზე გავაჟღერე. დიახ, მე ვურჩიე ბატონ მამუკას, რომ საქართველოში წარმოებული ნატურალური რძე და რძის ნაწარმი დღგ-გან გადათავისუფლებულიყო. მიზეზი მარტივია, რძის ფხვნილზე დამზადებული ყველი, კარაქი და ნადუღი დღგ-ს ჩათვლისგან თავისუფალია, ხოლო ნატურალური რძე _ არა, რაც დიდი უსამართლობაა! სინამდვილეში, ნადუღი მეორადი პროდუქტია, რძის შრატისგან მზადდება, ხოლო მისგან თუშეთში ამზადებენ ყველს ,,კალტს''. იმ შეხვედრაძე ბატონ მამუკას მარტივად ავუხსენი, რომ ნადუღისგან ან ნედლეულისგან დამზადებული პროდუქტი დღგ-გან თავისუფალია, ხოლო ნედლეული, რისგანაც ნადუღი და ყველი მზადდება _ არა! ამ ახალგაზრდა კაცმა ყურადღებით მომისმინა და დამპირდა, ამ საკითხს შევისწავლიო, პირდაპირ მითხრა, რომ თქვენი მომხმარებელი და თაყვანისმცემელი ვარ და ყველთან დაკავშირებით, ბევრი რამ მაინტერესებსო. ჩავთვალე, რომ მინისტრმა ჩემი ინიციატივა კი მოისმინა, მაგრამ ასე მხლოდ თავაზიანობის მიზნით მიპასუხა-თქო. ერთი თვის თავზე, სამინისტროში დამიბარა და როდესაც მივედი, აღმოვაჩინე, რომ შეხვედრას მხოლოდ მე უნდა დავსწრებოდი, რაც ძალიან გამიკვირდა. მის კაბინეტში შესულს, ფინანსთა მინისტრი სტუდენტივით, ფურცლით ხელში დამხვდა, სადაც ამოწერილი ჰქონდა აბსოლუტურად ყველა საკითხი. როგორც ჩანს, კონსულტაცია გაუვლია დარგის ექსპერტებთან და სპეციალისტებთან, და მე, მეყველე ანა მიქაძეს, ფინანსთა მინისტრი მომზადებული დამხვდა! არაფერს ვაჭარბებ, ყველა ჩემს კითხვას უპასუხა... ვინც მიცნობს, კარგად იცის, რომ ზოგადად, ხელისუფლებების მიმართ, ლოიალობით არ გამოვირჩევი, პირიქით, ყოველთვის ვაკრიტიკებ და ერთ თეთრსაც კი ვაყვედრი ხოლმე, მაგრამ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, მართლა გავოგნდი. სხვათა შორის, იქვე, კაბინეტში ვუთხარი, რომ როდესაც კარიდან მაგდებენ, ფანჯრიდან შევდივარ, მაგრამ ამ ინიციატივის 30%-ც რომ გაიზიაროთ, პირადად მე, ჩემი ხელით დაგიდგამთ ძეგლს-თქო! სიმართლე გითხრათ, ამის მიუხედავად, ბოლომდე მაინც არ მჯეროდა, ვფიქრობდი, ახალგაზრდა კაცია, ახლადდანიშნული მინისტრია და ალბათ, თავაზიანობას იჩენს-მეთქი. თუმცა მეორე დღეს, საგადასახადო სამსახურის უფროსმა დამირეკა, რომლის სახელი დღესაც არ ვიცი, ვინმე ბარათაშვილმა და მითხრა, რომ მინისტრის დავალებით, ამ საკითხზე მუშაობა დავიწყეთო. მას შემდეგ მუშაობდნენ, პერიოდულად, რაღაცებს მეკითხებოდნენ, მაგრამ შედეგი მხოლოდ ახლა, მთავრობის დამტკიცების დროს დადგა. 

_ ვინაიდან ეს თქვენი იდეაა, რა ფისკალურ ეფექტს ელით ამ ინიციატივისგან? 

_ ვიდრე გიპასუხებთ, გულწრფელად გეტყვით, რომ ტიპური მემარჯვენე გახლავართ და ამიტომ, საგადასახადო შეღავათებზე პოზიტიური დამოკიდებულება არ მაქვს! როდესაც მოგება გაქვს, კეთილი ინებე და გადასახადებიც გადაიხადე! შესაბამისად, საგადასახადო შეღავათები დიდ პროგრესად არ მიმაჩნია, მაგრამ ამ შემთხვევაში, იცით, რა მოხდა? საქართველოში, ნატურალური რძის წარმოება 30%-ია, დანარჩენი წალეკილი აქვს რძის ფხვნილს. ამიტომ ასეთ შემთხვევაში, როდესაც ნატურალური რძესთან დაკავშირებით, ქვეყანაში კრიზისული სიტუაციაა, მაგრამ სახელმწიფო იაზრებს ამას და ცდილობს, გარკვეული შეღავათი დააწესოს, სწორედ ამ შეღავათით, ნატურალური რძის წარმოება-განვითარებას, ხოლო ბაზარზე _ კონკურენციას უწყობს ხელს! როგორც მწარმოებელი, როდესაც ვხედავ, რომ ნატურალურ რძესა და რძის პროდუქტებს სახელმწიფო დღგ-გან ათავისუფლებს, უკვე ფერმაზე ფიქრს ვიწყებ. იმ შეხვედრაზე, ფინანსთა მინისტრსაც ეს ვუთხარი, საქართველოში თხის, ძროხის, კამეჩის რძის ფერმები ბევრი არაა, მეტიც, საერთოდ არაა, მაგრამ ამ ინიციატივის შედეგად, ასეთი ფერმები გაჩნდება. მწარმოებელი, რომელიც რძის ფხვნილზე დამზადებული პროდუქციის წარმოებით იღებს მოგებას, სინამდვილეში, თაღლითობს, რადგან დედამიწაზე, საქართველოსა და რუსეთის გარდა, რძის ფხვნილით ყველს არავინ ამზადებს! კი ბატონო, სახელმწიფომ უკვე მიიღო რძის რეგლამენტი, რომლის თანახმადაც, აკრძალულია, რომ რძის ფხვნილით დამზადებულ ყველს _ ,,ყველი'' ეწოდოს, მაგრამ ჩვენ ხომ მაინც ჩავდივართ ამას? პირდაპირ გეუბნებით, მე და რამდენიმე მეყველე საქართველოში, რძის ფხვნილს საერთოდ არ ვიყენებთ, რადგან ეს დიდი სირცხვილად, შეურაცხყოფად მიმაჩნია! მოვკვდები, ვინმემ საწარმოში რძის ფხვნილი რომ შემომიტანოს! თუმცა ვიღაც ამას ხომ მაინც აკეთებს, მათიც მესმის, სხვა გზა არ აქვთ, რადგან ბაზარზე ნატურალური რძე ცოტაა. აქედან გამომდინარე, სწორედ ნატურალური რძის წარმოების ზრდას შეუწყობს ხელს ეს ინიციატივა. სიმართლე გითხრათ, დანარჩენი არც კი მაინტერესებს, მაგალითად, რამდენ თეთრს მოვიგებთ ამით მეყველეები, რადგან მთავარია, ქვეყანაში ნატურალური რძის წარმოება გაიზარდოს ისე, როგორც ეს დანარჩენ მსოფლიოშია, სადაც რძე გადასასხმელი აქვთ ად არ იციან, სად წაიღონ! საქართველოშიც ასეთი ვითარება უნდა იყოს, ჩვენც იმდენი ნატურალური რძე უნდა ვაწარმოოთ, რომ გადასასხმელი გვქონდეს! 

_ საქართველოს საექსპორტო პროდუქციის ჩამონათვალში, რაც ევროკავშირის ბაზარზე უნდა გავიდეს, მცირე რაოდენობით, მაგრამ ქართული ყველის ექსპორტიც შედის. ეს ინიციატივა ექსპორტსაც გაზრდის? 

_ დიახ და ზოგადად, ეს ყველაფერი ერთმანეთზე, ჯაჭვურადაა გადაბმული. როდესაც ორგანიზებული ფერმა გაქვს, ცხადია, ნატურალურ რძეს აწარმოებ და შესაბამისად, მოტივაცია გიჩნდება, პროდუქციაც აწარმოო. ამიტომ გამიხარდა, რომ ამ ახალგაზრდა კაცმა ეს პრობლემა სწორად დაინახა. უამრავი მინისტრი გამოვიცვალე, მათ შორის, ჩემი მეგობრებიც იყვნენ, მაგრამ ამ იდეაზე ყველას ეცინებოდა. პირდაპირ მეუბნებოდნენ, ყველი ხომ თავისუფალია დღგ-გან, მეტი რაღა გინდაო და თავაზიანი ღიმილით მიშორებდნენ ხოლმე. თუმცა ამ ახალგაზრდა კაცმა საკმაოდ მარტივად და სწორად გაიგო ეს ყველაფერი. ყველაზე მთავარი, რაც ვუთხარი, ის იყო, რომ ფერმების ორგანიზება მოხდება და მეორადი პროდუქცია _ ნადუღი რომ 2.00 ლარი ღირს, ფასი დაედება-მეთქი. სასაცილოა, ნადუღს რომ ასეთი ფასი აქვს, რადგან ამ პროდუქტშია ყველა ის ძვირფასი ნივთიერება, რაც ყველში არ ხვდება, მაგრამ რძის შრატში ანუ ნადუღში რჩება. რძის მწარმოებელი დღეს შრატს აქცევს, მაგრამ ნადუღს რომ ფასი დაედება, აღარ გადააქცევს და მის წარმოებასაც დაიწყებს. იტალიური ყველი ,,რიკოტა'', სხვა არაფერია, თუ არა ნადუღი. ხომ ხვდებით, რამდენ რამეს ვკარგავთ, როდესაც სწორ გადაწყვეტილებებს არ ვიღებთ? როდესაც მწარმოებელი დაინახავს, რომ ეს ყველაფერი დღგ-გან თავისუფალია, გიმეორებთ, საკუთარი წარმოების ზრდისა და კიდევ უფრო მეტად განვითარების მოტივი გაუჩნდება. საქართველოში ფერმები საცოდავ მდგომარეობაშია, სამწუხაროდ, ქართველი ფერმერები ძლიერ ფენას არ წარმოადგენენ, როგორც ეს ევროპასა და ამერიკაშია. ასეთი ინიციატივა ფერმასაც გააძლიერებს და ფერმერსაც! კარგია, როდესაც მთავრობა ამ ყველაფერს იჯერებს და მეტიც, ზრუნვას იწყებს, ამიტომ მადლობის მეტი, რა მეთქმის! 

_ ქალბატონო ანა, საქართველოში ე.წ. ქარხნულ ყველზე დიდი მოთხოვნაა, თუმცა მთავრობის ინიციატივა არტიზანული ანუ სახლის პირობებში დამზადებული ყველის წარმოებას შეუწყობს ხელს. ამით კონკურენცია ხომ არ შეიზღუდება? 

_ არავითარ შემთხვევაში! ქარხნულ ანუ ინდუსტრიულ ყველს თავისი გზა აქვს, ხოლო არტიზანულ ანუ იშვიათ ყველს _ თავისი. მომხრე ვარ, სოფლად შევიდეს ეს ინიციატივა და პატარა საწარმოში, სტანდარტების სრული დაცვით, გაჩნდეს იშვიათი ყველის წარმოება. ასეა მთელ მსოფლიოში და ამ მხრივ, ჩვენ ახალ ველოსიპედს ვერ გამოვიგონებთ. ამიტომ ინდუსტრიულ ყველს თავისი ფასი აქვს, რომელიც შედარებით იაფია ყველგან, ხოლო არტიზანული ყველი, რომელსაც მხოლოდ ერთ, კონკრეტულ სოფელში, ერთი, კონკრეტული ადამიანი ამზადებს _ გაცილებით ძვირად ფასობს. სამწუხაროდ, დღეს სულ სხვა რეალობაა, ინდუსტრიული ყველი უფრო ძვირია, რაც უსამართლობაა. თუმცა აქვე მინდა განგიმარტოთ, რომ არტიზანული ყველი არ ნიშნავს სოფლად, ყველა ოჯახში დამზადებულ ყველს. მინდა, თქვენმა მკითხველებმა კარგად გაიგონ, რომ არტიზანულია ყველი, რომელსაც უკვე აქვს თავისი სახე, ბრენდია, რომელიც სასწაულ მოვლენადაა აღიარებული და რომელსაც ერთი, კონკრეტული ადამიანი, მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელი ტექნოლოგიით ამზადებს.

*** 

საპარლამენტო უმრავლესობის ანუ ,,ქართული ოცნების'' ფრაქციის გარდა, მთავრობის ახალ ინიციატივას ოპოზიციურმა ფრაქციებმა მხარი არ დაუჭირეს. მეტიც, ,,ევროპული საქართველოს'' წარმომადგენელმა, ზურაბ ჭიაბერაშვილმა ლოგიკური კითხვა დასვა: როგორ და რა კრიტერიუმით შეარჩია პრემიერ-მინისტრმა ბიზნესის ორი დარგი _ ნატურალური რძისა და ფარმაცევტული პროდუქციის წარმოება, რასაც დღგ-გან ათავისუფლებსო. ჭიაბერაშვილს მიაჩნია, რომ ეს ადგილობრივი პროდუქციის კი არა, კონკრეტული ბიზნესის წახალისებაა და ბაზარზე კონკურენციის ხელშეწყობასთან საერთო არაფერი აქვს... 

,,ვერსია'' დაინტერესდა, ბაზრის რა წილი უჭირავს ფარმაცევტულ საწარმოებს საქართველოში, რა ეკონომიკური ეფექტი ექნება ინიციატივას, რომლითაც ფარმაცევტული საწარმოს მიერ წარმოებული პროდუქცია დღგ-ს ჩათვლის უფლებისგან გათავისუფლდება, ენდობა თუ არა პაციენტთა უმრავლესობა ქართულ წამლებს და რაც მთავარია, მთავრობის ეს ინიციატივა პაატა კურტანიძის (,,ავერსი'') და კახა ოქრიაშვილის (,,პსპ'') ლობირებას ხომ არ ნიშნავს. 

,,ვერსიასთან'' საუბრისას ფარმაცევტული ბაზრის მკვლევარმა-ანალიტიკოსმა, თინა ტურძილაძემ განაცხადა, რომ პრემიერ-მინისტრის ეს ინიციატივა არ მოსწონს: 

,,ქართული წარმოების მედიკამენტების წილი ბაზარზე 15%-ია, ხოლო ბაზრის 85% _ იმპორტირებულ მედიკამენტებზე მოდის. დაგიზუსტებთ, ქართულ ბაზარზე წამლები, როგორც იმპორტული, ისე ადგილობრივი, იმპორტის, დისტრიბუციისა და საცალო რეალიზაციის ეტაპზე, დამატებითი ღირებულების გადასახადისაგან თავისუფალია, ხოლო ადგილობრივი წარმოება დღგ-ით იბეგრება. თუმცა ამის მიუხედავად, არ ვიზიარებ იმ შეხედულებას, რომ ქართული წამალი უთანასწორო ბრძოლაშია იმპორტულ წამალთან, ვინაიდან ადგილობრივი წარმოება იბეგრება დღგ-თი და იმპორტი _ არა. დავიწყოთ იმით, რომ დღგ ლოკალური გადასახადია და ამ გადასახადით იბეგრება იმპორტული წამლებიც, ოღონდ მწარმოებელ ქვეყნებში და ეს აისახება ამ წამლების საქართველოში იმპორტის ფასზე! უფრო მეტიც, იმპორტი და წარმოება, ეს ორი, სხვადასხვა ბიზნეს-ოპერირებაა და მათი გათანაბრება გაუგებარია. ცხადია, სუბსტანციებზე დღგ-ს გაუქმება შეღავათია მწარმოებლებისთვის, თუმცა ჩემი აზრით, ამას რისკებიც ახლავს. მაგალითად, ხომ არ შექმნის ეს ქვეყანაში შემოსული ინგრედიენტების სახელობით-რაოდენობრივი აღრიცხვის პრობლემას და შესაბამისად, ხომ არ გაზრდის კონტრაფაქტული წარმოების რისკებს?! ხომ არ ჯობია დღგ სიმბოლურ ნიშნულამდე შევამციროთ, რათა ზუსტი აღრიცხვა უზრუნველვყოთ?! იმედია, ამ და ამ ტიპის სხვა საკითხებზე, მსჯელობა იქნება და ადეკვატურ გადაწყვეტილებებსაც მიიღებენ, რათა დამატებითი პრობლემები არ შეიქმნას''. 

,,ვერსიის'' კითხვაზე, მას შემდეგ, რაც ფარმაცევტული საწარმოები დღგ-ს ჩათვლის უფლებისგან გათავისუფლდება და ეს თანხა წარმოებაში ჩაბრუნდება, საქართველოში წარმოებული მედიკამენტების ხარისხი გაუმჯობესდება, თინა ტურძილაძემ გვიპასუხა: 

,,ცხადია, სუბსტანციების იმპორტზე დღგ-ს გაუქმება საწარმოო თვითღირებულებას შეამცირებს, მაგრამ არც დღგ-გან დაზოგილი თანხა და არც ქართული ბაზრის მოცულობა, ქართული წარმოების რენტაბელობისთვის საკმარისი არაა! ადგილობრივი წარმოების მხარდასაჭერად, ხელისუფლებამ უნდა უზრუნველყოს ქართული წამლების ექსპორტის მხარდაჭერა და ამისთვის, უპირველესად, თავად უნდა შექმნას წამლების ხარისხისა და ეფექტურობის შეფასების მაღალი სანდოობის სახელმწიფო სისტემა, რომლის სანდოობა მწვანე შუქს აუნთებს ქართულ წამლებს ექსპორტზე. სხვაგვარად, ქართული წამალი ვერ გასცდება საქართველოსა და დსთ-ს რამდენიმე სახელმწიფოს. შესაბამისად, ქართული მწარმოებლებიც იძულებულნი იქნებიან, იაფი და იაფის შესაბამისი ხარისხის წამალი წამალი აწარმოონ, მაგრამ ეს არ უნდა იყოს ჩვენი ამოცანა!''

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 27 Jun 2018 13:20:58 +0400