ეკონომიკა - ვერსია - ვერსია http://www.versia.ge Fri, 15 Nov 2019 14:07:23 +0400 Joomla! - Open Source Content Management en-gb რომელი დეპუტატი ლობირებს სათამაშო ბიზნესს და რამდენი მილიონია კაზინოების მოგება http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6423-რომელი-დეპუტატი-ლობირებს-სათამაშო-ბიზნესს-და-რამდენი-მილიონია-კაზინოების-მოგება.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6423-რომელი-დეპუტატი-ლობირებს-სათამაშო-ბიზნესს-და-რამდენი-მილიონია-კაზინოების-მოგება.html

თამაში, რომელიც კლავს! _ დაუჭერს თუ არა უმრავლესობა მხარს სათამაშო ბიზნესის რეკლამის აკრძალვას

პარლამენტში უკვე დარეგისტრირდა კანონპროექტი, რომლითაც აზარტული და მომგებიანი თამაშების რეკლამა სრულად უნდა აიკრძალოს. კანონპროექტის ავტორი, დეპუტატი ლევან გოგიჩაიშვილია, ინიციატორები კი _ ბექა ნაცვლიშვილი, ალექსანდრე ერქვანია, გედევან ფოფხაძე, ბიძინა გეგიძე, ლევან გოგიჩაიშვილი, ზვიად კვაჭანტირაძე და ეკა ბესელია. ამ კანონპროექტით, აზარტული და მომგებიანი თამაშების რეკლამა უნდა აიკრძალოს ტელევიზიის, რადიოს, ბეჭდვური მედიის, ინტერნეტის, გარე რეკლამის, ყველა სატრანსპორტო და კომუნიკაციის სხვა საშუალებებით. კანონპროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, აზარტული და მომგებიანი თამაშების რეკლამის წესის დარღვევის შემთხვევაში, რეკლამის განმათავსებელიცა და დამკვეთიც, თითოეული 10 000 ლარით დაჯარიმდება. კანონპროექტის ინიციატორებმა მისი ამოქმედების ვადაც განსაზღვრეს _ 2020 წლის 1 სექტემბერი.

ლუდომანია აზარტულ თამაშზე დამოკიდებულების დაუძლეველი სურვილია. ოფიციალური განმარტებით, თამაშზე დამოკიდებულება ზიანს აყენებს მოთამაშეს, რაც შესაძლოა, მის ქცევაზეც აისახოს. მოთამაშის გარკვეული ზღვარის გადასვლის შემდეგ, შესაძლოა, ლუდომანია მკაცრ კლინიკურ პათოლოგიად ჩაითვალოს...… 

29 ოქტომბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ოპერატორი სანდრო ბერაძე გარდაცვლილი იპოვეს _ სამდღიანი ძებნის შემდეგ, მაშველებმა და პოლიციელებმა 29 წლის ახალგაზრდა ბიჭის ცხედარს ცხვარიჭამიას ტყეში მიაკვლიეს. მედიაში გავრცელდა გარდაცვლილის დედის, ნინო ლოლაძის კომენტარიც, რომელიც აცხადებს, რომ შვილს გარკვეული პრობლემები ჰქონდა: 

,,სამწუხაროდ, აზარტულ თამაშებზე იყო დამოკიდებული... ამის ხმამაღლა თქმას ვერიდებოდით. ბოლოს, 25 ოქრომბერს, შუადღისას დამირეკა, ძალიან ცუდ მდგომარეობაში იყო... დაგვემშვიდობა მეც, თავის ძმასაც, ბოდიში მოგვიხადა და გვითხრა, აღარ ვაპირებ ასეთ ჯოჯოხეთურ ცხოვრებაში ყოფნასო''. 

აზარტული თამაშების რეკლამა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სხვადასხვა გადაცემაშიც გვხვდება. აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების გამო გარდაცვლილი თანამშრომლის ტრაგედიის შემდეგ, საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ გადაწყვეტილება მიიღო და სატელევიზიო ეთერში აზარტული თამაშების რეკლამაზე უარი განაცხადა. 

ზუსტი სტატისტიკა არ არსებობს, მაგრამ დაუზუსტებელი ინფორმაციით (ძირითადად, სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლევების შედეგებზე დაყრდნობით), ბოლო წლებში, საქართველოს მოქალაქეებმა აზარტულ თამაშებში, დაახლოებით, 9 მილიარდი ლარი დახარჯეს! სამწუხარო რეალობაა, მაგრამ ფაქტია, რომ თამაშზე დამოკიდებულების გამო, ლუდომანები სესხებსაც კი იღებენ. ამავე მედლის მეორე მხარე ისაა, რომ რეგიონში, ჩვენს მეზობელ ქვეყნებში, აზარტული თამაშები აკრძალულია. შესაბამისად, მეზობელი ქვეყნების მოქალაქეები, სწორედ სათამაშოდ ჩამოდიან საქართველოში და მთისა თუ ზღვის კურორტების ძვირადღირებული სასტუმროებიც, როგორც წესი, აზარტული თამაშების მოყვარული უცხოელი ტურისტებითაა გადავსებული... 

ირკვევა, რომ აზარტული თამაშების ბიზნესი ყველაზე უკონტროლო სფეროა ქვეყანაში და ეს იმიტომ, რომ მილიონიანი ბრუნვის ფონზე, სხვადასხვა კომპანია სახელმწიფო ბიუჯეტში მხოლოდ მიზერულ თანხას რიცხავს, სამაგიეროდ, თამაშზე დამოკიდებულების გამო, ქვეყანაში არსებული სოციალური ფონი კიდევ უფრო მძიმდება. მეტიც, ითვლება, რომ ონლაინ-თამაშები ფულის გათეთრების საუკეთესო საშუალებაა და ამიტომ, მისი მკაცრი რეგულაცია აუცილებელია. დაუზუსტებელი მონაცემებით, სათამაშო ბიზნესის წლიური შემოსავალი 4 მილიარდ ლარს აღემატება, ხოლო მოგება _ ასეულობით მილიონი ლარია, თუმცა 2017 წლის მონაცემებით, სახელმწიფო ბიუჯეტში მხოლოდ 109 მილიონი ლარი შევიდა, რაც საკმაოდ მიზერული ოდენობაა. ამას ისიც ემატება, რომ კაზინოები, რომლებიც ონლაინ-პლატფორმებს ფლობენ, დამატებით გადასახადს არ იხდიან. სამაგიეროდ, ინტერნეტ-თამაშების საშუალებით, ისინი დიდ მოგებას, დაახლოებით, 60%-ს იღებენ. 

დეპუტატები სათამაშო ბიზნესის რეკლამის წინააღმდეგ 

ცხადია, სათამაშო ბიზნესს ვერავინ აკრძალავს, ეს არცაა მიზანშეწონილი, რადგან ამ შემთხვევაში, კაზინო იტაკქვეშეთში გადავა და ისედაც მძიმე სოციალური ფონი კიდევ უფრო მეტად დამძიმდება. ამიტომ დეპუტატებმა არა სათამაშო ბიზნესი, არამედ, მისი რეკლამის სრულად აკრძალვა გადაწყვიტეს. პარლამენტში უკვე რეგისტრირებულია კანონპროექტი, რაც ,,რეკლამის შესახებ კანონში'' გარკვეულ ცვლილებებს გულისხმობს. უფრო ზუსტად, ესაა კანონპროექტი აზარტული და მომგებიანი თამაშობების რეკლამის სრულად აკრძალვის შესახებ. 

კანონპროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, აზარტულ და მომგებიან თამაშობებში არასრულწლოვანთა ჩართულობის მაღალი მაჩვნებლების, მოსახლეობის მძიმე სოციალური ფონისა და ფულის გათეთრებასთან დაკავშირებული მაღალი რისკიდან გამომდინარე, რაც აღნიშნულ ბიზნესს ახლავს, დეპუტატებმა ეს კანონპროექტი შეიმუშავეს. 

,,კანონპროექტის თანახმად, ცვლილება შედის „რეკლამის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტში, რომლის თანახმადაც, კანონის მოქმედების სფეროში ექცევა აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების რეკლამასთან დაკავშირებული საკითხები. კანონს ემატება მუხლი, რომელიც დაარეგულირებს აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების რეკლამის საკითხს. კერძოდ, აღნიშნული მუხლის თანახმად, იკრძალება აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების რეკლამის გავრცელება ტელევიზიის, რადიოს, ინტერნეტის, გარე რეკლამის, ყველა სატრანსპორტო საშუალებისა (სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო) და კომუნიკაციის სხვა საშუალებებით. ასევე, წარმოდგენილი კანონპროექტით, აკრძალულია აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობისათვის განკუთვნილ შენობა-ნაგებობაზე, დაწესებულების შესახებ ნებისმიერი ინფორმაციის განთავსება, რომელიც 10 კვადრატულ მეტრ ფართობს აღემატება'', _ ვკითხულობთ კანონპროექტის განმარტებით ბარათში. 

კონკრეტულად, რას გულისხმობს კანონპროექტი ,,რეკლამის შესახებ კანონში ცვლილებების შეტანის შესახებ''? _ ,,ვერსია'' ამ ცვლილებების ერთ-ერთ ინიციატორს, დეპუტატ ბექა ნაცვლიშვილს ესაუბრა: 

_ კანონპროექტი კრძალავს ნებისმიერი ფორმის რეკლამას, რომლის შინაარსაც წარმოადგენს აზარტული თამაშები, მათ შორის, ონლაინ-სივრცეში, თუმცა კანონპროექტის მიხედვით, იკრძალება გარე რეკლამაც _ შენობა-ნეგობობებსა და სატრანსპორტო საშუალებებში, ასევე, სატელევიზიო და ბეჭდვურ მედიაში. 

_ ბატონო ბექა, თქვენ, ლევან გოგიჩაიშვილსა და ლევან კობერიძეს ადრეც გქონდათ მსგავსი საკანონმდებლო ინიციატივა, პარლამენტის შესაბამის კომიტეტებში მისი განხილვაც მიმდინარეობდა, მაგრამ უმრავლესობამ მიმდინარე წლის გაზაფხულზე, თქვენი კანონპროექტი ჩააგდო. პირდაპირ გკითხავთ, როდესაც საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი ისკო დასენია, რომელსაც სათამაშო ბიზნესის ლობისტად მიიჩნევენ, როგორ გგონიათ, თქვენს კანონპროექტს ახლა მხარს დაუჭერენ? 

_ ნახეთ, როგორი ვითარებაა: ჯერ ერთი, უმრავლესობისთვის დამახასიათებელია, რომ კარგ კანონპროექტებს მხარს არ უჭერს, მაგრამ მოგვიანებით თვითონ შემოაქვს იმიტომ, რომ მასაც აწუხებს ის პრობლემა, რომლის მოგვარებასაც ესა თუ ის კანონი ისახავს მიზნად, ოღონდ შემოაქვს დაჩეხილი და გაუარესებული ვარიანტი, რომელიც ერთგვარად კომპრომისული ვერსიაა. მასში ის პირველადი მიზნები უგულებელყოფილია, რასაც თავდაპირველად, ესა თუ ის კანონპროექტი ემსახურებოდა. აქედან გამომდინარე, უმრავლესობა ახლაც იგივეს გაკეთებას აპირებს, რადგან ამბობენ, რომ სათამაშო ბიზნესთან დაკავშირებით, მათაც აქვთ საკანონმდებლო ინიციატივა. მიუხედავად იმისა, რომ იმ საკანონმდებლო ინიციატივის მომზადებაში, რომლის შესახებაც კითხვა დასვით და რომელიც გაზაფხულზე ჩააგდეს, ,,ქართული ოცნების'' დეპუტატები და ფინანასთა სამინისტროს წარმომადგენლებიც იყვნენ ჩართულნი და საკმაოდ დიდი სამუშაო ჩავატარეთ, ის მაინც არ მიიღეს. ამიტომ ჩემი მოლოდინი ახლაც იგივეა ანუ თუ უმრავლესობა მის მიერ ინიცირებულ კანონპროექტს შემოიტანს, ეს გაუარესებული და გარკვეულწილად, კომპრომისული ვერსია იქნება სათამაშო ბიზნესთან. რაც შეეხება ამჯერად რეგისტრირებულ კანონპროექტს, ესაა ერთგვარი საშუალება და მექანიზმი იმ წნეხის შემცირებისა, რასაც ზოგადად, სათამაშო ბიზნესის რეკლამა იწვევს საზოგადოებაში. იმედია, რომ ჩვენს ცვლილებებს უმრავლესობა გაითვალისწინებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ამ საკითხის მიმართ მათი დამოკიდებულება მაინც გაცხადდება. 

_ ამ კანონპროექტის მომზადების პროცესში, სტატისკური მონაცემებით თუ დაინტერესდით? 

_ სტატისტიკური მონაცემები მაშინაც გვქონდა, როდესაც რამდენიმე თვის წინ, კანონპროექტის პირველი ვარიანტი წარვადგინეთ პარლამენტში. ოფიციალური სტატისტიკა არ არსებობს და ეს სამწუხარო რეალობაა, თუმცა შარშანდელთან შედარებით, სათამაშო ბიზნესის შემოსავლები გაორმაგებულია, მაგრამ სახელმწიფო ბიუჯეტზე ეს არანაირად აისახება. რაც შეეხება თამაშების რეგულირებას, ეს საკითხი ძალიან პოპულარული გახდა და ადამიანთა გარკვეული ჯგუფი ცდილობს, ამ პროცესში მონაწილეობა მიიღოს, რაც ძალიან კარგი და მისასალმებელია. უბრალოდ, ამგვარი დამოკიდებულება ერთჯერადი აქცია არ უნდა იყოს ანუ ვინაიდან თემა პოპულარულია, ამას ჩაბღაუჭება, უფრო ღრმად შესწავლა, გაანალიზება და კომპლექსური მიდგომა სჭირდება. 

ამ შემთხვევაში, ჩვენი საკანონმდებლო ინიციატივა რეკლამის შესახებ კანონში ცვლილებებს გულისხმობს და მიმართულია იქითკენ, რომ აზარტულ თამაშებში არასრულწლოვანები არ ჩაერთონ, თუმცა რეკლამის გარდა, სხვა მექანიზმებიც არსებობს, რის საფუძველზეც, შესაძლოა, არასრულწლოვანს რაღაცამ უბიძგოს და ონლაინ-თამაშებში ჩაეფლოს, თუმცა არასრულწლოვანების გარდა, არიან მოზარდები და ზრდასრულები, რომლებიც უკვე ჩართულები არიან აზარტულ თამაშებში. მეტიც, ისინი თამაშდამოკიდებულები არიან. ეს გვაფიქრებინებს და გვაძლევს იმის საფუძველს, რომ მთლიანად აიკრძალოს აზარტული თამაშების რეკლამა, რადგან ჩვენ მათაც უნდა ვუშველოთ, რომლებიც უკვე დამოკიდებულები არიან აზარტულ თამაშებზე. 

გარდა ამისა, სხვადასხვა ქვეყნის გამოცდილებას უნდა გავეცნოთ, გავიაზროთ, შევისწავლოთ და დავნერგოთ, რადგან ეს მართლაც, სოციალური პრობლემაა. აზარტულ თამაშებში მხოლოდ ისინი კი არ არიან ჩართულნი, რომლებსაც ასე თუ ისე, შემოსავლები აქვთ, არამედ ისინიც კი, რომლებიც დაბალშემოსავლიანები არიან და სათამაშოდ სესხებსაც იღებენ. სამწუხაროდ, საკუთარი მატერიალური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით, დაბალშემოსავლიანი ადამიანები პატარა თანხებსაც კი აზარტულ თამაშებში ხარჯავენ და აგებენ, ამიტომ ჩვენ მათზეც უნდა ვიზრუნოთ. უაზრო დამოკიდებულება მგონია მოსაზრება, რომ ვინაიდან ადამიანი ზრდასრულია, მისი არჩევანია, ითამაშებს, თუ არა, რადგან აქ მთავარი ისაა, რა უბიძგებს მას ასეთი არჩევანისკენ და ესაა მძიმე სოციალური ფონი. იმ ქვეყნებში, სადაც ცხოვრების მაღალი დონეა, აზარტულ თამაშებზე ასეთი დამოკიდებულება არ არის. გამოდის, გარკვეული მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი არსებობს ქვეყნის სოციალურ განვითარებასა და აზარტულ თამაშობებში ჩართულობას შორის. ამიტომ გარკვეული შეზღუდვებიც უნდა დაწესდეს და ამის მექანიზმებიც მოსაფიქრებელია. ყოველ შემთხვევაში, იქნებ შეზღუდვა მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებზე მაინც გავრცელდეს, რაც ნიშნავს, რომ შეიზღუდოს წაგებული თანხის ოდენობა, ან გარკვეული თანხის წაგების შემდეგ, თამაში გაჩერდეს და ასე შემდეგ. 

ჩვენ სწორედ ასეთ საკითხებზეც უნდა ვიფიქროთ, თორემ მხოლოდ რეკლამის აკრძალვა კარგია, მაგრამ არასაკმარისი. მეტიც, უნდა დავფიქრდეთ, რა ტიპის ეკონომიკას ვანვითარებთ ქვეყანაში _ კოლონიალურს, თუ მწარმოებლურს? ამას იმიტომ ვამბობ, რომ ტურიზმი გვესმის, როგორც ბევრი კაზინოს არსებობა, სადაც უცხოელები ფულს დახარჯავენ! არადა, ამ კაზინოების შემოსავალი ჩვენს ბიუჯეტზე არ აისახება, თითქმის გაორმაგდა აზარტული თამაშობების მოგების მაჩვენებელი, მაგრამ ბიუჯეტში საკმაოდ მიზერული თანხა შედის. ეს ისეთი საკითხებია, რომლებზეც ძალიან სერიოზულად უნდა იმსჯელოს საზოგადოებამ. ერთხელ და სამუდამოდ უნდა გადავწყვიტოთ, რა ტიპის ეკონომიკას ვანვითარებთ _ წარმოებაზე, ტექნოლოგიების განვითარებაზე დამოკიდებულს, თუ კოლონიალურს ანუ კაზინოებზე დამოკიდებულს. გიმეორებთ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი თემაა, რომელიც მხოლოდ რეკლამის შესახებ კანონში ცვლილებით არ შემოფარგლება. 

_ უცხო ქვეყნის მოქალაქეები, განსაკუთრებით ჩვენი მეზობელი სახელმწიფოებიდან, სპეციალურად ჩამოდიან საქართველოში, რათა კაზინოებში ითამაშონ. თქვენი საკანონმდებლო ინიციატივა ტურიზმის განვითარებას ხომ არ შეუშლის ხელს? 

_ ჩვენ იმ ქვეყნებს შორის ვართ, სადაც ტურიზმი ერთ-ერთი წამყვანი დარგია. საქართველოს, როგორც ერის ეკონომიკური გამოცდილება არ ეფუძნება ტურიზმს, რადგან ჩვენ ვართ ერი, რომელიც საბჭოთა პერიოდშიც კი, მაღალტექნოლოგიურ, მწარმოებლურ ეკონომიკას ანვითარებდა. იმის ნაცვლად, რომ რამე განვავითაროთ და წინ წავიწიოთ, ჩამოკიდებულები ვართ იმაზე, რაც ჩვენ არ შეგვიქმნია, ამ შემთხვევაში, თუნდაც კულტურულ და ისტორიულ ძეგლებს ვგულისხმობ, რითაც ვამაყობთ და თავი მოგვაქვს, მაგრამ ჩვენ ხომ ეს მემკვიდრეობით გვერგო, ჩვენ ხომ არ შეგვიქმნია?! 

ჩვეულებრივი, კოლონიალური ეკონომიკაა ისეთი მიდგომა, რომ ავტობანს გავიყვანთ, რომლითაც ტურისტები გადაადგილდებიან, მოვამრავლებთ კაზინოებს, სადაც ტურისტები ჩამოვლენ და ითამაშებენ... ასეთი მიდგომით, დროთა განმავლობაში, ერი წარმოების უნარს დაკარგავს და სწორედ ესაა პრობლემა. ამიტომაც ვამბობ, რომ ეს ფართო, გლობალური საკითხია, რომელიც მხოლოდ ტურიზმის განვითარების ასპექტში არ უნდა განვიხილოთ. ეს არ არის მხოლოდ კაზინოს თემა, აქ მნიშვნელოვანია, რა არჩევანს აკეთებს ერი და რა ტიპის ეკონომიკის განვითარებას ნერგავს ქვეყანაში. 

რაც შეეხება კაზინოებს, რა თქმა უნდა, შეზღუდვები აუცილებელია, რადგან ფაქტია, რომ საჯარო და კერძო ინტერესი ერთმანეთს ეწინააღმდეგება _ მდიდრდება რამდენიმე ადამიანი, ხოლო აბსოლუტური უმრავლესობა თამაშდამოკიდებული ხდება! 

_ თქვენი საკანონმდებლო ინიციატივა არასრულწლოვანების აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების შემცირებასაც ისახავს მიზნად. ეს ნიშნავს, რომ ონლაინ-თამაშებზე წვდომა არ ჰქონდეთ და რეგისტრაცია ასე მარტივი არ იყოს? 

_ ჩვენი საკანონმდებლო ინიციატივა კონკრეტულად მხოლოდ რეკლამის აკრძალვას ეხება, მაგრამ პირველი საკანომდებლო ინიციატივა, რომელიც უმრავლესობამ ჩააგდო, საკმაოდ მოცულობითი იყო ამ თვალსაზრისით. აუცილებელია ამ საკითხის განხილვა, რადგან კიდევ ერთხელ, უფრო მწვავედ დადგეს დღის წესრიგში. სამწუხაროდ, 30 წელია, რაც დამოუკიდებელია ქვეყანა და მთლიანმა შიდა პროდუქტმა ერთ სულ მოსახლეზე იმ დონეს ვერ მიაღწია, რაც 80-იანი წლების ბოლოს იყო! აქედან გამომდინარე, ფაქტია, რაღაცას არასწორად ვაკეთებთ და სივრცეც არ არსებობს, რომ ამ საკითხებზე სერიოზულად ვისაუბროთ. არადა, თუ ამაზე საუბარი პარლამენტში არ დავიწყეთ, რაც სიღრმისეული მსჯელობის ფორმით, მერე საზოგადოებასაც არ გადაედო, არაფერი გამოვა. 

_ რაც შეეხება სათამაშო ბიზნესის რეკლამის აკრძალვას მედიაში, დამეთანხმებით, რომ ყველა წამყვანი ტელევიზიის საინფორმაციო გამოშვების სპორტის ბლოკს სათამაშო ბიზნესის სხვადასხვა კომპანია წარადგენს, კვირაში ერთხელ კი ეს კომპანიები ერთგვარ გათამაშებასაც აწყობენ ტელეეთერში, საქართველოს ეროვნული ჩემიპიონატის გენერალური სპონსპორიც ერთ-ერთი ასეთი კომპანიაა, ამ ფონზე, რეკლამის აკრძალვა შესაძლებელია? 

_ დიახ და სულ ამაზე ვსაუბრობთ, რომ სპორტი ჯანსაღი ცხოვრების წესის პროპაგანდაა, მაგრამ ფარისევლობაა, როდესაც აზარტული თამაშების თანხით, საზოგადოებაში ცხოვრების ჯანსაღი წესის წახალისება და მით უმეტეს, პოპულარიზება ხდება, რადგან ეს ორი, ურთიერთგამომრიცხავი მოცემულობაა. სამწუხაროდ, ვერც წინა და ვერც ახლანდელი მთავრობა ვერ დგამს ქმედით ნაბიჯებს ამ მიმართულებით და არ ვიცი რატომ _ იმიტომ, რომ გავლენიანი ჯგუფები ბლოკავენ, თუ ამ ბიზნესს მთავრობა ჯეროვან წინააღმდეგობას ვერ უწევს, რადგან არჩევნები იქნება დასაფინანსებელი და გარკვეულწილად, დამოკიდებულნი არიან სათამაშო ბიზნესის თანხებზე! 

ზოგადად, სათამაშო ბიზნესი ფულის გათეთრების არაჩვეულებრივი საშუალებაა. რა უნდა მოხდეს ქვეყანაში, რომ ამაზე ჯეროვნად არ იზრუნოს სრულიად პოლიტიკურმა სპექტრმა, მთავრობის ჩათვლით?! იმედი მაქვს, მთავრობა სერიოზულად დაფიქრდება და მიხვდება, რომ გრძელვადიან პერსპექტივაში, სწორედ სათამაშო ბიზნესი ქმნის მძიმე სოციალურ ფონს და ერის დაძაბუნებასაც იწვევს!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 06 Nov 2019 12:33:25 +0400
ბიძინა ივანიშვილი: „გადავწყვიტე, გამოვისყიდო უკლებლივ ყველა, 22 სასტუმრო, 9 აბანო და მოვახდინო მათი სრული რეაბილიტაცია!“ http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6411-ბიძინა-ივანიშვილი-„გადავწყვიტე,-გამოვისყიდო-უკლებლივ-ყველა,-22-სასტუმრო,-9-აბანო-და-მოვახდინო-მათი-სრული-რეაბილიტაცია-“.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6411-ბიძინა-ივანიშვილი-„გადავწყვიტე,-გამოვისყიდო-უკლებლივ-ყველა,-22-სასტუმრო,-9-აბანო-და-მოვახდინო-მათი-სრული-რეაბილიტაცია-“.html

ქართველებს წინაპრებისგან უნიკალური ქვეყანა გვერგო - დიდი ისტორიით, მრავალსაუკუნოვანი კულტურით და საოცარი ბუნებით. ჩვენ ქვეყნაში მთას, ზღვას, მინერალურ წყლებს და ქვიშასაც კი, მაცოცხლებელი ენერგია აქვს. მაგრამ არსებობს სრულიად გამორჩეული ადგილები, რომლებსაც თავისი პოტენციალით უდიდესი მიზიდულობის შექმნა შეუძლია. სწორედ ასეთია წყალტუბო - უნიკალური სამკურნალო, სარეაბილიტაციო და ტურისტული პოტენციალით. დამოუკიდებლობის მოპოვების პირველივე წლებში, პრაქტიკულად გავერანდა წყალტუბოს სამედიცინო და ტურისტული ინფრასტრუქტურა. კურორტი, რომელიც 22 სანატორიუმითა და 9 ბალნეოლოგიური აბანოთი, ქმედით კონკურენციას უწევდა არამარტო რეგიონის, არამედ აღმოსავლეთ ევროპის მსგავს კურორტებს, დღეს მხოლოდ ერთი მოქმედი სასტუმროს და მთლიანად განადგურებული ინფრასტრუქტურის ამარაა დარჩენილი. კურორტის აღდგენა და განვითარება უკვე მესამე ათწლეულია, მრავალ, ობიექტურ თუ სუბიექტურ მიზეზთა გამო, ვერ შეძლო ვერც სახელმწიფომ და ვერც ბიზნესმა.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ წლების განმავლობაში, სახელმწიფოს ჰქონდა მცდელობები, ინფრასტრუქტურის მოწესრიგების სტანდარტული მეთოდით მოეზიდა კერძო ინვესტიციები ტურისტული და სამკურნალო ბიზნესის განსავითარებლად, ეს მცდელობები წარუმატებელი აღმოჩნდა, რადგან განვითარების ერთიანი, კომპლექსური გეგმის და, რაც მთავარია, ამ გეგმის განხორციელების გარანტიის გარეშე, წერტილოვანი ინვესტიციების ჩადება ცალკე აღებულ ერთ სასტუმროში ან ბალნეოლოგიურ სპა-ცენტრში - მაღალი რისკის მატარებელი იყო და ბიზნესსაც არ გაემტყუნება, რომ არ გარისკა.

ვინაიდან სახელმწიფოს, ამჟამად, არ აქვს რესურსი, რამდენიმე ასეული მილიონის ინვესტიცია განახორციელოს წყალტუბოს სრულმასშტაბიანი რეაბილიტაციისთვის, ხოლო მისი ერთიანი, სტრატეგიული განვითარების გეგმის არარსებობის პირობებში, ბიზნესიც ინერტულია - მივიღე გადაწყვეტილება, პირადად ჩავუდგე სათავეში წყალტუბოს აღორძინების პროექტს. გადავწყვიტე, პირადი სახსრებით დავიწყო და მაქსიმალურად შემჭიდროვებულ ვადებში განვახორციელო არა მხოლოდ ამჟამად სრულიად ამორტიზებული ტურისტული და სამკურნალო ინფრასტრუქტურის სრულმასშტაბიანი რეაბილიტაცია, არამედ თანამედროვე, საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნით და დაცვით უზრუნველვყო მისი განვითარება. პრაქტიკამ ცხადყო, რომ ათეული წლების განმავლობაში გაპარტახებული და დეპრესიულ ადგილად ქცეული საკურორტო კლასტერების მკვდარი წერტილიდან დაძვრა და მისი ნახტომისებრი განვითარება, სტანდარტული მიდგომით შეუძლებელია. საჭიროა მძლავრი კატალიზატორი, ერთგვარი ყინულმჭრელი, რომელიც მდგრადობას შესძენს პროექტს და საკუთარი მონაწილეობით დააზღვევს სხვის კერძო ინვესტიციას.

ამის საუკეთესო მაგალითია აბასთუმანი, რომელიც ისეთივე უნიკალური საკურორტო ადგილია, როგორც წყალტუბო, მაგრამ წყალტუბოს მსგავსად, იქაც ათეული წლებია, სახელმწიფომ ვერ მიიზიდა ინვესტორები. თუმცა, როგორც კი გაჩნდა აბასთუმნის მასშტაბური განვითარების გეგმა და გარანტია, კერძო ბიზნესი დიდი მონდომებით ჩაერთო პროექტში. შედეგად, აბასთუმანში, ამჟამად მშენებარე მაღალი კლასის ექვსი სასტუმროდან, მე მხოლოდ ერთს - „პარაგრაფს“ ვაშენებ, ხოლო დანარჩენ ხუთს: „რუმსს“, „რედისონს“, „ქრაუნპლაზას“, „რედიქს ჯგუფის“ ორ სასტუმროს - სხვა ქართველი ბიზნესმენები აშენებენ, ისევე, როგორც საშუალო და პატარა ზომის რვა სასტუმროს და ოთხასბინიან საცხოვრებელ აპარტამენტს. უკვე დაიწყო უნიკალური აბანოების აღდგენა, შენდება კაფეები, რესტორნები და სავაჭრო ობიექტები. აბასთუმნის ჯამურმა ინვესტიციამ უკვე მილიარდნახევარ ლარს მიაღწია. სახელმწიფოც, შესაძლებლობების ფარგლებში, ცდილობს არ ჩამორჩეს კერძო ინიციატივას - გაყავს გზები, აწესრიგებს წყლის და სხვა ინფრასტრუქტურას, დაწყებულია ობსერვატორიის რეაბილიტაცია და სულ მალე გვექნება მსოფლიო დონის ასტროფიზიკური სამეცნიერო ცენტრი. თუმცა, სახელმწიფოსაც სჭიდება თანადგომა და ვინაიდან, მაქვს საშუალება და სურვილი, ვცდილობ, შევუმსუბუქო მას ტვირთი და სამედიცინო თუ სხვა, საზოგადოებრივი დანიშნულების ინფრასტრუქტურის მშენებლობას და აღჭურვას, აბასთუმანში, პირადი სახსრებით ვახორციელებ.

მაგრამ ახლა ეს არ არის მთავარი. მთავარია ის, რომ წყალტუბოს აქვს ყველა, და შესაძლოა, მეტი პოტენციალი, უახლოეს წლებში გადაიქცეს რეგიონის ჯანმრთელობის და ტურიზმის დედაქალაქად და ის აუცილებლად გახდება ასეთი. მე გადავწყვიტე, გამოვისყიდო უკლებლივ ყველა, 22 სასტუმრო, 9 აბანო და მოვახდინო მათი სრული რეაბილიტაცია, კურორტის განვითარების ერთიანი გეგმისა და კონცეფციის ფარგლებში. ამავდროულად, საჯაროდ ვთავაზობ ქართულ ბიზნესს - მზად ვარ, პროექტის განხორციელების ნებისმიერ ეტაპზე, იქნება ეს დაგეგმარება, პროექტირება, მშენებლობა თუ დასრულების შემდეგ, ექსპლუატაციაში ჩაშვება, გავასხვისო ეს ობიექტები ნებისმიერ ინვესტორზე, რათა შემდგომში მან გააგრძელოს წარმატებული ოპერირება. ბუნებრივია, ჩემი მხრიდან არანაირ მოგებაზე არ იქნება საუბარი, მაქსიმალური ფასი იქნება თვითღირებულება. ამავდროულად, მე მზად ვარ დაინტერესებულ ბიზნესს ეს პროექტები გადავცე ფასდაკლებით, ან უფრო მეტიც, მნიშვნელოვანი ფასდაკლებით. ამ ნაბიჯით მსურს, ერთი მხრივ, მივცე სიმყარე ბიზნესს, რათა ის ნებისმიერ ეტაპზე შემოუერთდეს პროექტს, ხოლო მეორე მხრივ, სახელმწიფოს მივცე სტიმული, გარანტირებული ინვესტიციის პირობებში, მაქსიმალურად განავითაროს ინფრასტრუქტურა. წყალტუბოს განვითარების ხედვა და კონცეფცია, რომლითაც ვაპირებ ვიხელმძღვანელო, ეყრდნობა წამყვანი შვეიცარული საკონსულტაციო კომპანიის, „KოჰL&Pარტნერს“ მიერ შემუშავებულ გეგმას, რომლის ფარგლებში, წყალტუბოში დამატებით უნდა აშენდეს ბავშვთა მოედნები, წყლის პარკი, ტროპიკული ბაღი, გოლფის და ჩოგბურთის მოედნები, კლდეზე ცოცვის პარკი, სავაჭრო ცენტრი, კაფე-ბარები და რესტორნები. იმავდროულად, დაგეგმილია საგანმანათლებლო ცენტრის გახსნა პროფილურ სპეციალობებში ჩვენი თანამოქალაქეების გადასამზადებლად - რამდენიმე ათას სამუშაო ადგილს, რომელიც წყალტუბოში უახლოეს პერიოდში შეიქმნება, კვალიფიციური კადრები დასჭირდება და ჩვენ მათი მომზადება უნდა უზრუნველვყოთ.

უდავოა, წყალტუბოს განვითარებით სარგებელს მიიღებს არა მარტო იმერეთის რეგიონი, არამედ რაჭა-ლეჩხუმი, სამეგრელო, ზემო სვანეთი, ხოლო რაჭის ახალი გზის დასრულების შემდეგ, ეს კიდევ უფრო გაადვილებს ტურისტებისთვის მარშრუტების დაგეგმვას ამ მიმართულებით. წყალტუბოს გარშემო მდებარეობს ჩვენი ისტორიულ-კულტურული და ტურისტული მარგალიტები: გელათი, მოწამეთა, კაცხის სვეტი, პრომეთეს მღვიმე, სათაფლია, ოკაცეს კანიონი. დარწმუნებული ვარ, ჩვენი გეგმის ხორცშესხმის კვალდაკვალ, ტურისტული ნაკადები ამ მიმართულებითაც მნიშვნელოვნად გაიზრდება. საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ წლების განმავლობაში, ფონდი „ქართუ“ ეხმარება სახელმწიფოს კულტურული მემკვიდრეობის აღდგენასა და ტურისტული ობიექტების რეაბილიტაციაში, მაგრამ მთელი რეგიონის გამოცოცხლებას, მის ნახტომისებურ განვითარებას, მეტი ბიძგი სჭირდება, სწორედ ამ ბიძგის მიმცემი გახდება წყალტუბოს აღორძინების პროექტი.

წყალტუბოს სიახლოვეს, ქუთაისთან განთავსებულია ორი თავისუფალი ეკონომიკური ზონა, აეროპორტი, დაგეგმილია სოფლის მეურნეობის ჰაბის მშენებლობა, რაც ასევე ხელს შეუწყობს ბიზნესისა და ტურისტების მოზიდვას.

დარწმუნებული ვარ, რომ ქუთაისის საუნივერსიტეტო ქალაქის მშენებლობასთან ერთად, წყალტუბოს სრულფასოვანი რეაბილიტაცია-განვითარება იმერეთის მხარეს გადააქცევს ჯანმრთელობის და ტურიზმის, ახალგაზრდობისა და განათლების მძლავრ, საერთაშორისო ცენტრად. ჩემი გეგმის მიხედვით, წყალტუბო, უახლოეს წლებში, შესაძლებელია, გახდეს აღმოსავლეთ ევროპის უმნიშვნელოვანესი მიზიდულობის ადგილი და კონკურენცია გაუწიოს დიდ მოთამაშეებს ცენტრალურ ევროპაში.

სანატორიუმების რეაბილიტაცია, წყალტუბოში, მინიმუმ რვა ათას ადამიანს დაასაქმებს. მათი აღდგენის შედეგად, წელიწადში საშუალოდ ექვსასიდან რვაას ათასამდე ტურისტის მიღების შესაძლებლობა გვექნება, რომ არაფერი ვთქვათ იმ თანამდევ მცირე ბიზნესების განვითარებაზე, რაც მოყვება კურორტის აღდგენას. წყალტუბოს განვითარება იქ მცხოვრები იძულებით გადაადგილებულ პირთა ინტეგრაციის გარეშე წარმოუდგენელია. გარდა ამისა, რომ უკვე დაწყებულია სამუშაოები სანატორიუმებში მცხოვრები ოჯახების შესაბამისი, ღირსეული საცხოვრებლით დასაკმაყოფილებლად, მათი ასევე გაუჩნდებათ დასაქმების ახალი წყარო და პერსპექტივა. საბოლოო ჯამში, რეგიონში დასაქმდება 15 000 - 20 000 ადამიანი, რაც უპირობოდ გამოიწვევს მთელი იმერეთის მხარის მდგრად ეკონომიკურ განვითარებას და აღმავლობას. და ბოლოს, რატომ გამიჩნდა სურვილი და მოთხოვნილება, ასე საჯაროდ და დეტალურად მესაუბრა წყალტუბოს განვითარების პროექტზე? პირველ რიგში იმიტომ, რომ ქართულ ბიზნესს პირადად ჩემგან მოესმინა, რას ვგეგმავ და როგორი ფორმით ვთავაზობ მათ თანამშრომლობას. იმავდროულად, ვიცი, ამ საქმესაც გამოუჩნდებიან მძაფრი ოპონენტები. სამწუხაროდ, თეთრის შავად და შენების ნგრევად გამოცხადება, ჩვენს ქვეყანაში ბევრს დღემდე ეფექტურად გამოსდის, ამიტომ საზოგადოების სწორი და დროული ინფორმირება აუცილებლად ჩავთვალე. დარწმუნებული ვარ, ინფორმირებული საზოგადოება სწორ დასკვნებს გამოიტანს.

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 30 Oct 2019 11:15:03 +0400
თაღლითობა აჭარის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6389-თაღლითობა-აჭარის-საბიუჯეტო-ორგანიზაციებში.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6389-თაღლითობა-აჭარის-საბიუჯეტო-ორგანიზაციებში.html

რა სკანდალური დარღვევები აღმოაჩინა აუდიტმა ინვენტარიზაციაში, შრომის ანაზღაურებაში, მივლინებებსა და სახელმწიფო შესყიდვებში

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის აუდიტი გამოაქვეყნა. ესაა საბიუჯეტო ორგანიზაციების 2018 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი. შემოწმების შედეგად, აჭარის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში სხვადასხვა სახის ფინანსური დარღვევები გამოვლინდა, რაც ძირითადად, საბუღალტრო აღრიცხვის დროს დაშვებულმა შეცდომებმა გამოიწვია, თუმცა სახელმწიფო აუდიტორებმა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ განხორციელებულ სახელმწიფო შესყიდვებში ისეთი დარღვევაც გამოავლინეს, რაც თაღლითობის ნიშნებს შეიცავს.

ინვენტარიზაცია და მოთხოვნები 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში, აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები ფიქსირდება, რაც გამოწვეულია იმით, რომ ინვენტარიზაცია ან საერთოდ არ ჩატარებულა, ან არასრულყოფილად ჩატარდა. ეს კი, აუდიტორთა მტკიცებით, ორგანიზაციების აქტივებისა და ვალდებულებების არაზუსტად აღრიცხვის რისკებს ქმნის: 

 

,,მაგალითად, 2018 წელს, სსიპ აჭარის სავაჭრო-სამრეწველო პალატას ბალანსზე რიცხული ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია არ ჩაუტარებია; რიგ ორგანიზაციებში, საინვენტარიზაციო კომისიის წევრი, იმავდროულად, მატერიალურად პასუხისმგებელი პირია; გამოვლენილია შემთხვევები, როდესაც ქონებას საინვენტარო ნომრები არ აქვს მინიჭებული, ან ბუღალტრულად მინიჭებული ნომრები არ არსებობს, რის გამოც ორ სხვადასხვა ტექნიკას, ერთი და იგივე ნომერი აქვს. ასევე, რიგ შემთხვევაში, არ არის მითითებული ბრენდი და მოდელი. მიუხედავად იმისა, რომ შერჩევითი ინვენტარიზაციის შედეგად, ორი შემთხვევის გარდა, დანაკლისი არ გამოვლენილა, ზემოაღნიშნული, შიდა კონტროლის სისტემის არსებით სისუსტეზე მიუთითებს'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში, მოთხოვნების ნაშთი 212 417 223 ლარია. სახელმწიფო აუდიტორების მიერ მოპოვებული მტკიცებულებებით ირკვევა, რომ ეს ნაშთი, 112 767 397 ლარით არაზუსტად, შემცირებულადაა წარმოდგენილი, რაც გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით: მოქმედი კანონმდებლობით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების განკარგვას სარგებლობის/მართვის უფლებით გადაცემას დადგენილი უფლებამოსილების ფარგლებში, ახორციელებს ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო. აღნიშნული უფლებამოსილების ფარგლებში, სამინისტროს მიერ განხორციელებულია სხვადასხვა უძრავი/მოძრავი ქონების პრივატიზება და სარგებლობაში გადაცემა, ასევე წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების მართვაში გადაცემა. უფლებამოსილების ფარგლებში, სამინისტროს პასუხისმგებელი პირების მიერ, ვალდებულებათა დროულად და ჯეროვნად შეუსრულებლობის გამო დარიცხული პირგასამტეხლო 112 811 258 ლარია, რაც ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2018 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხული არაა. 

მაგალითად, განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2018 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში, „მოთხოვნები დარიცხული ჯარიმებით, სანქციებითა და საკუთრებასთან დაკავშირებული სხვა შემოსავლებით“, წარმოდგენილია გაზრდილად _ 39 734 ლარით, რაც გამოწვეულია შემდეგით: სამინისტროს ცენტრალურ აპარატს გაზრდილად აქვს აღრიცხული 42 451 ლარის ღირებულების მოთხოვნები. სამინისტროს სისტემაში შემავალ რამდენიმე ორგანიზაციას არ აქვს აღრიცხული ხელშეკრულების პირობების დაგვიანებით შესრულების გამო დარიცხული პირგასამტეხლოს თანხა, ჯამში 2 717 ლარი. 

სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2018 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში, 28 139 ლარის მოცულობის მოთხოვნა, საბალანსე ანგარიშის „მოთხოვნები დარიცხული ჯარიმებით, სანქციებითა და საკუთრებასთან დაკავშირებული სხვა შემოსავლებით“ ნაცვლად, აღრიცხულია საცნობარო მუხლში _ „პირობითი აქტივები“; გზების დეპარტამენტს 2018 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში, „მოთხოვნები დარიცხული ჯარიმებით, სანქციებითა და საკუთრებასთან დაკავშირებული სხვა შემოსავლებით“ წარმოდგენილი აქვს შემცირებულად _ 7 685 ლარით. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ეს გამოწვეულია 2018 წლის 21 თებერვალს, შპს „ორბიტასთან“ გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების ფარგლებში დარიცხული პირგასამტეხლოს აღურიცხველობით, რაც საბუღალტრო ხარვეზის შედეგია. 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ სსიპ ,,ბათუმის ბულვარს'', 2018 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, „მოთხოვნები ფულად სახსრებზე აქტივების მომსახურების მიწოდებით“, ერიცხება ნაშთი _ 155 124 ლარის ოდენობით, საიდანაც 24 951 ლარის ღირებულების მოთხოვნებზე, დავალიანების დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტაცია სახელმწიფო აუდიტორებს ვერ წარუდგინეს. 

საბოლოოდ, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ წლების განმავლობაში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, მოთხოვნების ინვენტარიზაცია არ ტარდება. შესაბამისად, დებიტორ ორგანიზაციებთან ურთიერთშედარების აქტები არ გაფორმებულა და 2018 წლამდე წარმოშობილი დავალიანებების ამოღებასთან დაკავშირებული ღონისძიებებიც არ გატარებულა. 

დარღვევები შრომის ანაზღაურებაში 

2018 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების თანახმად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებული პირების შრომის ანაზღაურებაზე, ჯამში 43 160 264 ლარი დაიხარჯა. მათ შორის, „შრომის ანაზღაურების“ მუხლით გაწეული ხარჯები _ 36 042 935 ლარი, ხოლო „შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურების“ მუხლით გაწეული ხარჯები _ 7 117 329 ლარი იყო. აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ 2018 წელს, რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან შრომის ანაზღაურებაზე გაწეული ჯამური ხარჯი, 2017 წლის მაჩვენებელზე 2 300 400 ლარით მეტი იყო. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ხარჯების ზრდა დასაქმებულთა რიცხოვნობისა და თანამდებობრივი სარგოს ზრდამ გამოიწვია. 

,,მოქმედი კანონმდებლობით, ხელფასის დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენს ორგანიზაციის ბრძანებები მომუშავეთა მიღების, გათავისუფლებისა და გადაადგილების შესახებ, ასევე დამტკიცებული შტატებისა და სარგოების შესაბამისად, სამუშაო დროის გამოყენების ყოველთვიური აღრიცხვა ორგანიზაციის მიერ დადგენილი ფორმით (სამუშაოზე გამოცხადების აღრიცხვის ჟურნალი, ან სპეციალური ტექნიკური საშუალება) და შრომითი ხელშეკრულებით, ან შრომის შინაგანაწესით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტები. აღნიშნული რეგულაციის დაუცველად, 2018 წელს, სსიპ აჭარის სავაჭრო-სამრეწველო პალატასა და ააიპ ბათუმის ბიზნეს-ინკუბატორში, ნამუშევარი საათების აღრიცხვა არ ხდებოდა'', _ აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში. 

გარდა ამისა, ააიპ განათლების ფონდი, დამტკიცებული ტრენინგ-მოდულების შესაბამისად, საჯარო სკოლის მასწავლებლებისა და ადმინისტრაციული პერსონალის გადამზადების მიზნით, ატარებს ტრენინგებს სხვადასხვა თემაზე. 2018 წლის ოქტომბრიდან, ტრენინგები უნდა ჩატარებულიყო ფონდის დირექტორის მიერ დამტკიცებული ტრენინგების ჩატარების განრიგის მიხედვით, რაც აღნიშნულია ტრენერებსა და ფონდს შორის გაფორმებულ შრომით ხელშეკრულებებში. სახელმწიფო აუდიტორების მიერ მოპოვებული მტკიცებულებებით, 2018 წლის ნოემბერ-დეკემბერში, ტრენინგების ჩატარების განრიგი ფონდის დირექტორს არ დაუმტკიცებია. შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების პირობების დაუცველად, ბიუჯეტიდან 7 320 ლარი ზედმეტად გაიხარჯა. 

ხარვეზები მივლინებებში 

2018 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების თანახმად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებული პირების მივლინებებზე 1 299 095 ლარი გაიხარჯა, მათ შორის, ქვეყნის გარეთ მივლინებებზე _ 1 046 988 ლარი. აუდიტის შედეგად, იდენტიფიცირებულია ზედმეტად ანაზღაურებული და დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯები, რის გამოც ბიუჯეტში დაბრუნებას ექვემდებარება 5 032 ლარი. 

,,ააიპ ბათუმის მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლის დირექტორის მივლინებისთვის, ზედმეტად გადაიხადეს 1 528 ლარი, რომელიც ბიუჯეტში დაბრუნების ნაცვლად, ჩამოწერილია ხარჯებში: სასახლის დირექტორის თურქეთის რესპუბლიკაში მივლინების ხარჯების გაანგარიშებისას დაშვებული შეცდომის გამო, ზედმეტადაა ანაზღაურებული და ხარჯებშია ჩამოწერილი 608 ლარი; სასახლის დირექტორის უკრაინასა და კვიპროსის რესპუბლიკაში მივლინების ფარგლებში, თვითმფრინავით მგზავრობისთვის ზედმეტად ანაზღაურებული და ხარჯებში ჩამოწერილია 920 ლარი''. 

სსიპ ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალური ცენტრის დირექტორის ბრძანებით, თურქეთის რესპუბლიკის ქალაქ სამსუნის ოპერისა და ბალეტის თეატრში დაგეგმილ გასტროლთან დაკავშირებით, 21 თანამშრომელი მიავლინეს. სამსუნის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის მთავარ დირექტორატსა და მუსიკალურ ცენტრს შორის შედგენილი ოქმის მიხედვით, მუსიკალური ცენტრს უნდა აენაზღაურებინა 20 ხელოვანის დღიური ხარჯი, ხოლო მათ ტრანსპორტირებასა და დაბინავებას დააფინანსებდა თურქული მხარე. შესაბამისად, მივლინებული 21 თანამშრომლიდან, მხოლოდ ერთის დაბინავება უნდა უზრუნველეყო მუსიკალურ ცენტრს. სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი დოკუმენტაციით ირკვევა, რომ ღამისთევის ხარჯები, ჯამში 794 ლარი, ერთის ნაცვლად, ორ თანამშრომელს აუნაზღაურეს. სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, მივლინებული ორი თანამშრომელი, კერძოდ, ფინანსური მენეჯერი და იურიდიული, საქმისწარმოებისა და საკადრო საკითხთა მენეჯერის მივლინებაში გამგზავრება არ შეესაბამება მივლინების მიზანს. ჯამში, მივლინების ფარგლებში, არაეფექტურად, მინიმუმ, 1 216 ლარი გაიხარჯა, რაც არასწორი მენეჯერული გადაწყვეტილების შედეგია. 

სახელმწიფო აუდიტორების მიერ მოპოვებული მტკიცებულებებით, არ დასტურდება სსიპ აჭარის სახელმწიფო ვოკალური ანსამბლ „ბათუმის“ დირექტორისა და ანსამბლის წევრის მივლინება თბილისში. ამ მივლინების ფარგლებში, დღიური და ღამისთევის ხარჯებისთვის 1 500 ლარი გადაიხადეს, საიდანაც 1 380 ლარის არამიზნობრივად დაიხარჯა და აუდიტორთა მტკიცებით, ბიუჯეტში უნდა დაბრუნდეს. გარდა ამისა, ანსამბლის დირექტორის ბრძანების საფუძველზე, ანსამბლის თანამშრომლების პოლონეთსა და გერმანიაში მივლინების ფარგლებში, შიდა გადაადგილებისთვის, 720 ევროს ეკვივალენტი _ 2 124 ლარია გადახდილი, რაც ასევე, ბიუჯეტში უნდა დაბრუნდეს. 

ანსამბლის დირექტორის კიდევ ერთი ბრძანების საფუძველზე, ანსამბლის სხვა თანამშრომლებთან ერთად, პოლონეთში მივლინებით იმყოფებოდა მათივე მენეჯერიც. სახელმწიფო აუდიტორების მიერ მოპოვებული მტკიცებულებებით, მივლინების ფარგლებში, მენეჯერის მოვალეობაში შედიოდა საორგანიზაციო საკითხები, მათ შორის, მომღერლების შეუფერხებელი გადაადგილება. აუდიტორების მტკიცებით, მენეჯერის მივლინებით გამგზავრების მიზანშეწონილობა დაუსაბუთებელია, რადგან მიმწვევი მხარე სრულად უზრუნველყოფდა ორგანიზაციულ და ტექნიკურ საკითხებს. შესაბამისად, ანსამბლის მენეჯერის მივლინებისთვის გადახდილი 2 522 ლარი, არაეფექტური ხარჯია.

დარღვევები სახელმწიფო შესყიდვებში 

სახელმწიფო შესყიდვებში მნიშვნელოვან პრობლემას ბაზრის კვლევის საკითხი ქმნის. ეს იმიტომ, რომ ბაზრის არასათანადო კვლევის გამო, გარკვეულ შემთხვევებში, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება არასწორადაა განსაზღვრული და შედეგად, პრეტენდენტებს ფასწარმოქნის ადეკვატურობის დასაბუთება უწევთ. გარდა ამისა, სავარაუდო ღირებულების მაღალი ფასით განსაზღვრამ, თანაც კონკურენციის არარსებობის პირობებში, შესაძლოა, არაეკონომიური ხარჯი გამოიწვიოს. აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ სახელმწიფო შესყიდვების დაგეგმვის დროს, რიგ შემთხვევებში, ბაზრის კვლევა საერთოდ არ ჩატარებულა, ან ფორმალურად ჩატარდა. 

 

მაგალითად, სსიპ ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო თეატრმა, გასანათებელი მოწყობილობებისა და ელექტრონათურების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით, 2017 წლის 12 დეკემბერს, გამოაცხადა ელექტრონული ტენდერი აუქციონის გარეშე. სატენდერო დოკუმენტაციით, შესყიდვის საგანი იყო 20 დასახელების სხვადასხვა გასანათებელი მოწყობილობა, მათ შორის, პერსონალური კომპიუტერიც, თუმცა შესყიდვის კატეგორიაში, შესაბამისი კლასიფიკატორის კოდი მითითებული არაა. ფასების ცხრილში, ცალკე პუნქტად განსაზღვრეს მიწოდებული საქონლის მონტაჟი/ კონფიგურაციის ღირებულება. შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებამ, ბაზრის ფორმალური კვლევის საფუძველზე, შეადგინა 235 000 ლარი, რაც მხოლოდ ერთი კომპანიის, კერძოდ, შპს „ეი ვი ბის“ მიერ მიწოდებული ფასებით განისაზღვრა! 

,,ტენდერში, კონკურენციის გარეშე, ბაზრის კვლევაში მონაწილე შპს-მ „ეი ვი ბი“ გაიმარჯვა, რომლის შეთავაზებული ფასი 235 000 ლარი იყო და ხელშეკრულებაც ამ ფასზე გაფორმდა, მიწოდების ვადად კი ხელშეკრულების გაფორმებიდან 90 კალენდარული დღე განსაზღვრეს ანუ 2018 წლის 29 მარტი. 2018 წლის 13 თებერვალს, შემსყიდველმა მიმწოდებლთან გააფორმა შეთანხმება, რომლითაც მიწოდების ვადა 2018 წლის 1 სექტემბრამდე ანუ 156 კალენდარული დღით გაგრძელდა. ეს შეთანხმება, შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში, არა უგვიანეს 10 დღის ნაცვლად, მხოლოდ 45 დღის შემდეგ ატვირთეს, რაც შეთახმების შესაბამის დროში გაფორმების რისკებს წარმოშობს. მიწოდების ვადის გასვლამდე ერთი დღით ადრე, 2018 წლის 31 აგვისტოს, კიდევ ერთი შეთანხმება გაფორმდა, რომლითაც მიწოდების ვადა კიდევ ერთი თვით ანუ 2018 წლის 1 ოქტომბრამდე, უსაფუძვლოდ გაგრძელდა. ხელშეკრულების ღირებულებისა და ფაქტობრივი მიწოდების ვადების გათვალისწინებით, მიწოდების ვადების ცვლილებების განუხორციელებლობის შემთხვევაში, პირგასამტეხლო 9 925 ლარი იქნებოდა'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

არსებითად არ განსხვავდება სსიპ ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო თეატრის მიერ, იმავე დღეს გამოცხადებული ტელე და რადიოსიგნალის მიმღებები, ასევე აუდიო, ან ვიდეო-გამოსახულების ჩამწერი აპარატურის სახელმწიფო შესყიდვის შემთხვევაც, რომელიც აუქციონის გარეშე, ელექტრონული ტენდერის საშუალებით განხორციელდა. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ სატენდერო დოკუმენტაციით, შესყიდვის საგანს წარმოადგენდა 4 დასახელების მიკროფონი და გახმოვანების მოწყობილობა, მათ შორის, პერსონალური კომპიუტერი, თუმცა შესყიდვის კატეგორიაში შესაბამისი კლასიფიკატორის კოდი არ მიუთითებიათ. ფასების ცხრილში, ცალკე პუნქტად განისაზღვრა მიწოდებული საქონლის მონტაჟი/კონფიგურაციის ღირებულება. ბაზრის ფორმალური კვლევის საფუძველზე, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებად 85 380 ლარი განისაზღვრა, ისიც მხოლოდ ერთი კომპანიის _ შპს „ეი ვი ბის“ მიერ მიწოდებული ფასების საფუძველზე: 

,,ტენდერში, კონკურენციის გარეშე, შპს „ეი ვი ბიმ“ გაიმარჯვა, რომლის შეთავაზებული ფასი 84 500 ლარი იყო და ხელშეკრულებაც ამ ოდენობაზე გაფორმდა. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 221 მუხლის შესაბამისად წარმოდგენილი დოკუმენტაციით, მიმწოდებლის სრული დანახარჯი აღნიშნული საქონლის შესყიდვაზე _ 48 700 ლარია, გარდა მონტაჟის/კონფიგურაციის ღირებულებისა, რაც 14 000 ლარს შეადგენს. მხოლოდ საქონლის ღირებულებაში ფასნამატი კი 44.8% ანუ 21 801 ლარია!'' 

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ჩატარებულ სახელმწიფო შესყიდვებში, სახელმწიფო აუდიტორებმა თაღლითობის ფაქტიც გამოავლინეს. საავტომობილო გზების დეპარტამენტსა და შპს „ორბიტას“ შორის, ელექტრონული ტენდერის საშუალებით, 2018 წლის 21 თებერვალს, გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის ღირებულება 640 368 ლარი იყო. ტენდერი ხულოს მუნიციპალიტეტის საავტომობილო გზის _ „ხიხაძირი-თხილვანა-ბაკოს“ სარეაბილიტაციო სამუშაოებს ეხებოდა. ხელშეკრულების შესაბამისად წარმოდგენილი უპირობო საბანკო გარანტიის საფუძველზე, მიმწოდებელს, 2018 წლის 2 მარტს, ავანსის სახით, 188 000 ლარი გადაურიცხეს: 

,,ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ორბიტას“ სარეაბილიტაციო სამუშაოები უნდა დაეწყო არაუგვიანეს 2018 წლის 1 მაისისა. თუმცა კომპანიამ სამუშაოების შესრულება დაიწყო დაგვიანებით _ 2018 წლის 18 მაისს. მიუხედავად იმისა, რომ სამუშაოები დადგენილ ვადებში არ დაწყებულა, გზების დეპარტამენტს არ გამოუყენებია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უფლება და არ შეუმოწმებია გაცემული ავანსის ხარჯვის მიზნობრიობა. მხარეებს შორის, 2018 წლის 31 მაისს, მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა და ავანსიდან შესრულებული სამუშაოს ღირებულება _ 43 535 ლარი გამოიქვითა. ამავე თარიღით, შეთანხმების პირობების დარღვევის გამო, შპს „ორბიტასთან“ ცალხმრივად შეწყდა ხელშეკრულება და კომპანიას პირგასამტეხლო _ 7 685 ლარი დაეკისრა''. 

სახელმწიფო აუდიტორებისთვის წარდგენილი დოკუმენტაციის შედეგად გაირკვა, რომ გზების დეპარტამენტს, სს „ბაზისბანკიდან“ მოთხოვნილი აქვს გაცემული საბანკო გარანტიის ამოქმედება და შპს „ორბიტაზე“ რიცხული ავანსის _ 144 465 ლარის დაბრუნება. სს „ბაზისბანკის“ საპასუხო წერილის თანახმად, ბანკის მიერ შპს „ორბიტასთვის“ საბანკო გარანტიის გაცემა არ ფიქსირდება და შესაბამისად, ბანკი უარს ამბობს საბანკო გარანტიით გათვალისწინებული თანხის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. შესაბამისად, სახელმწიფო აუდიტორები ვარაუდობენ, რომ კონკრეტული პირების ქმედება თაღლითობის ნიშნებს შეიცავს! ვინაიდან ამ ფაქტის არსებობა, ან არარსებობა აუდიტორების კომპეტენციას სცილდება, გამორიცხული არაა, რომ სათანადო რეაგირების მიზნით, აუდიტის ეს დასკვნა პროკურატურაში გადაიგზავნოს!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 23 Oct 2019 12:23:30 +0400
ESSENCE _ ევროპაში დეკორატიული კოსმეტიკის ნომერი პირველი ბრენდი PSP-ს პარტნიორია http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6382-essence-_-ევროპაში-დეკორატიული-კოსმეტიკის-ნომერი-პირველი-ბრენდი-psp-ს-პარტნიორია.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6382-essence-_-ევროპაში-დეკორატიული-კოსმეტიკის-ნომერი-პირველი-ბრენდი-psp-ს-პარტნიორია.html

ვეგანური ბრენდი, რომელიც საუკეთესო საჩუქარია ყველა ახალგაზრდა ქალბატონისთვის!

PSP საკუთარ მომხმარებლებს კიდევ ერთ, მნიშვნელოვან სიახლეს სთავაზობს. ამიერიდან, ფარმაცევტული ბაზრის ლიდერი კომპანია გერმანული დეკორატიული კოსმეტიკის ბრენდის ESSENCE -„ესენსის“ ოფიციალური წარმომადგენელია საქართველოში. შესაბამისად, ქართველ მომხმარებლებს შეუძლიათ, რომ მთელ ევროპაში, ნომერ პირველ ბრენდად აღიარებული, მაღალი ხარისხის დეკორატიული კოსმეტიკის პროდუქცია საკმაოდ ხელმისაწვდომ ფასად შეიძინოს.

დეკორატიული კოსმეტიკის ბრენდი ESSENCE 2001 წელს, გერმანიაში შეიქმნა, მაგრამ ძალიან მალე მოიპოვა პოპულარობა და უკვე 2007 წელს, ნომერ პირველ ბრენდად იქცა რაოდენობრივად, გაყიდვების მიხედვით. გერმანიის შემდეგ, „ესენსი“ იტალიასა და ევროპის სხვა ქვეყნებშიც ნომერ პირველ ბრენდად აღიარეს. 

„ესენსის“ ბრენდ-მენეჯერის, გვანცა კიკნაველიძის განმარტებით, მართალია, „ესენსი“ გერმანული ხარისხის დეკორატიული კოსმეტიკაა, მაგრამ გერმანიის გარდა, ამ ბრენდის პროდუქციის 95% ევროპის წამყვან ქვეყნებში მზადდება: 

„დეკორატიული კოსმეტიკის ნომერი პირველი ბრენდი „ესენსი“, ცნობილი გერმანული ჰოლდინგის „კოსნოვას“ წევრია. გერმანიასა და ცენტრალური ევროპის ქვეყნებში, „კოსნოვა“ ნომერი პირველი კოსმეტიკური ბრენდია გაყიდვების მიხედვით. კომპანია დიდ ყურადღებას აქცევს პარტნიორი კომპანიების ავტორიტეტსა და პოპულარობას, ამიტომ „კოსნოვას“ წარმომადგენლები ჩამოვიდნენ საქართველოში, შეისწავლეს ბაზარი და პარტნიორად PSP შეარჩიეს. თავდაპირველად, „ესენსი“ წარმოდგენილი იყო PSP-ს ქსელის 25 ფილიალში, თუმცა სექტემბრიდან ეს ციფრი 80-მდე გაიზარდა. თამამად შემიძლია გითხრათ, რომ საქართველოში შემოსვლიდან პირველივე კვირას, „ესენსის“

პროდუქციის უპრეცედენტო გაყიდვები დაფიქსირდა“. 

გვანცა კიკნაველიძის თქმით, ბრენდში წარმოდგენილია მხოლოდ დეკორატიული კოსმეტიკა, რაც რამდენიმე სეგმენტადაა გაყოფილი: თვალი, სახე, ფრჩხილი.ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ისაა, რომ თითოეულ სეგმენტში, „ესენსის“ რამდენიმე პროდუქციაა წარმოდგენილი. კომპანია მომხმარებელს ძალიან დიდ არჩევანს სთავაზობს, თითოეულს თავისუფლად შეუძლია, მისთვის სასურველი პროდუქტი აირჩიოს. მაგალითად, PSP-ს აფთიაქის სტენდზე, 24 სახის ტუშს იხილავთ, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ყველაზე პრეტენზიულ ქალბატონსაც კი, ყველა პარამეტრით, სასურველი ტუშის არჩევის საშუალებას აძლევს. 

„როგორც მიხვდით, ბრენდის ძირითადი კონცეფციაა ადამიანი, როგორც მომხმარებელი და ასევე ის პარტნიორები, რომლებსაც „ესენსი“ ირჩევს, რადგან მომხმარებლებთან და პარტნიორებთან ურთიერთობას, კომპანია უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებს. მეტიც, „ესენსის“ გული მხოლოდ მომხმარებლებისთვის ძგერს -ესაა ამ ბრენდის სლოგანი, რაც კომპანიის კონცეფციის არსს გამოხატავს“, -აგვიხსნა გვანცა კიკნაველიძემ. 

დეკორატიული კოსმეტიკის მიმართულებით, მსოფლიო ტენდენციებისა და სიახლეების გათვალისწინებით, ბრენდი მუდმივად აახლებს ასორტიმენტს და ყველა ახალგაზრდა ქალბატონისთვის სასურველ და საყვარელ ბრენდად რჩება. „ესენსი“ უკვე შეიყვარა ქართველმა მომხმარებელმა. 

ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ „ესენსი“ ვეგანური ბრენდია, რადგან ევროპაში აღიარებული ნომერი პირველი კოსმეტიკური კომპანია, უარს ამბობს ბრენდის ცხოველებზე ტესტირებაზე. 

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:42:00 +0400
რატომ აჭიანურებს პროკურატურა აუდიტის სკანდალური ანგარიშების გამოძიებას http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6381-რატომ-აჭიანურებს-პროკურატურა-აუდიტის-სკანდალური-ანგარიშების-გამოძიებას.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6381-რატომ-აჭიანურებს-პროკურატურა-აუდიტის-სკანდალური-ანგარიშების-გამოძიებას.html

კორუფციული გარიგებები და საბიუჯეტო თანხების ფლანგვა სახელმწიფო უწყებებში _ ყოფილი აუდიტორი შერჩევით სამართლიანობაზე საუბრობს

2018 წელს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მთავარ პროკურატურაში აუდიტის 33 ანგარიში გადააგზავნა. აქედან 10 _ სხვადასხვა სამინისტროში, 23 კი საქართველოს მუნიციპალიტეტებში გამოვლენილ დარღვევებს ეხება. 

გასული წლის განმავლობაში, ,,ვერსიამ'' დეტალურად განიხილა ეს ანგარიშები, სადაც სახელმწიფო აუდიტორებმა სხვადასხვა სახის მძიმე დარღვევები დააფიქსირეს. ცხადია, ფინანსური დარღვევა, რომელიც სისხლის სამართლის ამა თუ იმ დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს, ან მასში კორუფციული რისკები იკვეთება, აუდიტორების კომპეტენციას სცილდება. ასეთ შემთხვევაში, ანგარიში პროკურატურაში იგზავნება, ეს უკანასკნელი კი ვალდებულია, აუდიტის დასკვნაში ასახულ ფაქტებზე სამართლებრივი მოკვლევა დაიწყოს. 

33 ანგარიშს, რომელიც აუდიტის სამსახურმა პროკურატურას გადაუგზავნა, ამ ეტაპზე, რეაგირება არ მოჰყოლია. ვინაიდან აუდიტის ეს დასკვნები ,,ვერსიაში'' რეგულარულად ქვეყნდებოდა, რომლებშიც თითქმის იდენტური დარღვევები ფიქსირდება, ჩვენ ისინი განვაზოგადეთ და ყოფილი მთავარი აუდიტორის, ნაციონალური მოძრაობის ერთ-ერთი წევრის, ლევან ბეჟაშვილის დახმარებით, შევეცადეთ, გაგვერკვია, რეალურად, რასთან გვაქვს საქმე? 

დიახ, საბიუჯეტო უწყებების აუდიტორული შემოწმება აუცილებელია, მაგრამ გაცილებით მნიშვნელოვანი ის პრევენციული ზომებია, რომლითაც ესა თუ ის დარღვევა უნდა აღიკვეთოს, ხოლო სისხლის სამართლის დანაშაულის შემთხვევაში, სამართლებრივი რეაგირება მოჰყვეს.

საბიუჯეტო ორგანიზაციების, მათ შორის, სამინისტროებისა და მუნიციპალიტეტების აუდიტორულ შემოწმებებში თითქმის ერთი და იგივე შინაარსის დარღვევები ვლინდება, რაც ძირითადად, სახელმწიფო შესყიდვებს უკავშირდება. 

სქემა ასეთია: სამინისტრო, ან მუნიციპალიტეტი აცხადებს ტენდერს, რომელშიც ესა თუ ის კომპანია იმარჯვებს. ხშირ შემთხვევაში, ტენდერი უკონკურენტო, არასამართლიან პირობებში ტარდება, ხოლო მასში გამარჯვებული კომპანია ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებას ვერ, ან არ ასრულებს. 

,,ვერსიის'' კითხვაზე, რა სურათი იკვეთება ამ დარღვევების გაანალიზებით, ლევან ბეჟაშვილმა გვიპასუხა: 

,,პირველ რიგში, ეს ტენდენცია აჩვენებს იმას, რომ სისტემური პრობლემა გვაქვს, რაც პოლიტიკურ ნებას უკავშირდება. ვინაიდან წლების განმავლობაში, დარღვევის სახეები მეორდება ანუ საბიუჯეტო ორგანიზაციებში იდენტური დარღვევები ვლინდება, ეს ნიშნავს, რომ შესაბამისი სახელმწიფო უწყებების პასუხისმგებელ პირებს არ აქვთ პოლიტიკური ნება და არ მიმართავენ ღონისძიებებს, რათა ამ ტიპის დარღვევები აღმოფხვრან. გარდა ამისა, როდესაც აუდიტორული დასკვნა იწერება და მეორე, ან მესამე წელს, აუდიტორი ისევ იმ უწყებაში შედის შემოწმებაზე, ისინი წინა აუდიტორული დასკვნის შედეგად გაცემული რეკომენდაციების შესრულებასაც უნდა აანალიზებდნენ, ამიტომ ახალ დასკვნებში აუცილებლად უნდა ასახონ შესაბამისი თანამდებობის პირების ახსნა-განმარტებები, თუ რა ღონისძიებები გაატარეს წინარე აუდიტორულ დასკვნებში გამოთქმული რეკომენდაციების შესრულების თვალსაზრისით, მაგრამ რეალურად, სულ სხვა ვითარება გვაქვს. 

აუდიტორული დასკვნა უკვე ოფიციალური, საჯარო დოკუმენტია ამა თუ იმ დარღვევასთან დაკავშირებით და, რა თქმა უნდა, შესაბამისი სამინისტროების შიდა აუდიტორული სამსახურებიც უნდა აანალიზებდნენ, რა ხასიათისა და რა ტიპის დარღვევებთან გვაქვს საქმეE საკანონმდებლო ხარვეზია, თუ არა, ან იკვეთება ამა თუ იმ პირის ბრალეულობა, თუ არა? მხოლოდ ამგვარი გაანალიზების შემდეგ, ადმინისტრაციულად, ან დისციპლინარულად უნდა სჯიდნენ პირებს, თუკი მათი ბრალეულობა დადასტურდება. იმ შემთხვევაში, თუ კონკრეტულ სისხლის სამართლის დანაშაულთან გვაქვს საქმე, აუდიტის დასკვნა პროკურატურაში უნდა გადაიგზავნოს, იგზავნება კიდეც, მაგრამ ამის შემდეგ, საზოგადოებამ არ იცის, რა რეაგირება მოჰყვა სამართალდამცავი სტრუქტურების მხრიდან დასკვნაში ასახულ დარღვევებს. ჩვენ მხოლოდ ის ვიცით, რომ აუდიტორული შემოწმება ტარდება, შემდეგ იწერება დასკვნა, იგზავნება პროკურატურაში, იწერება სტატიები, კეთდება სიუჟეტები, მაგრამ რეალურად, სამართალდამცავი ორგანოები არასათანადოდ რეაგირებენ. ფაქტია, რომ იმ დარღვევებში, რაც ჩამოთვალეთ, სისტემური კორუფციული დანაშაულებები და კორუფციის რისკებიც იკვეთება, მაგრამ ამაზე მხოლოდ სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციები საუბრობენ და არა სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლები''. 

სახელმწიფო აუდიტის იმ 33 დასკვნაში, რომელიც პროკურატურაშია გადაგზავნილი, ძირითადად, ასეთი დარღვევები გამოვლინდა: მაგალითად, კონკრეტულ მუნიციპალიტეტში გზის საფარი იყო აყრილი, გამოცხადდა ტენდერი, გაიმარჯვა კომპანიამ და დაიწყო გზის კონკრეტული მონაკვეთის სარემონტო სამუშაოები, მაგრამ სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ სამუშაოები არასათანადოდ, ხარვეზებით წარიმართა, თუმცა კომპანია არავის დაუჯარიმებია. ვინაიდან სამუშაოების დათვალიერების შედეგად, ხარვეზები აუდიტორებმა გამოავლინეს, ცხადია, სათანადო რეკომენდაცია გასცეს და კომპანია მხოლოდ ამის შემდეგ დააჯარიმეს, მაგრამ იმ მუნიციპალიტეტში თავისით ვერავინ მოიფიქრა, რომ ტენდერში გამარჯვებული კომპანია დროულად დაეჯარიმებინა და საბიუჯეტო სახსრები დაეზოგა. 

ლევან ბეჟაშვილი: ,,ამიტომაც ვამბობ, რომ კანონის უზენაესობა მნიშვნელოვანია, მაგრამ პირველ რიგში, კანონის უზენაესობა გულისხმობს იმას, რომ დარღვევის შემთხვევაში, პასუხისმგებლობის გარდაუვალობის პრინციპი იყოს დაცული. თუ კანონი ირღვევა, ამას სახელმწიფო აპარატისა და საჯარო სამსახურის მიერ ადეკვატური და სწრაფი რეაგირება სჭირდება. სწორედ ამას ვგულისხმობ, როდესაც ვსაუბრობთ, რომ ჩვენ დღეს, პრაქტიკულად, არ ვიცით, როგორ რეაგირებენ სამართალდამცავი ორგანოები იმ დარღვევებზე, რაც აუდიტის დასკვნებშია ასახული! სამაგიეროდ, მხოლოდ პოლიტიკურად აქტუალურ თემებთან დაკავშირებით ვხედავთ პროკურატურის რეაგირებას, მხედველობაში მაქვს საჯარო სამსახურების თანამდებობის პირების დანაშაულებზე მათი რეაგირება. მაგალითად, ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილისა და ეკონომიკის ექს-მინისტრის მიმართ დაწყებული გამოძიება გავიხსენოთ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქმეში საზოგადოებრივი ინტერესი დიდია, თითქმის ერთი წელი გავიდა, მაგრამ იყო თუ არა მათ მიმართ გაჟღერებული ბრალდებები დასაბუთებული, დღემდე არ ვიცით! აქედან გამომდინარე, იმ პრობლემის მთავარი არსი, რომელზეც საუბრობთ, პოლიტიკური ნების არარსებობაა, რათა ამა თუ იმ დარღვევას სამართლებრივი რეაგირება მოჰყვეს. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია სისტემური ხასიათის პრობლემებიც, რაც სხვადასხვა დარღვევებთან დაკავშირებით, აუდიტორების მიერ გაცემულ რეკომენდაციებზე რეაგირების მექანიზმების არარსებობას, ხოლო მექანიზმების არარსებობა _ პოლიტიკურ ნებას უკავშირდება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, სამინისტროებში არსებული შიდა აუდიტის სამსახურები და სამართალდამცავები უნდა იკვლევდნენ ამ დარღვევებს და პასუხობდნენ კითხვას _ აუდიტის ამა თუ იმ ანგარიშში ასახული დარღვევა საკანონმდებლო ხარვეზით იყო გამოწვეული, თუ კონკრეტული თანამდებობის პირის მიერ ჩადენილი დანაშაულით''. 

,,ვერსიის'' კითხვაზე, ამ პრობლემების ძაღლის თავი ,,შესყიდვების შესახებ კანონში'' ხომ არ იმალება ანუ დარღვევების გაანალიზებით, საკანონმდებლო ხარვეზთან ხომ არ გვაქვს საქმე, ლევან ბეჟაშვილმა გვიპასუხა: 

,,მაშინ, როდესაც არცერთი ამ მიმართულებით, რაზე უკვე გესაუბრეთ, კონკრეტული პასუხი არ გვაქვს, მხოლოდ საკანონმდებლო ხარვეზზე საუბარი არარელევანტურია. კონკრეტული დარღვევების შესახებ სამართალდამცავი ორგანოების შეფასებები უნდა გვქონდეს და ზუსტად უნდა ვიცოდეთ, ეს დარღვევები თანამდებობის პირების დანაშაულს მოჰყვა, თუ საკანონმდებლო ხარვეზს''. 

მართალია, სახელმწიფო აუდიტის წლიურ ანგარიშს და ზოგადად, აუდიტორულ შემოწმებას არ უკავშირდება, მაგრამ ირიბად, ეს კონკრეტული ამბავიც იმ მახინჯი ტენდენციის გაგრძელებაა, რაც აუდიტორული შემოწმებების შედეგად, ამა თუ იმ სამინისტროსა და მუნიციპალიტეტში გამოვლინდა. მოკლედ, 2019-2020 სასწავლო წელი საქართველოს 19 საჯარო სკოლაში, აქედან 10 _ თბილისში, ხოლო 9 _ სხვადასხვა რეგიონში დაგვიანებით, 13 სექტემბრის ნაცვლად, ზოგან _ 23, ზოგან _ 30 სექტემბერს დაიწყო. დაგვიანების მიზეზი სარემონტო სამუშაოები იყო, უფრო ზუსტად, ივლისის ბოლოს, ან აგვისტოს დასაწყისში დაწყებული რემონტი სკოლებში, რაც ცხადია, დროულად ვერ დასრულდებოდა. ,,ვერსიამ'' ცხრავე მუნიციპალიტეტში დარეკა, თბილისის 10 სკოლის შესახებ ინფორმაცია კი განათლების სამინისტროდან მოიპოვა და გაარკვია, რომ სამუშაოების დაგვიანების გამო, მხოლოდ ორი სამშენებლო კომპანია დაჯარიმდა! დანარჩენ 17 შემთხვევაში, კომპანიები არ დაუჯარიმებიათ, რადგან ტენდერი გვიან გამოცხადდა, ხელშეკრულება გვიან გაფორმდა, რის გამოც რემონტი გვიან დაიწყო, რაც ცხადია, ასევე გვიან დასრულდა! 

ლევან ბეჟაშვილი: 

,,ესეც ერთგვარი ტენდენციის მაჩვენებელია. დავიწყოთ იმით, რომ განათლების სამინისტროს სათანადო რეაგირება არ ჩანს, თუნდაც ჯარიმების დაკისრების კუთხით, რაც კორუფციის რისკს აჩენს ანუ ლოგიკურად ჩნდება კითხვა, ჰქონდა თუ არა ამ სამუშაოების მაკონტროლებელს რაიმე ინტერესი, როდესაც ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო, კომპანია არ დააჯარიმა. ეს ფაქტიც შესაბამისმა უწყებებმა უნდა გამოიკვლიონ და საზოგადოებას აუხსნან, რატომ ვერ დასრულდა დათქმულ ვადაში სარემონტო სამუშაოები ამ სკოლებში. თუ დაგვიანების ობიექტური მიზეზები არსებობდა, ესეც აუცილებლად უნდა დაასაბუთონ. საზოგადოებამ სათანადო დასკვნების შემდეგ, ზუსტად უნდა იცოდეს, რატომ დააჯარიმეს კომპანიები მხოლოდ ორ შემთხვევაში და დანარჩენ 17 შემთხვევაში _ არა. ვინაიდან ასეთი დასკვნები არ არსებობს, ჩნდება ეჭვი, რომ აქ კორუფციული რისკი არსებობს''. 

იმის გამო, რომ ლევან ბეჟაშვილი კონტროლის პალატას (ახლა უკვე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური) 2008-2012 წლებში ხელმძღვანელობდა, ,,ვერსია'' დაინტერესდა, კონკრეტულად რა რეაგირება უნდა მოჰყვეს პროკურატურაში გადაგზავნილ აუდიტის ანგარიშს და ვინ უნდა გააკონტროლოს პროკურატურა, რომ ანგარიშში ასახული დარღვევების მოკვლევა დაიწყოს: 

,,როდესაც აუდიტის სამსახური დაწერს დასკვნას, სადაც დანაშაულის ნიშნები აღმოჩნდება, ეს ანგარიში ავტომატურად იგზავნება პროკურატურაში. პროკურატურა ვალდებულია, უპასუხოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს, რა რეაგირება მოახდინა ანგარიშში ასახულ ფაქტებზე. აუდიტის სამსახურის წლიურ ანგარიშში მხოლოდ ის კი არ უნდა აისახოს, რამდენი დასკვნა გადაიგზავნა პროკურატურაში, არამედ ისიც, კონკრეტულად რა რეაგირება მოჰყვა უწყების მიერ გადაგზავნილ ანგარიშებს სამართალდამცავი სტრუქტურებისგან! ეს ვალდებულება, ვგულისხმობ ინფორმაციის გაცვლას აუდიტის სამსახურსა და პროკურატურას შორის, ორმხრივია. სამართალდამცავი ორგანოები ვალდებულნი არიან, აუდიტის სამსახურს აცნობონ, რეალურად რა ტიპის დარღვევა გამოვლინდა ამა თუ იმ შემოწმების დროს, ხოლო აუდიტის სამსახურმა სამართალდამცავი სტრუქტურების ეს შეფასებები აუდიტის დასკვნებში უნდა ასახოს!''

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:41:55 +0400
„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ მთავრობას საინვესტიციო ხელშეკრულებას აღარ წარუდგენს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6379-„ანაკლიის-განვითარების-კონსორციუმი“-მთავრობას-საინვესტიციო-ხელშეკრულებას-აღარ-წარუდგენს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6379-„ანაკლიის-განვითარების-კონსორციუმი“-მთავრობას-საინვესტიციო-ხელშეკრულებას-აღარ-წარუდგენს.html

ლევან ახვლედიანი: „თუ მთავრობა ხელშეკრულებას შეგვიწყვეტს, პროცესი იურიდიულ დავაში გადაიზრდება!“

,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი'' მთავრობას საინვესტიციო ხელშეკრულებას აღარ წარუდგენს. 15 ოქტომბერს გამართულ პრესკონფერენციაზე, კონსორციუმის ხელმძღვანელობამ განაცხადა, რომ პროექტის მხარდაჭერის ნაცვლად, საქართველოს მთავრობამ საბოტაჟს მიმართა. შესაბამისად, ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის'' სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე ლევან ახვლედიანმა განაცხადა, რომ საინვესტიციო ხელშეკრულებებს არ წარადგენენ.

ვადა, რომელიც საქართველოს მთავრობამ ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს'' მისცა, რათა საინვესტიციო ხელშეკრულება წარედგინა, 15 ოქტომბერს, 18.00 საათზე ამოიწურა, თუმცა ვადის ამოწურვამდე, რამდენიმე საათით ადრე, კონსორციუმის ხელმძღვანელობამ პრესკონფერენცია გამართა და ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მთავრობას ხელშეკრულებებს არ წარუდგენენ. 

„მთავრობას ყველაფერი უნდა გაეკეთებინა და ყველანაირი მხარდაჭერა გამოეცხადებინა პროექტისთვის, რათა ის წარმატებულად განხორციელებულიყო. სამწუხაროდ, რეალობა აბსოლუტურად საპირისპიროა. ამის მაგივრად მთავრობამ, ფაქტობრივად, ბოლო რამდენიმე თვისა და კვირის მანძილზე, ამ პროექტის საბოტაჟი განახორციელა. სამეთვალყურეო საბჭოსთან ერთად, ურთულეს ვითარებაში გვიწევდა მუშაობა, მაგრამ დიდი ძალისხმევის შედეგად შევძელით და ორი, მნიშვნელოვანი პარტნიორი მოვიძიეთ, რომლებიც ამ პროექტით დაინტერესდნენ. ერთი ყაზახურ-ჰონკონგური ჯგუფია და მეორე _ ამერიკული ჯგუფი. პირველს მთავრობამ პირდაპირ დაუფიქსირა პოზიცია, რომ ისინი არ მიესალმებოდნენ პროექტში მათ მონაწილეობას, რადგან დასავლელი ინვესტორები არ იყვნენ მაშინ, როცა ინვესტორი მთავრობისგან ღია მხარდაჭრას ითხოვდა. ამავდროულად, მოვიყვანეთ ამერიკული ჯგუფი, რომელმაც მთავრობისგან წერილობითი ფორმით მოითხოვა მხარდაჭერა. ამის შესახებ შევატყობინეთ მთავრობას, მაგრამ ეს წერილი არ მიუვიდა ადრესატს, ასე ვთქვათ, ამ ფონდს'', _ აღნიშნა ლევან ახვლედიანმა. 

მისივე თქმით, მთავრობის მხრიდან საბოტაჟის კიდევ რამდენიმე ფაქტი დაფიქსირდა: მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის მიმართ წაყენებული ბრალდება და მაისში, ფოთის პორტის სასარგებლოდ გაცემული ნებართვა, რამაც ინვესტორებში, მთავრობის მხარდაჭერის მიმართ, სერიოზული კითხვები გააჩინა. თავის მხრივ, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს განცხადებით, თუ ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი, 15 ოქტომბერს, სახელმწიფოს არ წარუდგენდა წინადადებას, რომელიც კონსორციუმის მიერ, კაპიტალის 120 მილიონი აშშ დოლარით შევსებასა და საინვესტიციო ბანკების მიერ, 400 მილიონი აშშ დოლარის სესხის გამოყოფაზე წინასწარ თანხმობას შეეხებოდა, სახელმწიფოს უფლება ექნება, 16 ოქტომბრიდან, კონსორციუმთან დადებული შეთანხმება შეწყვიტოს. სამინისტროს ამ ულტიმატუმს ლევან ახვლედიანმა ასე უპასუხა: 

„თუ მთავრობა ამ გზას დაადგება, არცერთი მაღალი რეპუტაციის მქონე ინვესტორი, თუ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტი, ამ პროექტს არ გაეკარება. შესაბამისად, ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ მთავრობა გონივრულ ზომებს მიიღებს. რაც შეეხება წერილს, ჩვენ ასევე ვართ შეზღუდული კონფიდენციალობის პუნქტით. ხუთშაბათს წერილი გავაგზავნეთ, რომელიც იურისტების მიერ იყო დაწერილი. ჩვენ ამ წერილის შინაარსს ვერ გავასაჯაროვებთ, მაგრამ ზუსტადაა აღწერილი წერილში, თუ რა ნაბიჯებია საჭირო იმისთვის, რომ პროექტი წინ წავიდეს. ჩვენ არანაირი დოკუმენტაციის ჩაბარებას არ ვაპირებთ!“ 

რაც შეეხება ხელშეკრულების შეწყვეტას, ლევან ახვლედიანის განცხადებით, თუ მთავრობა ,,ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს'' ხელშეკრულებას შეუწყვეტს, რა თქმა უნდა, მხარეები იურიდიულ დავაში ჩაერთვებიან: „თუ მთავრობა ხელშეკრულებას შეგვიწყვეტს, პროცესი იურიდიულ დავაში გადაიზრდება. ჩვენ მზად ვართ, კონსტრუქციული ნაბიჯები გავაგრძელოთ, მაგრამ სამწუხაროდ, მთავრობის მხრიდან იგივეს ვერ ვხედავთ.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 16 Oct 2019 13:41:48 +0400
ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორის კვალი ისევ ბეჟუაშვილამდე მიდის http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6370-ტყიბულის-შახტის-ახალი-ინვესტორის-კვალი-ისევ-ბეჟუაშვილამდე-მიდის.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6370-ტყიბულის-შახტის-ახალი-ინვესტორის-კვალი-ისევ-ბეჟუაშვილამდე-მიდის.html

ჟურნალისტური გამოძიება _ როდის და ვინ დააფუძნა შპს „სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი“

ტყიბულელმა მეშახტეებმა, რომლებიც კუთვნილი ხელფასის ზრდას ითხოვდნენ, გაფიცვა შეწყვიტეს. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, კომპანია ,,საქნახშირმა'', რომელიც ტყიბულის შახტებში ნახშირის მოპოვებას აწარმოებს და მილიარდერი დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილია, საზოგადოებას ახალი ინვესტორი წარუდგინა. ახალმა ინვესტორმა პირობა დადო, რომ სახელფასო დავალიანებას გაისტუმრებდა, ხოლო მეშახტეებმა გაფიცვა შეწყვიტეს. მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორი შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანია'', რომელიც ქართულ-უკრაინული კომპანიაა. საჯარო რეესტრის ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ,,ვერსიამ'' გაარკვია, რომ ახალი ინვესტორი, სინამდვილეში, კარგად დავიწყებული ძველია. რეალურად, ტყიბულში, მხოლოდ მფლობელი კომპანიის სახელწოდება შეიცვალა ანუ ,,საქნახშირის'' ნაცვლად, ახლა ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი'' მოპოვებს ნახშირს, თორემ რეესტრის ინფორმაციით, ახალი ინვესტორის კვალს ისევ დავით ბეჟუაშვილამდე მივყავართ...

ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ პროტესტის ნიშნად, ტყიბულის მინდელისა და ძიძიგურის სახელობის შახტებში 30-მდე მეშახტე ჩავიდა და ამოსვლაზე უარს აცხადებდა. ისინი კუთვნილი ხელფასის მიღებასა და განმარტებას ითხოვდნენ, თუ როდის განახლდებოდა ქვანახშირის მოპოვების პროცესი შახტებში. 

ცნობისთვის, 2018 წლის 16 ივლისის შემდეგ, როდესაც მინდელის სახელობის ტყიბულის შახტაში ოთხი ადამიანი დაიღუპა, მაშინდელი პრემიერ-მინისტრის, მამუკა ბახტაძის ბრძანებით, ნახშირმოპოვების პროცესი შეჩერდა. ბახტაძე ამბობდა, რომ ვიდრე გამოძიება და მაღალკვალიფიციური საერთაშორისო საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა არ დასრულდებოდა, შახტებში მუშაობა არ განახლდებოდა, თუმცა პრემიერ-მინისტრმა მაშინ ისიც ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შახტებში სამუშაო პროცესის შეჩერების მიუხედავად, დასაქმებულებს ანაზღაურება უნდა მიეღოთ. 

კომპანია ,,საქნახშირმა'', რომელიც ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილი კომპანიაა და ტყიბულის შახტებში ქვანახშირის მოპოვებას აწარმოებს, პრემიერის დაპირება არად ჩააგდო, რის გამოც მეშახტეები გაიფიცნენ. მიმდინარე წლის 26 სექტემბერს, პრემიერ-მინისტრის, გიორგი გახარიას დავალებით, ტყიბულში საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, ნათია თურნავა ჩავიდა, რომელიც გაფიცულ მეშახტეებს, ასევე ,,საქნახშირის'' წარმომადგენლებს შეხვდა. 

ამ შეხვედრის შემდეგ, გაფიცულმა მეშახტეებმა პროტესტი შეწყვიტეს, ხოლო კომპანია „საქნახშირმა“ საზოგადოებას ახალი ინვესტორი წარუდგინა. ნათია თურნავამ აღნიშნა, რომ შეხვედრას პოზიტიური შედეგი მოჰყვა: 

„პირველ რიგში, დავიწყებ იმით, რომ მეშახტეების გაფიცვა შეწყდა. ინვესტორი კომპანია, რომელიც ტყიბულში შემოდის, საქმიანობას განაახლებს, მეშახტეებთან ერთად ჩავა შახტებში და არსებულ ვითარებას შეისწავლის“. 

ნათია თურნავამ ისიც აღნიშნა, რომ ახალი კომპანია მზადაა, სახელფასო დავალიანება გაისტუმროს, რაც დაახლოებით, 1 200 000 ლარია. გარდა ამისა, კომპანიამ ვალდებულება აიღო, რათა გარკვეული სოციალური გადასახადები, მათ შორის დაზარალებული ოჯახებისთვის, თავადვე გადაიხადოს. მეტიც, მინისტრის თქმით, ტყიბულის შახტებში ქვანახშირის მოპოვება ნოემბრის დასაწყისში აღდგება: 

„ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ გაჟღერდა გეგმა, რათა ერთ თვეში, ნოემბრის დასაწყისში, აღდგეს ქვანახშირის მოპოვება და ეს ძალიან დამაიმედებელია. ერთ წელზე მეტია, შახტები გაჩერებულია. უახლოესი ორი წლის განმავლობაში, ქვანახშირის მოპოვების პროცესი გაფართოვდება, შახტები გადაიარაღდება და ახალ ნიშნულებზე ავა“. 

თურნავას თქმითვე, ,,საქნახშირმა'' სახელმწიფოსგან დამოუკიდებლად მოიძია ახალი ინვესტორი _ შტეელ Iნტერნატიონალ თრადე ჩომპანყ, რომელიც საქართველოშია რეგისტრირებული და პარტნიორები უკრაინაშიც ჰყავს. მინისტრმა პირობა დადო, რომ კომპანიის მიერ აღებული ვალდებულებების შესრულების პროცესს, მთავრობა მკაცრად გააკონტროლებს: 

,,ეს ერთ კარში თამაში არაა. რა თქმა უნდა, ერთი მხრივ, ბიზნესი მომგებიანია, მიმზიდველია, მაგრამ მეორე მხრივ, მათ სრულად უნდა აგონ პასუხი ადამიანების მიმართ არსებული სოციალური ვალდებულებების შესრულებაზე“. 

,,ბიზნეს მედია ჯგუფის'' ინფორმაციით, შპს „საქნახშირის“ 125-მილიონიანი აქტივები ახალ ინვესტორს _ Steel International Trading Company-ის სიმბოლურ ფასად გადაეცა. ქართველი და უკრაინელი ბიზნესპარტნიორების მიერ დაფუძნებული კომპანია ვალდებულებას იღებს, რომ საწარმოში ინვესტიციებიც განახორციელოს და მოგებაზეც გაიყვანოს. ახალი კომპანიის საქართველოში წარმომადგენელმა, ალექსანდრე ჩოჩიამ განაცხადა, რომ ,,საქნახშირის'' შეძენასთან დაკავშირებით, კომპანიამ მოლაპარაკებები ჯერ კიდევ ხუთი თვის წინ დაიწყო. მისივე თქმით, თავდაპირველად, ,,საქნახშირის'' განვითარებაში ინვესტორი 8 მილიონ ლარს ჩადებს, უახლოეს მომავალში კი პროექტს საზოგადოებასა და სახელმწიფოს წარუდგენს: 

„წინასწარი პროექტით, საუბარია 8 მილიონზე, რაც პირველი ეტაპის ინვესტიცია იქნება. როგორც კი საინვესტიციო პროექტი დასრულდება, საზოგადოებასა და სახელმწიფოსაც წარვუდგენთ... ჩვენი პარტნიორია უკრაინული კომპანია, რომელსაც საკმაოდ დიდი გამოცდილება აქვს შახტების მართვასა და გადაიარაღებაში. რამდენიმე უკრაინული შახტა, რომელიც გაჩერებული იყო, სწორედ ამ კომპანიამ აღადგინა. სწორედ ეს ხალხი ჩამოვიყვანეთ მენეჯმენტში და ხუთი თვის მანძილზე, არა მარტო კოლექტივთან, არამედ ტოპმენეჯმენტთანაც მუშაობდნენ, ამიტომ კარგად იციან, რა არის მთავარი პრობლემა. გარდა ამისა, მეშახტეებიც მოწადინებულნი არიან, რომ ის რეგლამენტი და უსაფრთხოების ნორმები, რაც მათთან ერთად შემუშავდება, შესრულდეს“. 

ალექსანდრე ჩოჩიას თქმით, შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი'' უკვე ორი წელია, ბაზარზე არსებობს. გუნდის წევრებს კი გაცილებით დიდი გამოცდილება აქვთ, რადგან დიდი ხანია, ქვანახშირით არა მარტო პოსტსაბჭოთა, არამედ, შავი ზღვის აუზის ქვეყნებშიც ვაჭრობენ. 

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინფორმაციით, 2019 წლის 27 მარტს, ალექსანდრე ჩოჩიამ ,,ქართულ ოცნებას'' 60 000 ლარი შესწირა. 

* * * 

შპს ,,სტილ ინტერნეიშენალ ტრეიდ კომპანი Steel International Trading Company), საჯარო რეესტრში ოფიციალურად 2018 წლის 20 თებერვალს ასე დარეგისტრირდა: ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი'', რომლის დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელი გიორგი ჭელიძეა. რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ გიორგი ჭელიძე წილებს ფლობდა შემდეგ კომპანიებში: შპს ,,სითი გარდენი'', შპს ,,კავკასუს კონსალტინგი'', შპს ,,მობილ კრედიტი'', შპს ,,ჭელიძე და პარტნიორები'', ხოლო სხვადასხვა დროს, გენერალური დირექტორი იყო შპს ,,კავკასუს ონლაინში'', შპს ,,ახალციხესა'' და შპს ,,აიეტში''. 

მართალია, შპს ,,საქნახშირი'', რომელიც დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი ,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილია, ტყიბულის შახტებს აღარ ფლობს, მაგრამ რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით, 2019 წლის 27 სექტემბრის ჩანაწერის მიხედვით, შპს ,,საქნახშირის'' ფინანსური დირექტორია მიხეილ ტურაბელიძე, გენერალური დირექტორი _ ჯამბულატ ჯაყელი, ხოლო კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი _ შპს ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი''. 

წლების განმავლობაში, მიხეილ ტურაბელიძე ,,საქნახშირის'' ფინანსური დირექტორი იყო. 

რაც შეეხება ჯამბულატ ჯაყელს, 2011-2013 წლებში, ის RMG GOLD-ისა და RMG COPPER-ის, ასევე შპს ,,გლობალ ტრანსის'' გენერალურ დირექტორად მუშაობდა. სხვათა შორის, RMG GOLD-ში ჯამბულატ ჯაყელი ზუსტად იმ დროს მუშაობდა, როდესაც საყდრისი ააფეთქეს... 

მართალია, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, ნათია თურნავას განცხადებით, ,,შპს ,,საქნახშირმა'' ახალი ინვესტორი სახელმწიფოსგან დამოუკიდებლად მოიძია'', მაგრამ რეესტრის ოფიციალურ დოკუმენტებზე დაყრდნობით, თამამად შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ,,ახალი ინვესტორი'', საკმაოდ კარგად დავიწყებული ძველია. 

მაშ ასე, ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანის'' დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელი, 2010-2014 წლებში, ,,კავკასუს ონლაინის'' გენერალური დირექტორი და პარტნიორი იყო. ,,კავკასუს ონლაინის'' მფლობელი კი ბიზნესმენი ხვიჩა მაქაცარიაა, რომელიც ახლა უკვე ,,თბილისი ენერჯისაც'' (ყოფილი ,,ყაზტრანსგაზთბილისი'') ფლობს. ,,თბილისი ენერჯის'' მფლობელია ოფშორში, კერძოდ ,,ბრიტანეთის ვირჯინიის'' კუნძულებზე რეგისტრირებული შპს ,,ვოლთბეი'', ხოლო საჯარო რეესტში რეგისტრირებულია შპს ,,ვოლტბეი'', სადაც 50% _ ხვიჩა მაქაცარიას, ხოლო 50% _ დავით ბეჟუაშვილს ეკუთვნის. 

,,ვერსია'' არაფერს ამტკიცებს, რეესტრის მონაცემების გაანალიზებით ასკვნის, რომ ტყიბულის შახტების ახალი ინვესტორის პირველი კვალი ირიბად ხვიჩა მაქაცარიასა და დავით ბეჟუაშვილის ტანდემამდე მიდის. 

ახლა მეორე და ძირითად კვალს გავყვეთ, რომლითაც ირკვევა, რომ შპს ,,საქნახშირის'' 100%-იანი წილის მფლობელია ,,სტიილ ინტერნეიშენალ ტრეიდინგ კომპანი'', ხოლო კომპანიის ფინანსური და გენერალური დირექტორები ისევ მიხეილ ტურაბელიძე და ჯამბულატ ჯაყელი არიან _ პირები, რომლებიც წლების განმავლობაში, დავით ბეჟუაშვილის კუთვნილი, შპს ,,ჰოლდინგი საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' შვილობილ კომპანიებს ხელმძღვანელობდნენ. აღარაფერს ვამბობთ თავად ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრზე, რადგან 2010-2013 წლებში, ნათია თურნავა ჯერ შპს ,,საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კომპანიის'' (,,საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის'' ერთ-ერთი შვილობილი) დირექტორი და დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო, ხოლო 2012-2013 წლებში _ ,,საქართველოს ინდუსტრიულ ჯგუფს'' ხელმძღვანელობდა. 

საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობითვე, ,,ვერსიამ'' გაარკვია, რომ ტყიბულის შახტის ახალი ინვესტორი ისევ დავით ბეჟუაშვილის საკუთრებაში არსებული, ოღონდ სახელწოდებაშეცვლილი კომპანიაა. სინამდვილეში, არაფერი შეცვლილა და როგორც დარწმუნდით, არც ,,საქნახშირს'' დასჭირვებია დიდი ძალისხმევა, რათა ტყიბულში ,,ახალი ინვესტორი'' მოეძებნა...

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 09 Oct 2019 13:10:31 +0400
პროკურატურა კალაძის წინააღმდეგ? http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6367-პროკურატურა-კალაძის-წინააღმდეგ.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6367-პროკურატურა-კალაძის-წინააღმდეგ.html

თადუმაძის უწყებამ სახელმწიფო ელექტროსისტემის სკანდალურ აუდიტზე მოკვლევა დაიწო

სააქციო საზოგადოება ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის'' აუდიტის დასკვნა 4 ოქტომბერს გამოქვეყნდა. ესაა სახელმწიფო ელექტროსისტემის 2014-2017 წლების შესაბამისობის აუდიტი, რომელიც ერეკლე მექვაბიშვილის უწყებამ მთავარ პროკურატურაში გადააგზავნა. თავის მხრივ, პროკურატურამ აუდიტის ანგარიშში ასახული ფაქტების მოკლევა უკვე დაიწყო და გამოკითხვაზე სახელმწიფო ელექტროსისტემის ყოფილი ხელმძღვანელი, სულხან ზუმბურიძე დაიბარა. ერთი შეხედვით, აქ გასაოცარი არაფერია, მაგრამ თუ იმ ფაქტს გავითვალისწინებთ, რომ 2018 წელს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თადუმაძის უწყებაში 33 ანგარიში უკვე გადააგზავნა, რასაც სამართლებრივი რეაგირება ჯერ არ მოჰყოლია, ლოგიკური ეჭვი ჩნდება ვივარაუდოთ, რომ სახელმწიფო ელექტროსისტემის ანგარიშით, პროკურატურამ კახი კალაძეს შეუტია. 2012 წლიდან, სს ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის'' აქციების 100%-იანი მმართველი აწ უკვე გაუქმებული ენერგეტიკის სამინისტრო იყო, რომელსაც აუდიტის პერიოდში, სწორედ კახი კალაძე ხელმძღვანელობდა.

სს ,,საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემა'', ქვეყნის მასშტაბით ფლობს და ექსპლოატაციას უწევს 3.350 კმ სიგრძის ელექტროგადამცემ ხაზებსა და 90 ქვესადგურს. ელექტროსისტემის საოპერაციო შემოსავლის წყაროა კვალიფიციური საწარმოებისთვის ელექტროენერგიის გადაცემა და დისპეტჩერიზაცია. 2008 წლიდან 2023 წლამდე, სახელმწიფო ელექტროსისტემა რეაბილიტაციის რეჟიმში იმყოფება, რაც ფინანსური და მატერიალური-ტექნიკური გაუმჯობესების გზით, კრედიტორთა მოთხოვნების სრულ, ოღონდ ეტაპობრივ დაკმაყოფილებას ისახავს მიზნად. 

ახლა ვნახოთ, რა დარღვევები აღმოაჩინეს სახელმწიფო აუდიტორებმა სააქციო საზოგადოებაში. სახელმწიფო ელექტროსისტემის რეაბილიტაციის გეგმაში ასახული 10 819 341 ლარის ვალდებულება აღიარებულია კანონმდებლობის მოთხოვნების დაუცველად. კერძოდ, კრედიტორთა მოთხოვნები სასამართლოს წესით არ შეუმოწმებიათ. 2014-2017 წლებში, ამ ვალდებულებებიდან გადახდილია 15 684 ლარი და შესაბამისად, გეგმაში მოცემული კრედიტორული დავალიანებები კომპანიის რეალურ ვალდებულებებს არ ასახავს, რაც თანხების სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე გადახდის რისკს ზრდის. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ რეაბილიტაციის გეგმაში შეტანილი ცვლილებებით, ხარჯები ყოველწლიურად იზრდება უზრუნველყოფილი კრედიტორისათვის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო) სათანადო დასაბუთების წარდგენის გარეშე. 2014-2017 წლებში, რეაბილიტაციის გეგმა შეიცვალა სამჯერ, რის გამოც ხარჯების მუხლი ჯამში, 45 843 643 ლარით გაიზარდა, საიდანაც 21 238 877 ლარის ზრდა დაუსაბუთებელია. 

2014-2017 წლებში, სახელმწიფო ელექტროსისტემის ფინანსური მდგომარეობა გაუარესებულია, რაზეც სხვადასხვა ფინანსური მაჩვენებლებიც მეტყველებს. კერძოდ, მთლიანი ვალდებულებების პროცენტული წილი მთლიან აქტივებში, 40%-დან 67%-მდე გაიზარდა. საგულისხმოა ისიც, რომ ელექტროსისტემის ძირითადი კრედიტორია სახელმწიფო, რომლის მიმართ ვალდებულება 2017 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ნახევარ მილიარდ ლარზე მეტი _ 521 117 937 ლარი იყო. 

რეაბილიტაციის გეგმის მოთხოვნის მიუხედავად, კომპანიაში არ არის დადგენილი შრომის ანაზღაურების ოდენობები კონკრეტული თანამდებობების მიხედვით. ზოგიერთ შემთხვევაში, ერთსა და იმავე სტრუქტურულ ერთეულში, იდენტურ პოზიციებზე დასაქმებული პერსონალის შრომის ანაზღაურებებს შორის სხვაობა 100%-ს აჭარბებს. 2015-2016 წლებში, სახელფასო ფონდი 2 456 635 ლარით, ხოლო საპრემიო ფონდი _ 409 439 ლარით გაიზარდა! მეტიც, 2014-2017 წლებში, 12 მილიონ ლარზე მეტი პრემია, უკვე დამტკიცებული პრემირების წესის მოთხოვნების შეუსაბამოდ გასცეს. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ ელექტროსისტემის 2014-2017 წლების ფინანსური შედეგების ანუ 76 708 726 ლარის ზარალის გათვალისწინებით, ნორმების ზემოთ, 279 837 ლარის ხარჯის გაწევა მიზანშეწონილი არ ყოფილა. უფრო კონკრეტულად, 2014-2017 წლებში, როუმინგული მომსახურებისთვის, ელექტროსისტემამ 227 199 ლარი დახარჯა, მათ შორის, მხოლოდ რეაბილიტაციის მმართველის როუმინგული მომსახურებისთვის _ 156 738 ლარი გადაიხადეს! ყურადღებას იქცევს 2014 წლის აგვისტოში, რეაბილიტაციის მმართველის როუმინგულ მომსახურებაში, მხოლოდ ხუთ დღეში გადახდილი 29 254 ლარი, რაც შეუსაბამოდ მაღალი, არაგონივრული ხარჯია! 

რეაბილიტაციის გეგმის ცვლილებებით, 2014-2017 წლებში, წარმომადგენლობითი ხარჯები დაუსაბუთებლად გაზარდეს 550 727 ლარით, რამაც 754 704 ლარი შეადგინა. სახელმწიფო აუდიტის შედეგად კი ირკვევა, რომ ამ წლებში, ფაქტობრივად, 1 421 679 ლარი დაიხარჯა! წარმომადგენლობითი ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი _ 800 000 ლარზე მეტი, ქვესადგურების მშენებლობა-რეაბილიტაციის დაწყება-დასრულების აღსანიშნავ ღონისძიებებსა და სხვადასხვა სახის საჩუქრებსა, თუ სუვენირებზე დახარჯეს, რაც რეაბილიტაციის რეჟიმში მყოფი კომპანიისთვის არაეკონომიური ხარჯებია... 

სახელმწიფო აუდიტორებმა სერიოზული ხარვეზები გამოავლინეს სხვადასხვა ქვესადგურისა და ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა-რეაბილიტაციასა და რაც მთავარია, სახელმწიფო შესყიდვებში. როგორც აღვნიშნეთ, სახელმწიფო ელექტროსისტემის აუდიტის ანგარიშში ასახულ ფაქტებზე პროკურატურამ მოკვლევა უკვე დაიწყო. 7 ოქტომბერს, თადუმაძის უწყებაში გამოკითხვაზე სააქციო საზოგადოების ყოფილი ხელმძღვანელი იმყოფებოდა, თუმცა გამორიცხული არაა, პროკურატურამ ენერგეტიკის სამინისტროს მაშინდელი ხელმძღვანელი და აწ უკვე თბილისის მერი, კახა კალაძე და ვიცე-მერი, ირაკლი ხმალაძეც დაიბაროს, რადგან ეს უკანასკნელი, იმ პერიოდში ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილე იყო.

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 09 Oct 2019 13:10:23 +0400
საეჭვო ტენდერები და გაფლანგული საბიუჯეტო სახსრები თსუ-ში http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6345-საეჭვო-ტენდერები-და-გაფლანგული-საბიუჯეტო-სახსრები-თსუ-ში.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6345-საეჭვო-ტენდერები-და-გაფლანგული-საბიუჯეტო-სახსრები-თსუ-ში.html

როგორ გაზარდეს ხელოვნურად სარემონტო ხარჯები _ ჰაერში გასროლილი მილიონზე მეტი ლარი და აუდიტის სკანდალური დასკვნა

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი _ თსუ შეამოწმა. დასკვნა, რომელიც აუდიტის სამსახურმა გამოაქვეყნა, სსიპ ,,თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის'' 2014-2017 წლების შესაბამისობის აუდიტს ეხება. შემოწმების პერიოდში, თსუ-ში სერიოზული ფინანსური დარღვევები გამოვლინდა, რაც ძირითადად, სახელმწიფო შესყიდვებში დაფიქსირდა.

ხარვეზები შესყიდვებში 

სახელმწიფო აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ბაზრის კვლევებს თსუ-ში, ძირითადად, მხოლოდ ფასთა გამოკითხვით ატარებდნენ, რაც ძალიან მწირ ინფორმაციას იძლევა და ფასებით მანიპულირების შესაძლებლობასაც ქმნის. ეს კი, აუდიტორთა მტკიცებით, კვლევაში მონაწილე კომპანიების მიერ შეთავაზებულ მაღალ ფასებში ვლინდება. მეტიც, სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, პოტენციური მიმწოდებლების მიერ წარდგენილ შეთავაზებებში, ფასწარმოქნის კომერციული და ფინანსური პირობები (მიწოდების ვადები, ანგარიშსწორების პირობები და ვადები, საგარანტიო ვადები და ა.შ.) მითითებული არ არის. აქედან გამომდინარე, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებების განსაზღვრის დროს, თსუ-ში ამ პირობებს არ ითვალისწინებდნენ. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ ამგვარი მიდგომის შედეგად, იმ ტენდერებში, სადაც კონკურენცია შედგა, გამარჯვებული პრეტენდენტების სატენდერო წინადადების ფასები არსებითად განსხვავდებოდა შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებებისაგან, ხოლო უკონკურენტო გარემოში ჩატარებულ ტენდერებში გამარჯვებული სატენდერო წინადადების ფასები უტოლდებოდა, ან მცირედით განსხვავდებოდა შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებებისგან. 

,,მაგალითად, ავეჯის შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ელექტრონული ტენდერი. ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ორი პოტენციური პრეტენდენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებად 170 000 ლარი განისაზღვრა. სამმა პრეტენდენტმა ერთი და იმავე ოდენობის საბოლოო ფასი დააფიქსირა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ შესყიდვის რეალური საბაზრო ფასი 115 000 ლარის ფარგლებში მერყეობდა და მნიშვნელოვნად ნაკლები იყო შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებაზე _ 170 000 ათას ლარზე'', _ ვკითხულობთ აუდიტის დასკვნაში. 

ხარვეზები დაფიქსირდა ფარდა-ჟალუზების შესყიდვაშიც, სადაც ორი პრეტენდენტი მონაწილეობდა. ელექტრონული ვაჭრობის შემდეგ, ტენდერში შპს „დიომ“ გაიმარჯვა, რომლის სატენდერო წინადადების ღირებულება 35 000 ლარი იყო. კონკურენტმა კომპანიამ, შპს „ვივა ჟალუზმა“, იმავე ოდენობის საბოლოო ფასი, ოღონდ ერთი ლარით მეტი დააფიქსირა: 

,,გამარჯვებული პრეტენდენტის საწყისი შეთავაზება, როგორც ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ასევე ტენდერის მიმდინარეობისას, 49 500 ლარი იყო ანუ 1 კვ.მ _ 33 ლარი. კონკურენციის შედეგად, ფასის კლებამ 30% შეადგინა ანუ 1 კვ.მ _ 23 ლარი. სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრისას, თსუ-მ არ გაითვალისწინა ანალოგიური საქონლის შესყიდვის წინა წლების გამოცდილება. კერძოდ, ფასწარმოქმნის ადეკვატურობის დამადასტურებელ დოკუმენტად, შპს „დიომ“, თსუ-სთან გაფორმებული ხელშეკრულება წარადგინა, რომლითაც, 1 კვ.მ-ის ფასი 21 ლარი იყო. ტენდერში ვაჭრობის შედეგად ფასის მნიშვნელოვანი კლება, ორივე პრეტენდენტის მიერ დაფიქსირებული თანაბარი ფასი და წინა ანალოგიური შესყიდვის დროს, ტენდერში დაფიქსირებული ფასი იმაზე მიუთითებს, რომ შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება არასწორად განისაზღვრა, რაც ბაზრის კვლევის ეტაპზე მიწოდებულმა ინფორმაციამ განაპირობა''. 

ამ ტენდერების დეტალურად შესწავლის შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ უკონკურენტო გარემოს პირობებში, სწორედ ამგვარი დამოკიდებულება, სახსრების არარაციონალური ხარჯვისა და საქონლის გაზრდილი ფასით შესყიდვის რისკს ზრდის! 

ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვა 

სახელმწიფო აუდიტორებმა სერიოზული დარღვევები გამოავლინეს ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვის პროცესშიც. კერძოდ, თსუ-ს პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტისთვის, ნავთობის შემცველობის ანალიზატორის შესყიდვის მიზნით ჩატარებული ბაზრის კვლევის პროცესში, შესყიდვების სამსახურს სავარაუდო ფასები ორმა კომპანიამ მიაწოდა: შპს „ფარმატექმა“ _ 31 500 ლარი და შპს „ლაბტეჩ ჯორჯიამ“ _ 32 500 ლარი. გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით, თსუ-მ ხელშეკრულება შპს „ფარმატექთან“ გააფორმა. 

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრის ამონაწერების მიხედვით, სახელმწიფო აუდიტორებმა გაარკვიეს, რომ შპს „ფარმატექი“ და შპს „ლაბტეჩ ჯორჯია“ დაკავშირებული მხარეები იყვნენ _ 2015 წლის 9 ივნისამდე, ორივე კომპანიას ერთი და იგივე დამფუძნებლები ჰყავდათ. შესაბამისად, ბაზრის კვლევის ეტაპზე, ორი კომპანია ფორმალურად გამოიკითხა, რეალურად კი _ ერთი მიმწოდებელი (ერთი და იგივე პირი) და ხელშეკრულებაც, ამავე კომპანიის მიერ შეთავაზებული სასურველი ღირებულებით გაფორმდა. 

,,კანონმდებლობით, უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს მინიჭებული აქვთ დისკრეციული უფლებამოსილება, რომ ლაბორატორიული აღჭურვილობის შესყიდვის დროს, გამოიყენონ გამარტივებული შესყიდვის საშუალება, მაგრამ აღნიშნული დისკრეცია უნდა ემსახურებოდეს შესყიდვების კანონმდებლობის მიზანს _ ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვის უზრუნველყოფას, რაც ამ შემთხვევაში, გათვალისწინებული არაა. დისკრეციული უფლებამოსილების მინიჭებით, შემსყიდველს ეძლევა შესაძლებლობა, კანონის მიზნებისა და კონკრეტული გარემოებების გათვალისწინებით, მიიღოს კონკრეტული შემთხვევისათვის სათანადო გადაწყვეტილება. აღნიშნულ შემთხვევაში იმ კონკრეტული გარემოების გათვალისწინებით, რომ სახელშეკრულებო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით ჩატარებულ ბაზრის კვლევაში, ორი იურიდიული პირი ფორმალურად მონაწილეობდა, რომლებზეც კონტროლს ახორციელებდნენ ერთი და იგივე პირები და შედეგად, კონტრაქტი გაფორმდა მაღალი ფასით, გამარტივებული შესყიდვის საშუალების გამოყენება მიზანშეწონილი არ იყო''. 

სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, მოცემულ შემთხვევაში, კანონმდებლობა თსუ-ს არ ზღუდავდა, ელექტრონული ტენდერი გამოეყენებინა, რომელსაც ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვისა და ჯანსაღი კონკურენტული გარემოს შექმნის თვალსაზრისით, უფრო დიდი რესურსი გააჩნია, ვიდრე გამარტივებულ შესყიდვას. კანონმდებლობის საფუძველზე, აუდიტის ჯგუფის მოთხოვნით, თსუ-მ შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები გამოითხოვა, მაგრამ მიმწოდებელს ეს დოკუმენტები არ წარუდგენია. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ არასწორად (გაზრდილად) განსაზღვრული შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება წარმოშობს რისკს, რომ შესყიდვა, საბაზრო ღირებულებაზე მაღალ ფასად განხორციელდეს. ეს, ძირითადად, იმ შემთხვევებში ხდება, როდესაც ტენდერები კონკურენციის გარეშე მიმდინარეობს ანუ მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი მონაწილეობს: 

,,თუ შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების გაზრდილად წარმოდგენის შემთხვევებში, კონკურენცია შედგა, ხშირად, ფასის კლება 20%-ზე მეტია, რის გამოც პრეტენდენტები იძულებული არიან, რეალური საბაზრო ფასების შეთავაზების შემთხვევებშიც კი, ფასწარმოქმნის ადეკვატურობა დაასაბუთონ, რაც ტენდერებში მათი დისკვალიფიკაციის მიზეზი ხდება და სატენდერო წინადადების მაღალი ფასის წარმომდგენი პრეტენდენტების გამარჯვების შესაძლებლობას ქმნის. გარდა ამისა, შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების არასწორად განსაზღვრის შემთხვევებში, ტენდერებით მიღებული ეკონომია ნომინალურია. ბაზრის სრულყოფილ კვლევას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს გამარტივებული შესყიდვის საშუალების გამოყენების დროს, რადგან კონკურენციის შედეგად ფასის კლების შესაძლებლობა არ არსებობს და საკონტრაქტო ფასი არასწორად განსაზღვრული, გაზრდილი სავარაუდო ღირებულების საფუძველზე ყალიბდება''. 

დაუსაბუთებელი დისკვალიფიკაცია 

,,სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონის მიზანია, შესყიდვების მონაწილეთა მიმართ პროპორციული, არადისკრიმინაციული მიდგომისა და თანასწორი მოპყრობის უზრუნველყოფა. სატენდერო დოკუმენტაციით, შემსყიდველმა ორგანიზაციამ უნდა დააკონკრეტოს, თუ რა ჩაითვლება ანალოგიურ გამოცდილებად. ამასთან, ყოველი ცალკეული მოთხოვნა ობიექტური, თვლადი და პროპორციული უნდა იყოს, რაც ნიშნავს პირობის დაწესებას გააზრებულად და არა შაბლონურად, იმის გათვალისწინებით, რომ იგი არ უნდა ახდენდეს კონკურენციის უსაფუძვლოდ შეზღუდვას''. 

ახლა ვნახოთ, როგორ და რა პირობებში დაარღვია თსუ-ს შესყიდვების სამსახურმა კანონის ეს კონკრეტული მოთხოვდა. აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის სარეაბილიტაციო-სარემონტო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ტენდერი. ამ ტენდერში ექვსი პრეტენდენტი მონაწილეობდა, რომლებმაც ვაჭრობის შედეგად, სატენდერო წინადადების შემდეგი ფასები დააფიქსირეს: შპს „დაგი“ _ 1 571 800 ლარი; შპს „ტრანსმშენი“ _ 1 449 000 ლარი; შპს „აისი“ _ 1 378 300 ლარი; შპს „კომპანიონი“ _ 1 335 600 ლარი; შპს „დამბა“ _ 1 296 500 ლარი; შპს „ვლადნეფტპროდუქტის წარმომადგენლობა საქართველოში“ _ 1 283 100 ლარი. 

ყველაზე დაბალი ფასის მქონე პრეტენდენტი დისკვალიფიცირებულ იქნა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი დოკუმენტებით, ანალოგიური ხასიათის, სირთულისა და შინაარსის სამუშაოების შესრულების გამოცდილება არ დასტურდებოდა. შედეგად, ტენდერში გამარჯვებულად შპს „დამბა“ გამოცხადდა, რომელთანაც გაფორმდა ხელშეკრულება, საწყისი ღირებულებით _ 1 296 500 ლარი. 

,,დისკვალიფიცირებულ პრეტენდენტს, შპს „ვლადნეფტპროდუქტის წარმომადგენლობას საქართველოში“, გამოცდილების დასადასტურებლად წარდგენილი ჰქონდა 500 მილიონ რუბლზე მეტი შესრულებული სამუშაოების დოკუმენტები, რაც იმ დროს არსებული ოფიციალური კურსის მიხედვით, 17 მილიონ ლარს აღემატებოდა (სატენდერო დოკუმენტაციით, არანაკლებ 1 500 000 ლარის სამუშაოები იყო მოთხოვნილი). ამასთან, კომპანიას გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტები წარდგენილი ჰქონდა ბევრად მეტი სირთულის სამუშაოებზე, ვიდრე მოთხოვნილი ანუ შიდა სარემონტო სამუშაოები იყო. გარდა ამისა, იმ პერიოდისთვის, კომპანიას მოგებული ჰქონდა შუახევის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადებული ტენდერი, რომლის სავარაუდო ღირებულება 5 500 000 ლარი იყო. მეტიც, კომპანიას მოგებული ჰქონდა სსიპ ,,დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის'' მიერ გამოცხადებული ტენდერიც, სავარაუდო ღირებულებით _ 628 200 ლარი, რომელიც შიდა სარემონტო სამუშაოებსაც მოიცავდა. შესაბამისად, დისკვალიფიკაციის შესახებ, თსუ-ს შესყიდვების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია'', _ აღნიშნულია აუდიტის დასკვნაში. 

აუდიტის შედეგად ისიც გაირკვა, რომ თსუ-ს ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკის შიდა სარემონტო სამუშაოები შეასრულა არა ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანია შპს „დამბამ“, არამედ ქვეკონტრაქტორმა, რომელიც ამ ტენდერის გამოცხადებამდე, სამი თვით ადრე დაფუძნდა. ეს ნიშნავს, რომ სამუშაოების ფაქტობრივ შემსრულებელ კომპანიას არანაირი გამოცდილება არ ჰქონდა, ხოლო შპს „დამბას“ მიერ წარდგენილი გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტები, მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებდა. 

,,სატენდერო წინადადების დაბალი ფასის მქონე პრეტენდენტთან მიმართებით, შპს „დამბასთვის“ უპირატესობის მინიჭება, მიზანშეწონილი არ ყოფილა. მეტიც, სამუშაოების შესრულების პროცესში ქვეკონტრაქტორების გამოყენების პირობები, მათ მიმართ წაყენებული მოთხოვნები და მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადასტურების მექანიზმები, სატენდერო დოკუმენტაციაში განსაზღვრული საერთოდ არ ყოფილა! ამ კრიტერიუმების გაუთვალისწინებლობა, კანონმდებლობით განსაზღვრული შესყიდვების'

რაციონალურად განხორციელების ვალდებულებას უგულებელყოფს, რასაც ფულადი სახსრების არაეკონომიური ხარჯვა მოჰყვება. კონკრეტულ შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო, რომ თსუ-ს 13 400 ლარი დაეზოგა''. 

ხარვეზები სარეაბილიტაციო სამუშაოებში 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ხარვეზები და დარღვევები დააფიქსირეს თსუ-ს მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოებშიც. კერძოდ, მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, თსუ-მ გამოაცხადა ტენდერი, რომლის სავარაუდო ღირებულება იყო 5 829 900 ლარი. პროექტის განსახორციელებლად, სამშენებლო სამუშაოების პროექტირება-მშენებლობის ე.წ. Dესიგნ-Bუილდ (DB) მეთოდი შეარჩიეს. შესყიდვის მთლიანი მოცულობა ორნაწილიანი იყო: მომსახურებების შესყიდვა და უშუალოდ სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვა. 

მომსახურებების შესყიდვა მოიცავდა შემდეგ ოთხ კომპონენტს: შენობის ტექნიკური მდგომარეობის შესწავლა და მასზე დასკვნის მომზადება; აუცილებლობის შემთხვევაში, შენობის ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნის საფუძველზე, სათანადო პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადება; შესასრულებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოების პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მომზადება; ჩასატარებელი სამუშაოებისთვის ყველა აუცილებელი შეთანხმებისა და ნებართვის აღება შესაბამისი სამსახურებიდან; მომსახურებების შესყიდვის ღირებულება მოიცავდა ასევე პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის ექსპერტიზის ხარჯებს. სამშენებლო სამუშაოები მოიცავდა ფასადის, გადახურვის, სანტექნიკური კვანძისა და გათბობის სისტემის მოწყობის სამუშაოებს. სატენდერო დოკუმენტაციით, შესყიდვის მთლიანი მოცულობის განფასება მოთხოვნილი იყო ამ კომპონენტების მიხედვით ისე, რომ თითოეული კომპონენტის, მათ შორის, მომსახურებების ნაწილში, ღირებულების დასაბუთება არ მოუთხოვიათ. 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ ამ ტენდერში სამი პრეტენდენტი მონაწილეობდა, რომლებმაც სატენდერო წინადადების შემდეგი ფასები დააფიქსირეს: შპს „თბილი სახლი“ _ 5 829 900 ლარი; შპს „იკორთა 2007“ _ 5 546 800 ლარი; შპს „დიკა 2010“ _ 5 192 000 ლარი. ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „დიკა 2010“, რომელთანაც 2018 წლის 3 მაისს, გაფორმდა ხელშეკრულება საწყისი ღირებულებით _ 5 192 900 ლარი. 

,,შპს „დიკა 2010“-ის მიერ, სისტემაში ატვირთული საწყისი ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით, სამუშაოების ჯამური ღირებულება 5 422 900 ლარი იყო, მათ შორის, მომსახურებების ჯამური ღირებულება _ 135 000 ლარი, ხოლო სამშენებლო სამუშაოების ღირებულება _ 5 287 900 ლარი. საბოლოოდ შეთავაზებული ფასის ანუ 5 192 000 ლარის შესაბამისად, პრეტენდენტის მიერ ხარჯთაღრიცხვის დაზუსტების შემდეგ, მომსახურებების ჯამური ღირებულება 385 000 ლარამდე, სამშენებლო სამუშაოების ღირებულების შემცირების ხარჯზე გაიზარდა, რაც ვერ დასაბუთდა. აუდიტის ჯგუფისთვის წარდგენილი დოკუმენტების მიხედვით გაირკვა, რომ ეს მომსახურებები არა უშუალოდ კონტრაქტორმა, შპს „დიკა 2010“-მა, არამედ ქვეკონტრაქტორებმა _ ორმა სხვადასხვა კომპანიამ შეასრულა''. 

ამ შესყიდვასთან დაკავშირებით, სახელმწიფო აუდიტორებმა, ფულადი სახსრების რაციონალური ხარჯვის თვალსაზრისით, მაღალი რისკის შემცველი გარემოებები გამოავლინეს, რაც პროექტის განხორციელების DB მეთოდის გამოყენებამ გამოიწვია. აუდიტორების მტკიცებით, სამშენებლო პროექტების განხორციელების DB მეთოდს დადებითი და უარყოფითი მხარეები გააჩნია. უარყოფითია შესყიდვის საშუალებად ტენდერის გამოყენების სირთულე, ტიპური პროექტების განხორციელების შემთხვევების გარდა: 

,,ვინაიდან, როგორც საპროექტო, ასევე სამშენებლო სამუშაოები ერთმა კონტრაქტორმა უნდა განახორციელოს, ტენდერის გამოცხადებისას, საპროექტო დოკუმენტაციის არარსებობის პირობებში, შეუძლებელია შესასრულებელი სამუშაოების სწორად განფასება და შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების ადეკვატურად განსაზღვრა. შესაბამისად, გაურკვეველია, ბაზრის კვლევის ეტაპზე და სატენდერო წინადადების წარდგენისას, როგორ და რა პრინციპით დაითვალეს კომპანიების მიერ მიწოდებული ფასები. ასეთ შემთხვევებში, ტენდერებში ფასების კლებაც მხოლოდ გარკვეულ ფარგლებში შეიძლება დაფიქსირდეს და მაღალი რისკი არსებობს იმისა, რომ რეალურ საბაზრო ღირებულებამდე ვერ ჩამოვიდეს, რადგან თვით პრეტენდენტებსაც არ აქვთ ზუსტი წარმოდგენა ფასის ადეკვატურობაზე და დაზღვევის მიზნით, შესაძლოა, მაღალ ფასებზე შეაჩერონ შეთავაზება''. 

სახელმწიფო აუდიტორებმა ისიც გაარკვიეს, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, შესყიდვის მომსახურების კომპონენტების სავარაუდო ღირებულების განსაზღვრისას, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ტარიფები არ გაითვალისწინეს, რომლითაც მომსახურების კომპონენტების ღირებულება ბევრად ნაკლებია, ვიდრე კერძო კომპანიების შემოთავაზებები. მაგალითად, მომსახურების ერთ-ერთ კომპონენტში, შენობის ტექნიკური მდგომარეობის შესწავლა და დასკვნა, 250 000 ლარი გადაიხადეს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ტარიფების მიხედვით, „ვიზუალური დათვალიერების საფუძველზე შენობა-ნაგებობის ტექნიკური მდგომარეობის დადგენა და დეტალური გამოკვლევისათვის საჭირო ღონისძიებების შედგენის“ საფასური, 10 000 კუბ.მ-ზე მეტი მოცულობის შენობა-ნაგებობისთვის განსაზღვრულია 1 300 ლარი + 300 ლარით, ყოველ დამატებით 5 000 კუბ.მ-ზე. შესაბამისად, დაახლოებით, 150 000 კუბ.მ. მოცულობის თსუ-ს მეორე კორპუსის ტექნიკური მდგომარეობის დადგენა ვიზუალური დათვალიერების საფუძველზე, ბიუროს ტარიფების მიხედვით, მხოლოდ 9 700 ლარი დაჯდებოდა და არა 250 000 ლარი! 

მეტიც, სახელმწიფო აუდიტორების მტკიცებით, ნებართვების ღირებულების დადგენას ბაზრის კვლევა არ სჭირდებოდა, რადგან ამ ნებართვას მხოლოდ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური გასცემს და რაც მთავარია, ფასებიც ფიქსირებულია. კერძოდ, საქართველოს კანონმდებლობით, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ნებართვის მოსაკრებელი 50 ლარს შეადგენს, ხოლო სსიპ-ის მომსახურების საფასური დაწესებულია მხოლოდ დაჩქარებული მომსახურებებისთვის, რომლის მაქსიმალური საფასური 1 000 ლარია და ისიც კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლებზე არ ვრცელდება. შესაბამისად, ნებართვის ასაღებად, კონტრაქტორს არაადეკვატური ოდენობის თანხა _ 50 000 ლარი გადაუხადეს! 

აუდიტის შედეგად გაირკვა, რომ მომსახურების კომპონენტების საბაზრო ღირებულება, გარდა შენობის ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნისა, დაახლოებით, 120 500 ლარი დაჯდა: ,,თუ ამას ტექნიკურ მდგომარეობაზე დასკვნისა და საპროექტო დოკუმენტაციაზე ექსპერტიზის დასკვნების საორიენტაციო ღირებულებებსაც დავამატებთ, ცხადია, ბიუროს ტარიფების მიხედვით, ხელშეკრულების მომსახურებების ნაწილის რეალური ჯამური საბაზრო ღირებულება, დაახლოებით, 159 200 ლარი იქნებოდა და არა 385 000 ლარი!'' 

აღსანიშნავია ისიც, რომ ბაზრის კვლევის ეტაპზე, კომპანიების მიერ მიწოდებული მომსახურებების ჯამური ღირებულება 31 700 ლარიდან, 170 000 ლარამდე მერყეობდა, რაც ასევე მიუთითებს სატენდერო წინადადების არაადეკვატურ ღირებულებაზე. შემოწმებით გაირკვა, რომ საპროექტო ხარჯთაღრიცხვის შრომის ანაზღაურების ხარჯების განყოფილებაში, ერთეული კაც-საათების ღირებულებები, ქვეყანაში საყოველთაოდ მიღებულ, პრაქტიკაში გამოყენებად და საქართველოს მთავრობის მიერ, მეთოდური ცნობარით განსაზღვრულ საბაზრო ფასებს არ შეესაბამებოდა, რომლითაც კაც-საათების ღირებულება 6.00 ლარიდან, 7.80 ლარამდე მერყეობს. მეტიც, საპროექტო ხარჯთაღრიცხვით განსაზღვრული ერთეული კაც-საათების ღირებულებები არაადეკვატურად მაღალი იყო და ცალკეულ შემთხვევებში, 120-150 ლარსაც კი შეადგენდა კაც-საათზე. 

ამ გარემოებების შედეგად, სახელმწიფო აუდიტორებმა დაასკვნეს, რომ თსუ-ს მეორე კორპუსის სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვის ღირებულება გაზრდილია ჯამურად, დაახლოებით, 1 116 300 ლარით, აქედან მომსახურების ნაწილში _ 225 800 ლარით, ხოლო სამუშაოების ნაწილში _ 890 500, რის გამოც საბიუჯეტო სახსრები არარაციონალურად და არაეკონომიურად გაიხარჯა!

მაია მიშელაძე

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 25 Sep 2019 11:13:31 +0400
„11 წლის წინ, მე და ჩემმა ოჯახმა დავიწყეთ ფიქრი და ოცნება“ - ბიძინა ივანიშვილი განცხადებას ავრცელებს http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6338-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html http://www.versia.ge/2013-07-31-11-22-56/item/6338-„ეს-მკვლელობის-ტოლფასი-ბრალდებაა-“-_-ყველაფერი-ის,-რაც-ბადრი-ჯაფარიძეს-არასდროს-უთქვამს.html

პარტია „ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ თავმჯდომარე, ბიძინა ივანიშვილი  „ფეისბუქგვერდზე“ განცხადებას ავრცელებს, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ:

„საქართველოს მოქალაქეების აბსოლუტურმა უმრავლესობამ ძალიან კარგად იცის, რომ განათლება ისევე მნიშვნელოვანია ჩვენთვის, როგორც ჰაერი და წყალი. მხოლოდ განათლებაა ის იარაღი, რითაც ჩვენი ახალგაზრდობა შეძლებს დიდების დღეები აღუდგინოს ჩვენს სამშობლოს. ჩვენნაირი ქვეყნისთვის სწორედ განათლება წარმოადგენს იმ მთავარ რესურსს, რომელსაც განვითარების სტრატეგია უნდა დაეფუძნოს. ჯერ კიდევ 11 წლის წინ, მე და ჩემმა ოჯახმა დავიწყეთ ფიქრი და ოცნება, საქართველოში შეგვექმნა თანამედროვე და მძლავრი ტექნოლოგიური საგანმანათლებლო კერა, რომელიც გარღვევას მოახდენდა ქართულ სასწავლო და სამეცნიერო სივრცეში.

2012 წელს, საჯაროდ დავპირდი ქართულ საზოგადოებას, რომ ქუთაისში ავაშენებდით უნივერსიტეტს და ამ ქალაქს საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციას დავუბრუნებდით. დღეს ყველანი ვხედავთ, რომ მშენებლობის პირველი ეტაპი სრულდება და გაისად, 2020 წლის სექტემბერში, ამ შენობაში პირველი სტუდენტები შემოაბიჯებენ.

ეს რასაკვირველია, მნიშვნელოვანია, თუმცა, დღეს ჩვენ გვჭირდება არა უბრალოდ კიდევ ერთი უნივერსიტეტი, არამედ უმაღლესი განათლების ისეთი კერა, სადაც სწავლის ხარისხი შესაბამისობაში იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან და ეს აღიარებული იქნება საერთაშორისო დონეზე. სწორედ ამიტომ, ამ სფეროს საუკეთესო სპეციალისტებთან ერთად, რამდენიმე წელია აქტიურად ვმუშაობთ ამ მიმართულებით და მნიშვნელოვან შედეგსაც მივაღწიეთ. შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ქუთაისში გვექნება საერთაშორისო უნივერსიტეტი, რომლის მენეჯმენტის სისტემა, საგანმანათლებლო მიმართულებები, მკვლევართა და ლექტორთა შერჩევის წესი მთლიანად შესაბამისობაში იქნება მიუნხენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მართვის სისტემასთან, რომელთანაც ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი 2017 წლიდან თანამშრომლობს.

გარდა ამისა, ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი მჭიდროდ თანამშრომლობს მსოფლიოს ისეთ წამყვან სასწავლო და სამეცნიერო ცენტრებთან, როგორიცაა იულიხის კვლევითი ცენტრი, აახენის უნივერსიტეტი და რენის უნივერსიტეტი.

საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ ფონდი „ქართუ“ უკვე რამდენიმე წელი მუშაობს საქართველოში ადრონული ამაჩქარებლის პროექტზე და ამ მიზნით თბილისსა და ქუთაისში იქმნება შესაბამისი ინფრასტრუქტურა. ეს გახლავთ ურთულესი მაღალტექნოლოგიური პროექტი, რომლის წარმატებით განხორციელებას ესაჭიროება სათანადო სამეცნიერო-კვლევითი ბაზა, რაც გულისხმობს როგორც ინფრასტრუქტურას, ისე შესაბამისი კადრების მომზადებას. ფონდი ეტაპობრივად ახორციელებს დასახულ მიზანს. პირველ ეტაპზე ქუთაისში აიგება ადრონული თერაპიის ცენტრი ციკლოტრონის ტიპის ამაჩქარებლით, რომელსაც ექნება როგორც სამეცნიერო-კვლევითი, ისე სამედიცინო დანიშნულება. ამ მიზნით უკვე გაფორმდა ხელშეკრულება ამაჩქარებლების მწარმოებელ საერთაშორისო კონცერნ „აიბიეისთან“ (IBA), რომელიც მსოფლიო ლიდერია ამ დარგში. ამავე დროს თბილისში, კერძოდ დიღომში არსებულ ცენტრში მიმდინარეობს თანამედროვე ლაბორატორიებით აღჭურვილი საბუნებისმეტყველო სამეცნიერო ინსტიტუტების კლასტერის მოწყობა. ორივე ცენტრის მიზანია შესაბამისი კადრების მომზადება და ქართველი მეცნიერების ახალი თაობის აღზრდა.

პროექტის განხორციელების მეორე ეტაპზე მოხდება დიდი ამაჩქარებლის – სინქროტრონის შექმნა, რომელიც სრულიად ახალ დონეზე აიყვანს ქართულ მეცნიერებას და შესაძლებლობას მისცემს ჩვენს ქვეყანას, გახდეს ევროპისა და მსოფლიოს ინტელექტუალური სივრცის სრულფასოვანი ნაწილი. ამრიგად, ქუთაისის საუნივერსიტეტო კომპლექსი მოიცავს ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამის საერთაშორისო კვლევით ტექნოლოგიურ ცენტრს და ჯანდაცვის საერთაშორისო ცენტრს, რომელთაც დღეს საქართველოში ანალოგი არ გააჩნია და ამ მიმართულებით გადადგმული პირველი ნაბიჯია.

განსაკუთრებულად მინდა გავუსვა ხაზი, რომ ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტში ქართველი და უცხოელი აკადემიური პერსონალი იმუშავებს, ხოლო აკადემიური და ადმინისტრაციული პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმები მთლიანად განისაზღვრება მიუნხენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მოთხოვნების შესაბამისად.

აღვნიშნავ იმასაც, რომ ფონდი „ქართუ” დარჩება მხოლოდ კერძო დამფინანსებლად და არა მესაკუთრედ საუნივერსიტეტო კომპლექსისა, რომელიც ვინმეს საკუთრება კი არ იქნება, არამედ იქნება სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მთელი ქვეყნის საკუთრება.

ჩვენ ვხედავთ, რომ 21-ე საუკუნე იქნება მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ელვის სისწრაფით განვითარების ხანა. მსოფლიო ყოველდღიურად და ყოველწლიურად იცვლება. ამის საფუძველია ცოდნა და განათლება. ჩვენმა წინაპრებმა გარჯით და ბრძოლით შეინარჩუნეს და დაგვიტოვეს ეს მშვენიერი ქვეყანა. დღეს საქართველოს წინაშე მდგარი უმთავრესი ამოცანაა, ფეხი აუწყოს და არ ჩამორჩეს მსოფლიოში მიმდინარე სამეცნიერო-ტექნოლოგიურ პროცესს. ჩვენ გვყავს ნიჭიერი ახალგაზრდები, რომელთაც სჭირდებათ სათანადო პირობები და ადგილი, სადაც ეს ნიჭი და შესაძლებლობები რეალიზდება. სწორედ ეს არის მთავარი მიზანი, რის გამოც ვაარსებთ ულტრათანამედროვე ტექნოლოგიებით და ინფრასტრუქტურით აღჭურვილ საუნივერსიტეტო ქალაქს ქუთაისში, საგანმანათლებლო კომპლექსს, რომელიც იქნება ჩვენი ქვეყნის გზამკვლევი ტექნოლოგიური აფეთქების ეპოქაში“, – ნათქვამია ბიძინა ივანიშვილის განცხადებაში.

]]>
versiaprinti@yahoo.com (super admin) ეკონომიკა Wed, 18 Sep 2019 17:17:50 +0400