ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://www.versia.ge Thu, 17 Oct 2019 06:31:01 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb ESSENCE _ ევროპაში დეკორატიული კოსმეტიკის ნომერი პირველი ბრენდი PSP-ს პარტნიორია http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6382-essence-_-ევროპაში-დეკორატიული-კოსმეტიკის-ნომერი-პირველი-ბრენდი-psp-ს-პარტნიორია.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6382-essence-_-ევროპაში-დეკორატიული-კოსმეტიკის-ნომერი-პირველი-ბრენდი-psp-ს-პარტნიორია.html

ვეგანური ბრენდი, რომელიც საუკეთესო საჩუქარია ყველა ახალგაზრდა ქალბატონისთვის!

PSP საკუთარ მომხმარებლებს კიდევ ერთ, მნიშვნელოვან სიახლეს სთავაზობს. ამიერიდან, ფარმაცევტული ბაზრის ლიდერი კომპანია გერმანული დეკორატიული კოსმეტიკის ბრენდის ESSENCE -„ესენსის“ ოფიციალური წარმომადგენელია საქართველოში. შესაბამისად, ქართველ მომხმარებლებს შეუძლიათ, რომ მთელ ევროპაში, ნომერ პირველ ბრენდად აღიარებული, მაღალი ხარისხის დეკორატიული კოსმეტიკის პროდუქცია საკმაოდ ხელმისაწვდომ ფასად შეიძინოს.

დეკორატიული კოსმეტიკის ბრენდი ESSENCE 2001 წელს, გერმანიაში შეიქმნა, მაგრამ ძალიან მალე მოიპოვა პოპულარობა და უკვე 2007 წელს, ნომერ პირველ ბრენდად იქცა რაოდენობრივად, გაყიდვების მიხედვით. გერმანიის შემდეგ, „ესენსი“ იტალიასა და ევროპის სხვა ქვეყნებშიც ნომერ პირველ ბრენდად აღიარეს. 

„ესენსის“ ბრენდ-მენეჯერის, გვანცა კიკნაველიძის განმარტებით, მართალია, „ესენსი“ გერმანული ხარისხის დეკორატიული კოსმეტიკაა, მაგრამ გერმანიის გარდა, ამ ბრენდის პროდუქციის 95% ევროპის წამყვან ქვეყნებში მზადდება: 

„დეკორატიული კოსმეტიკის ნომერი პირველი ბრენდი „ესენსი“, ცნობილი გერმანული ჰოლდინგის „კოსნოვას“ წევრია. გერმანიასა და ცენტრალური ევროპის ქვეყნებში, „კოსნოვა“ ნომერი პირველი კოსმეტიკური ბრენდია გაყიდვების მიხედვით. კომპანია დიდ ყურადღებას აქცევს პარტნიორი კომპანიების ავტორიტეტსა და პოპულარობას, ამიტომ „კოსნოვას“ წარმომადგენლები ჩამოვიდნენ საქართველოში, შეისწავლეს ბაზარი და პარტნიორად PSP შეარჩიეს. თავდაპირველად, „ესენსი“ წარმოდგენილი იყო PSP-ს ქსელის 25 ფილიალში, თუმცა სექტემბრიდან ეს ციფრი 80-მდე გაიზარდა. თამამად შემიძლია გითხრათ, რომ საქართველოში შემოსვლიდან პირველივე კვირას, „ესენსის“

პროდუქციის უპრეცედენტო გაყიდვები დაფიქსირდა“. 

გვანცა კიკნაველიძის თქმით, ბრენდში წარმოდგენილია მხოლოდ დეკორატიული კოსმეტიკა, რაც რამდენიმე სეგმენტადაა გაყოფილი: თვალი, სახე, ფრჩხილი.ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ისაა, რომ თითოეულ სეგმენტში, „ესენსის“ რამდენიმე პროდუქციაა წარმოდგენილი. კომპანია მომხმარებელს ძალიან დიდ არჩევანს სთავაზობს, თითოეულს თავისუფლად შეუძლია, მისთვის სასურველი პროდუქტი აირჩიოს. მაგალითად, PSP-ს აფთიაქის სტენდზე, 24 სახის ტუშს იხილავთ, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ყველაზე პრეტენზიულ ქალბატონსაც კი, ყველა პარამეტრით, სასურველი ტუშის არჩევის საშუალებას აძლევს. 

„როგორც მიხვდით, ბრენდის ძირითადი კონცეფციაა ადამიანი, როგორც მომხმარებელი და ასევე ის პარტნიორები, რომლებსაც „ესენსი“ ირჩევს, რადგან მომხმარებლებთან და პარტნიორებთან ურთიერთობას, კომპანია უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებს. მეტიც, „ესენსის“ გული მხოლოდ მომხმარებლებისთვის ძგერს -ესაა ამ ბრენდის სლოგანი, რაც კომპანიის კონცეფციის არსს გამოხატავს“, -აგვიხსნა გვანცა კიკნაველიძემ. 

დეკორატიული კოსმეტიკის მიმართულებით, მსოფლიო ტენდენციებისა და სიახლეების გათვალისწინებით, ბრენდი მუდმივად აახლებს ასორტიმენტს და ყველა ახალგაზრდა ქალბატონისთვის სასურველ და საყვარელ ბრენდად რჩება. „ესენსი“ უკვე შეიყვარა ქართველმა მომხმარებელმა. 

ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ „ესენსი“ ვეგანური ბრენდია, რადგან ევროპაში აღიარებული ნომერი პირველი კოსმეტიკური კომპანია, უარს ამბობს ბრენდის ცხოველებზე ტესტირებაზე. 

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:42:00 +0400
რატომ აჭიანურებს პროკურატურა აუდიტის სკანდალური ანგარიშების გამოძიებას http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6381-რატომ-აჭიანურებს-პროკურატურა-აუდიტის-სკანდალური-ანგარიშების-გამოძიებას.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6381-რატომ-აჭიანურებს-პროკურატურა-აუდიტის-სკანდალური-ანგარიშების-გამოძიებას.html

კორუფციული გარიგებები და საბიუჯეტო თანხების ფლანგვა სახელმწიფო უწყებებში _ ყოფილი აუდიტორი შერჩევით სამართლიანობაზე საუბრობს

2018 წელს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მთავარ პროკურატურაში აუდიტის 33 ანგარიში გადააგზავნა. აქედან 10 _ სხვადასხვა სამინისტროში, 23 კი საქართველოს მუნიციპალიტეტებში გამოვლენილ დარღვევებს ეხება. 

გასული წლის განმავლობაში, ,,ვერსიამ'' დეტალურად განიხილა ეს ანგარიშები, სადაც სახელმწიფო აუდიტორებმა სხვადასხვა სახის მძიმე დარღვევები დააფიქსირეს. ცხადია, ფინანსური დარღვევა, რომელიც სისხლის სამართლის ამა თუ იმ დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს, ან მასში კორუფციული რისკები იკვეთება, აუდიტორების კომპეტენციას სცილდება. ასეთ შემთხვევაში, ანგარიში პროკურატურაში იგზავნება, ეს უკანასკნელი კი ვალდებულია, აუდიტის დასკვნაში ასახულ ფაქტებზე სამართლებრივი მოკვლევა დაიწყოს. 

33 ანგარიშს, რომელიც აუდიტის სამსახურმა პროკურატურას გადაუგზავნა, ამ ეტაპზე, რეაგირება არ მოჰყოლია. ვინაიდან აუდიტის ეს დასკვნები ,,ვერსიაში'' რეგულარულად ქვეყნდებოდა, რომლებშიც თითქმის იდენტური დარღვევები ფიქსირდება, ჩვენ ისინი განვაზოგადეთ და ყოფილი მთავარი აუდიტორის, ნაციონალური მოძრაობის ერთ-ერთი წევრის, ლევან ბეჟაშვილის დახმარებით, შევეცადეთ, გაგვერკვია, რეალურად, რასთან გვაქვს საქმე? 

დიახ, საბიუჯეტო უწყებების აუდიტორული შემოწმება აუცილებელია, მაგრამ გაცილებით მნიშვნელოვანი ის პრევენციული ზომებია, რომლითაც ესა თუ ის დარღვევა უნდა აღიკვეთოს, ხოლო სისხლის სამართლის დანაშაულის შემთხვევაში, სამართლებრივი რეაგირება მოჰყვეს.

საბიუჯეტო ორგანიზაციების, მათ შორის, სამინისტროებისა და მუნიციპალიტეტების აუდიტორულ შემოწმებებში თითქმის ერთი და იგივე შინაარსის დარღვევები ვლინდება, რაც ძირითადად, სახელმწიფო შესყიდვებს უკავშირდება. 

სქემა ასეთია: სამინისტრო, ან მუნიციპალიტეტი აცხადებს ტენდერს, რომელშიც ესა თუ ის კომპანია იმარჯვებს. ხშირ შემთხვევაში, ტენდერი უკონკურენტო, არასამართლიან პირობებში ტარდება, ხოლო მასში გამარჯვებული კომპანია ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებას ვერ, ან არ ასრულებს. 

,,ვერსიის'' კითხვაზე, რა სურათი იკვეთება ამ დარღვევების გაანალიზებით, ლევან ბეჟაშვილმა გვიპასუხა: 

,,პირველ რიგში, ეს ტენდენცია აჩვენებს იმას, რომ სისტემური პრობლემა გვაქვს, რაც პოლიტიკურ ნებას უკავშირდება. ვინაიდან წლების განმავლობაში, დარღვევის სახეები მეორდება ანუ საბიუჯეტო ორგანიზაციებში იდენტური დარღვევები ვლინდება, ეს ნიშნავს, რომ შესაბამისი სახელმწიფო უწყებების პასუხისმგებელ პირებს არ აქვთ პოლიტიკური ნება და არ მიმართავენ ღონისძიებებს, რათა ამ ტიპის დარღვევები აღმოფხვრან. გარდა ამისა, როდესაც აუდიტორული დასკვნა იწერება და მეორე, ან მესამე წელს, აუდიტორი ისევ იმ უწყებაში შედის შემოწმებაზე, ისინი წინა აუდიტორული დასკვნის შედეგად გაცემული რეკომენდაციების შესრულებასაც უნდა აანალიზებდნენ, ამიტომ ახალ დასკვნებში აუცილებლად უნდა ასახონ შესაბამისი თანამდებობის პირების ახსნა-განმარტებები, თუ რა ღონისძიებები გაატარეს წინარე აუდიტორულ დასკვნებში გამოთქმული რეკომენდაციების შესრულების თვალსაზრისით, მაგრამ რეალურად, სულ სხვა ვითარება გვაქვს. 

აუდიტორული დასკვნა უკვე ოფიციალური, საჯარო დოკუმენტია ამა თუ იმ დარღვევასთან დაკავშირებით და, რა თქმა უნდა, შესაბამისი სამინისტროების შიდა აუდიტორული სამსახურებიც უნდა აანალიზებდნენ, რა ხასიათისა და რა ტიპის დარღვევებთან გვაქვს საქმეE საკანონმდებლო ხარვეზია, თუ არა, ან იკვეთება ამა თუ იმ პირის ბრალეულობა, თუ არა? მხოლოდ ამგვარი გაანალიზების შემდეგ, ადმინისტრაციულად, ან დისციპლინარულად უნდა სჯიდნენ პირებს, თუკი მათი ბრალეულობა დადასტურდება. იმ შემთხვევაში, თუ კონკრეტულ სისხლის სამართლის დანაშაულთან გვაქვს საქმე, აუდიტის დასკვნა პროკურატურაში უნდა გადაიგზავნოს, იგზავნება კიდეც, მაგრამ ამის შემდეგ, საზოგადოებამ არ იცის, რა რეაგირება მოჰყვა სამართალდამცავი სტრუქტურების მხრიდან დასკვნაში ასახულ დარღვევებს. ჩვენ მხოლოდ ის ვიცით, რომ აუდიტორული შემოწმება ტარდება, შემდეგ იწერება დასკვნა, იგზავნება პროკურატურაში, იწერება სტატიები, კეთდება სიუჟეტები, მაგრამ რეალურად, სამართალდამცავი ორგანოები არასათანადოდ რეაგირებენ. ფაქტია, რომ იმ დარღვევებში, რაც ჩამოთვალეთ, სისტემური კორუფციული დანაშაულებები და კორუფციის რისკებიც იკვეთება, მაგრამ ამაზე მხოლოდ სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციები საუბრობენ და არა სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლები''. 

სახელმწიფო აუდიტის იმ 33 დასკვნაში, რომელიც პროკურატურაშია გადაგზავნილი, ძირითადად, ასეთი დარღვევები გამოვლინდა: მაგალითად, კონკრეტულ მუნიციპალიტეტში გზის საფარი იყო აყრილი, გამოცხადდა ტენდერი, გაიმარჯვა კომპანიამ და დაიწყო გზის კონკრეტული მონაკვეთის სარემონტო სამუშაოები, მაგრამ სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ სამუშაოები არასათანადოდ, ხარვეზებით წარიმართა, თუმცა კომპანია არავის დაუჯარიმებია. ვინაიდან სამუშაოების დათვალიერების შედეგად, ხარვეზები აუდიტორებმა გამოავლინეს, ცხადია, სათანადო რეკომენდაცია გასცეს და კომპანია მხოლოდ ამის შემდეგ დააჯარიმეს, მაგრამ იმ მუნიციპალიტეტში თავისით ვერავინ მოიფიქრა, რომ ტენდერში გამარჯვებული კომპანია დროულად დაეჯარიმებინა და საბიუჯეტო სახსრები დაეზოგა. 

ლევან ბეჟაშვილი: ,,ამიტომაც ვამბობ, რომ კანონის უზენაესობა მნიშვნელოვანია, მაგრამ პირველ რიგში, კანონის უზენაესობა გულისხმობს იმას, რომ დარღვევის შემთხვევაში, პასუხისმგებლობის გარდაუვალობის პრინციპი იყოს დაცული. თუ კანონი ირღვევა, ამას სახელმწიფო აპარატისა და საჯარო სამსახურის მიერ ადეკვატური და სწრაფი რეაგირება სჭირდება. სწორედ ამას ვგულისხმობ, როდესაც ვსაუბრობთ, რომ ჩვენ დღეს, პრაქტიკულად, არ ვიცით, როგორ რეაგირებენ სამართალდამცავი ორგანოები იმ დარღვევებზე, რაც აუდიტის დასკვნებშია ასახული! სამაგიეროდ, მხოლოდ პოლიტიკურად აქტუალურ თემებთან დაკავშირებით ვხედავთ პროკურატურის რეაგირებას, მხედველობაში მაქვს საჯარო სამსახურების თანამდებობის პირების დანაშაულებზე მათი რეაგირება. მაგალითად, ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილისა და ეკონომიკის ექს-მინისტრის მიმართ დაწყებული გამოძიება გავიხსენოთ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქმეში საზოგადოებრივი ინტერესი დიდია, თითქმის ერთი წელი გავიდა, მაგრამ იყო თუ არა მათ მიმართ გაჟღერებული ბრალდებები დასაბუთებული, დღემდე არ ვიცით! აქედან გამომდინარე, იმ პრობლემის მთავარი არსი, რომელზეც საუბრობთ, პოლიტიკური ნების არარსებობაა, რათა ამა თუ იმ დარღვევას სამართლებრივი რეაგირება მოჰყვეს. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია სისტემური ხასიათის პრობლემებიც, რაც სხვადასხვა დარღვევებთან დაკავშირებით, აუდიტორების მიერ გაცემულ რეკომენდაციებზე რეაგირების მექანიზმების არარსებობას, ხოლო მექანიზმების არარსებობა _ პოლიტიკურ ნებას უკავშირდება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, სამინისტროებში არსებული შიდა აუდიტის სამსახურები და სამართალდამცავები უნდა იკვლევდნენ ამ დარღვევებს და პასუხობდნენ კითხვას _ აუდიტის ამა თუ იმ ანგარიშში ასახული დარღვევა საკანონმდებლო ხარვეზით იყო გამოწვეული, თუ კონკრეტული თანამდებობის პირის მიერ ჩადენილი დანაშაულით''. 

,,ვერსიის'' კითხვაზე, ამ პრობლემების ძაღლის თავი ,,შესყიდვების შესახებ კანონში'' ხომ არ იმალება ანუ დარღვევების გაანალიზებით, საკანონმდებლო ხარვეზთან ხომ არ გვაქვს საქმე, ლევან ბეჟაშვილმა გვიპასუხა: 

,,მაშინ, როდესაც არცერთი ამ მიმართულებით, რაზე უკვე გესაუბრეთ, კონკრეტული პასუხი არ გვაქვს, მხოლოდ საკანონმდებლო ხარვეზზე საუბარი არარელევანტურია. კონკრეტული დარღვევების შესახებ სამართალდამცავი ორგანოების შეფასებები უნდა გვქონდეს და ზუსტად უნდა ვიცოდეთ, ეს დარღვევები თანამდებობის პირების დანაშაულს მოჰყვა, თუ საკანონმდებლო ხარვეზს''. 

მართალია, სახელმწიფო აუდიტის წლიურ ანგარიშს და ზოგადად, აუდიტორულ შემოწმებას არ უკავშირდება, მაგრამ ირიბად, ეს კონკრეტული ამბავიც იმ მახინჯი ტენდენციის გაგრძელებაა, რაც აუდიტორული შემოწმებების შედეგად, ამა თუ იმ სამინისტროსა და მუნიციპალიტეტში გამოვლინდა. მოკლედ, 2019-2020 სასწავლო წელი საქართველოს 19 საჯარო სკოლაში, აქედან 10 _ თბილისში, ხოლო 9 _ სხვადასხვა რეგიონში დაგვიანებით, 13 სექტემბრის ნაცვლად, ზოგან _ 23, ზოგან _ 30 სექტემბერს დაიწყო. დაგვიანების მიზეზი სარემონტო სამუშაოები იყო, უფრო ზუსტად, ივლისის ბოლოს, ან აგვისტოს დასაწყისში დაწყებული რემონტი სკოლებში, რაც ცხადია, დროულად ვერ დასრულდებოდა. ,,ვერსიამ'' ცხრავე მუნიციპალიტეტში დარეკა, თბილისის 10 სკოლის შესახებ ინფორმაცია კი განათლების სამინისტროდან მოიპოვა და გაარკვია, რომ სამუშაოების დაგვიანების გამო, მხოლოდ ორი სამშენებლო კომპანია დაჯარიმდა! დანარჩენ 17 შემთხვევაში, კომპანიები არ დაუჯარიმებიათ, რადგან ტენდერი გვიან გამოცხადდა, ხელშეკრულება გვიან გაფორმდა, რის გამოც რემონტი გვიან დაიწყო, რაც ცხადია, ასევე გვიან დასრულდა! 

ლევან ბეჟაშვილი: 

,,ესეც ერთგვარი ტენდენციის მაჩვენებელია. დავიწყოთ იმით, რომ განათლების სამინისტროს სათანადო რეაგირება არ ჩანს, თუნდაც ჯარიმების დაკისრების კუთხით, რაც კორუფციის რისკს აჩენს ანუ ლოგიკურად ჩნდება კითხვა, ჰქონდა თუ არა ამ სამუშაოების მაკონტროლებელს რაიმე ინტერესი, როდესაც ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო, კომპანია არ დააჯარიმა. ეს ფაქტიც შესაბამისმა უწყებებმა უნდა გამოიკვლიონ და საზოგადოებას აუხსნან, რატომ ვერ დასრულდა დათქმულ ვადაში სარემონტო სამუშაოები ამ სკოლებში. თუ დაგვიანების ობიექტური მიზეზები არსებობდა, ესეც აუცილებლად უნდა დაასაბუთონ. საზოგადოებამ სათანადო დასკვნების შემდეგ, ზუსტად უნდა იცოდეს, რატომ დააჯარიმეს კომპანიები მხოლოდ ორ შემთხვევაში და დანარჩენ 17 შემთხვევაში _ არა. ვინაიდან ასეთი დასკვნები არ არსებობს, ჩნდება ეჭვი, რომ აქ კორუფციული რისკი არსებობს''. 

იმის გამო, რომ ლევან ბეჟაშვილი კონტროლის პალატას (ახლა უკვე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური) 2008-2012 წლებში ხელმძღვანელობდა, ,,ვერსია'' დაინტერესდა, კონკრეტულად რა რეაგირება უნდა მოჰყვეს პროკურატურაში გადაგზავნილ აუდიტის ანგარიშს და ვინ უნდა გააკონტროლოს პროკურატურა, რომ ანგარიშში ასახული დარღვევების მოკვლევა დაიწყოს: 

,,როდესაც აუდიტის სამსახური დაწერს დასკვნას, სადაც დანაშაულის ნიშნები აღმოჩნდება, ეს ანგარიში ავტომატურად იგზავნება პროკურატურაში. პროკურატურა ვალდებულია, უპასუხოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს, რა რეაგირება მოახდინა ანგარიშში ასახულ ფაქტებზე. აუდიტის სამსახურის წლიურ ანგარიშში მხოლოდ ის კი არ უნდა აისახოს, რამდენი დასკვნა გადაიგზავნა პროკურატურაში, არამედ ისიც, კონკრეტულად რა რეაგირება მოჰყვა უწყების მიერ გადაგზავნილ ანგარიშებს სამართალდამცავი სტრუქტურებისგან! ეს ვალდებულება, ვგულისხმობ ინფორმაციის გაცვლას აუდიტის სამსახურსა და პროკურატურას შორის, ორმხრივია. სამართალდამცავი ორგანოები ვალდებულნი არიან, აუდიტის სამსახურს აცნობონ, რეალურად რა ტიპის დარღვევა გამოვლინდა ამა თუ იმ შემოწმების დროს, ხოლო აუდიტის სამსახურმა სამართალდამცავი სტრუქტურების ეს შეფასებები აუდიტის დასკვნებში უნდა ასახოს!''

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:41:55 +0400
„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ მთავრობას საინვესტიციო ხელშეკრულებას აღარ წარუდგენს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6379-„ანაკლიის-განვითარების-კონსორციუმი“-მთავრობას-საინვესტიციო-ხელშეკრულებას-აღარ-წარუდგენს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6379-„ანაკლიის-განვითარების-კონსორციუმი“-მთავრობას-საინვესტიციო-ხელშეკრულებას-აღარ-წარუდგენს.html

ლევან ახვლედიანი: „თუ მთავრობა ხელშეკრულებას შეგვიწყვეტს, პროცესი იურიდიულ დავაში გადაიზრდება!“

,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი'' მთავრობას საინვესტიციო ხელშეკრულებას აღარ წარუდგენს. 15 ოქტომბერს გამართულ პრესკონფერენციაზე, კონსორციუმის ხელმძღვანელობამ განაცხადა, რომ პროექტის მხარდაჭერის ნაცვლად, საქართველოს მთავრობამ საბოტაჟს მიმართა. შესაბამისად, ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის'' სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე ლევან ახვლედიანმა განაცხადა, რომ საინვესტიციო ხელშეკრულებებს არ წარადგენენ.

ვადა, რომელიც საქართველოს მთავრობამ ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს'' მისცა, რათა საინვესტიციო ხელშეკრულება წარედგინა, 15 ოქტომბერს, 18.00 საათზე ამოიწურა, თუმცა ვადის ამოწურვამდე, რამდენიმე საათით ადრე, კონსორციუმის ხელმძღვანელობამ პრესკონფერენცია გამართა და ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მთავრობას ხელშეკრულებებს არ წარუდგენენ. 

„მთავრობას ყველაფერი უნდა გაეკეთებინა და ყველანაირი მხარდაჭერა გამოეცხადებინა პროექტისთვის, რათა ის წარმატებულად განხორციელებულიყო. სამწუხაროდ, რეალობა აბსოლუტურად საპირისპიროა. ამის მაგივრად მთავრობამ, ფაქტობრივად, ბოლო რამდენიმე თვისა და კვირის მანძილზე, ამ პროექტის საბოტაჟი განახორციელა. სამეთვალყურეო საბჭოსთან ერთად, ურთულეს ვითარებაში გვიწევდა მუშაობა, მაგრამ დიდი ძალისხმევის შედეგად შევძელით და ორი, მნიშვნელოვანი პარტნიორი მოვიძიეთ, რომლებიც ამ პროექტით დაინტერესდნენ. ერთი ყაზახურ-ჰონკონგური ჯგუფია და მეორე _ ამერიკული ჯგუფი. პირველს მთავრობამ პირდაპირ დაუფიქსირა პოზიცია, რომ ისინი არ მიესალმებოდნენ პროექტში მათ მონაწილეობას, რადგან დასავლელი ინვესტორები არ იყვნენ მაშინ, როცა ინვესტორი მთავრობისგან ღია მხარდაჭრას ითხოვდა. ამავდროულად, მოვიყვანეთ ამერიკული ჯგუფი, რომელმაც მთავრობისგან წერილობითი ფორმით მოითხოვა მხარდაჭერა. ამის შესახებ შევატყობინეთ მთავრობას, მაგრამ ეს წერილი არ მიუვიდა ადრესატს, ასე ვთქვათ, ამ ფონდს'', _ აღნიშნა ლევან ახვლედიანმა. 

მისივე თქმით, მთავრობის მხრიდან საბოტაჟის კიდევ რამდენიმე ფაქტი დაფიქსირდა: მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის მიმართ წაყენებული ბრალდება და მაისში, ფოთის პორტის სასარგებლოდ გაცემული ნებართვა, რამაც ინვესტორებში, მთავრობის მხარდაჭერის მიმართ, სერიოზული კითხვები გააჩინა. თავის მხრივ, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს განცხადებით, თუ ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი, 15 ოქტომბერს, სახელმწიფოს არ წარუდგენდა წინადადებას, რომელიც კონსორციუმის მიერ, კაპიტალის 120 მილიონი აშშ დოლარით შევსებასა და საინვესტიციო ბანკების მიერ, 400 მილიონი აშშ დოლარის სესხის გამოყოფაზე წინასწარ თანხმობას შეეხებოდა, სახელმწიფოს უფლება ექნება, 16 ოქტომბრიდან, კონსორციუმთან დადებული შეთანხმება შეწყვიტოს. სამინისტროს ამ ულტიმატუმს ლევან ახვლედიანმა ასე უპასუხა: 

„თუ მთავრობა ამ გზას დაადგება, არცერთი მაღალი რეპუტაციის მქონე ინვესტორი, თუ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტი, ამ პროექტს არ გაეკარება. შესაბამისად, ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ მთავრობა გონივრულ ზომებს მიიღებს. რაც შეეხება წერილს, ჩვენ ასევე ვართ შეზღუდული კონფიდენციალობის პუნქტით. ხუთშაბათს წერილი გავაგზავნეთ, რომელიც იურისტების მიერ იყო დაწერილი. ჩვენ ამ წერილის შინაარსს ვერ გავასაჯაროვებთ, მაგრამ ზუსტადაა აღწერილი წერილში, თუ რა ნაბიჯებია საჭირო იმისთვის, რომ პროექტი წინ წავიდეს. ჩვენ არანაირი დოკუმენტაციის ჩაბარებას არ ვაპირებთ!“ 

რაც შეეხება ხელშეკრულების შეწყვეტას, ლევან ახვლედიანის განცხადებით, თუ მთავრობა ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს'' ხელშეკრულებას შეუწყვეტს, რა თქმა უნდა, მხარეები იურიდიულ დავაში ჩაერთვებიან: „თუ მთავრობა ხელშეკრულებას შეგვიწყვეტს, პროცესი იურიდიულ დავაში გადაიზრდება. ჩვენ მზად ვართ, კონსტრუქციული ნაბიჯები გავაგრძელოთ, მაგრამ სამწუხაროდ, მთავრობის მხრიდან იგივეს ვერ ვხედავთ.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:41:48 +0400
ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორის კვალი ისევ ბეჟუაშვილამდე მიდის http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6370-ტყიბულის-შახტის-ახალი-ინვესტორის-კვალი-ისევ-ბეჟუაშვილამდე-მიდის.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6370-ტყიბულის-შახტის-ახალი-ინვესტორის-კვალი-ისევ-ბეჟუაშვილამდე-მიდის.html

ჟურნალისტური გამოძიება _ როდის და ვინ დააფუძნა შპს „სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი“

ტყიბულელმა მეშახტეებმა, რომლებიც კუთვნილი ხელფასის ზრდას ითხოვდნენ, გაფიცვა შეწყვიტეს. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, კომპანია ,,საქნახშირმა'', რომელიც ტყიბულის შახტებში ნახშირის მოპოვებას აწარმოებს და მილიარდერი დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილია, საზოგადოებას ახალი ინვესტორი წარუდგინა. ახალმა ინვესტორმა პირობა დადო, რომ სახელფასო დავალიანებას გაისტუმრებდა, ხოლო მეშახტეებმა გაფიცვა შეწყვიტეს. მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორი შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანია'', რომელიც ქართულ-უკრაინული კომპანიაა. საჯარო რეესტრის ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ'' გაარკვია, რომ ახალი ინვესტორი, სინამდვილეში, კარგად დავიწყებული ძველია. რეალურად, ტყიბულში, მხოლოდ მფლობელი კომპანიის სახელწოდება შეიცვალა ანუ ,,საქნახშირის'' ნაცვლად, ახლა ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი'' მოპოვებს ნახშირს, თორემ რეესტრის ინფორმაციით, ახალი ინვესტორის კვალს ისევ დავით ბეჟუაშვილამდე მივყავართ...

ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ პროტესტის ნიშნად, ტყიბულის მინდელისა და ძიძიგურის სახელობის შახტებში 30-მდე მეშახტე ჩავიდა და ამოსვლაზე უარს აცხადებდა. ისინი კუთვნილი ხელფასის მიღებასა და განმარტებას ითხოვდნენ, თუ როდის განახლდებოდა ქვანახშირის მოპოვების პროცესი შახტებში. 

ცნობისთვის, 2018 წლის 16 ივლისის შემდეგ, როდესაც მინდელის სახელობის ტყიბულის შახტაში ოთხი ადამიანი დაიღუპა, მაშინდელი პრემიერ-მინისტრის, მამუკა ბახტაძის ბრძანებით, ნახშირმოპოვების პროცესი შეჩერდა. ბახტაძე ამბობდა, რომ ვიდრე გამოძიება და მაღალკვალიფიციური საერთაშორისო საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა არ დასრულდებოდა, შახტებში მუშაობა არ განახლდებოდა, თუმცა პრემიერ-მინისტრმა მაშინ ისიც ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შახტებში სამუშაო პროცესის შეჩერების მიუხედავად, დასაქმებულებს ანაზღაურება უნდა მიეღოთ. 

კომპანია ,,საქნახშირმა'', რომელიც ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილი კომპანიაა და ტყიბულის შახტებში ქვანახშირის მოპოვებას აწარმოებს, პრემიერის დაპირება არად ჩააგდო, რის გამოც მეშახტეები გაიფიცნენ. მიმდინარე წლის 26 სექტემბერს, პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას დავალებით, ტყიბულში საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, ნათია თურნავა ჩავიდა, რომელიც გაფიცულ მეშახტეებს, ასევე ,,საქნახშირის'' წარმომადგენლებს შეხვდა. 

ამ შეხვედრის შემდეგ, გაფიცულმა მეშახტეებმა პროტესტი შეწყვიტეს, ხოლო კომპანია „საქნახშირმა“ საზოგადოებას ახალი ინვესტორი წარუდგინა. ნათია თურნავამ აღნიშნა, რომ შეხვედრას პოზიტიური შედეგი მოჰყვა: 

„პირველ რიგში, დავიწყებ იმით, რომ მეშახტეების გაფიცვა შეწყდა. ინვესტორი კომპანია, რომელიც ტყიბულში შემოდის, საქმიანობას განაახლებს, მეშახტეებთან ერთად ჩავა შახტებში და არსებულ ვითარებას შეისწავლის“. 

ნათია თურნავამ ისიც აღნიშნა, რომ ახალი კომპანია მზადაა, სახელფასო დავალიანება გაისტუმროს, რაც დაახლოებით, 1 200 000 ლარია. გარდა ამისა, კომპანიამ ვალდებულება აიღო, რათა გარკვეული სოციალური გადასახადები, მათ შორის დაზარალებული ოჯახებისთვის, თავადვე გადაიხადოს. მეტიც, მინისტრის თქმით, ტყიბულის შახტებში ქვანახშირის მოპოვება ნოემბრის დასაწყისში აღდგება: 

„ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ გაჟღერდა გეგმა, რათა ერთ თვეში, ნოემბრის დასაწყისში, აღდგეს ქვანახშირის მოპოვება და ეს ძალიან დამაიმედებელია. ერთ წელზე მეტია, შახტები გაჩერებულია. უახლოესი ორი წლის განმავლობაში, ქვანახშირის მოპოვების პროცესი გაფართოვდება, შახტები გადაიარაღდება და ახალ ნიშნულებზე ავა“. 

თურნავას თქმითვე, ,,საქნახშირმა'' სახელმწიფოსგან დამოუკიდებლად მოიძია ახალი ინვესტორი _ შტეელ Iნტერნატიონალ თრადე ჩომპანყ, რომელიც საქართველოშია რეგისტრირებული და პარტნიორები უკრაინაშიც ჰყავს. მინისტრმა პირობა დადო, რომ კომპანიის მიერ აღებული ვალდებულებების შესრულების პროცესს, მთავრობა მკაცრად გააკონტროლებს: 

,,ეს ერთ კარში თამაში არაა. რა თქმა უნდა, ერთი მხრივ, ბიზნესი მომგებიანია, მიმზიდველია, მაგრამ მეორე მხრივ, მათ სრულად უნდა აგონ პასუხი ადამიანების მიმართ არსებული სოციალური ვალდებულებების შესრულებაზე“. 

,,ბიზნეს მედია ჯგუფის'' ინფორმაციით, შპს „საქნახშირის“ 125-მილიონიანი აქტივები ახალ ინვესტორს _ Steel International Trading Company-ის სიმბოლურ ფასად გადაეცა. ქართველი და უკრაინელი ბიზნესპარტნიორების მიერ დაფუძნებული კომპანია ვალდებულებას იღებს, რომ საწარმოში ინვესტიციებიც განახორციელოს და მოგებაზეც გაიყვანოს. ახალი კომპანიის საქართველოში წარმომადგენელმა, ალექსანდრე ჩოჩიამ განაცხადა, რომ ,,საქნახშირის'' შეძენასთან დაკავშირებით, კომპანიამ მოლაპარაკებები ჯერ კიდევ ხუთი თვის წინ დაიწყო. მისივე თქმით, თავდაპირველად, ,,საქნახშირის'' განვითარებაში ინვესტორი 8 მილიონ ლარს ჩადებს, უახლოეს მომავალში კი პროექტს საზოგადოებასა და სახელმწიფოს წარუდგენს: 

„წინასწარი პროექტით, საუბარია 8 მილიონზე, რაც პირველი ეტაპის ინვესტიცია იქნება. როგორც კი საინვესტიციო პროექტი დასრულდება, საზოგადოებასა და სახელმწიფოსაც წარვუდგენთ... ჩვენი პარტნიორია უკრაინული კომპანია, რომელსაც საკმაოდ დიდი გამოცდილება აქვს შახტების მართვასა და გადაიარაღებაში. რამდენიმე უკრაინული შახტა, რომელიც გაჩერებული იყო, სწორედ ამ კომპანიამ აღადგინა. სწორედ ეს ხალხი ჩამოვიყვანეთ მენეჯმენტში და ხუთი თვის მანძილზე, არა მარტო კოლექტივთან, არამედ ტოპმენეჯმენტთანაც მუშაობდნენ, ამიტომ კარგად იციან, რა არის მთავარი პრობლემა. გარდა ამისა, მეშახტეებიც მოწადინებულნი არიან, რომ ის რეგლამენტი და უსაფრთხოების ნორმები, რაც მათთან ერთად შემუშავდება, შესრულდეს“. 

ალექსანდრე ჩოჩიას თქმით, შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი'' უკვე ორი წელია, ბაზარზე არსებობს. გუნდის წევრებს კი გაცილებით დიდი გამოცდილება აქვთ, რადგან დიდი ხანია, ქვანახშირით არა მარტო პოსტსაბჭოთა, არამედ, შავი ზღვის აუზის ქვეყნებშიც ვაჭრობენ. 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინფორმაციით, 2019 წლის 27 მარტს, ალექსანდრე ჩოჩიამ ,,ქართულ ოცნებას'' 60 000 ლარი შესწირა. 

* * * 

შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი Steel International Trading Company), საჯარო რეესტრში ოფიციალურად 2018 წლის 20 თებერვალს ასე დარეგისტრირდა: ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი'', რომლის დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელი გიორგი ჭელიძეა. რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ გიორგი ჭელიძე წილებს ფლობდა შემდეგ კომპანიებში: შპს ,,სითი გარდენი'', შპს ,,კავკასუს კონსალტინგი'', შპს ,,მობილ კრედიტი'', შპს ,,ჭელიძე და პარტნიორები'', ხოლო სხვადასხვა დროს, გენერალური დირექტორი იყო შპს ,,კავკასუს ონლაინში'', შპს ,,ახალციხესა'' და შპს ,,აიეტში''. 

მართალია, შპს ,,საქნახშირი'', რომელიც დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილია, ტყიბულის შახტებს აღარ ფლობს, მაგრამ რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, 2019 წლის 27 სექტემბრის ჩანაწერის მიხედვით, შპს ,,საქნახშირის'' ფინანსური დირექტორია მიხეილ ტურაბელიძე, გენერალური დირექტორი _ ჯამბულატ ჯაყელი, ხოლო კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი _ შპს ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი''. 

წლების განმავლობაში, მიხეილ ტურაბელიძე ,,საქნახშირის'' ფინანსური დირექტორი იყო. 

რაც შეეხება ჯამბულატ ჯაყელს, 2011-2013 წლებში, ის RMG GOLD-ისა და RMG COPPER-ის, ასევე შპს ,,გლობალ ტრანსის'' გენერალურ დირექტორად მუშაობდა. სხვათა შორის, RMG GOLD-ში ჯამბულატ ჯაყელი ზუსტად იმ დროს მუშაობდა, როდესაც საყდრისი ააფეთქეს... 

მართალია, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, ,,შპს ,,საქნახშირმა'' ახალი ინვესტორი სახელმწიფოსგან დამოუკიდებლად მოიძია'', მაგრამ რეესტრის ოფიციალურ დოკუმენტებზე დაყრდნობით, თამამად შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ,,ახალი ინვესტორი'', საკმაოდ კარგად დავიწყებული ძველია. 

მაშ ასე, ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანის'' დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელი, 2010-2014 წლებში, ,,კავკასუს ონლაინის'' გენერალური დირექტორი და პარტნიორი იყო. ,,კავკასუს ონლაინის'' მფლობელი კი ბიზნესმენი ხვიჩა მაქაცარიაა, რომელიც ახლა უკვე ,,თბილისი ენერჯისაც'' (ყოფილი ,,ყაზტრანსგაზთბილისი'') ფლობს. ,,თბილისი ენერჯის'' მფლობელია ოფშორში, კერძოდ ,,ბრიტანეთის ვირჯინიის'' კუნძულებზე რეგისტრირებული შპს ,,ვოლთბეი'', ხოლო საჯარო რეესტში რეგისტრირებულია შპს ,,ვოლტბეი'', სადაც 50% _ ხვიჩა მაქაცარიას, ხოლო 50% _ დავით ბეჟუაშვილს ეკუთვნის. 

,,ვერსია'' არაფერს ამტკიცებს, რეესტრის მონაცემების გაანალიზებით ასკვნის, რომ ტყიბულის შახტების ახალი ინვესტორის პირველი კვალი ირიბად ხვიჩა მაქაცარიასა და დავით ბეჟუაშვილის ტანდემამდე მიდის. 

ახლა მეორე და ძირითად კვალს გავყვეთ, რომლითაც ირკვევა, რომ შპს ,,საქნახშირის'' 100%-იანი წილის მფლობელია ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი'', ხოლო კომპანიის ფინანსური და გენერალური დირექტორები ისევ მიხეილ ტურაბელიძე და ჯამბულატ ჯაყელი არიან _ პირები, რომლებიც წლების განმავლობაში, დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი, შპს ,,ჰოლდინგი საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილ კომპანიებს ხელმძღვანელობდნენ. აღარაფერს ვამბობთ თავად ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრზე, რადგან 2010-2013 წლებში, ნათია თურნავა ჯერ შპს ,,საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კომპანიის'' (,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' ერთ-ერთი შვილობილი) დირექტორი და დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო, ხოლო 2012-2013 წლებში _ ,,საქართველოს ინდუსტრიულ ჯგუფს'' ხელმძღვანელობდა. 

საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობითვე, ,,ვერსიამ'' გაარკვია, რომ ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორი ისევ დავით ბეჟუაშვილის საკუთრებაში არსებული, ოღონდ სახელწოდებაშეცვლილი კომპანიაა. სინამდვილეში, არაფერი შეცვლილა და როგორც დარწმუნდით, არც ,,საქნახშირს'' დასჭირვებია დიდი ძალისხმევა, რათა ტყიბულში ,,ახალი ინვესტორი'' მოეძებნა...

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 09 Oct 2019 13:10:31 +0400
პროკურატურა კალაძის წინააღმდეგ? http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6367-პროკურატურა-კალაძის-წინააღმდეგ.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6367-პროკურატურა-კალაძის-წინააღმდეგ.html

თადუმაძის უწყებამ სახელმწიფო ელექტროსისტემის სკანდალურ აუდიტზე მოკვლევა დაიწო

სააქციო საზოგადოება ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის'' აუდიტის დასკვნა 4 ოქტომბერს გამოქვეყნდა. ესაა სახელმწიფო ელექტროსისტემის 2014-2017 წლების შესაბამისობის აუდიტი, რომელიც ერეკლე მექვაბიშვილის უწყებამ მთავარ პროკურატურაში გადააგზავნა. თავის მხრივ, პროკურატურამ აუდიტის ანგარიშში ასახული ფაქტების მოკლევა უკვე დაიწყო და გამოკითხვაზე სახელმწიფო ელექტროსისტემის ყოფილი ხელმძღვანელი, სულხან ზუმბურიძე დაიბარა. ერთი შეხედვით, აქ გასაოცარი არაფერია, მაგრამ თუ იმ ფაქტს გავითვალისწინებთ, რომ 2018 წელს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თადუმაძის უწყებაში 33 ანგარიში უკვე გადააგზავნა, რასაც სამართლებრივი რეაგირება ჯერ არ მოჰყოლია, ლოგიკური ეჭვი ჩნდება ვივარაუდოთ, რომ სახელმწიფო ელექტროსისტემის ანგარიშით, პროკურატურამ კახი კალაძეს შეუტია. 2012 წლიდან, სს ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის'' აქციების 100%-იანი მმართველი აწ უკვე გაუქმებული ენერგეტიკის სამინისტრო იყო, რომელსაც აუდიტის პერიოდში, სწორედ კახი კალაძე ხელმძღვანელობდა.

სს ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა'', ქვეყნის მასშტაბით ფლობს და ექსპლოატაციას უწევს 3.350 კმ სიგრძის ელექტროგადამცემ ხაზებსა და 90 ქვესადგურს. ელექტროსისტემის საოპერაციო შემოსავლის წყაროა კვალიფიციური საწარმოებისთვის ელექტროენერგიის გადაცემა და დისპეტჩერიზაცია. 2008 წლიდან 2023 წლამდე, სახელმწიფო ელექტროსისტემა რეაბილიტაციის რეჟიმში იმყოფება, რაც ფინანსური და მატერიალური-ტექნიკური გაუმჯობესების გზით, კრედიტორთა მოთხოვნების სრულ, ოღონდ ეტაპობრივ დაკმაყოფილებას ისახავს მიზნად. 

ახლა ვნახოთ, რა დარღვევები აღმოაჩინეს სახელმწიფო აუდიტორებმა სააქციო საზოგადოებაში. სახელმწიფო ელექტროსისტემის რეაბილიტაციის გეგმაში ასახული 10 819 341 ლარის ვალდებულება აღიარებულია კანონმდებლობის მოთხოვნების დაუცველად. კერძოდ, კრედიტორთა მოთხოვნები სასამართლოს წესით არ შეუმოწმებიათ. 2014-2017 წლებში, ამ ვალდებულებებიდან გადახდილია 15 684 ლარი და შესაბამისად, გეგმაში მოცემული კრედიტორული დავალიანებები კომპანიის რეალურ ვალდებულებებს არ ასახავს, რაც თანხების სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე გადახდის რისკს ზრდის. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ რეაბილიტაციის გეგმაში შეტანილი ცვლილებებით, ხარჯები ყოველწლიურად იზრდება უზრუნველყოფილი კრედიტორისათვის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო) სათანადო დასაბუთების წარდგენის გარეშე. 2014-2017 წლებში, რეაბილიტაციის გეგმა შეიცვალა სამჯერ, რის გამოც ხარჯების მუხლი ჯამში, 45 843 643 ლარით გაიზარდა, საიდანაც 21 238 877 ლარის ზრდა დაუსაბუთებელია. 

2014-2017 წლებში, სახელმწიფო ელექტროსისტემის ფინანსური მდგომარეობა გაუარესებულია, რაზეც სხვადასხვა ფინანსური მაჩვენებლებიც მეტყველებს. კერძოდ, მთლიანი ვალდებულებების პროცენტული წილი მთლიან აქტივებში, 40%-დან 67%-მდე გაიზარდა. საგულისხმოა ისიც, რომ ელექტროსისტემის ძირითადი კრედიტორია სახელმწიფო, რომლის მიმართ ვალდებულება 2017 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ნახევარ მილიარდ ლარზე მეტი _ 521 117 937 ლარი იყო. 

რეაბილიტაციის გეგმის მოთხოვნის მიუხედავად, კომპანიაში არ არის დადგენილი შრომის ანაზღაურების ოდენობები კონკრეტული თანამდებობების მიხედვით. ზოგიერთ შემთხვევაში, ერთსა და იმავე სტრუქტურულ ერთეულში, იდენტურ პოზიციებზე დასაქმებული პერსონალის შრომის ანაზღაურებებს შორის სხვაობა 100%-ს აჭარბებს. 2015-2016 წლებში, სახელფასო ფონდი 2 456 635 ლარით, ხოლო საპრემიო ფონდი _ 409 439 ლარით გაიზარდა! მეტიც, 2014-2017 წლებში, 12 მილიონ ლარზე მეტი პრემია, უკვე დამტკიცებული პრემირების წესის მოთხოვნების შეუსაბამოდ გასცეს. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ ელექტროსისტემის 2014-2017 წლების ფინანსური შედეგების ანუ 76 708 726 ლარის ზარალის გათვალისწინებით, ნორმების ზემოთ, 279 837 ლარის ხარჯის გაწევა მიზანშეწონილი არ ყოფილა. უფრო კონკრეტულად, 2014-2017 წლებში, როუმინგული მომსახურებისთვის, ელექტროსისტემამ 227 199 ლარი დახარჯა, მათ შორის, მხოლოდ რეაბილიტაციის მმართველის როუმინგული მომსახურებისთვის _ 156 738 ლარი გადაიხადეს! ყურადღებას იქცევს 2014 წლის აგვისტოში, რეაბილიტაციის მმართველის როუმინგულ მომსახურებაში, მხოლოდ ხუთ დღეში გადახდილი 29 254 ლარი, რაც შეუსაბამოდ მაღალი, არაგონივრული ხარჯია! 

რეაბილიტაციის გეგმის ცვლილებებით, 2014-2017 წლებში, წარმომადგენლობითი ხარჯები დაუსაბუთებლად გაზარდეს 550 727 ლარით, რამაც 754 704 ლარი შეადგინა. სახელმწიფო აუდიტის შედეგად კი ირკვევა, რომ ამ წლებში, ფაქტობრივად, 1 421 679 ლარი დაიხარჯა! წარმომადგენლობითი ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი _ 800 000 ლარზე მეტი, ქვესადგურების მშენებლობა-რეაბილიტაციის დაწყება-დასრულების აღსანიშნავ ღონისძიებებსა და სხვადასხვა სახის საჩუქრებსა, თუ სუვენირებზე დახარჯეს, რაც რეაბილიტაციის რეჟიმში მყოფი კომპანიისთვის არაეკონომიური ხარჯებია... 

სახელმწიფო აუდიტორებმა სერიოზული ხარვეზები გამოავლინეს სხვადასხვა ქვესადგურისა და ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა-რეაბილიტაციასა და რაც მთავარია, სახელმწიფო შესყიდვებში. როგორც აღვნიშნეთ, სახელმწიფო ელექტროსისტემის აუდიტის ანგარიშში ასახულ ფაქტებზე პროკურატურამ მოკვლევა უკვე დაიწყო. 7 ოქტომბერს, თადუმაძის უწყებაში გამოკითხვაზე სააქციო საზოგადოების ყოფილი ხელმძღვანელი იმყოფებოდა, თუმცა გამორიცხული არაა, პროკურატურამ ენერგეტიკის სამინისტროს მაშინდელი ხელმძღვანელი და აწ უკვე თბილისის მერი, კახა კალაძე და ვიცე-მერი, ირაკლი ხმალაძეც დაიბაროს, რადგან ეს უკანასკნელი, იმ პერიოდში ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილე იყო.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 09 Oct 2019 13:10:23 +0400
საეჭვო ტენდერები და გაფლანგული საბიუჯეტო სახსრები თსუ-ში http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6345-საეჭვო-ტენდერები-და-გაფლანგული-საბიუჯეტო-სახსრები-თსუ-ში.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6345-საეჭვო-ტენდერები-და-გაფლანგული-საბიუჯეტო-სახსრები-თსუ-ში.html

როგორ გაზარდეს ხელოვნურად სარემონტო ხარჯები _ ჰაერში გასროლილი მილიონზე მეტი ლარი და აუდიტის სკანდალური დასკვნა

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი _ თსუ შეამოწმა. დასკვნა, რომელიც აუდიტის სამსახურმა გამოაქვეყნა, სსიპ ,,თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის'' 2014-2017 წლების შესაბამისობის აუდიტს ეხება. შემოწმების პერიოდში, თსუ-ში სერიოზული ფინანსური დარღვევები გამოვლინდა, რაც ძირითადად, სახელმწიფო შესყიდვებში დაფიქსირდა.

ხარვეზები შესყიდვებში 

სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ბაზრის კვლევებს თსუ-ში, ძირითადად, მხოლოდ ფასთა გამოკითხვით ატარებდნენ, რაც ძალიან მწირ ინფორმაციას იძლევა და ფასებით მანიპულირების შესაძლებლობასაც ქმნის. ეს კი, აუდიტორთა მტკიცებით, კვლევაში მონაწილე კომპანიების მიერ შეთავაზებულ მაღალ ფასებში ვლინდება. მეტიც, სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, პოტენციური მიმწოდებლების მიერ წარდგენილ შეთავაზებებში, ფასწარმოქნის კომერციული და ფინანსური პირობები (მიწოდების ვადები, ანგარიშსწორების პირობები და ვადები, საგარანტიო ვადები და ა.შ.) მითითებული არ არის. აქედან გამომდინარე, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებების განსაზღვრის დროს, თსუ-ში ამ პირობებს არ ითვალისწინებდნენ. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ ამგვარი მიდგომის შედეგად, იმ ტენდერებში, სადაც კონკურენცია შედგა, გამარჯვებული პრეტენდენტების სატენდერო წინადადების ფასები არსებითად განსხვავდებოდა შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებებისაგან, ხოლო უკონკურენტო გარემოში ჩატარებულ ტენდერებში გამარჯვებული სატენდერო წინადადების ფასები უტოლდებოდა, ან მცირედით განსხვავდებოდა შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებებისგან. 

,,მაგალითად, ავეჯის შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ელექტრონული ტენდერი. ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ორი პოტენციური პრეტენდენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებად 170 000 ლარი განისაზღვრა. სამმა პრეტენდენტმა ერთი და იმავე ოდენობის საბოლოო ფასი დააფიქსირა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ შესყიდვის რეალური საბაზრო ფასი 115 000 ლარის ფარგლებში მერყეობდა და მნიშვნელოვნად ნაკლები იყო შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებაზე _ 170 000 ათას ლარზე'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

ხარვეზები დაფიქსირდა ფარდა-ჟალუზების შესყიდვაშიც, სადაც ორი პრეტენდენტი მონაწილეობდა. ელექტრონული ვაჭრობის შემდეგ, ტენდერში შპს „დიომ“ გაიმარჯვა, რომლის სატენდერო წინადადების ღირებულება 35 000 ლარი იყო. კონკურენტმა კომპანიამ, შპს „ვივა ჟალუზმა“, იმავე ოდენობის საბოლოო ფასი, ოღონდ ერთი ლარით მეტი დააფიქსირა: 

,,გამარჯვებული პრეტენდენტის საწყისი შეთავაზება, როგორც ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ასევე ტენდერის მიმდინარეობისას, 49 500 ლარი იყო ანუ 1 კვ.მ _ 33 ლარი. კონკურენციის შედეგად, ფასის კლებამ 30% შეადგინა ანუ 1 კვ.მ _ 23 ლარი. სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრისას, თსუ-მ არ გაითვალისწინა ანალოგიური საქონლის შესყიდვის წინა წლების გამოცდილება. კერძოდ, ფასწარმოქმნის ადეკვატურობის დამადასტურებელ დოკუმენტად, შპს „დიომ“, თსუ-სთან გაფორმებული ხელშეკრულება წარადგინა, რომლითაც, 1 კვ.მ-ის ფასი 21 ლარი იყო. ტენდერში ვაჭრობის შედეგად ფასის მნიშვნელოვანი კლება, ორივე პრეტენდენტის მიერ დაფიქსირებული თანაბარი ფასი და წინა ანალოგიური შესყიდვის დროს, ტენდერში დაფიქსირებული ფასი იმაზე მიუთითებს, რომ შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება არასწორად განისაზღვრა, რაც ბაზრის კვლევის ეტაპზე მიწოდებულმა ინფორმაციამ განაპირობა''. 

ამ ტენდერების დეტალურად შესწავლის შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ უკონკურენტო გარემოს პირობებში, სწორედ ამგვარი დამოკიდებულება, სახსრების არარაციონალური ხარჯვისა და საქონლის გაზრდილი ფასით შესყიდვის რისკს ზრდის! 

ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვა 

სახელმწიფო აუდიტორებმა სერიოზული დარღვევები გამოავლინეს ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვის პროცესშიც. კერძოდ, თსუ-ს პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტისთვის, ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვის მიზნით ჩატარებული ბაზრის კვლევის პროცესში, შესყიდვების სამსახურს სავარაუდო ფასები ორმა კომპანიამ მიაწოდა: შპს „ფარმატექმა“ _ 31 500 ლარი და შპს „ლაბტეჩ ჯორჯიამ“ _ 32 500 ლარი. გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით, თსუ-მ ხელშეკრულება შპს „ფარმატექთან“ გააფორმა. 

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრის ამონაწერების მიხედვით, სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ შპს „ფარმატექი“ და შპს „ლაბტეჩ ჯორჯია“ დაკავშირებული მხარეები იყვნენ _ 2015 წლის 9 ივნისამდე, ორივე კომპანიას ერთი და იგივე დამფუძნებლები ჰყავდათ. შესაბამისად, ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ორი კომპანია ფორმალურად გამოიკითხა, რეალურად კი _ ერთი მიმწოდებელი (ერთი და იგივე პირი) და ხელშეკრულებაც, ამავე კომპანიის მიერ შეთავაზებული სასურველი ღირებულებით გაფორმდა. 

,,კანონმდებლობით, უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს მინიჭებული აქვთ დისკრეციული უფლებამოსილება, რომ ლაბორატორიული აღჭურვილობის შესყიდვის დროს, გამოიყენონ გამარტივებული შესყიდვის საშუალება, მაგრამ აღნიშნული დისკრეცია უნდა ემსახურებოდეს შესყიდვების კანონმდებლობის მიზანს _ ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვის უზრუნველყოფას, რაც ამ შემთხვევაში, გათვალისწინებული არაა. დისკრეციული უფლებამოსილების მინიჭებით, შემსყიდველს ეძლევა შესაძლებლობა, კანონის მიზნებისა და კონკრეტული გარემოებების გათვალისწინებით, მიიღოს კონკრეტული შემთხვევისათვის სათანადო გადაწყვეტილება. აღნიშნულ შემთხვევაში იმ კონკრეტული გარემოების გათვალისწინებით, რომ სახელშეკრულებო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით ჩატარებულ ბაზრის კვლევაში, ორი იურიდიული პირი ფორმალურად მონაწილეობდა, რომლებზეც კონტროლს ახორციელებდნენ ერთი და იგივე პირები და შედეგად, კონტრაქტი გაფორმდა მაღალი ფასით, გამარტივებული შესყიდვის საშუალების გამოყენება მიზანშეწონილი არ იყო''. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, მოცემულ შემთხვევაში, კანონმდებლობა თსუ-ს არ ზღუდავდა, ელექტრონული ტენდერი გამოეყენებინა, რომელსაც ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვისა და ჯანსაღი კონკურენტული გარემოს შექმნის თვალსაზრისით, უფრო დიდი რესურსი გააჩნია, ვიდრე გამარტივებულ შესყიდვას. კანონმდებლობის საფუძველზე, აუდიტის ჯგუფის მოთხოვნით, თსუ-მ შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები გამოითხოვა, მაგრამ მიმწოდებელს ეს დოკუმენტები არ წარუდგენია. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ არასწორად (გაზრდილად) განსაზღვრული შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება წარმოშობს რისკს, რომ შესყიდვა, საბაზრო ღირებულებაზე მაღალ ფასად განხორციელდეს. ეს, ძირითადად, იმ შემთხვევებში ხდება, როდესაც ტენდერები კონკურენციის გარეშე მიმდინარეობს ანუ მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი მონაწილეობს: 

,,თუ შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების გაზრდილად წარმოდგენის შემთხვევებში, კონკურენცია შედგა, ხშირად, ფასის კლება 20%-ზე მეტია, რის გამოც პრეტენდენტები იძულებული არიან, რეალური საბაზრო ფასების შეთავაზების შემთხვევებშიც კი, ფასწარმოქმნის ადეკვატურობა დაასაბუთონ, რაც ტენდერებში მათი დისკვალიფიკაციის მიზეზი ხდება და სატენდერო წინადადების მაღალი ფასის წარმომდგენი პრეტენდენტების გამარჯვების შესაძლებლობას ქმნის. გარდა ამისა, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების არასწორად განსაზღვრის შემთხვევებში, ტენდერებით მიღებული ეკონომია ნომინალურია. ბაზრის სრულყოფილ კვლევას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს გამარტივებული შესყიდვის საშუალების გამოყენების დროს, რადგან კონკურენციის შედეგად ფასის კლების შესაძლებლობა არ არსებობს და საკონტრაქტო ფასი არასწორად განსაზღვრული, გაზრდილი სავარაუდო ღირებულების საფუძველზე ყალიბდება''. 

დაუსაბუთებელი დისკვალიფიკაცია 

,,სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონის მიზანია, შესყიდვების მონაწილეთა მიმართ პროპორციული, არადისკრიმინაციული მიდგომისა და თანასწორი მოპყრობის უზრუნველყოფა. სატენდერო დოკუმენტაციით, შემსყიდველმა ორგანიზაციამ უნდა დააკონკრეტოს, თუ რა ჩაითვლება ანალოგიურ გამოცდილებად. ამასთან, ყოველი ცალკეული მოთხოვნა ობიექტური, თვლადი და პროპორციული უნდა იყოს, რაც ნიშნავს პირობის დაწესებას გააზრებულად და არა შაბლონურად, იმის გათვალისწინებით, რომ იგი არ უნდა ახდენდეს კონკურენციის უსაფუძვლოდ შეზღუდვას''. 

ახლა ვნახოთ, როგორ და რა პირობებში დაარღვია თსუ-ს შესყიდვების სამსახურმა კანონის ეს კონკრეტული მოთხოვდა. აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის სარეაბილიტაციო-სარემონტო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ტენდერი. ამ ტენდერში ექვსი პრეტენდენტი მონაწილეობდა, რომლებმაც ვაჭრობის შედეგად, სატენდერო წინადადების შემდეგი ფასები დააფიქსირეს: შპს „დაგი“ _ 1 571 800 ლარი; შპს „ტრანსმშენი“ _ 1 449 000 ლარი; შპს „აისი“ _ 1 378 300 ლარი; შპს „კომპანიონი“ _ 1 335 600 ლარი; შპს „დამბა“ _ 1 296 500 ლარი; შპს „ვლადნეფტპროდუქტის წარმომადგენლობა საქართველოში“ _ 1 283 100 ლარი. 

ყველაზე დაბალი ფასის მქონე პრეტენდენტი დისკვალიფიცირებულ იქნა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი დოკუმენტებით, ანალოგიური ხასიათის, სირთულისა და შინაარსის სამუშაოების შესრულების გამოცდილება არ დასტურდებოდა. შედეგად, ტენდერში გამარჯვებულად შპს „დამბა“ გამოცხადდა, რომელთანაც გაფორმდა ხელშეკრულება, საწყისი ღირებულებით _ 1 296 500 ლარი. 

,,დისკვალიფიცირებულ პრეტენდენტს, შპს „ვლადნეფტპროდუქტის წარმომადგენლობას საქართველოში“, გამოცდილების დასადასტურებლად წარდგენილი ჰქონდა 500 მილიონ რუბლზე მეტი შესრულებული სამუშაოების დოკუმენტები, რაც იმ დროს არსებული ოფიციალური კურსის მიხედვით, 17 მილიონ ლარს აღემატებოდა (სატენდერო დოკუმენტაციით, არანაკლებ 1 500 000 ლარის სამუშაოები იყო მოთხოვნილი). ამასთან, კომპანიას გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტები წარდგენილი ჰქონდა ბევრად მეტი სირთულის სამუშაოებზე, ვიდრე მოთხოვნილი ანუ შიდა სარემონტო სამუშაოები იყო. გარდა ამისა, იმ პერიოდისთვის, კომპანიას მოგებული ჰქონდა შუახევის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადებული ტენდერი, რომლის სავარაუდო ღირებულება 5 500 000 ლარი იყო. მეტიც, კომპანიას მოგებული ჰქონდა სსიპ ,,დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის'' მიერ გამოცხადებული ტენდერიც, სავარაუდო ღირებულებით _ 628 200 ლარი, რომელიც შიდა სარემონტო სამუშაოებსაც მოიცავდა. შესაბამისად, დისკვალიფიკაციის შესახებ, თსუ-ს შესყიდვების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია'', _ აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში. 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ თსუ-ს ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის შიდა სარემონტო სამუშაოები შეასრულა არა ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანია შპს „დამბამ“, არამედ ქვეკონტრაქტორმა, რომელიც ამ ტენდერის გამოცხადებამდე, სამი თვით ადრე დაფუძნდა. ეს ნიშნავს, რომ სამუშაოების ფაქტობრივ შემსრულებელ კომპანიას არანაირი გამოცდილება არ ჰქონდა, ხოლო შპს „დამბას“ მიერ წარდგენილი გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტები, მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებდა. 

,,სატენდერო წინადადების დაბალი ფასის მქონე პრეტენდენტთან მიმართებით, შპს „დამბასთვის“ უპირატესობის მინიჭება, მიზანშეწონილი არ ყოფილა. მეტიც, სამუშაოების შესრულების პროცესში ქვეკონტრაქტორების გამოყენების პირობები, მათ მიმართ წაყენებული მოთხოვნები და მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადასტურების მექანიზმები, სატენდერო დოკუმენტაციაში განსაზღვრული საერთოდ არ ყოფილა! ამ კრიტერიუმების გაუთვალისწინებლობა, კანონმდებლობით განსაზღვრული შესყიდვების'

რაციონალურად განხორციელების ვალდებულებას უგულებელყოფს, რასაც ფულადი სახსრების არაეკონომიური ხარჯვა მოჰყვება. კონკრეტულ შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო, რომ თსუ-ს 13 400 ლარი დაეზოგა''. 

ხარვეზები სარეაბილიტაციო სამუშაოებში 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ხარვეზები და დარღვევები დააფიქსირეს თსუ-ს მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოებშიც. კერძოდ, მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ტენდერი, რომლის სავარაუდო ღირებულება იყო 5 829 900 ლარი. პროექტის განსახორციელებლად, სამშენებლო სამუშაოების პროექტირება-მშენებლობის ე.წ. Dესიგნ-Bუილდ (DB) მეთოდი შეარჩიეს. შესყიდვის მთლიანი მოცულობა ორნაწილიანი იყო: მომსახურებების შესყიდვა და უშუალოდ სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვა. 

მომსახურებების შესყიდვა მოიცავდა შემდეგ ოთხ კომპონენტს: შენობის ტექნიკური მდგომარეობის შესწავლა და მასზე დასკვნის მომზადება; აუცილებლობის შემთხვევაში, შენობის ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნის საფუძველზე, სათანადო პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადება; შესასრულებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოების პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადება; ჩასატარებელი სამუშაოებისთვის ყველა აუცილებელი შეთანხმებისა და ნებართვის აღება შესაბამისი სამსახურებიდან; მომსახურებების შესყიდვის ღირებულება მოიცავდა ასევე პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის ექსპერტიზის ხარჯებს. სამშენებლო სამუშაოები მოიცავდა ფასადის, გადახურვის, სანტექნიკური კვანძისა და გათბობის სისტემის მოწყობის სამუშაოებს. სატენდერო დოკუმენტაციით, შესყიდვის მთლიანი მოცულობის განფასება მოთხოვნილი იყო ამ კომპონენტების მიხედვით ისე, რომ თითოეული კომპონენტის, მათ შორის, მომსახურებების ნაწილში, ღირებულების დასაბუთება არ მოუთხოვიათ. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ამ ტენდერში სამი პრეტენდენტი მონაწილეობდა, რომლებმაც სატენდერო წინადადების შემდეგი ფასები დააფიქსირეს: შპს „თბილი სახლი“ _ 5 829 900 ლარი; შპს „იკორთა 2007“ _ 5 546 800 ლარი; შპს „დიკა 2010“ _ 5 192 000 ლარი. ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „დიკა 2010“, რომელთანაც 2018 წლის 3 მაისს, გაფორმდა ხელშეკრულება საწყისი ღირებულებით _ 5 192 900 ლარი. 

,,შპს „დიკა 2010“-ის მიერ, სისტემაში ატვირთული საწყისი ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით, სამუშაოების ჯამური ღირებულება 5 422 900 ლარი იყო, მათ შორის, მომსახურებების ჯამური ღირებულება _ 135 000 ლარი, ხოლო სამშენებლო სამუშაოების ღირებულება _ 5 287 900 ლარი. საბოლოოდ შეთავაზებული ფასის ანუ 5 192 000 ლარის შესაბამისად, პრეტენდენტის მიერ ხარჯთაღრიცხვის დაზუსტების შემდეგ, მომსახურებების ჯამური ღირებულება 385 000 ლარამდე, სამშენებლო სამუშაოების ღირებულების შემცირების ხარჯზე გაიზარდა, რაც ვერ დასაბუთდა. აუდიტის ჯგუფისთვის წარდგენილი დოკუმენტების მიხედვით გაირკვა, რომ ეს მომსახურებები არა უშუალოდ კონტრაქტორმა, შპს „დიკა 2010“-მა, არამედ ქვეკონტრაქტორებმა _ ორმა სხვადასხვა კომპანიამ შეასრულა''. 

ამ შესყიდვასთან დაკავშირებით, სახელმწიფო აუდიტორებმა, ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვის თვალსაზრისით, მაღალი რისკის შემცველი გარემოებები გამოავლინეს, რაც პროექტის განხორციელების DB მეთოდის გამოყენებამ გამოიწვია. აუდიტორების მტკიცებით, სამშენებლო პროექტების განხორციელების DB მეთოდს დადებითი და უარყოფითი მხარეები გააჩნია. უარყოფითია შესყიდვის საშუალებად ტენდერის გამოყენების სირთულე, ტიპური პროექტების განხორციელების შემთხვევების გარდა: 

,,ვინაიდან, როგორც საპროექტო, ასევე სამშენებლო სამუშაოები ერთმა კონტრაქტორმა უნდა განახორციელოს, ტენდერის გამოცხადებისას, საპროექტო დოკუმენტაციის არარსებობის პირობებში, შეუძლებელია შესასრულებელი სამუშაოების სწორად განფასება და შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების ადეკვატურად განსაზღვრა. შესაბამისად, გაურკვეველია, ბაზრის კვლევის ეტაპზე და სატენდერო წინადადების წარდგენისას, როგორ და რა პრინციპით დაითვალეს კომპანიების მიერ მიწოდებული ფასები. ასეთ შემთხვევებში, ტენდერებში ფასების კლებაც მხოლოდ გარკვეულ ფარგლებში შეიძლება დაფიქსირდეს და მაღალი რისკი არსებობს იმისა, რომ რეალურ საბაზრო ღირებულებამდე ვერ ჩამოვიდეს, რადგან თვით პრეტენდენტებსაც არ აქვთ ზუსტი წარმოდგენა ფასის ადეკვატურობაზე და დაზღვევის მიზნით, შესაძლოა, მაღალ ფასებზე შეაჩერონ შეთავაზება''. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, შესყიდვის მომსახურების კომპონენტების სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრისას, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ტარიფები არ გაითვალისწინეს, რომლითაც მომსახურების კომპონენტების ღირებულება ბევრად ნაკლებია, ვიდრე კერძო კომპანიების შემოთავაზებები. მაგალითად, მომსახურების ერთ-ერთ კომპონენტში, შენობის ტექნიკური მდგომარეობის შესწავლა და დასკვნა, 250 000 ლარი გადაიხადეს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ტარიფების მიხედვით, „ვიზუალური დათვალიერების საფუძველზე შენობა-ნაგებობის ტექნიკური მდგომარეობის დადგენა და დეტალური გამოკვლევისათვის საჭირო ღონისძიებების შედგენის“ საფასური, 10 000 კუბ.მ-ზე მეტი მოცულობის შენობა-ნაგებობისთვის განსაზღვრულია 1 300 ლარი + 300 ლარით, ყოველ დამატებით 5 000 კუბ.მ-ზე. შესაბამისად, დაახლოებით, 150 000 კუბ.მ. მოცულობის თსუ-ს მეორე კორპუსის ტექნიკური მდგომარეობის დადგენა ვიზუალური დათვალიერების საფუძველზე, ბიუროს ტარიფების მიხედვით, მხოლოდ 9 700 ლარი დაჯდებოდა და არა 250 000 ლარი! 

მეტიც, სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ნებართვების ღირებულების დადგენას ბაზრის კვლევა არ სჭირდებოდა, რადგან ამ ნებართვას მხოლოდ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური გასცემს და რაც მთავარია, ფასებიც ფიქსირებულია. კერძოდ, საქართველოს კანონმდებლობით, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ნებართვის მოსაკრებელი 50 ლარს შეადგენს, ხოლო სსიპ-ის მომსახურების საფასური დაწესებულია მხოლოდ დაჩქარებული მომსახურებებისთვის, რომლის მაქსიმალური საფასური 1 000 ლარია და ისიც კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლებზე არ ვრცელდება. შესაბამისად, ნებართვის ასაღებად, კონტრაქტორს არაადეკვატური ოდენობის თანხა _ 50 000 ლარი გადაუხადეს! 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ მომსახურების კომპონენტების საბაზრო ღირებულება, გარდა შენობის ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნისა, დაახლოებით, 120 500 ლარი დაჯდა: ,,თუ ამას ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნისა და საპროექტო დოკუმენტაციაზე ექსპერტიზის დასკვნების საორიენტაციო ღირებულებებსაც დავამატებთ, ცხადია, ბიუროს ტარიფების მიხედვით, ხელშეკრულების მომსახურებების ნაწილის რეალური ჯამური საბაზრო ღირებულება, დაახლოებით, 159 200 ლარი იქნებოდა და არა 385 000 ლარი!'' 

აღსანიშნავია ისიც, რომ ბაზრის კვლევის ეტაპზე, კომპანიების მიერ მიწოდებული მომსახურებების ჯამური ღირებულება 31 700 ლარიდან, 170 000 ლარამდე მერყეობდა, რაც ასევე მიუთითებს სატენდერო წინადადების არაადეკვატურ ღირებულებაზე. შემოწმებით გაირკვა, რომ საპროექტო ხარჯთაღრიცხვის შრომის ანაზღაურების ხარჯების განყოფილებაში, ერთეული კაც-საათების ღირებულებები, ქვეყანაში საყოველთაოდ მიღებულ, პრაქტიკაში გამოყენებად და საქართველოს მთავრობის მიერ, მეთოდური ცნობარით განსაზღვრულ საბაზრო ფასებს არ შეესაბამებოდა, რომლითაც კაც-საათების ღირებულება 6.00 ლარიდან, 7.80 ლარამდე მერყეობს. მეტიც, საპროექტო ხარჯთაღრიცხვით განსაზღვრული ერთეული კაც-საათების ღირებულებები არაადეკვატურად მაღალი იყო და ცალკეულ შემთხვევებში, 120-150 ლარსაც კი შეადგენდა კაც-საათზე. 

ამ გარემოებების შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ თსუ-ს მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვის ღირებულება გაზრდილია ჯამურად, დაახლოებით, 1 116 300 ლარით, აქედან მომსახურების ნაწილში _ 225 800 ლარით, ხოლო სამუშაოების ნაწილში _ 890 500, რის გამოც საბიუჯეტო სახსრები არარაციონალურად და არაეკონომიურად გაიხარჯა!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Sep 2019 11:13:31 +0400
„11 წლის წინ, მე და ჩემმა ოჯახმა დავიწყეთ ფიქრი და ოცნება“ - ბიძინა ივანიშვილი განცხადებას ავრცელებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6338-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6338-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html

პარტია „ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ თავმჯდომარე, ბიძინა ივანიშვილი  „ფეისბუქგვერდზე“ განცხადებას ავრცელებს, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ:

„საქართველოს მოქალაქეების აბსოლუტურმა უმრავლესობამ ძალიან კარგად იცის, რომ განათლება ისევე მნიშვნელოვანია ჩვენთვის, როგორც ჰაერი და წყალი. მხოლოდ განათლებაა ის იარაღი, რითაც ჩვენი ახალგაზრდობა შეძლებს დიდების დღეები აღუდგინოს ჩვენს სამშობლოს. ჩვენნაირი ქვეყნისთვის სწორედ განათლება წარმოადგენს იმ მთავარ რესურსს, რომელსაც განვითარების სტრატეგია უნდა დაეფუძნოს. ჯერ კიდევ 11 წლის წინ, მე და ჩემმა ოჯახმა დავიწყეთ ფიქრი და ოცნება, საქართველოში შეგვექმნა თანამედროვე და მძლავრი ტექნოლოგიური საგანმანათლებლო კერა, რომელიც გარღვევას მოახდენდა ქართულ სასწავლო და სამეცნიერო სივრცეში.

2012 წელს, საჯაროდ დავპირდი ქართულ საზოგადოებას, რომ ქუთაისში ავაშენებდით უნივერსიტეტს და ამ ქალაქს საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციას დავუბრუნებდით. დღეს ყველანი ვხედავთ, რომ მშენებლობის პირველი ეტაპი სრულდება და გაისად, 2020 წლის სექტემბერში, ამ შენობაში პირველი სტუდენტები შემოაბიჯებენ.

ეს რასაკვირველია, მნიშვნელოვანია, თუმცა, დღეს ჩვენ გვჭირდება არა უბრალოდ კიდევ ერთი უნივერსიტეტი, არამედ უმაღლესი განათლების ისეთი კერა, სადაც სწავლის ხარისხი შესაბამისობაში იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან და ეს აღიარებული იქნება საერთაშორისო დონეზე. სწორედ ამიტომ, ამ სფეროს საუკეთესო სპეციალისტებთან ერთად, რამდენიმე წელია აქტიურად ვმუშაობთ ამ მიმართულებით და მნიშვნელოვან შედეგსაც მივაღწიეთ. შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ქუთაისში გვექნება საერთაშორისო უნივერსიტეტი, რომლის მენეჯმენტის სისტემა, საგანმანათლებლო მიმართულებები, მკვლევართა და ლექტორთა შერჩევის წესი მთლიანად შესაბამისობაში იქნება მიუნხენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მართვის სისტემასთან, რომელთანაც ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი 2017 წლიდან თანამშრომლობს.

გარდა ამისა, ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი მჭიდროდ თანამშრომლობს მსოფლიოს ისეთ წამყვან სასწავლო და სამეცნიერო ცენტრებთან, როგორიცაა იულიხის კვლევითი ცენტრი, აახენის უნივერსიტეტი და რენის უნივერსიტეტი.

საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ ფონდი „ქართუ“ უკვე რამდენიმე წელი მუშაობს საქართველოში ადრონული ამაჩქარებლის პროექტზე და ამ მიზნით თბილისსა და ქუთაისში იქმნება შესაბამისი ინფრასტრუქტურა. ეს გახლავთ ურთულესი მაღალტექნოლოგიური პროექტი, რომლის წარმატებით განხორციელებას ესაჭიროება სათანადო სამეცნიერო-კვლევითი ბაზა, რაც გულისხმობს როგორც ინფრასტრუქტურას, ისე შესაბამისი კადრების მომზადებას. ფონდი ეტაპობრივად ახორციელებს დასახულ მიზანს. პირველ ეტაპზე ქუთაისში აიგება ადრონული თერაპიის ცენტრი ციკლოტრონის ტიპის ამაჩქარებლით, რომელსაც ექნება როგორც სამეცნიერო-კვლევითი, ისე სამედიცინო დანიშნულება. ამ მიზნით უკვე გაფორმდა ხელშეკრულება ამაჩქარებლების მწარმოებელ საერთაშორისო კონცერნ „აიბიეისთან“ (IBA), რომელიც მსოფლიო ლიდერია ამ დარგში. ამავე დროს თბილისში, კერძოდ დიღომში არსებულ ცენტრში მიმდინარეობს თანამედროვე ლაბორატორიებით აღჭურვილი საბუნებისმეტყველო სამეცნიერო ინსტიტუტების კლასტერის მოწყობა. ორივე ცენტრის მიზანია შესაბამისი კადრების მომზადება და ქართველი მეცნიერების ახალი თაობის აღზრდა.

პროექტის განხორციელების მეორე ეტაპზე მოხდება დიდი ამაჩქარებლის – სინქროტრონის შექმნა, რომელიც სრულიად ახალ დონეზე აიყვანს ქართულ მეცნიერებას და შესაძლებლობას მისცემს ჩვენს ქვეყანას, გახდეს ევროპისა და მსოფლიოს ინტელექტუალური სივრცის სრულფასოვანი ნაწილი. ამრიგად, ქუთაისის საუნივერსიტეტო კომპლექსი მოიცავს ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამის საერთაშორისო კვლევით ტექნოლოგიურ ცენტრს და ჯანდაცვის საერთაშორისო ცენტრს, რომელთაც დღეს საქართველოში ანალოგი არ გააჩნია და ამ მიმართულებით გადადგმული პირველი ნაბიჯია.

განსაკუთრებულად მინდა გავუსვა ხაზი, რომ ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტში ქართველი და უცხოელი აკადემიური პერსონალი იმუშავებს, ხოლო აკადემიური და ადმინისტრაციული პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმები მთლიანად განისაზღვრება მიუნხენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მოთხოვნების შესაბამისად.

აღვნიშნავ იმასაც, რომ ფონდი „ქართუ” დარჩება მხოლოდ კერძო დამფინანსებლად და არა მესაკუთრედ საუნივერსიტეტო კომპლექსისა, რომელიც ვინმეს საკუთრება კი არ იქნება, არამედ იქნება სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მთელი ქვეყნის საკუთრება.

ჩვენ ვხედავთ, რომ 21-ე საუკუნე იქნება მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ელვის სისწრაფით განვითარების ხანა. მსოფლიო ყოველდღიურად და ყოველწლიურად იცვლება. ამის საფუძველია ცოდნა და განათლება. ჩვენმა წინაპრებმა გარჯით და ბრძოლით შეინარჩუნეს და დაგვიტოვეს ეს მშვენიერი ქვეყანა. დღეს საქართველოს წინაშე მდგარი უმთავრესი ამოცანაა, ფეხი აუწყოს და არ ჩამორჩეს მსოფლიოში მიმდინარე სამეცნიერო-ტექნოლოგიურ პროცესს. ჩვენ გვყავს ნიჭიერი ახალგაზრდები, რომელთაც სჭირდებათ სათანადო პირობები და ადგილი, სადაც ეს ნიჭი და შესაძლებლობები რეალიზდება. სწორედ ეს არის მთავარი მიზანი, რის გამოც ვაარსებთ ულტრათანამედროვე ტექნოლოგიებით და ინფრასტრუქტურით აღჭურვილ საუნივერსიტეტო ქალაქს ქუთაისში, საგანმანათლებლო კომპლექსს, რომელიც იქნება ჩვენი ქვეყნის გზამკვლევი ტექნოლოგიური აფეთქების ეპოქაში“, – ნათქვამია ბიძინა ივანიშვილის განცხადებაში.

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Sep 2019 17:17:50 +0400
„ეს მკვლელობის ტოლფასი ბრალდებაა!“ _ ყველაფერი ის, რაც ბადრი ჯაფარიძეს არასდროს უთქვამს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6337-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6337-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html

რა ნათესაური კავშირი აქვს მამუკა ხაზარაძესთან, რაში დაეხმარა თიბისი ივანიშვილ-ჩხარტიშვილს, ვინ სთავაზობდა მინისტრობას და როგორ იხსენებს თბილისის ომის დროს პარლამენტში გატარებულ დღეებს "ლელოს" ერთ-ერთ დამფუძნებელი

 

საბანკო და ბიზნესის სფეროში თითქმის 27-წლიანი წარმატებული მოღვაწეობის შემდეგ, ბადრი ჯაფარიძემ ისევ პოლიტიკაში დაბრუნება გადაწყვიტა – რატომ ,,დაბრუნება''? – საზოგადოება მას კარგად იცნობს, როგორც თიბისი ბანკის ერთ-ერთ დამფუძნებელს, თუმცა ცოტამ თუ იცის ის, რასაც ახლა გიამბობთ _ ბადრი ჯაფარიძე პირველი მოწვევის პარლამენტის დეპუტატი გახლდათ, 1990 წლის 28 ოქტომბერს, საქართველოს უზენაესი საბჭოს პირველ დემოკრატიულ და მრავალპარტიულ არჩევნებში, უპრეცედენტო გამარჯვება მოიპოვა, როდესაც ზემო რაჭაში, ონის რაიონში, რაიკომის მდივანს 700 ხმით მოუგო და დეპუტატი გახდა. ამას კიდევ ერთი, მის ცხოვრებაში საამაყო ფაქტი მოჰყვა _ 1991 წლის 31 მარტის რეფერენდუმის შედეგად, საქართველოს უზენაესმა საბჭომ, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი მიიღო და ამ ისტორიულ დოკუმენტზე მისი ხელმოწერაც დაფიქსირდა. მერე იყო წელიწადნახევრიანი მოღვაწეობა უზენაეს საბჭოში, რაც 1992 წლის იანვარში, სახელმწიფო გადატრიალებით დასრულდა... 

შემდეგ, პოლიტიკას ჩამოშორდა, მაგრამ ცოლის ძმასთან – მამუკა ხაზარაძესთან ერთად, დამოუკიდებელ საქართველოში პირველი, კომერციული ბანკი დააფუძნა. იმ დროისათვის საზოგადოებისთვის უცნობ, მაგრამ გულანთებულ და შრომისყვარე ახალგაზრდებთან ერთად, საკუთარი წარმატების 27-წლიანი ისტორია დაწერა... დღეს კი, უკვე წარმატებული ბიზნესმენი, თავის განუყრელ პარტნიორთან, მამუკა ხაზარაძესთან ერთად, საზოგადოებრივი მოძრაობით ,,ლელო'', კვლავ პოლიტიკაში ბრუნდება. 

,,ვერსიასთან'' ექსკლუზიურ ინტერვიუში, ბადრი ჯაფარიძე, მისი პოლიტიკური და ბიზნეს-ცხოვრების იმ ეპიზოდებს გვიამბობს, რომელზეც არასდროს უსაუბრია:

_ ბატონო ბადრი, წარმატებული ბანკირი იყავით, გარკველწილად, მამუკა ხაზარაძის ,,ჩრდილში'' ბრძანდებოდით, თუმცა პოლიტიკაში მოსვლა საზოგადოებრივი მოძრაობით გადაწყვიტეთ, რომლის პრეზენტაცია ანაკლიაში გაიმართა. ასეთი გადაწყვეტილება მაინცდამაინც ახლა რატომ მიიღეთ? 

_ პირველ რიგში, გეტყვით, რომ ბანკირი არ ვარ. ის, რომ ბანკის თანადამფუძნებელი ვარ, რომელიც 1992 წელს, მამუკამ და მე დავაფუძნეთ, არ ნიშნავს, რომ ბანკირები ვართ, ამ სიტყვის კლასიკური განმარტებით. ჩვენ ვიყავით ბიზნესმენები, რომლებმაც სრულიად სხვადასხვა სფეროში, წარმატებული კომპანიები შევქმენით, მათ შორის, საბანკოშიც. ჩვენ დავაფუძნეთ ბანკი, ხელი შევუწყვეთ, რომ შემდგომ, ის საჯარო კომპანია გამხდარიყო, მაგრამ პარალელურად, უამრავ პროექტებს ვაკეთებდით. რაც შეეხება ჩრდილში ყოფნას, უბრალოდ, ხშირად საჯაროდ არ ვჩნდებოდი, თორემ უამრავი საქმე იყო ამ 27 წლის განმავლობაში, რასაც ყოველდღიურად ვახორციელებდით. საკმარისად საინტერესოდ მიმაჩნია ის პერიოდი, რაც ბიზნესში ვარ იმიტომ, რომ მანამდე სხვა პერიოდი მქონდა. 

_ ჩემთვის მართლაც, აღმოჩენა იყო, რომ 1991 წლის 9 აპრილს, საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტზე გაქვთ ხელი მოწერილი, საინტერესოა, როგორ მოხვდით ეროვნულ მოძრაობაში, კონკრეტულად რომელ აქციებში მონაწილეობდით? 

_ 1987 წლიდან მოყოლებული, თითქმის ყველა აქციაში ვმონაწილეობდი. ამ დროს უნივერსიტეტში, ფსიქოლოგიას ვასწავლიდი და ჩემი ბავშვობის მეგობრებმა, რომლებიც ძალიან აქტიურად იყვნენ ჩართულნი ეროვნულ მოძრაობაში, მთხოვეს, მათთან ერთად არჩევნებში მიმეღო მონაწილეობა. ჩავთვალე, რომ ეს იყო არაჩვეულებრივი შესაძლებლობა, მართალია, უნივერსიტეტში უამრავი, საპასუხისმგებლო საქმე მქონდა, მაგრამ ბედნიერი ვარ, რომ ასეთი გადაწყვეტილება მივიღე _ ჩავერთე წინასაარჩევნო კამპანიაში და შედეგად, პარტიული სიითაც გავიმარჯვე და მაჟორიტარულითაც. 

_ ამაზე ცალკე გკითხავთ, მაგრამ ეროვნულ მოძრაობაში რეკომენდაცია ვინ გაგიწიათ, მერაბ კოსტავას იცნობდით პირადად, თუ ზვიად გამსახურდიას? 

_ ჩემი მეგობრები იყვნენ ზვიად ბოკუჩავა, ასევე არაჩვეულებრივი ადამიანი, გია ხონელიძე, რომელიც გარდაიცვალა და ეროვნულ მოძრაობაში მათი დაჟინებული თხოვნით აღმოვჩნდი. შესაბამისად, ზვიადიც გავიცანი და ეროვნული მოძრაობის ყველა ლიდერიც, მაგრამ სამწუხაროდ, როდესაც წინასაარჩევნო კამპანიაში აქტიურად ჩავერთე, მერაბი უკვე გარდაცვლილი იყო. ზვიადთან კი საკმაოდ ხშირი ურთიერთობა მქონდა. 

_ ვიცი, რომ პარტია ,,მრგვალი მაგიდა _ თავისუფალი საქართველოს'' სიაში იყავით ტრადიციონალისტების კვოტით და 1990 წლის 28 ოქტომბერს, უზენაესი საბჭოს არჩევნებში გაიმარჯვეთ. ონის რაიონის რაიკომის მდივნის დამარცხება ძალიან სერიოზული წარმატება იყო მაშინ. 

_ დიახ, ეს ჩემთვის უკიდურესად საინტერესო გამოცდილება იყო. საერთო გადაწყვეტილება მივიღეთ, რომ თითოეულ ჩვენგანს, რომელსაც გვქონდა რესურსი, მაჟორიტარულ ოლქებში მოგვესინჯა საკუთარი ძალები. რამდენადაც რაჭა ჩემი მშობლიური კუთხეა, ბებია-ბაბუა და მშობლები იქიდან არიან, გადავწყვიტე, ონის მაჟორიტარად მეყარა კენჭი, თუმცა მანამდე, ადგილზე არავითარი პირველადი ორგანიზაცია არ ყოფილა შექმნილი, ამის მიუხედავად, გავრისკე და ამ რისკმა გაამართლა. იმ პერიოდში, არაჩვეულებრივი ახალგაზრდები იყვნენ ონისა და ამბროლაურის რაიონებში, ზემო და ქვემო რაჭაშიც, საოცარი ენთუზიაზმი იყო, ამიტომ ძალების ერთგვარი კონსოლიდაცია მოვახდინეთ. მახსოვს, არჩევნებამდე ერთი თვით ადრე ჩავედი ონში, 55 სოფელი იყო და თითოეულ მათგანში მოვახერხე მისვლა. რა თქმა უნდა, არავითარი რესურსი არ გვქონდა, დავდიოდით დაქირავებული მანქანით, მაგრამ როგორც გითხარით, საოცარი ენთუზიაზმი იყო, არაჩვეულებრივი ახალგაზრდები დამხვდნენ, ყველა გავერთიანდით და წარმოუდგენელი რამ მოვახერხეთ. მით უმეტეს, მაშინდელი რაიკომის მდივანი საკმაოდ პოპულარული იყო და აბსოლუტურად ყველა რესურსი ჰქონდა, მაგრამ 700 ხმით მოვახერხეთ მისი დამარცხება. ეს იყო არაჩვეულებრივი დღე ჩემს ცხოვრებაში. მახსოვს 31 მარტის რეფერუნდუმი, ადამიანების საოცარი აქტივობა, მათ შორის, აფხაზეთშიც კი. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მაშინ რეფერენდუმი აფხაზეთშიც ჩატარდა და საქართველოს დამოუკიდებლობამ საოცარი მხარდაჭერა ჰპოვა. ამის შემდეგ იყო პარლამენტში ყოფნის ურთულესი პერიოდი, რადგან 1991 წლის აპრილში, რაჭაში კატასტროფული მიწისძვრა მოხდა და პრაქტიკულად, გარკვეული დროით, გადავსახლდი კიდეც ამ მხარეში, თუმცა უმნიშვნელოვანესი გამოცდილება მივიღე, რასაც კრიზისის მენეჯმენტი ჰქვია, შემდგომ ამას სახელმწიფო გადატრიალება მოჰყვა. ძალიან ცოტა ხნით ვიყავი პარლამენტში, მაგრამ რაც კი შეიძლებოდა მომხდარიყო, ყველაფერი მოხდა. 

_ 1991-1992 წლების მოვლენების შეფასებასაც გთხოვთ, მაგრამ ყველაფერს თანმიმდევრულად მივყვეთ: ბრძანეთ, უზენაესი საბჭოს წინასაარჩევნო პერიოდში, საოცარი მუხტი იყოო, თუმცა მხოლოდ ეს მუხტი არ იქნებოდა საკმარისი, რომ არჩევნებში რაიკომის მდივანი დაგემარცხებინათ. იმის თქმა მინდა, რომ ონელები თქვენს მშობლებს კარგად იცნობდნენ? 

_ ჩვეულებრივი და მაშინდელი საზომით, სტანდარტული ოჯახიდან ვარ, მამა _ ინჟინერი, ხოლო დედა _ ექიმი იყო. ვიდრე ჩავიდოდი, ონის რაიონში განსაკუთრებული ცნობადობა არ მქონია. უბრალოდ, ჩემი ბავშვობა იყო დაკავშირებული ზემო რაჭასთან. იმ ერთ თვეში მოვახერხეთ ცნობადობის ამაღლება და რაც მთავარია, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მაშინდელი მუხტი დამეხმარა, რომ ადამიანებამდე მიმეტანა სურვილი _ ხელახლა მოგვეპოვებინა დამოუკიდებლობა. როდესაც ამ საოცარი განცდით თვითონვე იყავი გამსჭვალული, იმასაც აცნობიერებდი, რომ ეს გარდამტეხი პერიოდია და შენ ამ ისტორიული მომენტის მონაწილე ხარ, რასაც დამოუკიდებლობის აქტზე ხელის მოწერა მოჰყვა, დამიჯერეთ, ეს საოცარი განცდაა, რომელსაც ვერაფერს შევადარებ, ახლაც რომ მახსენდება, იგივენაირად განვიცდი და ამას მხოლოდ ჩემი შვილების დაბადებას თუ შევადარებ. 

_ რას საქმიანობდით უზენაეს საბჭოში, რომელი კომიტეტის წევრი იყავით? 

_ ჯანდაცვის კომიტეტის წევრი ვიყავი იქიდან გამომდინარე, რომ ფსიქოლოგიური განათლება მქონდა მიღებული: ჯერ უნივერსიტეტი დავამთავრე, შემდეგ _ ასპირანტურა მოსკოვში, ამის შემდეგ ლექციებს ვკითხულობდი. ჯანდაცვის კომიტეტის პარალელურად, უმეტესწილად, რეგიონულ თემებზე ვიყავი ორიენტირებული. ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტობის დროს, მთიანი რეგიონების მართვის რგოლი შეიქმნა, სადაც საკმაოდ საპასუხისმგებლო პოზიცია მეკავა. საკმაოდ ბევრს ვმოგზაურობდი აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს მთიან რეგიონებში, მაგრამ ძალიან ცოტა ხნით ვიყავი დეპუტატი. წარმოიდგინეთ, 1990 წლის 28 ოქტომბერს იყო არჩევნები, რომელიც 1992 წლის იანვრის დასაწყისში, გადატრიალებით დასრულდა, თუმცა ეს პერიოდი სავსე იყო უამრავი, ურთიერთგამომრიცხავი ფაქტით, რადგან საოცარ ერთიანობას, პუტჩის საკმაოდ დაძაბული პერიოდი და ოპოზიციურ ძალებსა და ხელისუფლებას შორის დაპირისპირება მოჰყვა. რთული პერიოდი იყო, მაგრამ სხვაგვარად წარმოუდგენელიცაა _ ეტყობა, როდესაც დამოუკიდებლობის მოპოვებაზეა საუბარი, ამდენი წინააღმდეგობისთვისაც მზად უნდა იყო. გული იმაზე მწყდება, რომ ბევრი დრო დავკარგეთ. სამწუხაროდ, ვერ შევძელით გაერთიანება დამოუკიდებლობის იდეის გარშემო ყველამ და ისევ პერსონიფიცირება მოხდა _ ეს ნუ იქნება ლიდერი და დანარჩენს მერე მოვახერხებთ _ ამან, პრაქტიკულად, დაგვანგრია. 

სამწუხაროდ, ასეთი დაპირისპირება ახლაც მეორდება, არსებობს იდეა, რომელიც უმთავრესი უნდა იყოს. თუ დამოუკიდებლობის იდეა მთავარია, მაშინ სხვა დანარჩენი, მათ შორის, შენი პიროვნული სიმპათია-ანტიპათია, ან თუნდაც წყენა, უმთავრეს იდეას უნდა დაუქვემდებარო. იმ დროს უმთავრესი და ყველაზე მაღალი იდეა ქვეყნის დამოუკიდებლობა იყო, მაგრამ სამწუხაროდ, ეს ვერ შევძელით, რაც სამოქალაქო ომითა და დაპირისპირებით დასრულდა. პირდაპირ გეტყვით, ამან დაგვანგრია, დიდი დრო და ბევრი ადამიანი დაგვაკარგვინა. რაც მთავარია, სამოქალაქო ომის შედეგად, აფხაზეთი დავკარგეთ! სამოქალაქო ომმა და დაპირისპირებამ იმდენად დაგვასუსტა, რომ გარეშე მტერმა ადვილად გვძლია, რომელიც მთელი ისტორიის მანძილზე, ყოველთვის გვყავდა, ახლაც გვყავს და ალბათ, მომავალშიც გვეყოლება. 

_ ლოგიკურად მივედით მორიგ კითხვამდე, რომელზე პასუხიც, ვფიქრობ, ყველას აინტერესებს. გადატრიალება ახსენეთ, როგორ შეაფასებთ 1991-1992 წლების მოვლენებს? 

_ ეს იყო კანონიერი ხელისუფლების დამხობა, ცალსახად! ეს იყო კატასტროფული მოვლენა ჩვენი ქვეყნის უახლეს ისტორიაში, რომლის შედეგები წლების განმავლობაში, ვერ აღმოიფხვრა და ჩემი აზრით, კიდევ არსებობს. ამიტომ შეფასება ცალსახაა: ეს იყო გადატრიალება და კანონიერი ხელისუფლების დამხობა, რომელმაც ჩვენი ქვეყანა, პრაქტიკულად, განვითარების ნორმალური გზიდან გადაიყვანა, გადაჩეხა და რამაც გამოიწვია ჩვენი დღევანდელი პრობლემები, ვგულისხმობ აფხაზეთისა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დაკარგვას! 

_ მახსოვს, საზოგადოება შუაზე გაიხლიჩა, შუა ქალაქში ბარიკადები აღიმართა და ჩვენდაუნებურად, ერი ,,იმისტებად'' და ,,ამისტებად'' გაიყო, თავად სად იყავით 1991-1992 წლების მოვლენების დროს _ ბარიკადების რომელ მხარეს იდექით? 

_ ჩემი პოზიცია ცალსახა იყო, მე კანონიერი ხელისუფლების ნაწილი ვიყავი და მიმაჩნდა, რომ ყოვლად დაუშვებელი იყო ის, რაც ხდებოდა. ხელში იარაღი არ ამიღია, რადგან ვერ წარმომედგინა, როგორ უნდა მესროლა ჩემი თანამემამულესთვის იმის მიუხედავად, რომ იქითა მხრიდან ისროდნენ. მე ვიყავი პარლამენტის შენობაში, თითქმის ბოლომდე, რადგან მიმაჩნდა, რომ იქ უნდა ვყოფილიყავი და ამით გამოვხატავდი ჩემს დამოკიდებულებას კანონიერი ხელისუფლების დამხობის მცდელობის მიმართ. უნდა გითხრათ, რომ ძალიან მძიმედ გადავიტანე ეს მოვლენა. 

_ 1991 წლის 20 დეკემბერს დაწყებული სამოქალაქო ომის შედეგად, თითქმის სამ კვირაში ანუ 1992 წლის 6 იანვარს, ზვიად გამსახურდიამ თბილისი დატოვა და 1992 წელსვე, თქვენ და მამუკა ხაზარაძემ დააფუძნეთ თიბისი ბანკი. ბატონო ბადრი, ასე მოკლე დროში, როგორ და რა ვითარებაში მიიღეთ ეს გადაწყვეტილება? 

_ სხვათა შორის, გადატრიალების შემდეგ, სექტემბერში, არჩევნებში ვმონაწილეობდი. ამჯერადაც პარტია ,,ტრადიციონალისტების'' სიაში ვიყავი და პარალელურად, წინასაარჩევნო პერიოდშიც ვეხმარებოდი მათ. მიმაჩნდა, რომ არჩევნებში მონაწილეობა საჭირო იყო იმიტომ, რომ სწორედ ამ გზით დაგვემარცხებინა ისინი, რომლებმაც გადატრიალება მოაწყვეს.

ჩემთვის ყველაზე სასიხარულო რა იყო, იცით? _ ონის რაიონში, იმ პარტიამ, რომელსაც წარმოვადგენდი, 1992 წლის სექტემბერში, ყველაზე მეტი ხმა მოაგროვა. ეს იმ დროს, როდესაც იყო დევნა, მახსოვს, მანქანით გადავადგილდებოდით, შეიარაღებული ხალხით იყო სავსე ქუთაისი და საკმაოდ სერიოზული საფრთხის წინაშე ვიყავით. ვიღაცა, ყუმბარით ხელში, მანქანაშიც კი ჩამიხტა, თვითონვე კანკალებდა, მაგრამ თან მემუქრებოდა, რომ თავსაც აიფეთქებდა და მეც ამაფეთქებდა. ეს ყველაფერი გამოვიარეთ, მაგრამ ყველაზე ამაღელვებელი და სასიამოვნო ის იყო ჩემთვის, რომ მართალია, ონში ჩასვლა ვერ მოვახერხე, თუმცა რამდენადაც ,,ტრადიციონალისტებს'' წარმოვადგენდი, პარტიებს შორის, ყველაზე მეტი ხმა მოვაგროვეთ. აი, ეს იყო ჩემი, როგორც პარლამენტის წევრის, წელიწადნახევრიანი მოღვაწეობის ყველაზე დიდი შეფასება. 

ამ გამარჯვებისა და თუნდაც წინასაარჩევნო პერიოდში დახმარების მიუხედავად, პოლიტიკაში ჩემს თავს ვეღარ ვხედავდი. პირდაპირ გეტყვით, ემოციურად ძალიან რთულად გადავიტანე ის, რაც მოხდა, ამიტომ ჯერ უნივერსიტეტში დავბრუნდი, შემდეგ ვიფიქრე, რომ ამის პარალელურად, რაღაც საქმეც მეკეთებინა. პატარა ბიზნესიც წამოვიწყე იტალიელ პარტნიორთან ერთად, ვფიქრობ, საკმაოდ საინტერესო ბიზნესი იყო. მამუკას და, ჩემი მეუღლეა, ამიტომ მე და მამუკამ ერთად დავიწყეთ ფიქრი, რა შეიძლებოდა, გაგვეკეთებინა. მას უკვე დარეგისტრირებული ჰქონდა თბილისის ბიზნეს-ცენტრი... 

_ მაპატიეთ, გაწყვეტინებთ, მაგრამ ამ დროს, მამუკა ხაზარაძის და უკვე თქვენი მეუღლე იყო, თუ მერე შეუღლდით? 

_ გადატრიალების შემდეგ ვიფიქრე, რომ საჭირო იყო, ამისთვის ოჯახის შექმნით მეპასუხა და 1992 წლის გაზაფხულზე შევუღლდით. მაისში, ჩემი მეუღლის თანაკურსელებთან ერთად, იტალიელი პარტნიორების დახმარებით, შევქმენით პატარა, ფარმაცევტული საწარმო. თვითონაც მიკვირს, ყველაფერი ეს იმ დროს, როგორ მოვახერხეთ. არაჩვეულებრივი იტალიელი ფარმაცევტი გავიცანით, რომელიც ახლა ცოცხალი აღარაა და სწორედ მისი ინვესტირებით, 1992 წელს, სააქართველოში თანამედროვე მედიკამენტების წარმოება დავიწყეთ, ოღონდ პატარა მასშტაბით, შეგიძლიათ, წარმოიდგინოთ?! პარალელურად, მამუკასთან ერთად, მუდმივად ვფიქრობდი, სად შეიძლებოდა ჩემი ცოდნისა და გამოცდილების გამოყენება და პატარ-პატარა პროექტების კეთება დავიწყეთ, რაღაც მომენტში დავინახეთ, რომ ქვეყანაში კომერციული ბანკი არ არსებობდა. სიმართლე გითხრათ, 1992 წელს, საზოგადოებას ბანკზე, როგორც ინსტიტუტზე, წარმოდგენა არ ჰქონდა, მამუკას ჰქონდა იდეა, რომ ბანკი შექმნილიყო. ლიცენზირებისთვის 500 აშშ დოლარის ინვესტირებაზე მეტი არ გვჭირდებოდა, ავიღეთ ლიცენზია ანუ 500 აშშ დოლარით, 1992 წელს, მე და მამუკამ თიბისი ბანკი დავაფუძნეთ. იდეა იყო, რომ პატარ-პატარა ბიზნესს, რომლებსაც ვქმნიდით, სწორედ ეს ბანკი მომსახურებოდა, რადგან იმ პერიოდში, პოსტსაბჭოთა ბანკები სრულიად კორუმპირებულები იყვნენ. კატასტროფული ვითარება იყო ამ სფეროში და სწორედ ამ მიზნით შევქმენით თიბისი ბანკი. შემდეგ მოვიწვით ახალგაზრდები, რომლებმაც უნივერსიტეტი დაამთავრეს იმ პერიოდში, ჰქონდათ სუფთა წარსული, ბევრი იდეა, უპატიოსნესი ადამიანები იყვნენ და მათთან ერთად დავიწყეთ ამ ინსტიტუტის მშენებლობა. 

_ საბანკო სისტემამ ურთულესი პერიოდი გამოიარა: მხედრიონის თარეშის დროს შექმენით ბანკი და მის კვალდაკვალ, მოგვიანებით, უამრავი, საეჭვო კომერციული ბანკი შეიქმნა, რომლებიც ერთ არამშვენიერ დღეს გაკოტრდნენ... ერთი მხრივ, გამქრალი საბჭოთა ანაბრების, ხოლო მეორე მხრივ, გაკოტრებული კომერციული ბანკების გამო, ხალხი კატასტროფულ მდგომარეობაში ჩავარდა, თიბისი-მ თავი როგორ გადაირჩინა? 

_ ძალიან მარტივად, მადლობა ღმერთს, ორ-სამ დღიანი, ან ერთთვიანი პერსპექტივით, არასდროს მივდგომივართ არც ბანკს და არც სხვა ბიზნესს, რასაც ვაკეთებდით, ყველაფერს გრძელვადიან პერსპექტივაში განვიხილავდით და მშენებლობის პროცესიც ასე მიმდინარეობდა. როგორ მოვახერხეთ და რაც კი საუკეთესო გამოცდილება არსებობდა, სწორედ მისი გაზიარებით. მიუხედავად იმისა, რომ მაშინ კორუმპირებული გარემო იყო და გადასახადებსაც არავინ იხდიდა, ჩვენ გადავწყვიტეთ, რომ გადასახადებსაც გადავიხდიდით და არავისთან არ შევიდოდით კორუფციულ გარიგებაში. ეს იმ პერიოდში, კონკურენტულობას გვაკლებდა, სამაგიეროდ, გრძელვადიან პერსპექტივაში, ერთადერთი სწორი მიდგომა აღმოჩნდა. შესაბამისად, ჩვენი სტილი და მშენებლობის პროცესი, რომელიც დავიწყეთ, უკვე 1995 წელს, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებმაც შეამჩნიეს. ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკმა (EBღD) პირველი კრედიტი მისცა თიბისი ბანკს, მათ მოეწონათ ის გამჭვირვალე ურთიერთობები და პრინციპები, რასაც ვიყენებდით და აქედან იწყება უკვე ბანკისა და სხვა ბიზნესების განვითარება. 

ამ ხნის განმავლობაში ჩვენთვის საამაყო ის არის, რომ რაც კი მაღალი რეპუტაციის საფინანსო ინსტიტუტი არსებობს მსოფლიოში, აბსოლუტურად ყველა ჩვენი პარტნიორი იყო, როგორც ბანკში, ასევე ჩვენს სხვა ბიზნესებში. ვფიქრობ, ეს ჩვენი საქმიანობის უმაღლესი შეფასებაა, რადგან გამჭვირვალეობის მათთვის მისაღები სტანდარტი რომ არ გვქონოდა, ჩვენს საქმიანობაში რამე ისეთი რომ დაენახათ, რაც გააჩენდა ეჭვს, რომ ვინემესთან უკანონო გარიგებაში, ან თუნდაც პოლიტიკურ კავშირებში შევედით, გამორიცხულია, რომელიმე მათგანს ჩვენთან პარტნიორობა შეენარჩუნებინა. ამა თუ იმ ბიზნესის ისტორია იმით უნდა შეაფასოთ, ურთიერთობენ თუ არა მასთან საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები. ლაკმუსის ქაღალდივითაა, თუ თქვენთან საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები არ თანამშრომლობენ, ესე იგი, რაღაც პრობლემა გაქვთ, ეს არ ნიშნავს, რომ ცუდი ხართ, უბრალოდ, პრობლემა გაქვთ. თუ თქვენთან ყველა საფინანსო ინსტიტუტი მუშაობს, ეს ნიშნავს, რომ მათ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებთ. ყველა ბიზნესში, რომელიც წამოვიწყეთ, ჩვენს გვერდით იყვნენ ან მსოფლიო ბანკი, ან ,,იბიარდი'', ან გერმანიის განვითარების ბანკი, ან ჰოლანდიის განვითარების ბანკი, მათ გარეშე, ამას ვერ მივაღწევდით, რადგან ისინი ჩვენთვის გარკვეულწილად, ფარის როლსაც ასრულებდნენ იმ კორუმპირებულ გარემოში, როდესაც ხდებოდა ბიზნესებზე ზეწოლა, ფულის გამოძალვა. ამ რისკებს მათი საშუალებით ვიცილებდით თავიდან, მათ გარეშე, ამას ვერ მოვახერხებდით. რა თქმა უნდა, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან ურთიერთობა ბევრ რამეზე უარის თქმას მოითხოვს, ისინი საკმაოდ ნელა იღებენ გადაწყვეტილებას, ბევრ რამეს გთხოვენ და ბევრ რამეში გზღუდავენ კიდეც, სამაგიეროდ, იცი, რომ გყავს პარტნიორი, რომელიც შენი ფარია. ამ ფარის საშუალებით განვითარდა, როგორც ,,ბორჯომი'', ასევე თიბისი ბანკი, ლისი და GღDჩ-ი. 

_ გარკვეულწილად, პოლიტიკიდან დისტანცირების პასუხი თქვენი წარმატებული ბიზნესსაქმიანობაა, მაგრამ აუცილებლად უნდა გკითხოთ, 1991-1992 წლების მოვლენებმა ისე იმოქმედა თქვენზე, რომ პოლიტიკას სრულიად ჩამოშორდით, რაც მთავარია, ამ ხნის განმავლობაში, არცერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური განცხადება არ გაგიკეთებიათ? 

_ ვფიქრობ, გარკვეულწილად, მიზეზი ესეც იყო. ძალიან ტრაგიკულად განვიცადე ყველაფერი ის, რაც ჩემს თვალწინ მოხდა და მძიმე ტრავმაც მივიღე, ყველა ქართველმა მივიღეთ ტრავმა და ეს ძნელი გადასატანი იყო. 1991-1992 წლების მოვლენებს მოჰყვა აფხაზეთის დაკარგვა. ნებისმიერი ქართველისთვის, ეს კატასტროფული მოვლენა იყო. ვფიქრობ, ამას ვუპასუხეთ იმით, რომ წარმატების ისტორიის შენება დავიწყეთ, რადგან მაინც მოვახერხე ის, რაზეც ვერასდროს ვიოცნებებდი და ეს იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე ხელმოწერა. რაც შემეძლო, როგორც დეპუტატს, ყველაფერი გავაკეთე, რომ რაჭაში, მიწისძვრის შედეგად მიყენებული ზარალი აღმოგვეფხვრა. მაშინ ამოცანა იყო, რომ რაჭველებს საკუთარი კუთხე არ მიეტოვებინათ და ამისთვის, ზვიად გამსახურდიამ ძალისხმევა არ დაიშურა. ვფიქრობ, იმ მოკლე პერიოდში, რაც ხელისუფლებაში ვიყავით, მაქსიმუმი გავაკეთეთ. 

_ ბანკში მუშაობის დროს, პოლიტიკასთან რამე კავშირი გქონდათ? 

_ არა, პოლიტიკასთან კავშირი არ მქონია. ერთხელ შემომთავაზეს მინისტრის პოსტი, მაგრამ თავი შევიკავე. 

_ რა დროს და ვინ შემოგთავაზათ? 

_ 2004 წელს, ზურაბ ჟვანიამ შემომთავაზა ეკონომიკის მინისტრის პოსტი, მაგრამ იმ პერიოდში, ძალიან ბევრი, სხვა ვალდებულება მქონდა და ამიტომ ვერ შევძელი მისი წინადადების მიღება. ისე, საქართველოში მნიშვნელოვან ბიზნესს აკეთებდე და პოლიტიკისგან შორს იდგე, არ გამოდის იმ თვალსაზრისით, რომ სამწუხაროდ, ეს ყველაფერი შენზე მოქმედებს. ხელისუფლების ცვლილებაც მოქმედებს, მაგრამ ვცდილობდით, რომ რომელიმე პოლიტიკურ ძალასთან არასდროს ვყოფილიყავით დაკავშირებული, თუმცა გამუდმებით, ხან ვისთან კავშირს გვაწერდნენ და ხან _ ვისთან. სამწუხაროდ, ჩვენში მყარად ფესვგადგმულია წარმოდგენა, რომ წარმატებას საკუთარი შრომით ვერ მიაღწევ, აცილებლად ვიღაც უნდა გეხმარებოდეს, ან გარკვეული პრივილეგია გქონდეს. ის კი არა, რომ შენ უფრო მეტს შრომობ, მეტი ისწავლე, მეტი განათლება მიიღე _ ამის გამო კი არა, აუცილებლად ვიღაც დაგეხმარა, ან ვიღაც მოატყუე. სწორედ ეს სტერეოტიპი უნდა დავამსხვრიოთ, რადგან ასეთი რწმენა საზოგადოების განვითარებას აფერხებს. სინამდვილეში, ყოველგვარი დახმარების გარეშე წარმატების მიღწევა აბსოლუტურად შესაძლებელია და თიბისი ბანკის თანამშრომლებს რომ გადახედოთ, ამაში დარწმუნდებით. ისინი განსაკუთრებული ქონების მქონე ოჯახის შვილები არ არიან, მათ დაუღალავი შრომით შექმნეს საკუთარი თავი და ახლა წარმატებული ადამიანები არიან. ასეთი ადამიანები მუშაობენ ,,ბორჯომისა'' და ლისის კომპანიებსა და GღDჩ-შიც. ესენი არიან ადამიანები, რომლებმაც მოახერხეს, რომ თავის დროზე, კონცენტრირებული ყოფილიყვნენ სწავლაზე, შემდეგ ეშრომათ თავდაუზოგავად, რის საფუძველზეც კონკრეტულ შედეგს მიაღწიეს. აუცილებელია, რომ ეს ახალგაზრდა თაობას შთავუნერგოთ, რადგან სამწხუაროდ, არის ნაწილი, რომელსაც ეუბნებიან, რომ აქ, შენს ქვეყანაში წარმატებას ვერ მიაღწევ, ამიტომ შენი ბედი ქვეყნის საზღვრებს გარეთ უნდა სცადოო, რაც კატასტროფაა და დამღუპველია ამ ქვეყნისთვის. პირიქით, ადამიანი საკუთარი შესაძლებლობების ყველაზე მეტ რეალიზებას საკუთარ სამშობლოში ახდენს. როდესაც ხედავ, რომ შეგიძლია, შენს ქვეყანაში შეცვალო გარემო, გააუმჯობესო ადამიანების ყოფა, მაგალითი შექმნა, რომელსაც სხვები მიბაძავენ, მერწმუნეთ, ამაზე დიდი ჯილდო, თუნდაც ფულადი, არ არსებობს! 

_ პოლიტიკური სპექტრი არცთუ დიდი სიხარულით შეხვდა მოძრაობა ,,ლელოს'' დაფუძნებას. ყველაზე მეტად კი ის არ გაუხარდათ, რომ პოლიტიკაში მდიდარი ადამიანები მოდიან, რაც ძალიან კარგია, პირიქით, თქვენს პრეზენტაციას ერთგვარი ცინიზმი და აგრესიული განცხადებები მოჰყვა, რატომ მიიღეს ეს სიახლე ასე არაერთგვაროვნად? 

_ ვფიქრობ, საზოგადოებამ ეს ფაქტი ძალიან კარგად მიიღო, ვერც კი წარმოიდგენთ, ისეთი ენთუზიაზმია მათში. ჩემთვის ყველაზე მთავარი ისაა, რომ სრულიად უცხო ადამიანები მაჩერებენ და საკუთარ მხარდაჭერას გამოხატავენ. ის, რომ პოლიტიკური მოთამაშეებისთვის ეს სასიამოვნო ფაქტი არაა, არც უნდა გაგიკვირდეთ, რადგან ისინი კონკურენტებად აღგვიქვამენ და შესაბამისად, ცდილობენ, რაც შეიძლება, მეტი ტალახი გვესროლონ. საბედნიეროდ, საზოგადოება პოლიტიკოსების ამ რეაქციას იგნორირებას უწევს და ჩვენთვის მთავარი, სწორედ მათი, ხალხის რეაქციაა. ცალკეული პოლიტიკოსები ფიქრობენ, რომ პოლიტიკაში ჩვენი შემოსვლით, მათი კონკურენტუნარიანობა შემცირდა, რადგან ხედავენ, რომ საკმაოდ ძლიერი და წარმატებული გუნდი ვართ. პოლიტიკაში იმიტომ კი არ მივდივართ, რომ სხვაგან წარუმატებლები ვიყავით, არამედ იმიტომ, რომ სხვაგან წარმატებულები ვართ და ვფიქრობთ, უკვე აღარ შეიძლება განზე დგომა. აუცილებლად უნდა შევცვალოთ ის რეალობა, რაც ქვეყანაში ჩამოყალიბდა დღეს და რომელიც სამწუხაროდ, უპერსპექტივობის განცდას ბადებს ადამიანებში. 

ვფიქრობ, ჩვენი პოლიტიკაში შესვლის ერთადერთი მოტივატორი არის ის, რომ გამოვიყენოთ ჩვენი ცოდნა, გამოცდილება, უნარები, რეპუტაცია, რათა ქვეყანაში არსებული ვითარება კარდინალურად შევცვალოთ. ეს არის ჩვენი ამოცანა, თორემ საკუთარი თავის დამტკიცება არ გვჭირდება. სამწუხაროდ, პოლიტიკაში უმეტესად, ხელმოცარული ადამიანები მიდიან, ჩვენს შემთხვევაში, სხვა ფენომენთან გვაქვს საქმე _ თუ სხვაგან წარმატებას მივაღწიეთ, ვალდებულები ვართ, ქვეყნის დღევანდელი მდგომარეობაც შევცვალოთ და ადამიანებს იმედი ჩავუსახოთ. ვუთხრათ მათ, რომ ამ ქვეყანას აქვს საოცარი მომავალი, უბრალოდ, უკეთესად უნდა ვმართოთ. ის, რომ კარგად და ეფექტურად მართვა შეგვიძლია, ვფიქრობ, უკვე დავამტკიცეთ. მეამაყება, რომ ჩვენს ყველა კომპანიაში, რომელიც თავის დროზე შევქმენით, დანერგილი გვაქვს კორპორატიული მართვის საუკეთესო სტანდარტები. ეს არ არის ერთი ადამიანის მართვა, ეს მართვის სრულიად სხვა პრინციპია, როდესაც უფლებები დელეგირებულია, როდესაც თითოეულ რგოლში არის ძლიერი მმართველი, რომელიც ზურგსუკან არ იყურება და ვიღაცის სასიამოვნოდ კი არა, საჭიროების მიხედვით იღებს გადაწყვეტილებას. გვინდა, ეს კულტურა შემოვიტანოთ პოლიტიკაში, რაც დღეს არ არის. რაც მთავარია, უიმედობა, რასაც საზოგადოებაში ვხედავთ, ქვეყნის მომავლის მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულებით უნდა შევცვალოთ, რაც აბსოლუტურად შესაძლებელია. 

_ გასაგებია, მაგრამ ანაკლიაში, ,,ლელოს'' პრეზენტაციის შემდეგ, მიხეილ სააკაშვილმა თქვა, რომ ,,თერთფართხუნა ტანსაცმელში ჩაცმული, კრიალოსნიანი ბიჭების დრო არასდროს დადგება''... ეს განცხადება რას ნიშნავს, ასე რატომ ეშინია თქვენი? 

_ სამწუხაროდ, მიხეილ სააკაშვილი სალანძღავ სიტყვებს არა მხოლოდ ამ მოძრაობის დაფუძნების შემდეგ, არამედ მანამდეც არ იშურებდა. ყოვლად მიუღებელ და ამაზრზენ ლანძღვას ვისმენთ მისგან. ჩემი აზრით, ამით საკუთარ თავსა და პარტიას უფრო აზიანებს, ვიდრე ჩვენ. მეორე მხრიდანაც ვიღებთ ,,ეპითეტებს'' და როგორც ჩანს, არავის მოსწონს ძლიერი მოთამაშის გამოჩენა. ამ შემთხვევაში, ქვეყნის ინტერესებიდან გამომდინარე კი არ ფიქრობენ, საკუთარი სუბიექტური გადასახედიდან მსჯელობენ, რას შემატებს ან დააკლებს ახალი პოლიტიკური სუბიექტის გამოჩენა მათ.

ქვეყნისთვის აუცილებელია, რომ გამოვიდეს ჩიხიდან, სადაც ორი პოლიტიკური ძალა ერთმანეთის განადგურებას ცდილობს, ამასობაში კი ქვეყანა თავზე გვენგრევა, მოსახლეობაშიც ამის გამოა უიმედობის განცდა, რისთვისაც ყველაზე კარგი პასუხი, ახალი პოლიტიკური მოთამაშის შემოსვლაა, რომელსაც წარმატებული ისტორია აქვს, რომლის წევრები არიან წარმატებული ადამიანები, რომელსაც ძალა შესწევს, ქვეყანას დიდი სამსახური გაუწიოს. იმის ნაცვლად, რომ მიესალმონ, მიდის ლანძღვა-გინება. ეს არის სამწუხარო მოცემულობა, რაც დღევანდელ პოლიტიკას ახასიათებს. 

_ ინგა გრიგოლიასთან ინტერვიუში მამუკა ხაზარაძემ თქვა, რომ სააკაშვილის დროს ავიწროებდნენ, საზოგადოებამ კი ამის შესახებ არაფერი იცოდა. არადა, ,,ვარდების რევოლუციის'' დროს, თიბისი-ს სააკაშვილის პარტნიორად მოიაზრებდნენ, მაგრამ თუ ასე გავიწროვებდათ სააკაშვილი, აქამდე ხმა რატომ არ ამოიღეთ? 

_ როდესაც ბანკში ოფიციალური პოზიციები გიჭირავს, პოლიტიკური განცხადებების უფლებაც კი არ გაქვს. ამით საფრთხის ქვეშ აყენებ დეპოზიტარების ინტერებს, მით უმეტეს, როდესაც საჯარო კომპანია ხდები, როგორც ჩვენ გავხდით, კატეგორიულად არ შეიძლება პოლიტიკური განცხადებები, რადგან ეს არის, როგორც დეპოზიტარების, ასევე ინვესტორების ღალატი! მიუხედავადიმისა, რომ უსამართლო მოქცევის უამრავი პრეცენდენტი ყოფილა ჩვენს ისტორიაში, საჯარო განცხადებებს, სწორედ ამის გამო ვერ ვაკეთებდით! ახლა, როდესაც ამ პოზიციებიდან გადავდექით, წამოვედით ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოდან, ასევე ბანკთან დაკავშირებული სხვა კომპანიებიდანაც, შეგვიძლია ასეთი განცხადებები გავაკეთოთ. ამ მხრივ, არავინ გვზღუდავს და უფრო თავისუფლად ვსაუბრობთ ჩვენს გეგმებზე. 

რაც შეეხება პარტნიორობას, ნაციონალური მოძრაობის ლიდერები დარწმუნებულები იყვნენ, რომ შევარდნაძის პარტნიორები ვიყავით, რამდენადაც მცირე ზომის, მაგრამ თიბისი-მ იმ პერიოდშიც წარმატებას მიაღწია. მართალია, ზურაბ ჟვანიამ ეკონომიკის მინისტრის პორტფელი შემომთავაზა, მაგრამ მაინც ვგრძნობდით, რომ შევარდნაძესთან აფილირებულ ბიზნეს-გუფად გვთვლიდნენ. ისევ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მხარდაჭერითა და მათი კონსოლიდაციით ჩვენს ირგვლივ, შევძელით, რომ განვვითარებულიყავით, თუმცა 2007-2008 წლებში, უმძიმესი პერიოდი გავიარეთ. 2008 წელს, აგვისტოს ომის შედეგად, საერთოდ დანგრევის პირას მივედით. დღეს, ყოვლად უსინდისო ბრალდებას რომ გვიყენებენ, სინამდვილეში, 2008 წლის აგვისტოს ომისა და 2009 წლის გლობალური ფინანსური კრიზისის მსხვერპლი ვართ, რის შედეგადაც, მე და მამუკამ თიბისი ბანკის 50% დავკარგეთ. დღეს გვეუბნებიან, რომ თურმე, ვისარგებლეთ, არადა, სარგებელი ისაა, როდესაც ქონებას ზრდი, ჩვენ კი, როგორც გითხარით, 50% დავკარგეთ. 

ურთულესი პერიოდი გავიარეთ და პატარა სასწაულიც მოვახდინეთ _ მთელი საბანკო სექტორი გაკოტრდა. ერთ მომენტში, მახსოვს, მე და ვახტანგ ბუცხრიკიძე გვიან საღამომდე ვიყავით ბანკში და კარი იმ განცდით დავკეტეთ, რომ მეორე დღეს, რუსები თბილისში შემოვიდოდნენ. ყველაფერი დაკარგული გვეგონა, შეგუებულებიც ვიყავით, რომ აღარაფერი გვექნებოდა, მაგრამ მახსოვს, ჩემებს ვუთხარი, შემოვლენ თბილისში? ხელახლა გავანთავისუფლებთ ქვეყანას, ხელახლა ავაშენებთ ახალ ინსტიტუტს. ასე უნდა შეხვდე კრიზისს, ესაა სწორი პასუხი, უიმედობა ამ დროსაც არ უნდა გქონდეს... მეორე დღეს, თბილისთან ახლოს, ბომბი ჩამოვარდა, ვერტმფრენების საშინელი ხმაური იყო, როდესაც რადიოსალოკაციო ცენტრი დაიბომბა. დღეს კი ადამიანები, რომლებსაც 2008 წელს არ განუცდიათ ის, რაც ჩვენ გამოვიარეთ, უსინდისოდ ამბობენ, რომ 2008 წელს, ჩვენ სარგებელი მივიღეთ. ამ დროს, ყველაფერი ნათელია _ აგვისტოს ომის დაწყებამდე, ბანკის აქციების 80% გვქონდა მე და მამუკას, ომის შემდეგ კი 30% დაგვრჩა. მაინც მგონია, რომ აბსოლუტურად სწორი გადაწყვეტილება მივიღეთ _ ჩვენი ქონების სანაცვლოდ, ბანკი გადავარჩინეთ. მოვახერხეთ, რომ გაკოტრებული და განადგურებელი ინსტიტუტი, 2014 წელს, ლონდონის საფონდო ბირჟაზე გავიტანეთ. ეს იყო პატარა სასწაული, რაც ბანკის თანამშრომლებთან ერთად შევქმენით. დღეს წამოვედით ბანკიდან და მცირე ზომის აქციონერებად დავრჩით. ვფიქრობ, იმ ადამიანებს, რომლებიც დღეს თიბისი ბანკს მართავენ, ქვეყნის მართვის სადავეები რომ ჩააბაროთ, უპრობლემოდ გადაიბარებენ და არაჩვეულებრივ შედეგებსაც მიაღწევენ. ვფიქრობ, ეს ისეთი აქტივია ამ ქვეყნისთვის, რომელსაც ვერაფერი შეედრება, ესაა წარმოუდგენელი ღირებულების აქტივი, რომელიც ამ ადამიანების სახით, ქვეყანას გააჩნია. 

ჩვენს მიერ განვლილი ურთულესი პერიოდი ახსენეთ და დიახ, ასე იყო, რადგან სხვადასხვა დროს, სერიოზული პრობლემები გვქონდა. 1998 წელს, რუსეთში შექმნილი ფინანსური კრიზისის გამო, როდესაც ,,ბორჯომის'' ექსპორტი აკრძალეს, ეს ბიზნესი ჩავარდა, მაგრამ ეს პრობლემაც დავძლიეთ. ამას იმიტომ გეუბნებით, რომ ცხოვრობამ კრიზისის მართვა და მასთან გამკლავება გვასწავლა, იმდენნაირი კრიზისული ვითარება გამოვიარეთ, რომ ერთგვარი იმუნიტეტიც გამოგვიმუშავდა. ამ ერთი წლის განმავლობაში, როდესაც სახელმწიფო გვებრძვის, როდესაც სახელმწიფო უწყება არ დარჩენილა, დაწყებული ეროვნული ბანკით და დამთავრებული პროკურატურით, ასევე ჩვენი რეპუტაციის შელახვის მიზნით, მმართველი პარტიის რიგი ლიდერების განცხადებების ჩათვლით, პირდაპირ გეუბნებით, არაფერი გამოუვათ! მათ ცილისმწამბლურ კამპანიას კარგად უპასუხეს ჩვენმა აქციონერებმა, როდესაც 98%-მა მხარი დაუჭირა ჩვენს ხელახლა არჩევას, ეს იყო ყველაზე კარგი პასუხი და სახეში სილის გაწვნა მათთვის, რომლებიც ბინძური კამპანიით ცდილობდნენ ჩვენი რეპუტაციის დანგრევას, თუმცა ამ მხარდაჭერამ საერთოდ გამოიყვანა მწყობრიდან ის ხალხი, რომლებიც გვებრძვიან და საშინელი ბრალდება წაგვიყენეს _ ფულის გათეთრება. ამაზე უბედური ბრალდება არ არსებობს, ჩემთვის ეს მკვლელობის ტოლფასი დანაშაულია! სამწუხაროდ, ამ მუხლს ავტორიტარულ სახელმწიფოებში იყენებენ, რათა პოლიტიკური ოპონენტების დევნა დაიწყონ იმიტომ, რომ ეს მუხლი საშუალებას იძლევა, დააყადაღონ ქონება და ანგარიშები, მთლიანად დაანგრიონ ბიზნესმენების რეპუტაცია. სხვათა შორის, 2011 წელს, როდესაც ბიძინა ივანიშვილი გამოვიდა პოლიტიკურ ასპარეზზე, წინა ხელისუფლებამ, სწორედ ფულის გათეთრების ბრალდება წაუყენა. სამწუხაროდ, ეს ტენდენცია არ იცვლება და ჩვენ სწორედ ამის შეცვლა გვინდა იმიტომ, რომ ესაა უნივერსალური იარაღი, გააკეთო ყველაფერი, რაც გინდა და გაანადგურო ოპონენტი! ყველა, ვისაც ოდნავ მაინც შერჩა სინდისი, ხვდება, თუ რა უზნეო და ყოვლად უსაფუძვლო ბრალდება წაგვიყენეს, მაგრამ ჩვენ ამასაც ზუსტად ისე ვხვდებით, როგორც 2008 წლის ომს შევხვდით, როდესაც გვეგონა, რომ რუსები თბილისში შემოვიდოდნენ და თუ ბანკს დაგვინგრევდნენ, მზად ვიყავით, ახალი აგვეშენებინა _ აი, ასე ვუპასუხებთ ჩვენს წინააღმდეგ შემოტევასაც, ღვარძლისა და გაბოროტების გარეშე, კონსტრუქციული მიდგომითა და მცდელობით, რათა არსებული ვითარება შევცვალოთ! მხოლოდ ჩემი და მამუკას პრობლემა კი არაა ეს, არამედ სისტემურია, რომელსაც შესაძლოა, რომ ნებისმიერ ადამიანს, ვისაც ამ სისტემის ოპონენტად ჩათვლიან, ხვალ იგივე გაუკეთონ! ამიტომ ეს სისტემა უნდა შეიცვალოს! რაც მთავარია, ნებისმიერი ეკონომიკური რეფორმა, ან გადასახადების სიმცირე კარგავს თავის ღირებულებას, თუ ქვეყანაში კანონის უზენაესობა არ არის, თუ სამართლიანი სასამართლო და დამოუკიდებელი პროკურატურა არ არის. სხვა ყველაფრის ფასი კაპიკია, თუ ეს ინსტიტუტები არ ფუნქციონერებენ ისე, როგორც ნორმალურ, დემოკრატიულ ქვეყნებში უნდა ფუნქციონირებდნენ! 

_ რადგან სიტყვამ მოიტანა, ამ თემასაც შევეხოთ, 2011 წელს, როდესაც ბიძინა ივანიშვილსა და ,,ქართუ ბანკს'' პრობლემები შეექმნა, ერთადერთი უწყება, რომელიც ღიად მხარში ამოუდგა, თიბისი იყო. 

_ მაშინ ბიძინა ივანიშვილს საერთოდ არ ვიცნობდი, არც შევხვედრილვარ მანამდე არასდროს, მაგრამ როდესაც ,,ქართუს'' წინააღმდეგ პოლიტიკურად მოტივირებული შეტევა დაიწყო, რისთვისაც კანონში მხოლოდ ამ ინსტიტუტზე შეტევის განსახორციელებლად მიიღეს ცვლილება, ცხადია, მამუკა და მე მხარში ამოვუდექით. გიმეორებთ, საჯარო განცხადებას ვერ გავაკეთებდით იმის გამო, რომ თიბისი ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოში მაღალი თანამდებობები გვქონდა, მაგრამ იმავე დღეს შევხდით საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მისიის ხელმძღვანელს, მსოფლიო ბანკის წარმომადგენლებს, გერმანიის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკის წარმომადგენელს, საქართველოში არსებულ ყველა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტის წარმომადგენლებს. ყველას ვუთხარით, რომ ეს იყო კატასტროფული შედეგების მომტანი საბანკო ინდუსტრიისთვის, ეკონომიკისთვის, ამიტომ თქვენს ხელთ არსებული ყველა ბერკეტი გამოიყენეთ და ეს პროცესი შეაჩერეთ! ვფიქრობ, ეფექტურად იმოქმედეს და ეს პროცესი შეჩერდა, თუმცა, რა თქმა უნდა, ,,ქართუს'' ზიანი მიადგა. აბსოლუტურად გულღიად გეუბნებით, იმ მომენტში, ამ უსამართლობის აღსაკვეთად, ყველაფერი გავაკეთეთ. შედეგიც დადგა, მაგრამ საჯარო განცხადებას ვერ გავაკეთებდით, ამის უფლება არ გვქონდა. მიმაჩნია, რომ ,,ქართუს'' წინააღმდეგ განხორციელებული შეტევა ყოვლად მიუღებელი და დაუშვებელი იყო. უბედურება ისაა, რომ ახლა ჩვენს მიმართ იგივე ხორციელდება _ ესაა სრულიად უსამართლო და გაცილებით მასშტაბური შეტევა. წარმოიდგინეთ, რომელი საერთაშორისო ინსტიტუტი ითანამშრომლებს ადამიანებთან, რომლებსაც ფულის გათეთრებაში ედებათ ბრალი? მიუხედავად ამისა, მაინც ვახერხებთ თანამშრომლობას იმ პირობებში, როდესაც ჩვენს წინააღმდეგ შეტევა დაიწყეს, ჩვენი და ჩვენი რეპუტაციის განადგურება გადაწყვიტეს. ამიტომ, ერთხელ და სამუდამოდ, ეს სისტემა უნდა შევცვალოთ! 

_ ბატონო ბადრი, შავ კატას, რომელმაც ამის შემდეგ, თქვენსა და ბიძინა ივანიშვილს შორის გაირბინა, ვანო ჩხარტიშვილი ჰქვია? 

_ ვანო ჩხარტიშვილს ვიცნობ წლების განმავლობაში. როდესაც საქართველოდან წავიდა, მაშინ პირადად მთხოვა დახმარება და რაც შემეძლო, დავეხმარე კიდეც. პასუხად კი იცით, რა მივიღე? როდესაც საქართველოში დაბრუნდა, გადაწყვიტა, რომ შეიძლებოდა, ჩვენი ინსტიტუტისთვის სრულიად უსამართლოდ წაეგლიჯა ფული. ეს იყო ყოვლად მიუღებელი, ამორალური მცდელობა და ამიტომ ამ თემაზე მეტი კომენტარი არ მინდა. არ ვიცი, რატომ გადაწყვიტა, რის საფუძველზე, ან რატომ ჩათვალა, რომ შეიძლებოდა ამის გაკეთება, არ მესმის, მაგრამ ეს მისი უბედურებაა. 

_ კანონის უზენაესობა ახსენეთ, რაც დამოუკიდებელი სასამართლოს გარეშე, წარმოუდგენელია. არც თქვენ და არც ბატონი მამუკა არ ასახელებთ კონკრეტულ მოსამართლეებს, რომლებიც თავის დროზე, ვანო ჩხარტიშვილმა ორივე ინსტანციის _ თბილისის საქალაქოსა და სააპელაციო სასამართლოებში მოისყიდა, მაგრამ მე ჩამოგითვლით: ტაბატაძეს, ნათია გუჯაბიძესა და გიორგი სულაკაძეს გულისხმობთ? 

_ ჩემი აზრით, ყველაზე მარტივია, ნახოთ, კონკრეტულად რა საქმეები განიხილეს მოსამართლეებმა და ვის სასარგებლოდ გამოიტანეს გადაწყვეტილებები. ვფიქრობ, ყველაზე მარტივი ანალიზი ესაა. შეგიძლიათ, კონკრეტულ საქმეებს გადახედოთ, ვინ ვის წინააღმდეგ, ან ვის სასარგებლოდ იღებდა გადაწყვეტილებებს და აქედან გამოიტანოთ დასკვნები. 

_ ბატონო ბადრი, ამ მოსამართლეების განხილული ყველა საქმე დეტალურად აღვწერე სტატიაში, რომელიც სამი წლის წინ, ,,ვერსიაში'' გამოქვეყნდა. ორივე ინსტანციის სასამართლოში, ვანო ჩხარტიშვილი იმ ქონების ხელში ჩასაგდებად დაობდა, რომელიც ლონდონის სამეფო (საარბიტრაჟო) სასამართლომ, გარდაცვლილი ბადრი პატარკაციშვილის ოჯახს მიაკუთვნა. საქალაქო სასამართლოში, გიორგი სულაკაძის ხელში ხვდებოდა ყველა საქმე, რომლის მოსარჩელე, ან მოპასუხე ვანო ჩხარტიშვილი იყო, ერთ ეპიზოდში, რომელიც ,,ფოთის წისქვილკომბინატსა'' და შპს ,,აგრიკომს'' ეხებოდა, თიბისიც იყო ჩართული და ეს საქმე, რომელსაც საქალაქო სასამართლოში მოსამართლე კაკაბაძე იხილავდა, რატომღაც ტაბატაძის ხელში მოხვდა, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში _ ნათია გუჯაბიძის ხელში აღმოჩნდა, რომელიც პარალელურად, ,,რუსთავი 2''-ის საქმესაც იხილავდა. ამ მოსამართლეებმა ჩხარტიშვილის სასარგებლო გადაწყვეტილებები მიიღეს! 

_ ... თითოეული მოქალაქის პასუხისმგებლობაა, რომ ქვეყანაში დამოუკიდებელი სასამართლო და პროკურატურა არსებობდეს! ამას აუცილებლად უნდა მივაღწიოთ. რაც შეეხება ეკონომიკურ რეფორმებს, ჩემი აზრით, შესანიშნავი გამოცდილება გვაქვს და კარგი ინიციატივების შეთავაზება შეგვიძლია, მაგრამ თუ ფუნდამენტი არ შეიქმნა, რასაც დამოუკიდებელი სასამართლო და პროკურატურა ჰქვია, ჩათვალეთ, რომ ყველაფერი წყალშია გადაყრილი. ძალიან ცნობილი, ლეგენდარული ეკონომისტი ფრიმანი, გამუდმებით პრივატიზაციაზე საუბრობდა, ხოლო სიკვდილის წინ თქვა, მთავარი კანონის უზენაესობააო.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Sep 2019 12:56:47 +0400
ინტერნეტთაღლითობა _ მთავარი კიბერსაფრთხე! http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6333-ინტერნეტთაღლითობა-_-მთავარი-კიბერსაფრთხე.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6333-ინტერნეტთაღლითობა-_-მთავარი-კიბერსაფრთხე.html

ეროვნული ბანკი მოსახლეობის ინფორმირებას განაგრძობს _ როგორ დავიცვათ თავი ფიშინგისგან

ინტერნეტთაღლითებისგან მოსახლეობის დაცვის მიზნით, საქართველოს ეროვნული ბანკი საზოგადოების ინფორმირებისა და ცნობიერების ამაღლების კამპანიას განაგრძობს. ამჯერად, საბანკო ასოციაციის ჩართულობით, ეროვნულმა ბანკმა ინტერნეტთაღლითობის _ ფიშინგის თემაზე, საგანმანათლებლო ვიდეორგოლი მოამზადა. ვიდეორგოლში მარტივი ენითაა ახსნილი ინტერნეტთაღლითების მიერ მომხმარებელთა თანხების მითვისების ფართოდ გავრცელებული სქემები, ასევე რჩევები, თუ როგორ ავიცილოთ თავიდან ამ ტიპის საფრთხეები. საქართველოს ეროვნული ბანკი კიდევ ერთხელ შეახსენებს მოსახლეობას, გამოიჩინონ მეტი ყურადღება და სიფრთხილე ფინანსური და პირადი მონაცემების ინტერნეტსივრცეში გამოყენებისას.

ტექნოლოგიურ განვითარებასთან ერთად, ინტერნეტთაღლითობა გააქტიურდა. სპეციალისტების შეფასებით, ეს ბოლო პერიოდის ერთ-ერთი, მნიშვნელოვანი გამოწვევაა, მათ შორის, დასავლეთ ევროპის ქვეყნებშიც. 2019 წლის მდგომარეობით, გლობალური მასშტაბით, ფიშინგი ერთ-ერთ მთავარ კიბერსაფრთხედ დასახელდა. ბოლო თვეებში, საქართველოშიც გახშირდა ინტერნეტთაღლითობის ფაქტები, რაც თაღლითების მიერ, ყალბი ვებგვერდების საშუალებით, ფინანსური ინსტიტუტების მომხმარებლების პირადი მონაცემების მოპარვას გულისხმობს. ამ მონაცემების ხელში ჩაგდებით, თაღლითები ახორციელებენ არასანქცირებულ გადარიცხვებს. თუმცა ისიც გასათვალისწინებელია, რომ ფიშინგი ყოველთვის ვებგვერდების, ან ინტერნეტსივრცის საშუალებით არ ხორციელდება. მაგალითად, არაავტორიზებულმა პირებმა/თაღლითებმა, მომხმარებელს ინფორმაცია ტელეფონის, ან სხვა საკომუნიკაციო არხის საშუალებითაც შეიძლება გამოსტყუონ. 

ინტერნეტთაღლითობის შემთხვევები სულაც არაა იშვიათი. ამას ხელი შეუწყო ტექნოლოგიურმა განვითარებამ, საინფორმაციო სისტემებზე დამოკიდებულებამ, ინტერნეტის ხელმისაწვდომობამ და ფინანსურ პროდუქტებზე, მაგალითად, ინტერნეტბანკსა და საგადახდო ბარათებზე წვდომის ზრდამ. ტექნოლოგიებისა და ფინანსური პროდუქტების განვითარებასთან ერთად, ინტერნეტთაღლითობის მეთოდებიც იხვეწება. შესაბამისად, აუცილებელია, რომ მომხმარებელი ინფორმირებული იყოს, რათა თაღლითობის შემთხვევები თავიდან აირიდოს. 

აღსანიშნავია, რომ კომერციულ ბანკებს დანერგილი აქვთ თაღლითობისგან დამცავი, მონიტორინგის სხვადასხვა სისტემა, რომლითაც შესაძლებელია თაღლითური ტრანზაქციების აღკვეთა. ეროვნული ბანკი აქცენტს მომხმარებლების ინფორმირებასა და ბანკებში არსებული კონტროლის მექანიზმების არსებობაზე აკეთებს, რათა ,,წარმატებული შემთხვევების'' რაოდენობა მინიმუმამდე შემცირდეს და აი, რატომ: 

მომხმარებლების თანხების მისათვისებელად, თაღლითები საკმაოდ დახვეწილ მეთოდებს იყენებენ; თანხის დაკარგვის რისკის თავიდან ასაცილებლად, საჭიროა, რომ ინტერნეტსივრცეში, პირადი და ფინანსური, მათ შორის საბანკო მონაცემების გაზიარებისას, მეტი სიფრთხილე და ყურადღება გამოიჩინოთ; საეჭვო შემოთავაზების მიღებისას, აღნიშნული ინფორმაცია მომსახურე ბანკთან უნდა გადაამოწმოთ; შესაძლო თაღლითობის ფაქტის აღმოჩენისას კი საჭიროა საკუთარ ანგარიშებზე სწრაფი რეაგირება _ პირველ რიგში, ეს თქვენს მომსახურე ბანკს უნდა შეატყობინოთ, რათა ბარათი დაბლოკონ, ხოლო თქვენს ანგარიშზე/ელექტრონულ საფულეზე წვდომის რეკვიზიტები უნდა შეცვალოთ, რომ თაღლითობის შემდგომი შემთხვევები აირიდოთ. რაც მთავარია, ეს ფაქტი სამართალდამცავ ორგანოებსაც უნდა შეატყობინოთ. 

თაღლითობის შემთხვევების შესამცირებლად, საქართველოს ეროვნული ბანკი მუდმივად ახდენს საზოგადოების ინფორმირებას სხვადასხვა გზით, იქნება ეს საგანმანათლებლო ვიდეორგოლი, ბროშურა, თუ განცხადება. ეროვნული ბანკის ერთ-ერთი პრიორიტეტი მოსახლეობის ფინანსური განათლების დონის ამაღლებაა, რაც ფინანსური რისკებისა და თაღლითობისგან თავის დაცვის გზების შესახებ, მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლებასაც გულისხმობს. შესაბამისად, ეროვნული ბანკის მიერ განვითარებული სასწავლო მასალები, თუ ჩატარებული ტრენინგები, ფინანსურ თაღლითობასა და ამ საფრთხისგან თავიდან არიდებასაც ეხება. გარდა ამისა, ეროვნული ბანკი, კომერციულ ბანკებს გარკვეულ მოთხოვნებს უწესებს, მათ შორის, საოპერაციო რისკების მართვის ჩარჩოს დახვეწის შესახებ, რაც თაღლითობის რისკების იდენტიფიცირების, მონიტორინგის, ანგარიშგებისა და კონტროლის საკითხებს ასახავს. კომერციული ბანკებისთვის, ქვეყნის მთავარმა ბანკმა კიბერუსაფრთხოების მოთხოვნებიც დააწესა, რაც ბანკებმა უნდა დაიცვან. 

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2016 წლის 6 იანვრის #1/04 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საგადახდო მომსახურების დროს მომხმარებლისათვის აუცილებელი ინფორმაციის მიწოდების წესი'', მომხმარებლისთვის საგადახდო მომსახურების პირობების ხელმისაწვდომობასა და სრულ გამჭვირვალობას უზრუნველუყოფს, რათა საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს, გათვითცნობიერებული არჩევანის გაკეთების საშუალება ჰქონდეს. 

მოქალაქეებს კარგად უნდა ესმოდეთ იმ პროდუქტების, მაგალითად, ინტერნეტბანკისა და საგადახდო ბარათის პირობები, რომლებითაც სარგებლობენ. ამისთვის დაკვირვებით უნდა გაეცნოთ ხელშეკრულებას, დასვათ შეკითხვები ფინანსურ ორგანიზაციასთან, მოიძიოთ მეტი ინფორმაცია ინტერნეტ და ბარათების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით. მეტიც, არსებობს გარკვეული რჩევები, რაც თაღლითობისგან თავის დაცვაში დაგეხმარებათ: 

  • მავნე და ჯაშუშური პროგრამებისგან თავის დაცვის მიზნით, გამოიყენეთ ლიცენზირებული პროგრამები და ანტივირუსები; 
  • საჯარო წი-ფი-ით სარგებლობისას, არ შეხვიდეთ ინტერნეტბანკში და არ შეიყვანოთ ბარათის მონაცემები; 
  • გამოიყენეთ რთული პაროლები და გაააქტიურეთ ორდონიანი ავტორიზაციის ფუნქცია მობილურ და ინტერნეტბანკში, ხოლო ბარათებზე _ 3D დაცვის მექანიზმი; 
  • გამოიყენეთ დამცავი ბარიერი (Fირეწალლ); 
  • გაააქტიურეთ „სპამისა“ და ,,ფიშინგის'' ფილტრები, დაშიფრეთ მნიშვნელოვანი მესიჯები ელექტრონული ფოსტით გაგზავნისას. რაც მთავარია, არავის გაუზიაროთ თქვენი პაროლები, ბარათისა და ინტერნეტბანკის მონაცემები; 
  • სიფრთხილით მოეკიდეთ ინტერნეტსივრცეში არსებულ შემოთავაზებებს, რომლებიც გარკვეულ ბმულზე გადასვლასა და ზემოთხსენებული მონაცემების შეყვანას გთხოვენ; 
  • დარწმუნდით, რომ აღნიშნული ვებგვერდი ყალბი არაა და ინფორმაცია თქვენს მომსახურე ბანკთან გადაამოწმეთ! 

 

მაია მიშელაძე

 

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Sep 2019 12:56:22 +0400
ახალი პრემიერი უმუშევრობის შემცირების პირობას დებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6326-ახალი-პრემიერი-უმუშევრობის-შემცირების-პირობას-დებს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6326-ახალი-პრემიერი-უმუშევრობის-შემცირების-პირობას-დებს.html

საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება და მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობა _ გიორგი გახარიას სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკური აქცენტები

საქართველოს პარლამენტმა, 98 ხმით, პრემიერ-მინისტრის პოსტზე, მხარი გიორგი გახარიას და მის ახალ მთავრობას დაუჭირა. სინამდვილეში, შს ექსმინისტრის ახალი კაბინეტი ძველი და კარგად ნაცნობი სახეებითაა წარმოდგენილი, თუმცა ამ ცვლილებებზე დიდხანს არ შევჩერდებით, რადგან ,,ვერსია'' გახარიას სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკური ნაწილით დაინტერესდა. ამ მხრივ კი, მთავრობის ახალ კაბინეტში ნამდვილად არაფერი შეცვლილა: გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი ისევ ლევან დავითაშვილია, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი _ ნათია თურნავა, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის _ მაია ცქიტიშვილი, ფინანსთა მინისტრი კი _ ივანე მაჭავარიანი.

საქართველოს მთავრობის 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმა ორიენტირებული იქნება სწრაფი და თითოეული მოქალაქისთვის ხელშესახები შედეგების მიღწევაზე. მთავრობის ძალისხმევა ოთხ საკვანძო მიმართულებას მოიცავს: უსაფრთხოება და ადამიანის უფლებები; ეკონომიკური განვითარება; განათლება და ადამიანური კაპიტალის განვითარება; სახელმწიფო მმართველობა, თუმცა ვიდრე ამ პროგრამის ეკონომიკურ ნაწილზე შევჩერდებით და დეტალურად მიმოვიხილავთ, აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ მმართველმა პარტიამ ამ ტიპის სამთავრობო ცვლილება 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებს ,,დაუმიზნა''. 

დავუბრუნდეთ პრემიერ-მინისტრის სამთავრობო პროგრამის ეკონომიკურ ნაწილს, რომლითაც ვიგებთ, რომ ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა თავისუფალი ბაზრის პრინციპებს ეფუძნება, სადაც კერძო სექტორი ეკონომიკის მთავარი მამოძრავებელი ძალაა. მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება ეკონომიკის სტრუქტურულ გაჯანსაღებაზე, ბიზნესისა და საინვესტიციო გარემოს შემდგომ განვითარებაზე, მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობასა და ინფრასტრუქტურის სწრაფ განვითარებაზე. 

მაკროეკონომიკური სტაბილურობა, საჯარო ფინანსების მართვის ეფექტიანობა, დასაქმება და უმუშევრობის შემცირება, ბიზნესისა და საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება _ ესაა ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში: 

,,საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მიზნით, აქტიურად გატარდება „ერთი ფანჯრის პრინციპზე“ აგებული პოლიტიკა. გაძლიერდება საკოორდინაციო მექანიზმები, როგორც ცენტრალური ხელისუფლების უწყებებთან, ასევე ადგილობრივ თვითმმართველობებთან. შედეგად, გაიზრდება კომუნიკაციის ეფექტიანობა საერთაშორისო და ადგილობრივ ინვესტორებთან; გაგრძელდება ინოვაციური და მაღალტექნოლოგიური საინვესტიციო პროექტების მხარდაჭერა. 

ფართოდ დაინერგება რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) ინსტრუმენტი, რაც მოგვცემს საშუალებას, რომ თითოეული გადაწყვეტილება ეკონომიკაში, წინასწარ იყოს გაანალიზებული შესაძლო, ნეგატიური გავლენებისაგან თავიდან არიდების მიზნით; მიღებულ იქნება „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონი, რომელშიც აისახება ასოცირების შეთანხმებითა და მისი დანართებით გათვალისწინებული, ევროკავშირის შესაბამისი რეგულაციების მოთხოვნები, რითაც საქართველოს კორპორაციული სამართალი დაუახლოვდება ევროკავშირის კანონმდებლობას'', _ ვკითხულობთ პროგრამაში. 

მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების თვალსაზრისით, მთავრობა ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის ინსტრუმენტების განვითარებას გეგმავს, რომელთა მიზანიც ბიზნესისთვის არასაკმარისი უზრუნველყოფით გამოწვეული შეზღუდვების შემცირებაა, რაც ხელს უშლის სიცოცხლისუნარიან ბიზნესს კრედიტის აღებაში. ამ მიზნით, საქართველოს მთავრობა საკრედიტო-საგარანტიო სქემას შექმნის, რაც მცირე და საშუალო ბიზნესს საგრძნობლად გაუმარტივებს ფინანსებზე წვდომას, ხელს შეუწყობს ეკონომიკის დამატებით დაკრედიტებას, მცირე და საშუალო ზომის საწარმოებში ლიკვიდობის გაუმჯობესებას. 

სააგენტო „აწარმოე საქართველოში“, კვლავ აქტიურად გააგრძელებს მუშაობას ადგილობრივი წარმოებისა და სასტუმრო ინდუსტრიის განვითარების, ექსპორტის ხელშეწყობისა და ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებებით. მცირე და საშუალო საწარმოების ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების მიზნით, სააგენტოს ინდუსტრიული მიმართულების კომპონენტის ფარგლებში, საწარმოებისა და სასტუმროების სესხის პროცენტის თანადაფინანსება ისევ გაგრძელდება. მეტიც, მცირე და საშუალო მეწარმეების მხარდაჭერის მიზნით, ფინანსებთან წვდომის კომპონენტის ანუ თანადაფინანსების გრანტების გაცემა ,,საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოშიც'' გაგრძელდება. 

საქართველო, როგორც რეგიონალური ჰაბი და რეგიონული ეკონომიკური პოლიტიკა, პრემიერ მინისტრის სამოქმედო გეგმის ეკონომიკური ნაწილის უმთავრესი მიმართულებებია: 

,,ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია საქართველოს, როგორც საერთაშორისო საინვესტიციო, საკომუნიკაციო, სატრანსპორტო, ლოგისტიკური, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, საგანმანათლებლო და საფინანსო ჰაბის ჩამოყალიბება, რაც მოგვცემს, როგორც ქვეყნის შიდა, ისე რეგიონალური პოტენციალის მაქსიმალურად გამოყენების საშუალებას. ამით ხელი შეეწყობა ქვეყნის სატრანსპორტო-ლოგისტიკური სექტორის, ეროვნული წარმოების კონკურენტუნარიანობისა და წარმადობის განვითარებას და ასევე ექსპორტის ზრდას, მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, ქვეყანაში თანამედროვე ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვასა და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროცესებში ქვეყნის სრულფასოვან მონაწილეობას. მნიშვნელოვანია უფრო მეტად შეეწყოს ხელი საქართველოს გავლით ენერგოდერეფნების განვითარებას, მათ შორის, ევროპულ ენერგობაზრებზე პირდაპირი წვდომის მიმართულებით. აუცილებელია აქტიური მუშაობა საქართველოში გამავალ სატრანსპორტო დერეფანში მეტი საერთაშორისო ტვირთების მოსაზიდად, ასევე ახალი სატრანსპორტო დერეფნების შექმნისა და გაფართოებისთვის. გაგრძელდება ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის მშენებლობის პროექტი, რომელიც არა მხოლოდ მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს საქართველოს სატრანზიტო პოტენციალის ამაღლებაზე, არამედ გაზრდის საქართველოს როლს რეგიონში და აქცევს მას ლოგისტიკურ ჰაბად. საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთი პრიორიტეტია ქვეყნის რეგიონების განვითარება, მათ შორის უთანასწორობის აღმოფხვრა, ადგილობრივ დონეზე ხარისხიანი მომსახურების მიწოდების ეფექტიანი და ინოვაციური სისტემების დანერგვა, რეგიონების როლის ზრდა ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაში''. 

საქართველოს მთავრობას აქვს რეგიონული განვითარების სტრატეგიული ხედვა, რომელიც ეფუძნება ევროკავშირის რეგიონების ეკონომიკური და სოციალური განვითარების გათანაბრების პოლიტიკის მიდგომებს. ეს გულისხმობს ინტეგრირებულ, დარგთაშორის და ტერიტორიაზე მორგებულ დაგეგმვასA და შესაბამისი პოლიტიკის განხორციელებას. 

ინფრასტრუქტურული განვითარება _ ჩვენი ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობისა Aდა ლოგისტიკური პოტენციალის სრულად ასათვისებლად, ახალი მაგისტრალური გზების მშენებლობა კვლავ გაგრძელდება. ქვეყნის მასშტაბით, საერთაშორისო მნიშვნელობის სატრანზიტო და რეგიონების დამაკავშირებელი საავტომობილო გზები აშენდება; გაგრძელდება რეგიონული და ადგილობრივი მნიშვნელობის გზების მშენებლობა; რეგიონების, სოფლის მეურნეობისა და ტურიზმის განვითარების მიზნით, უზრუნველყოფილი იქნება შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზების რეაბილიტაცია. 

,,მოსახლეობისთვის 24-საათიან რეჟიმში ხარისხიანი სასმელი წყლის მიწოდება, მთავრობის ერთ-ერთი პრიორიტეტია. 2020 წლისთვის, 24-საათიანი წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილი იქნება დამატებით 430 000 ადამიანი. აქტიურად გაგრძელდება წყალმომარაგება-კანალიზაციისა და გამწმენდი ნაგებობების მშენებლობა-რეაბილიტაციის პროექტები მთელ რიგ ქალაქებსა და სოფლებში, მათ შორის, საზღვრისპირა სოფლებში. ქვეყნის ინტერნეტიზაციის პროექტის ფარგლებში, რეგიონებში დამატებით აშენდება მაღალსიჩქარიანი ოპტიკური ინფრასტრუქტურა, რის შედეგადაც, საქართველოს მოსახლეობის 85%-ზე მეტს ექნება წვდომა მაგისტრალურ ოპტიკურ-ბოჭკოვან ინტერნეტ-ინფრასტრუქტურასთან''. 

ენერგეტიკა _ ქვეყნის ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და დამოუკიდებლობის ხარისხის ამაღლება, იმპორტირებულ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულების ეტაპობრივი შემცირება ადგილობრივი ენერგეტიკული რესურსების ათვისების, მიწოდების წყაროებისა და მარშრუტების დივერსიფიკაციის გზით, ესაა მტავრობის ენერგეტიკული პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები. მთავრობის სამოქმედო გეგმის ამ ნაწილში აღნიშნულია, რომ განვითარდება ინფრასტრუქტურა გაზისა და ელექტროენერგიის უსაფრთხო და სტაბილური გადამცემი და გამანაწილებელი სისტემის შესაქმნელად. გაზმომარაგების გაუმჯობესების მიზნით, უკვე დაწყებულია 210-280 მილიონი კუბური მეტრის მოცულობის გაზსაცავის პროექტის განხორციელება; დამატებითი რესურსები გამოიყოფა რეგიონებში მოსახლეობის გაზიფიცირების უზრუნველსაყოფად, რის შედეგადაც 2020 წლის ბოლოსთვის, გაზმომარაგებაზე წვდომა ექნება 1.3 მილიონ აბონენტს; გაგრძელდება მუშაობა განახლებადი ენერგიის ათვისების კუთხით, ასევე, განხორციელდება ენერგოეფექტური ღონისძიებები სხვადასხვა მიმართულებით. 

გარემოს დაცვა და სოფლის მეურნეობა _ გარემოს დაცვა, მისი მდგრადობის შენარჩუნება და ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება, სოფლის მეურნეობის მდგრადი განვითარების პარალელურად, მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია კლიმატის ცვლილების მიმდინარე პროცესში. კლიმატგონივრული სოფლის მეურნეობის განვითარების ხელშეწყობა, ერთდროულად, სამ ურთიერთგადამკვეთ გამოწვევას პასუხობს, კერძოდ, სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციასა და კლიმატის ცვლილების შერბილების ხელშეწყობას. 

,,კლიმატის ცვლილებით განპირობებული ბუნებრივი კატასტროფების საფრთხეების რისკების შემცირების მიზნით, გაფართოვდება ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების ქსელი, გაძლიერდება მოდელირების შესაძლებლობები და დაინერგება ადრეული შეტყობინების ეროვნული სისტემა. 

გაუმჯობესდება ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის ხარისხის მონიტორინგისა და შეფასების სისტემა, ასევე ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევისა და წყლის გამოყენების აღრიცხვის სისტემები. გაგრძელდება წყლის რესურსების ინტეგრირებული მართვის სისტემაზე გადასვლა, რომელიც ეფუძნება წყლის რესურსების მდგრადი მართვისა და სააუზო მართვის ევროპულ პრინციპებს. გაუმჯობესდება ნარჩენებისა და ქიმიური ნივთიერებების მართვის სისტემა; ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამისად დაინერგება სხვადასხვა მექანიზმები, რაც წაახალისებს ნარჩენების წარმოქმნის პრევენციასა და ნარჩენების ხელახალ გამოყენებას''. 

ტრანსპორტი _ ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ შეთანხმების შესაბამისად, ტრანსპორტის სფეროში, საქართველოს კანონმდებლობა ევროკავშირის დირექტივებსა და რეგულაციებს დაუახლოვდება, რაც ხელს შეუწყობს სატრანსპორტო ოპერაციების უსაფრთხოების ზრდასა და ევროკავშირთან სექტორულ ინტეგრაციას... 

თანამედროვე სახელმწიფოში, ადამიანური კაპიტალი ქვეყნის განვითარების უმთავრესი რესურსია, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობაში უნდა ჩაერთოს. ადამიანური რესურსების განსავითარებლად კი აუცილებელია კარგი განათლება და უნარების განვითარება, ხოლო განათლების ეფექტიანი სისტემის უზრუნველყოფით, მნიშვნელოვანია ხარისხიან ჯანდაცვაზე ხელმისაწვდომობა; ღირსეული სოციალური უზრუნველყოფა; ჯანსაღი ცხოვრების წესი; შესაძლებლობის არსებობა ადამიანების კულტურულ და სპორტულ ცხოვრებაში ჩასართავად. შესაბამისად, მთავრობის პოლიტიკა მიმართულია არა ცალკეული სექტორის, არამედ ადამიანური კაპიტალის განვითარებისთვის საჭირო ეფექტური სისტემის ჩამოყალიბებაზე.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Tue, 10 Sep 2019 22:12:02 +0400